İngiltere'de kadın futbolu

2019 Kadınlar Dünya Kupası sırasında İngiltere millî futbol takımı
Kadın futbolu, İngiltere'de yüzyılı aşkın süredir oynanmaktadır ve erkek futboluyla ortak kuralları paylaşmıştır.

Kadın futbolu başlangıçta 20. yüzyılın başlarında oldukça popüler olmasına rağmen, son derece düşüşe geçmiş ve 1990'lardan itibaren kadın oyuncuların yanı sıra izleyicilerinde de büyük artış olmuş ve 2005 yılında İngiltere'nin ev sahipliği yaptığı Avrupa Kadınlar Şampiyonası'nda doruğa ulaşmıştır.

 Tarihi 
 Kökeni 
Kadınların hangi noktada futbol oynamaya başladığını söylemek imkânsız olduğu kadar erkeklerin de futbol tarihi çoğunlukla belirsizdir. Orta Çağ futbolunun genellikle bir erkek oyunu olduğu düşünülürken, kadınların da zaman zaman futbola karıştığı bazı kaynaklar bulunmaktadır. 16. yüzyılda Philip Sidney, A Dialogue Betweene Two Shepherds adlı şiirinde kısaca bu konudan bahsederken, İskoç Kraliçesi Mary'nin mülkiyetinde olan bir topun en eski futbol topu olduğuna inanılıyordu.

Futbol düzensiz bir köy sporundan, 19 yüzyılın sonlarında sistemleştirilmiş bir spora dönüşürken, kadın futbolu da buna benzer şekilde gelişti. Kadın futbolu İngiltere'den çok İskoçya'da yaygın olarak görüldü. Mayıs 1881'de İngiliz bir kadın takımı, İskoç takımıyla futbol oynamak için Edinburgh'a gitti. Gerçekleşen maçlar kadın futbolu için iyi bir başlangıç olmadı. Glasgow'daki bir maçta, 5.000 kişilik seyirci ayaklanma çıkardı ve maça son verdi.

 Gelişimi 
küçükresim|upright=0.91|Bir British Ladies' Football Club maçı, 1895
Nettie Honeyball, 1894 yılında British Ladies' Football Club adlı bir takım bulacaktı. Takımın başkanı ise 8. Queensberry Markisi'nin kızı Lady Florence Dixie olacaktı. Lady Footballers ve British Ladies Football Club, İngiltere turu yaparak diğer İngiliz takımlarıyla maçlar yaptı. Ancak İngiltere'deki kadın futbolcular tamamıyla önyargısız oynayamadılar. Kaleci ve takım kaptanı Helen Matthews, kimliğini gizleyerek 1900 yılında kimliği keşfedilene kadar "Mrs Graham" adını kullandı.

Futbolda kadınlar arasındaki ilginin ilk etapta futbol kulüpleri tarafından bir fayda olarak görülebileceği düşünülmekteydi. 1885 yılında erkek seyircilerin kaba davranışlarını önlemek isteyen Preston North End takımı, kadınların varlığının erkekleri sınırlayacağını umut ederek kadınlara stadyuma ücretsiz giriş teklifi yaptı. 2.000 kadın Preston'ın bir sonraki maçına gelince İngiltere'deki diğer kulüpler de aynısını yaptı. 1890'ların sonuna gelindiğinde çok fazla kadın seyircinin ücretsiz maça girmesinden dolayı kulüpler gelir kaybettiğini anlayınca bu serbestliği ortadan kaldırdı. Kadın takımları itibar kazanmaya devam ederken bazı takımlar, hepsi erkeklerden oluian takımların kullandığı zemin üzerinde oynamaya başladı ve bu maçlara da seyirciler büyük ilgi gösterdi. Özellikle 1895 yılında Reading'in stadyumunda British Ladies Football Club, bir önceki en yüksek seyirciye ulaşan erkek takımından kıyasla daha çok seyirci çekti.

 Birinci Dünya Savaşı 
I. Dünya Savaşı başlayınca Avrupa'da kadın futbol takımları yardım için futbol oynamaya başladı. Mühimmat fabrikalarında kadınlar çalışmaya başladıklarında, kadınlar çalışma saatleri dışında kalan diğer erkeklerle birlikte çalışmaya davet edildiler. Kuzey doğu İngiltere'de 1917-18 yıllarında yapılan Munitionettes Cup oldukça popüler oldu ve Bella Raey adlı futbolcu turnuvada en çok gol atan futbolcu oldu. Öğle tatili sırasında topla gardırop pencerelerini daha doğru vurabilen kadınlarla çalışan bazı erkeklerle düzenli olarak futbol müsabaklarında bulunduğunu göz önüne alan Alfred Frankland, kadınlara yardım için futbol oynayacak bir kadro kurmayı önerdi. Kurulan takım şirketin adını aldı ve Dick, Kerr's Ladies FC olarak anıldı. Bu takım, 1917 ve 1965 yılları arasında 828 maç yaptı. İlk birkaç yıl içinde on binlerce sterlin toplayan takım övgü aldı. Bu rakam 2010'larda on milyonlara ulaştı. 1920 Noel gününden bir gün sonra Preston takımı olan Dick, Kerr's Ladies, Goodison Park, Liverpool'da yaptığı maçta stad 53.000 kişilik bir kalabalığı cezbetti. Ayrıca kalabalıktan dolayı 10.000-15.000 kişinin geri döndüğü de rapor edildi.

Birinci Dünya Savaşı'ndan sonra kadınların uluslararası bir turnuva fikri ortaya çıktı. 1920 yılında Alfred Frankland, bir Fransız spor idaresi organı tarafından İngiltere'deki Preston, Stockport, Manchester ve Londra'da Dick, Kerr's Ladies ile oynamak üzere planlanan bir turnuva için kadın takımı kurdu. On binlerce kalabalıkta kadınlar arasında ilk kez uluslararası maçlar oynandı. İngiliz takımları iki galibiyet alırken, Fransız takımları bir galibiyet aldı. Bir maç da berabere sonuçlandı. Dick, Kerr's takımı kazandığı ünle Fransa'ya davet edildi. Fransa'da yenilmeyen takım, sokakları kapsayan tezahüratlar aldı ve erkek takımları kadar destek alarak evine döndü.

 Yasaklanması, reddedilmesi ve yeniden ortaya çıkması 
1921 yılında savaşlar arttıkça futbolda kadınların varlığı konusunda endişeler tekrar ortaya çıkmaya başladı. Söylentilere göre tüm yardım paraları hedefine ulaşamamamıştı. Ancak çoğunlukla kalabalığın kıskançlığı ve kadın futboluna olan ilginin erkek takımlarınınkini aşmasının ve cinsiyet özgürlüğü kampanyalarının yeniden şiddetlenmesinin korkusuyla Futbol Birliği tüm kadın takımlarını futboldan men etti. Dick, Kerr's gibi birkaç takım kendilerine alternatif bir yer bulsa da çoğu takım dağıldı ve azalan kadın futbolu seyircilerinin sayısı daha da düştü.

Bu kararla birkaç onyıl boyunca kadın futbolu tamamen yok oldu. İngiltere'nin 1966 Dünya Kupası zaferinden sonra futbola ilginin artmasıyla Kadınlar Futbol Birliği kuruldu. İki yıl sonra UEFA'dan gelen bir emirle kadın takımlarının futbol oynama hakları üzerindeki kısıtlamalar kaldırıldı. Aynı yıl İngiltere'de kadınlar için ilk ulusal kupa turnuvası olan Mitre Challenge Trophy düzenlendi. Bu turnuva daha sonra FA Women's Cup adını aldı. Ancak WFA'in FA'ye üye olabilmesi on iki yıl sürdü.

 Dirilişi 
Kadın futbolu yavaş yavaş büyürken FA, sonunda 1993 yılında tüm kadın futbolunun doğrudan kontrolünü ele aldı. WFA'in düzenlemiş olduğu Women's National League, erkeklerin en yüksek lig düzeyi olan ligden ilham alarak 1992 yılında Women's Premier League adını almıştı. Çoğu profesyonel kulüp, bir kadın takımı oluşturmaya başladı ve spor yavaş yavaş büyüdükten sonra 2008 yılında kadınların en üst düzey yeni ligi Women's Super League duyuruldu. On altı başvurudan en iyi sekiz takım seçildikten sonra, birbirleriyle daha fazla maç yapıp para çekmek için küme düşmeme kararı alındı. WSL'nin kuruluşu sorunsuz olsa da 2007 küresel durgunluğu takiben Mart 2011'e kadar ertelendi. 2011'de başlayan WSL istenen başarıya ulaştı ve 2014 yılında 20 takımın olduğu iki bölümlük bir lig oldu.

Günümüzde FA, en üst kadın turnuvalarını doğrudan yönetmektedir. Kadın liglerinin ulusal kupası FA Women's Cup,ardından en yüksek ulusal ligi FA WSL (Women's Super League) oldu. 2011 yılında WSL kurulmadan önce en yüksek lig olan FA Women's Premier League National Division, ikinci seviyeye çekildi ve şu anda piramidin üçüncü ve dördüncü seviyesinde bir futbol ligi oldu. Başlangıçta Premier League şampiyonu, Avrupa'da izin verilen tek İngiliz temsilcisiydi. 2009-10 sezonunda UEFA Kadınlar Kupası, UEFA Kadınlar Şampiyonlar Ligi olarak yeniden düzenlendikten sonra İngiltere iki Şampiyonlar Ligi boyunca boyunca turnuvadaki sekiz ülkeden biri oldu. Yeni Şampiyonlar Ligi'nin ilk iki sezonunda İngiltere'nin Premier League şampiyonu ve FA Women's Cup kazananı turnuvaya katıldı. 2011-12 sezonunda, 2010-11 FA Women's Cup finalistleri Şampiyonlar Ligi'ne katılma hakkı kazandı. 2012-13 Şampiyonlar Ligi itibarıyla WSL ve FA Women's Cup şampiyonları olmak üzere iki takım turnuvaya gönderilecekti. Ancak FA, bunun yerine WSL'yi üst sırada bitiren iki takımı turnuvaya gönderdi. Ayrıca kadın futbolu iki önemli ikincil kupaya sahip oldu. Lig sezonundan sonra WSL takımlarının katıldığı FA WSL Cup düzenlenirken; Premier League ve yerel alt liglerde yer alan takımlar için Premier League Cup düzenlenmeye başladı.

WSL, sezonun yaz mevsimlerinde yapılırken Premier League, kışın gerçekleştiriliyordu. 2017 yılında kısaltılan bir ilkbahar sezonunun ardından 2017 sonbaharında Premier League gerçekleştirildi.

Kadın futbolunun piramidi 2014 yılında önemli ölçüde yeniden düzenlendi. WSL, WSL 2 adıyla yeni bir ikinci lig ekledi ve ilk WSL, WSL 1 adını aldı. Premier League'in yerel kuzey ve güney ligleri piramidin üçüncü seviyesinde yer alırken Combination Women's Football Leagues, dördüncü seviye oldu. 2015 yılında başka değişikleri yapıldı. FA, WSL'in iki liginin de 2016 yılında birer takım genişleyeceğini açıkladı ve 2017 yılında WSL 2'ye bir takım daha ekledi. Böylelikle ilk defa Premier League takımlarının WSL 2'ye yükselme hakkı oldu.

2012 Yaz Olimpiyatları'ndan beri kadın futbolunun gösterdiği yükselişle Women's FA Cup, ilk sponsorluk anlaşmasını SSE ile yaptı. Ancak sponsorluğa rağmen 2015 yılında Notts County, turnuvayı kazansa da cebinden 8.600 £ çıktığını açıkladı. Aynı yıl erkeklerin FA Cup galibi 1,8 milyon £ kazanırken, erkek takımlarının ilk turdan kazandığı para kadın takımlarının galibiyetten kazandığı parayı geride bıraktı.

 Lig sistemi 
İngiltere'deki kadın futbolunda ulusal lig sistemi şu anda FA tarafından yönetilmektedir ve WSL en üst lig konumundadır. İlk üç sezonda (2011-2013) WSL, rugby ligi olan Super League'dekinin benzeri şekilde kümse yükselme ve düşme kuralı koymamıştır. WSL'den önce piramidin en üst ligi FA Women's Premier League olmuştur. Takımlar ayrıca Continental Cup'ta da yarışmaktadır.

The Premier League, iki üst lige ayrılırken ligler ayrı ayrı ikişer lige doğru düşmektedir. En üst iki ligeki takımlar Premier League Cup'a katılmaktadır.

Premier League'in altında sekiz yerel lig yer almaktadır. Yerel ligler kontluk düzeyinde liglere ayrılmıştır.History of the South West Combination  from southwestcombination.co.uk. Erişim tarihi: 20 Kasım 2006.

Erkekler futbolunda da olduğu gibi Galli kadın futbol kulüpleri de İngiliz piramidinde yer almıştır. En bilinen kulüpleri Cardiff City ve şu anda feshedilmiş olan Barry Town'dır. İki takım da Women's Premiership'te mücvadele etmiştir.

WSL'in hayata geçirilmesiyle, son dört yılda lig sistemi böyle değişti:

 Seviye  2009-10'a kadar  2011WSL'nin kuruluşu  2014 WSL 2'nin kuruluşuWPL National Division'ın feshi (2013-14)WPL'nin yeniden yapılandırılması (2014-15) 1  WPL National  WSL   WSL 1 2  WPL North&South  WPL National  WSL 2 3  Combination  WPL N&S   WPL N&S 4  Regional  Combination  WPL Division 1 5  Regional Div. 1 Regional  Regional

 Piramit 
SeviyeKademeLig(ler)1S1FA WSL 1(10 kulüp)2S2FA WSL 2(10 kulüp)3W1FA Women's Premier League Northern Division (WPL)(12 kulüp)FA Women's Premier League Southern Division(12 kulüp)4W2WPL Northern Division 1(12 kulüp)WPL Midlands Division 1(12 kulüp)WPL South West Division 1(12 kulüp)WPL South East Division 1(12 kulüp)5W3North West Women's Regional Football League Premier DivNorth East Regional Women's Football League Premier DivWest Midlands Regional Women's Football League Premier DivEast Midlands Regional Women's Football League Premier DivSouthern Region Women's Football League Premier DivisionSouth West Regional Women's Football League Premier DivEastern Region Women's Football League Premier DivisionLondon and South East Women's Regional Football League Premier Div6W4Feeding to North West Women's Regional Football League Premier Division:North West Women's Regional Football League Div 1 (North)North West Women's Regional Football League Div 1 (South)
Feeding to North East Regional Women's Football League Premier Division:North East Regional Women's Football League Div 1 (North)North East Regional Women's Football League Div 1 (South)
Feeding to West Midlands Regional Women's Football League Premier Division:West Midlands Regional Women's Football League Div 1 (North)West Midlands Regional Women's Football League Div 1 (South)
Feeding to East Midlands Regional Women's Football League Premier Division:East Midlands Regional Women's Football League Div 1 (North)East Midlands Regional Women's Football League Div 1 (South)Feeding to Southern Region Women's Football League Premier Division:Southern Region Women's Football League Division 1 (North)Southern Region Women's Football League Division 1 (South)
Feeding to South West Regional Women's Football League Premier Division:South West Regional Women's Football League Div 1 (East)South West Regional Women's Football League Div 1 (West)
Feeding to Eastern Region Women's Football League Premier Division:Eastern Region Women's Football League Division 1 (North)Eastern Region Women's Football League Division 1 (South)
Feeding to London and South East Women's Regional Football League Premier Division:South East Counties Womens Football League Premier DivGreater London Women's Football League Premier Div|-
|7
|W5
|colspan="4" style="font-size: smaller;" |Feeding to North West Women's Regional Football League League Div 1:Cheshire W&YFL Div 1Cumbria WLGreater Manchester WFL Div 1Lancashire FA WCL Div 1Liverpool County FA WLFeeding to North East Women's Regional Football League League Div 1:Durham County FA WL 1East Riding County WFLNorth Riding WFLNorthumberland County WLSheffield & Hallamshire WCFL Div 1West Riding County WFL Premier DivFeeding to West Midlands Regional Women's Football League Div 1:Birmingham County WL Premier DivMidwest Counties Female FLStaffs County WL Div 1Feeding to East Midlands Regional Women's Football League Div 1:Derbyshire Ladies League Div 1Leicestershire WSLLincolnshire County WLNorthamptonshire WFLNottinghamshire Ladies FL
|colspan="4" style="font-size: smaller;" |Feeding to Southern Region Women's Football League Division 1:Hampshire County WFL Div 1Thames Valley Counties WFL Div 1Feeding to South West Regional Women's Football League Div 1:Cornwall WFLDevon WFL Premier DivDorset WLGloucestershire County WFL Div 1Somerset County WFL Div 1Wiltshire County WFLFeeding to Eastern Region Women's Football League Division 1:Bedfordshire and Hertfordshire County WFL Div 1Cambridgeshire WCFL PremiershipEssex County WL Premier DivNorfolk WFL Div 1Suffolk WFLFeeding to South East Counties Women's Football League Premier Div:South East Counties Womens Football League Div 1 (East)South East Counties Womens Football League Div 1 (West)Kent County Div 1Feeding to Greater London Women's Football League Premier Div:Greater London WFL Div 1
|-
|8
|W5
|colspan="4" style="font-size: smaller;" |Feeding to Cheshire Women's Football League Div 1:Cheshire W&YFL Div 2Feeding to Greater Manchester Women's Football League Div 1:Greater Manchester WFL Div 2Feeding to Lancashire WFL Div 1:Lancashire FA WCL Div 2Feeding to Durham WFL Div 1:Durham County FA Women's Development DivFeeding to Sheffield & Hallamshire WCFL Div 1:Sheffield & Hallamshire WCFL Div 2Feeding to West Riding WFL Premier Div:West Riding County WFL Div 1Feeding to Birmingham WFL Premier Div:Birmingham County WL Div 1Feeding to Staffs County WL Div 1:Staffs County WL Div 2Feeding to Derbyshire Ladies League Div 1:Derbyshire Ladies League Div 2
|colspan="4" style="font-size: smaller;" |Feeding to Hampshire WFL Div 1:Hampshire County WFL Div 2Feeding to Thames Valley WFL Div 1:Thames Valley Counties WFL Div 2 (North)Thames Valley Counties WFL Div 2 (South)Feeding to Devon WFL Premier Div:Devon WFL Div 1Feeding to Gloucestershire WFL Div 1:Gloucestershire County WFL Div 2Feeding to Somerset WFL Div 1:Somerset County WFL Div 2Feeding to Bedfordshire and Hertfordshire County WFL Div 1:Bedfordshire and Hertfordshire County WFL Div 2Feeding to Cambridgeshire WCFL Premiership:Cambridgeshire WCFL Championship NorthCambridgeshire WCFL Championship SouthFeeding to Essex County WL Premier Div:Essex County WL Div 1Feeding to Norfolk WFL Div 1:Norfolk WFL Div 2Feeding to South East Counties Women's Football League Div 1:Sussex County WFLFeeding to Kent County Div 1:Kent County Div 2Feeding to Greater London WFL Div 1:Greater London WFL Div 2 (North)Greater London WFL Div 2 (South)
|-
|9
|W5
|colspan="8" style="font-size: smaller;" |Feeding to Sheffield & Hallamshire WCFL Div 2:Sheffield & Hallamshire WCFL Div 3Feeding to West Riding WFL Div 1:West Riding WFL Div 2Feeding to Hampshire WFL Div 2:Hampshire County WFL Div 3Feeding to Bedfordshire and Hertfordshire County WFL Div 2:Bedfordshire and Hertfordshire County WFL Div 3Feeding to Norfolk WFL Div 2:Norfolk WFL Div 3Feeding to Greater London WFL Div 2:Greater London WFL Div 3 (North)Greater London WFL Div 3 (South)Surrey County WFL
|-
|10
|W5
| colspan="8" style="font-size: smaller;" |Feeding to West Riding WFL Div 2:'''West Riding WFL Div 3

 Ayrıca bakınız 
İngiltere'de futbol
İngiltere kadın millî futbol takımı

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 
FemaleSOCCER.net – Kızlar ve kadınlar futbolu 
BK'de Kadınlar ve Kızlar futbol Takımları Rehberi 
thepyramid.info'da İngiliz Kadınlar Ligi piramidi 

Kategori:Avrupa'da kadın futbolu
 Kadın