Medine Gülgün

Medine Gülgün veya Medine Elekberzadeh (d. 17 Ocak 1926, Bakü, ö. 17 Şubat 1991, Bakü) — Azerbaycanlı şaire, SSCB Yazarlar Birliği üyesi, Azerbaycan SSC Emekdar Sanat Emekçisi.

“Ziddi-Faşist” teşkilatı'nın ve Azerbaycan Demokrat Partisi'nin üyesi olmuştur. “21 Azer” hareketine katılmıştır. İlk şiirleri “Xavere-nou”, “Vatan Yolunda” ve “Azerbaycan” gazetelerinde yayımlanmıştır. Azerbaycan Milli Hükûmeti döneminde “Azerbaycan” gazetesinde özel muhabir olarak ve Tebriz Drama Tiyatrosu'nda oyuncu olarak çalışmıştır.

Azerbaycan Milli Hükûmeti'nin yıkılmasından sonra Azerbaycan SSC'ye göç etmiştir. Çeşitli yıllarda Bakü, Tebriz ve Moskova'da onlarca şiir kitabı yayımlanmıştır. “Sen gelmez oldun”, “Mehebbet olmayanda” ve “Apar məni” gibi lirik şiirlerine besteler yapılmıştır. Gösterdiği faaliyetlerinden dolayı “21 Azer” madalyası, “Emek Emektarı” madalyası, “Onur Rozeti” nişanı ve "Vladimir İlyiç Lenin'in 100. Yıldönümünü Anma Jübile Madalyası"yla ödüllendirilmiştir.

Azerbaycan SSC Halk Şairi, Azerbaycan Yazarlar Birliği Sekreteri (1981–1991) Balaş Azeroğlu'nun eşidir.

 Hayatı 
 İlk yılları 
Medine Nurulla kızı Elekberzadeh, 17 Ocak 1926 tarihinde Bakü'de doğmuştur. Aslen Erdebil kökenlidir. İlk eğitimini Bakü'de almıştır. 1938 yılında, ailesi ile birlikte Sovyetler Birliği vatandaşı olmadıkları için sınır dışı edildiler ve Erdebil şehrine taşındılar. Bir süre Erdebil'de yaşadıktan sonra Tebriz'e taşındılar. Babası tutuklandıktan sonra Medine dokuma fabrikasında çalışmıştır.

1941 yılında "Ziddi-Faşist" teşkilatina üye olmuştur. 1944 yılından itibaren edebi çalışmalara başlamıştır. "Biz Kimik?" adlı şiiri 1944 yılında "Xavere-nou" gazetesinde yayımlanmıştır. Daha sonra şiirlerini genellikle "Elekberzadeh" soyadıyla "Vatan yolunda" gazetesinde yayımlamıştır. Cafer Hendan'ın tavsiyesiyle, Cafer Cabbarlı'nın "Od Gelini" adlı oyunundaki "Gülgün" karakterinden esinlenerek "Gülgün" mahlasını aldı. 1945 yılının Ocak ayında Tebriz'de kurulan "Şairler Meclisi"nin üyesi olmuştur.220x220px|küçükresim|left|Kızılbaş Halk Kuvvetleri ve Medine Gülgün, Tebriz, 1946."21 Azer" hareketine katıldı. 1945 yılında Azerbaycan Demokrat Partisi'nin ve partinin Kadınlar Teşkilatı'nın üyesi olmuştur. Şiirleri Tebriz'de yayımlanan "Vatan Yolunda" ve "Azerbaycan" gibi gazetelerde yayımlandı. 20 Kasım 1945'te Tebriz'deki Erk Tiyatrosu'nda Azerbaycan Halk Kongresi faaliyete başlamıştır. Medine Gülgün de bu kongrede muhabir olarak görev almıştır. 12 Aralık 1945'te Azerbaycan Milli Hükûmeti kuruldu. Azerbaycan Milli Hükûmeti döneminde "Azerbaycan" gazetesinin redaksiyonunda özel muhabir olarak ve Tebriz Drama Tiyatrosu'nda oyuncu olarak çalışmıştır. Yazdığı "Sana gülmek yakışır", "Açıldı seher", "Tebriz" ve "Seadet bayrağı" adlı şiirleri, Azerbaycan Milli Hükûmeti'nin kararıyla yayımlanan VI. sınıf okul ders kitabına dahil edilmiştir. 1946 Mart ayında milli-demokratik hareketteki katılımı nedeniyle "21 Azer" madalyası ile ödüllendirilmiştir. 244x244px|küçükresim|Medine Gülgün 1950.11 Aralık 1946'da Azerbaycan Eyalet Encümeni, kan dökülmesini önlemek amacıyla Kızılbaş Halk Kuvvetleri ve fedai birliklerine, şah ordusuna karşı direnmemeleri ve savaş meydanlarını terk etmeleri yönünde karar aldı. Aynı günden itibaren İran ordusu büyük şehirlere girmeden önce bu şehirlerde ağaların çete birlikleri ile sivil kıyafetli jandarmalar katliamlar gerçekleştirmeye başladılar. Bu çeteler, Tahran Radyosu tarafından “İran vatanseverleri” olarak adlandırılıyordu. Bu grupların asıl amacı, demokratları ortadan kaldırmak ve şah ordusunun şehirlere girişini kolaylaştırmaktı. Tebriz ve Azerbaycan'ın diğer şehirleri yağma ve katliamlara maruz kaldı. Azerbaycan Millî Hükûmeti yıkıldı. 1946 yılı 14 Aralık'ta ABD ve Büyük Britanya tarafından desteklenen İran ordusu Tebriz'e girdi. Bundan sonra da katliamlar ve yağmalar durmadı. Binlerce insan tutuklandı, sürgün edildi. Yaşanan katliamlarda ADP üyeleri, fedailer ve tanınmış şairlerden Ali Fitret, Sedi Yüzbendi, Cafer Kaşif ve Mehmetbağır Niknam öldürüldü.

 Sonrakı yılları 
Azerbaycan Milli Hükûmeti'nin dağılmasından sonra Medine Gülgün, Azerbaycan SSC'ye göç etti. İlk olarak Culfa şehrinde yaşadı. Burada bulunduğu dönemde, demokratlar tarafından yeniden faaliyete geçirilen Tebriz Radyosu'nda çalıştı. Azerbaycan Türkçesi ve Farsça yayın yapan radyonun hedef kitlesi Güney Azerbaycan halkıydı. Bir süre sonra Medine Gülgün Bakü'ye taşındı. Azerbaycan Milli Hükûmeti döneminde Tebriz'de faaliyet gösteren “Şairler ve Yazarlar Cemiyeti”, 1947 yılından itibaren Bakü'de “Azerbaycan Yazarlar Cemiyeti” adıyla faaliyete başladı. Medine Gülgün de bu cemiyetin bir üyesiydi. 1948–1952 yılları arasında Azerbaycan Devlet Pedagoji Enstitüsü'nün Dil ve Edebiyat Fakültesi'nde eğitim almıştır.küçükresim|220x220px|Hekimə Bülluri, Mədinə Gülgün, Panahi Makulu və Balaş Azeroğlu.|left “Tebriz'in Baharı” adlı ilk şiir kitabı 1950 yılında Bakü'de yayımlanmıştır. Bu kitapta 1945–1949 yılları arasında yazdığı şiirler toplanmıştır. Azerbaycan Milli Hükûmeti'nin başsavcısı olan ve hükûmetin yıkılmasından sonra idam edilen Firudin İbrahimi hakkında yazdığı manzume, 1963 yılında Azerneşr tarafından yayımlanmıştır. Genel olarak Bakü ve Moskova'da “Tebriz'in Baharı” (1950), “Savalan'ın Eteklerinde” (1950), “Barışın Sesi” (1951), “Yadigâr Yüzük” (1953), “Tebriz Kızı” (1956), “Firudin” (manzume) (1963), “Çınar Olaydı” (1968), “Dünyamızın Sabahı” (1974), “Arzu da Bir Ömürdür” (1976), “Yoramaz Yollar Beni” (1978), “Turnalar Dönünce” (1983), “Gönlümü Umutlar Yaşatır” (1984), “Dünya Tatlı Dünyadır” (1989) ve bunlar gibi birçok şiir kitabı yayımlanmıştır. 1958 yılında SSCB Yazarlar Birliği'ne üye olmuştur.

Azerbaycan SSC Yüksek Sovyeti Prezidyumu'nun onur belgeleriyle (1960, 1974, 1986), “Vladimir İlyiç Lenin'in 100. Yıldönümünü Anma Jübile Madalyası” (1970), “Onur Rozeti” nişanı (1980), “Emek Emektarı” madalyası ve çeşitli diğer madalyalarla ödüllendirilmiştir. Azerbaycan SSC Emekdar Sanat Emekçisi fahri unvanına layık görülmüştür.

Medine Gülgün, Azerbaycan Yazarlar Birliği Yönetim Kurulu'nun, “Azerbaycan” dergisi yayın kurulunun ve Yazarlar Birliği Kabul Komisyonu'nun üyesi olmuştur. Sonraki yıllarda ise SSCB'de yaşayan İranlı siyasi mülteciler cemiyetinin Azerbaycan şubesi plenum üyesi ve Asya ve Afrika Ülkeleriyle Dayanışma Azerbaycan Cumhuriyet Komitesi'nin üyesi olarak görev yapmıştır.

Lirik şiirlerinin birçoğu için Azerbaycan'da şarkılar bestelendi. “Sen gelmez oldun” şiirine Elekber Tağıyev, “Muhabbet olmayanda” ve “Apar məni” şiirlerine ise Cavanşir Quliyev müzik bestelemiştir. 1949 yılında Cahangir Cahangirov tarafından bestelenen “Arazın o tayında” vokal-senfonik poeması, Eli Tude ve Medine Gülgün'ün sözlerine yazılmıştır.

Medine Gülgün, 17 Şubat 1991 tarihinde Bakü'de vefat etmiş ve İkinci Fahri Hiyaban'da defnedilmiştir.

2012 yılında Medine Gülgün'ün ve Balaş Azeroğlu'nun kişisel eşyaları Azerbaycan İstiklal Müzesi'ne teslim edilmiştir.

 Ailesi 
Medine Gülgün'ün ailesi aslen Erdebil kökenlidir. Ailenin yedi çocuğu vardı. Babası Nurulla Elekberzadeh, çalışmak amacıyla Bakü'ye taşınmış ve demiryolu işçisi olarak görev yapmıştır. 1938 yılında Sovyetler Birliği vatandaşı olmadıkları için aile Erdebil'e sürgün edilmiştir. Nurulla Elekberzadeh, siyasi görüşleri nedeniyle İran hükûmeti tarafından takip edilmiş ve 1939 yılında tutuklanmıştır. Azerbaycan Milli Hükûmeti'nin çöküşünün ardından Medine Gülgün'ün ailesi Hürremabad'a sürüldü.

Medine Elekberzadeh, 1950 yılında Azerbaycan SSC Halk Şairi ve oyun yazarı Balaş Azeroğlu ile evlenmiştir. Bu evlilikten Araz ve Etibar adlarında iki oğlu dünyaya gelmiştir.

 Kaynakça 
 Özel 

 Genel 


























 Dış bağlantılar 
 Yazdığı kitaplar 

 Mədinə Gülgün — Təbrizin baharı, Azərnəşr, Bakü, 1950-ci il.
 Mədinə Gülgün — Savalanın ətəklərində, Uşaqgəncnəşr, Bakü, 1950-ci il.
 Mədinə Gülgün — Sülhün səsi, Azərnəşr, Bakü, 1951-ci il.
 Mədinə Gülgün — Yadigar üzük, Uşaqgəncnəşr, Bakü, 1953-cü il.
 Mədinə Gülgün — Pərvanə, Azərnəşr, Bakü, 1955-ci il.
 Mədinə Gülgün — Təbriz qızı, Azərnəşr, Bakü, 1956-cı il.
 Mədinə Gülgün — Günlər və xatirələr, Uşaqgəncnəşr, Bakü, 1959-cu il.
 Mədinə Gülgün — Firidun, Azərnəşr, Bakü, 1963-cü il.
 Mədinə Gülgün — Dənizin sahili var, Azərnəşr, Bakü, 1965-ci il.
 Mədinə Gülgün — Çinar olaydı, Azərnəşr, Bakü, 1968-ci il.
 Mədinə Gülgün — Xatirələrimin nəğməsi, Gənclik nəşriyyatı, Bakü, 1969-cu il.
 Mədinə Gülgün — Kəpənəkli, çiçəkli misralar, Gənclik nəşriyyatı, Bakü, 1971-ci il.
 Mədinə Gülgün — Dünyamızın sabahı, Azərnəşr, Bakü, 1974-cü il.
 Mədinə Gülgün — Arzu da bir ömürdür, Gənclik nəşriyyatı, Bakü, 1976-cı il.
 Mədinə Gülgün — Yora bilməz yollar məni, Yazıçı nəşriyyatı, Bakü, 1978-ci il.
 Mədinə Gülgün — Ömrə yelkən ümidlərim, Gənclik nəşriyyatı, Bakü, 1981-ci il.
 Mədinə Gülgün — Ömrün payız dayanacağı, Yazıçı nəşriyyatı, Bakü, 1983-cü il.
 Mədinə Gülgün — Könlümü ümidlər yaşadar, Gənclik nəşriyyatı, Bakü, 1984-cü il.
 Mədinə Gülgün — Dünya şirin dünyadır, Gənclik nəşriyyatı, Bakü, 1989-cu il.
 Mədinə Gülgün — Seçilmiş əsərləri, Şərq-Qərb nəşriyyatı, Bakü, 2004-cü il.
 Mədinə Gülgün — Mən bu ömrü yaşadım, Nurlan nəşriyyatı, Bakü, 2010-cu il.

 Hakkında yapılmış filmler 
 Sətirlər — Balaş Azəroğlu və Mədinə Gülgün / Mədəniyyət Tv
 Balaş Azəroğlu Mədinə Gülgün haqda / GünAz Tv
 Yadigarlar — Balaş Azəroğlu və Mədinə Gülgün / Mədəniyyət Tv

 Seslendirilen şiirleri 
 Mədinə Gülgün — Kaş yarıda qalmayaydı bu yollar / biraddimla YOL
 Mədinə Gülgün — Bir damlayam / biraddimla YOL
 Həsən Əbluc — Mədinə Gülgün "Təbrizi görməyincə" 

Kategori:1926 doğumlular
Kategori:Bakü doğumlu yazarlar
Kategori:1991'de ölenler
Kategori:20. yüzyıl Azeri şairleri
Kategori:Azerice eser veren şairler
Kategori:Azeri şairler
Kategori:Azeri kadın şairler
Kategori:Fahri Hiyabanı'nda defnedilenler
Kategori:Sovyet şairler
Kategori:İran Azerileri
Kategori:"21 Azer" madalyası ile taltif edilenler