Netsuke

Netsuke (根付), Japon geleneksel giyimini tamamlayan bir aksesuar ve bir koleksiyon objesi. 

Netsuke, kimononun kemerine (obi) çeşitli objeleri tutturmaya yarar. 17. yüzyılda Japonya'da icat edilmiştir. Pratik bir işleve  sahip olmasının yanı sıra,  minyatür bir heykel olarak da değerlendirilir ve çok çeşitli formlarda üretilir: insan, bitki, hayvan, günlük objeler veya mitolojik yaratıklar gibi. Üretiminde porselen, kemik, metal, taş, kabuk gibi pek çok farklı malzeme kullanılabilir.  Büyük heykellerden farklı olarak, tabanları da dahil olarak her açıdan yontulan bu heykelcikler,  dokunma duyusuna da hitap ederler. Avuç içinde döndürülerek her yönden izlenebilir ve izleyicinin ancak dikkatle baktığında fark edebileceği detaylar içerebilir.


Netsuke, üzerindeki delikten ip geçirerek kullanılır. Bu özelliği nedeniyle,  büyükçe bir düğmeye benzetilebilir.

Netsuke,   sagemono (asılı şeyler) adı verilen bir bütünün parçasıdır. Sagemonoyu oluşturan parçalar, netsuke, ojime (ipleri sıkmak için boncuk), inro (içinde para, mühür, tütün ya da  başka bir  nesne taşınan kutucuk) ve sashi (tümünü birbirine bağlayan, çoğunlukla ipek ip) olarak sıralanabilir.

kartal şeklinde bir netsuke. 18. yy'a ait bu eserde geyiği avlayan kartal öyküsü sunuluyor.

Japon geleneksel giysisi kimononun cepleri olmadığından, sagimono, kimono giyen kişilerin yanlarında bulundurmak istedikleri nesneleri taşımaları sağlayarak bir tür cep işlevi görür. Eskiden kadınlar yanlarında bulundurmak istedikleri nesneleri kimononun  kollarının içinde  taşırdı, ancak erkeklerin yanlarında bulundurmak istedikleri nesneler daha hacimli olabildiğinden, kimononun kolları yeterli gelmez ve bu yüzden erkekler  kimonolarının kuşaklarına sagimono asarak eşyalarını bu yolla taşırlardı. Sagemono, erkekler için prestij göstergesi olan bir aksesuardı.

Sagimononun en önemli parçası, inro'dur.  İnro, içlerinde çeşitli maddeler, örneğin macun ya da ilaç taşıyabilen kutucukların adıdır.  Kutular bir araya geldiklerinde onları bir bütün yapan ortak biçim ve desene sahiptir.  Inro çok katlı bir kutucuklardan oluşur ve katları genellikle alttan düğümlenen bir iple birbirine tutturulur, ip bütün parçalardan geçerek üstte ojime ile sıkıştırılır ve kimononun kemeri obi altından geçirilen sashi ile netsukeye bağlanarak taşınır.

 Etimoloji 
"Kök" anlamındaki ne ile "ilişkilendirmek" anlamına gelen "tsuke" kelimelerinden oluşur.  

 Tarihçe 
Edo Dönemi’nde yaygın biçimde kullanılmıştır. Önceleri netsuke mühür biçiminde idi. Ming döneminde   Japonya’ya  Çin’den getirilen ahşap,  bronz, fildişi ve yarı değerli taşlardan üretilmiş mühürler netsuke olarak kullanılmıştır.

Portekizli tüccarların Japonya’ya tütünü tanıtması ve kullanımını yaygınlaştırması üzerine, 18. yüzyılın ikinci yarısından itibaren  netsuke üretimi arttı.  Netsuke, tütün aksesuarlarını taşıyabilmek için  kullanıldı ve o dönem, her Japon erkeği belinde en az bir sagemono taşıdı. 

19. yy'ın ortalarında  batılılaşmanım etkisiyle kimono giyiminin kullanımı azalıp sadece ev içinde veya törenlerde giyinmeye başlandı. Günlük yaşamda, ev dışında giyilen kıyafetlerde cep bulunduğundan sagemono ve netsuke gibi araçlara ihtiyaç kalmadı. Ancak batılı koleksiyoncular için üretim devam etmiştir.

 Dış bağlantılar 

 International Netsuke Society This organization publishes a journal for collectors and holds international meetings bi-annually. The Society's web site shows examples of different styles. Others can be found by searching the Internet.

 Kaynakça 

Kategori:Aksesuarlar
Kategori:Porselen
Kategori:Ahşap
Kategori:Fildişi heykeller
Kategori:Japon sanatı
Kategori:Japonca deyişler