En büyük imparatorluklar listesi

Dünya tarihindeki birkaç imparatorluk, tanım ve ölçüm şekline bağlı olarak tüm zamanların en büyüğü olmak için mücadele etmiştir. Büyüklüğü ölçebilmek için kullanılan olası yollar, söz konusu imparatorluğun yüzölçümü, nüfusu ve ekonomik gücüdür. Bu yöntemlerden en yaygın olarak kullanılan, imparatorluğun ya da ülkenin yüzölçümü yani karasal alanıdır. Çünkü alanın çok kesin bir tanımı vardır ve yüksek seviyede doğrulukla ölçülebilir. 1978 ve 1997 yılları arasında tarihi imparatorlukların bölgesel boyutları hakkında bir dizi akademik makale yayınlayan Estonyalı siyaset bilimci Rein Taagepera, bir imparatorluğu "bağlıları egemen olmayan nispeten herhangi bir büyük egemen siyasi varlık" olarak tanımladı ve imparatorluğun egemen olduğu bölgedeki askeri ve vergi koyma kabiliyetlerini alan büyüklüklerine dâhil etti. Liste, birkaç imparatorluğun mevcut veri eksikliklerinden dolayı ayrıntılı değildir; bu nedenle ve tahminlerdeki doğal belirsizlikten dolayı herhangi bir sıralama verilmemiştir.

 Yüzölçümlerine göre en büyük imparatorluklar 
Bu koşulda, öncelikle Antarktika kıtası hariç, Dünya'nın karasal alanının toplamda 134.740.000 km2 olduğunu belirtmekte fayda bulunmaktadır.

 En geniş hâlleriyle İmparatorluklar 
Bu listedeki imparatorlukların hükmettikleri alan, imparatorluğun belirtilen yılda kontrol ettiğini iddia ettiği alandan önemli ölçüde farklı olabilen karasal arazi alanı olarak tanımlanmıştır. Örneğin: 1800 yılında, Avrupa'da imparatorluklar toplu halde Dünya'nın etkin bir şekilde kontrol etmedikleri karasal yüzeyinin yaklaşık %20'sini kendi güçlerinde tutuyorlardı. Bu nedenlerden dolayı tahminlerin değiştiği yerlerde, girişler en düşük tahmine göre sıralanmıştır. Aynı yüzölçümüne sahip birden fazla imparatorluk varsa, bunlar alfabetik olarak listelenmiştir.

İmparatorlukEn büyük karasal alanı Milyon km2 Milyon sq mi dünyanın % Yıl1Britanya İmparatorluğu35.52Moğol İmparatorluğu24.0 ya da 3Rus İmparatorluğu22.84Çing Hanedanı14.75İspanyol İmparatorluğu13.76İkinci Fransız Sömürge İmparatorluğu (1830 sonrası)11.57Abbâsî Halifeliği11.18Emevî Halifeliği11.19Kubilay Hanlığı11.010Büyük Hun İmparatorluğu9.011Brezilya İmparatorluğu12Japon İmparatorluğu7.4––3.285–13İber Birliği7.114Doğu Han Hanedanı6.515Ming Hanedanı6.516Râşidîn Halifeliği6.417Göktürk Kağanlığı ya da İlk Türk Kağanlığı6.018Altın Orda Devleti6.019Batı Han Hanedanı6.020Ahameniş İmparatorluğu5.521İkinci Portekiz İmparatorluğu5.522Tang Hanedanı5.423Makedonya Krallığı5.224Osmanlı İmparatorluğu5.225Kuzey Yuan Hanedanı5.026Roma İmparatorluğu5.027Xin Hanedanı4.728Tibet İmparatorluğu4.629Xianbei eyaleti4.530Birinci Meksika İmparatorluğu4.42931Timur İmparatorluğu4.432Fâtımî Halifeliği4.133Doğu Göktürk Kağanlığı4.034Hun İmparatorluğu4.035Babür İmparatorluğu4.036Büyük Selçuklu İmparatorluğu3.937Seleukos İmparatorluğu3.938İtalyan İmparatorluğu39İlhanlılar3.7540Çungar Hanlığı3.641Çağatay Hanlığı3.5 ya da 42Sasani İmparatorluğu3.543Batı Göktürk Kağanlığı3.544Batı Hiung-nu3.545İlk Fransız Sömürge İmparatorluğu3.446Gazneliler3.447Maurya İmparatorluğu3.4–5.0–– ya da 48Delhi Sultanlığı3.249Alman Sömürge İmparatorluğu50Kuzey Song Hanedanı3.151Uygur Kağanlığı3.152Batı Jin Hanedanı3.153Danimarka İmparatorluğu3.054Sui Hanedanı3.055Safevî İmparatorluğu2.956Sâmânîler2.8557Doğu Jin Hanedanı2.858Med İmparatorluğu2.859Part İmparatorluğu2.8060Cücenler Kağanlığı2.861Bizans İmparatorluğu2.7–2.8–– ya da 62Hint-İskit Krallığı2.663Liao Hanedanı2.664Grek-Baktriya Krallığı2.565Sonraki Chao (16 Krallık)2.566Maratha İmparatorluğu2.567Belçika Sömürge İmparatorluğu––– ya da 68Kin Hanedanı (1115-1234)2.369Harezmşahlar Devleti2.3–3.6–– ya da 70Çin Hanedanı2.371Hollanda İmparatorluğu2.172Birinci Fransız İmparatorluğu2.173Kiev Knezliği2.174Memlûk Devleti2.1 ya da 75Güney Song Hanedanı2.176Üçüncü Portekiz İmparatorluğu2.177Muvahhidler Halifeliği2.0–2.3–– ya da 78Wei Hanedanı2.079Önceki Qin2.080Önceki Chao (16 Krallık)2.081Gur Hanedanı2.082İnka İmparatorluğu2.083Kuşan İmparatorluğu2.0–2.5––84Liu Song Hanedanı2.085Kuzey Vey2.086Batı Roma İmparatorluğu2.087Eyyûbî Hanedanı1.7–2.0–– ya da 88Gupta İmparatorluğu1.7–3.5–– ya da 89Ak Hun İmparatorluğu1.7–4.0–– ya da 90Büveyh Hanedanı1.691Doğu Wu Hanedanı1.592Kuzey Qi Hanedanı1.593Kuzey Hiung-nu1.594Kuzey Zhou1.595Yeni Asur İmparatorluğu1.496Doğu Maurya İmparatorluğu1.397Liang Hanedanı1.3, , ya da 98Kaçar İmparatorluğu0.5099Aksum Krallığı1.25100Shang Hanedanı1.25101Frank Krallığı1.2102Srivijaya1.2103Hint-Grek Krallığı1.1104Mali İmparatorluğu1.1105Polonya-Litvanya Birliği1.1 ya da 106Murâbıt Hanedanı1.0107Harşa İmparatorluğu1.0 ya da 108Gurjara-Pratihara Hanedanı1.0109Kutsal Roma İmparatorluğu1.0110Hazar Hanlığı1.0–3.0–– ya da 111Khmer İmparatorluğu1.0112Mısır'ın Yeni Krallığı1.0 ya da 113Ptolemaios Krallığı1.0114Karahıtaylar1.0–1.5–– ya da 115İskitler1.0116Shu Han1.0117Tâhirî Hanedanı1.0118Batı Şia Hanedanı1.0119İsveç İmparatorluğu0.99120Nazi Almanyası121Akad İmparatorluğu0.8122Avar Kağanlığı0.8123Chu Hanedanı0.8124Hunlar0.8125Songhay İmparatorluğu0.8126Hiksoslar0.65127Mısır'ın yirmi altıncı Hanedanı0.65128Rozvi İmparatorluğu0.624129Avusturya-Macaristan İmparatorluğu130Kurtuba Halifeliği0.6131İlk Portekiz İmparatorluğu0.6132Vizigot Krallığı0.6133Çu Hanedanı0.55134Sih İmparatorluğu0.20135Kurtuba Emirliği0.5136Kosala Krallığı0.5137Lidya0.5138Magadha0.5139Mısır'ın Orta Krallığı0.5140Yeni Babil İmparatorluğu0.5141Satavahana Hanedanı0.5142Mısır'ın yirmi beşinci Hanedanı0.5143Batı Satrapları0.5144Yeni Hitit Krallığı0.45–145Şia Hanedanı0.45146Fransa Krallığı (Orta Çağ)0.4147Orta Asur İmparatorluğu0.4148Mısır'ın Eski Krallığı0.4149Sokoto Halifeliği0.4150Latin İmparatorluğu0.35151Antik Kartaca0.3152İndus Vadisi Uygarlığı0.3153Mitanni0.3–154Birinci Babil Hanedanı0.25155Aztek İmparatorluğu0.22156Zulu İmparatorluğu0.08157Elam İmparatorluğu0.2158Frigya0.2159Babil'in ikinci Hanedanı0.2160Urartular0.2161Doğu Zhou Hanedanı0.15162Orta Hitit Krallığı0.15163Eski Asur dönemi0.15164Eski Hitit İmparatorluğu0.15165Oyo İmparatorluğu0.15166Kanem-Bornu İmparatorluğu0.05167Larsa0.1–168Yeni Sümer İmparatorluğu0.1169Tarasca devleti0.075170Lagaş0.05171Sümerler0.05

 Günümüze kadar en büyük imparatorlukların zaman çizelgesi 
Daha önceki tüm imparatorluklardan daha büyük olduğu kesin olarak söylenebilecek en eski imparatorluk, MÖ 3000'den önce, en büyük uygarlığın on katını kaplayan Yukarı ve Aşağı Mısır'dı.
imparatorluk Karasal alanı(milyon km 2) Yıl Yukarı ve Aşağı Mısır 0.1    Eski Mısır Krallığı 0.25    0.4    Akad İmparatorluğu 0.65    0.8    Mısır'ın Yeni Krallığı 1.0    Shang Hanedanı 1.25    Yeni Asur İmparatorluğu 1.4    Med İmparatorluğu  2.8    Ahameniş İmparatorluğu 3.6    5.5    Büyük Hun İmparatorluğu 9.0    Emevi Halifeliği 11.1    Moğol İmparatorluğu 13.5    24.0    Britanya İmparatorluğu 24.5    35.5    

 Zamanın en büyük imparatorluklarının zaman çizelgesi 
İmparatorlukTarihte en büyük karasal alansahipliği(milyon km2)Yaklaşık süreYukarı Mısır0.1Mısır'ın Eski Krallığı0.25–0.4–Akad İmparatorluğu0.2–0.6–İndus Vadisi Uygarlığı0.15Mısır'ın Orta Krallığı0.2–0.5–Şia Hanedanı0.4Hiksoslar0.65Mısır'ın Yeni Krallığı0.65–1.0–Shang Hanedanı0.9–1.1–Yeni Krallık0.5–0.6–Çu Hanedanı0.35–0.45–Yeni Asur İmparatorluğu0.4–1.4–Med İmparatorluğu3.0Ahameniş İmparatorluğu2.5–5.5–Makedonya İmparatorluğu5.2Seleukos İmparatorluğu4.0Maurya İmparatorluğu3.5Han Hanedanı2.5Hiung-nu İmparatorluğu5.7Han Hanedanı4.2–6.5–Roma İmparatorluğu4.4–Sasani İmparatorluğu3.5Hun İmparatorluğu4.0Sasani İmparatorluğu3.5Göktürk Kağanlığı3.0–5.2–Râşidîn Halifeliği5.2Emevî Halifeliği9.0–11.0–Abbâsî Halifeliği8.3–11.0–Tibet İmparatorluğu2.5–4.7–Sung İmparatorluğu3.0Büyük Selçuklu İmparatorluğu3.0–4.0–Tibet İmparatorluğu2.5Kin Hanedanı (1115–1234)2.3Moğol İmparatorluğu18.0–24.0–Kubilay Hanlığı11.0Timur İmparatorluğu4.0Míng Hanedanı4.7–6.5–Osmanlı İmparatorluğu4.3Rusya Çarlığı6.0–12.0–Rus İmparatorluğu14.0–17.0–Britanya İmparatorluğu23.0–34.0–Sovyetler Birliği22.5– 

 Dünya nüfusundaki payına göre en büyük imparatorluklar 
Zaman içinde artan dünya nüfusu eğilimi nedeniyle, kesin nüfus rakamları, farklı imparatorluklar arasındaki karşılaştırma için o zamanlardaki dünya nüfusundaki paylarına göre daha az alakâlıdır. Yaklaşık olarak MÖ 400'den bu yana, çoğu zaman en kalabalık iki imparatorluğun dünya nüfusundaki toplam payı %30 ilâ 40 arasında olmuştur. Ayrıca genellikle en kalabalık nüfuslara sahip imparatorluklar Çin'de vârolmuştur.
+ İmparatorluk İmparatorluk nüfusunundünya nüfusuna yüzdeliği  Yıl  Çing Hanedanı 37  Kuzey Song Hanedanı 33  Batı Han Hanedanı 32  Moğol İmparatorluğu 31  Roma İmparatorluğu 30  Jin Hanedanı (265-420) 28  Ming Hanedanı 28  Çin Hanedanı 24  Babür İmparatorluğu 24  Tang Hanedanı 23  Delhi Sultanlığı 23  Britanya İmparatorluğu 23  Japon İmparatorluğu 20  Maurya İmparatorluğu 19  Eski Çin 19  Kuzey Zhou 16  Makedonya İmparatorluğu 15  Harşa İmparatorluğu 15  Gupta İmparatorluğu 13  Kuzey Wei 13  Emevi Halifeliği 13  Ahameniş İmparatorluğu 12  Eski Yan 12  Kin Hanedanı (1115-1234) 12  Nazi Almanyası 12  Kuşan İmparatorluğu 11  Pala İmparatorluğu 11  Sonraki Chao (16 Krallık) 10 

 Ayrıca bakınız 
 Yüzölçümlerine göre ülkeler listesi
 Dünya siyasi tarihi

 Kaynakça 

Kategori:Alanlara göre listeler
Kategori:Eski imparatorluklar
Kategori:İmparatorluklar