Mani (peygamber)

Mani (;"Mani" . Random House Webster's Unabridged Dictionary.  – 2 Mart MS 274 veya 26 Şubat MS 277), İranlı.. bir peygamber ve Geç Antik Çağda en yaygın dinlerden biri olan Maniheizm'in kurucusuydu.

Mani, o dönemde Part İmparatorluğu'nun bir parçası olan Mezopotamya'da, Ktesifon'da (modern Bağdat'ın güneyi) veya yakınlarında doğmuştur. Yedi ana eseri Süryanice yazılmıştır; sekizincisi ise Sasani imparatoru I. Şâpûr'a ithaf edilmiş olup Orta Farsça kaleme alınmıştır.Henning, W.B., The Book of Giants, BSOAS, Vol. XI, Part 1, 1943, pp. 52–74: "...Mani, who was brought up and spent most of his life in a province of the Persian empire, and whose mother belonged to a famous Parthian family, did not make any use of the Iranian mythological tradition. There can no longer be any doubt that the Iranian names of Sām, Narīmān, etc., that appear in the Persian and Sogdian versions of the Book of the Giants, did not figure in the original edition, written by Mani in the Syriac language." I. Behram tarafından Cündişapur'da hapsettirilmesinden kısa bir süre sonra ölmüştür.

Yirmili yaşlarının ortasında Mani, kurtuluşun eğitim, nefis terbiyesi, oruç ve iffet yoluyla mümkün olacağına karar verdi. 10. yüzyıl İranlı bilgini El-Birûnî'ye göre Mani, Yeni Ahit'te vadedilen Paraklit ve Son Peygamber olduğunu iddia etmiştir.Ebu Reyhan Muhammed bin Ahmed el-Birûnî; Eduard Sachau ed.; The Chronology of Ancient Nations;; s. 190; W. H. Allen & Co.; Londra: 1879 Ancak Lodewijk J. R. Ort'a göre, "son peygamber" terimi "büyük olasılıkla Mani'nin iddialarını ve dini taleplerini formüle etmek amacıyla El-Birûnî tarafından Kur'an'dan türetilmiş" olabilir.

 Hayatı 
Mani, 216 tarihinde Part İmparatorluğu'nun Tizpon kentinde dünyaya geldi. Fakat güçlü dinsel eğilimlere sahip bir kişi olmalıydı, zira bir süre sonra Ekbatan'ı terk ederek, Güney Babilonya'da bulunan "Menakkede" adlı bir Mandeen tarikatına katıldı ve küçük oğlunu bu inançlara göre yetiştirdi. Mani'nin babası da, din reformu taraftarı olarak önemli etkinliklerde bulunmuş ve adeta oğluna öncülük etmiştir. Mani dinsel eğitiminin yanı sıra gençlik yıllarını nakkaşlık öğrenerek geçirmiştir.

Mani, Sasani İmparatorluğu'nun I. Şâpûr () egemenliği altındaki döneminde, öğretilerini çok başarılı olarak halk arasında yayabilmiştir. Ancak I. Şâpûr'un ardından tahta çıkan hükümdar I. Behram (ya da II. Behram) onu Magerlerin bir şikayeti üzerine tutuklatıp 274 tarihinde idam ettirmiştir. Maniciler, Mani'nin bir haça çakılarak (İsa gibi) idam edildiğini kaydetmiş olsalar da, bunda bazı şüpheler vardır.Bevan, A. A. (1930). "Manichaeism". Encyclopaedia of Religion and Ethics, VIII. Cilt. Ed. James Hastings. Londra.

 Notlar 

 Kaynakça 

Kategori:216 doğumlular
Kategori:274'te ölenler
Kategori:Din kurucuları
Kategori:Peygamberler
Kategori:Mani dini
Kategori:Anti-natalistler
Kategori:Sasani İmparatorluğu tarafından idam edilmiş kişiler
Kategori:3. yüzyılda İranlılar
Kategori:3. yüzyıl dinî liderleri
Kategori:3. yüzyıl ilahiyatçıları
Kategori:3. yüzyıl yazarları
Kategori:Yazı sistemi mucitleri
Kategori:Tizpon
Kategori:İranlı ressamlar
Kategori:Kayıp eserlerin yazarları