Mustafa Kâmil Paşa

Mustafa Kâmil Paşa (; 14 Ağustos 1874, Kahire – 10 Şubat 1908, Kahire), Mısırlı bir avukat, gazeteci ve milliyetçi bir önderdir.

Hakkında
14 Ağustos 1874'te Osmanlı İmparatorluğu'nun vasalı olan Mısır Hidivliği'nin Kahire şehrinde doğdu. Mısır ordusunda subay olarak görev yapan Kâmil'in oğlu olan Kâmil, Kahire'deki Fransız hukuk fakültesinde avukatlık olarak okuyan Kâmil Paşa, Fransa'da Toulouse Üniversitesi'nde Hukuk Fakültesi'nde eğitim gördü. Tutkulu bir milliyetçi olarak, Mısır hükümdarı II. Abbas Hilmi'yi destekledi ve İngiltere'nin Mısır ve Sudan'ı işgaline şiddetle karşı çıktı. Ayrıca Mısır konusunda Fransa ve Osmanlı İmparatorluğu ile işbirliği yapılması gerektiği belirtti. Ancak daha sonra yavaş yavaş dış destekçilerden ayrı olarak Mısır'ın bağımsızlığı için çalıştı. 1900 yılında Kâmil, görüşlerini halka açıklamak için Al-Liwa gazetesini çıkardı. Şimdi hem gazetecilik hem de avukatlık yapıyordu. Mısır'da Müslümanların, Hristiyanların ve Yahudilerin gidebileceği bir okul yaptırdı.

Mustafa Kâmil Paşa, Mısır ve Sudan'ın o önemli aristokratlarından Muhammed Farid tarafından kuvvetle desteklendi. Farid'in yardımlarıyla Mustafa Kâmil Paşa, ölümünden iki ay önce 1907 Aralık'ında Ulusal Partiyi kurdu. Paşa'nın cenazesi, büyük bir gösteriye sahne oldu. Mustafa Kâmil Paşa'yı destekleyen Farid, Paşa'nın ölümünden sonra Ulusal Parti'nin lideri oldu. 10 Şubat 1908'de Kahire'de öldü.

Mustafa Kâmil Paşa'nın cenazesi, 1949-53 yılları arasında neo-Memlük tarzında inşâ edilen Kahire Kalesi yakınlarında bir müze olarak halka açıktır ve bir yan odada kendisiyle ilgili bir biografi sergilemektedir.Caroline Williams, Islamic Monuments in Cairo, AUC Press 2008, p.76

Mustafa Kâmil Paşa, ateşli bir Mısır milliyetçisi ve Mısır bağımsızlığının savunucusu olarak hatırlanır. Mevcut Mısır ulusal marşı, Mustafa Kâmil'in konuşmalarından esinlendiği düşünülüyor.

Fazlur Rahman Malik, Mustafa Kâmil Paşa'nın seküler olduğu halde, milliyetçiliğini İslami bir geçmişten esin aldığını savunuyor. Malik, bu durumu, Mısır'ın yüzyıllar beridir Hilafet sistemi ile yönetilmesinin doğal sonucu olduğunu belirtiyor. İngilizler sıklıkla onu pan-İslam'ı savunmakla suçladı. Bunun nedeni 1906 yılının Mayıs ayında Taba hakkındaki tartışmada Mustafa Kâmil Paşa'nın İngilizler karşısında Osmanlı padişahını desteklemesiydi.

Kaynakça

Kategori:Mısırlı milliyetçiler
Kategori:19. yüzyıl Mısırlı yazarları
Kategori:1874 doğumlular
Kategori:1908'de ölenler
Kategori:Mısırlı paşalar
Kategori:Fransa'daki Mısırlı gurbetçiler
Kategori:Toulouse Üniversitesinde öğrenim görenler