Lewis asit ve bazı

Lewis asiti Lewis bazıyla Lewis eklenme ürününü oluşturmak için etkileşen kimyasal türdür. Lewis bazı, Lewis eklenme ürününü oluşturmak için, Lewis asidine elektron çifti veren türdür. Örneğin, OH− ve NH3 Lewis bazlarıdır çünkü bu iyonlar bağ yapmamamış elektron çiftlerini verebilirler. Eklenme ürününde, Lewis asidi ve bazı Lewis bazından gelen elektron çiftini paylaşır. Lewis asit ve bazının isim babası Gilbert N. Lewis'dir.

 Eklenme ürünlerinin tasviri 
Çoğu durumda, bir kompleksteki Lewis asidi ve bazı arasındaki ilişki, koordine kovalent bağ gösterimi kullanılarak, Lewis bazının Lewis asidine verdiği elektronları gösteren bir ok tarafından belirtilir. Örneğin; Me3B←NH3. Bazı kaynaklar Lewis bazını iki nokta ile birlikte göstererek ifade eder (Bu elektronlar Lewis asitine verilir):
 Me3B  +  :NH3   →   Me3B:NH3
Merkezdeki tek nokta, Lewis eklennme ürününü ifade etmek için kullanılabilir, Me3B•NH3gibi. Başka bir örnek ise BF3•Et2O olabilir. Bahsi geçen nokta aynı zamanda, çeşitli kristallerde hidrat koordinasyonunu belirtmek için kullanılır, MgSO4•7H2O'de hidritlenmiş magnezyum sülfat için olduğu gibi. Genel olarak, donör-alıcı bağı kovalent bağ ve iyonik bağ arasında ideal bir yerde gösterilir.March, J. “Advanced Organic Chemistry” 4th Ed. J. Wiley and Sons, 1992: New York.

 Örnekler 
küçükresim|Amonyum iyonunun oluşumunu gösteren Lewis diyagramları ( diyagram, eklenme ürününü pozitif yüklü göstermelidir.)|upright=1.15

 Basit Lewis asitleri 
Lewis asitlerinin en çok çalışılan örnekleri boron trihalojenürler ve organoboranlardır fakat diğer bileşikler aşağıdaki davranışı gösterirler:
 BF3 + F− → BF4−
Bu eklenme ürününde, 4 flor atomu da eşdeğerdir.
 BF3 + OMe2 → BF3OMe2
BF4− ve BF3OMe2 bortriflorürün eklenme ürünleridir.

Çoğu durumda, triiyodür anyonu gibi, eklenme ürünü oktet kuralını ihlal eder:
 I2 + I− → I3−
İyodür çözeltisinin renk çeşitliliği, çözücünün I2 Lewis asiti ile oluşacak eklenme ürününün çeşitliliğini etkiler.

Bazı durumlarda,Lewis asitleri 2 Lewis bazını birden bağlama kapasitesine sahiptir. Bunun ünlü bir örneği ise hekzaflorosilikatın oluşumudur:
 SiF4 + 2 F− → SiF62−

 Kompleks Lewis asitleri 

Çoğu metal kompleks Lewis asidi gibi kullanılırlar fakat genellikle bu durum sadece daha zayıf bir Lewis bazını ayırdıktan sonra geçerlidir, sıklıkla bu baz sudur.
 [Mg(H2O)6]2+  +  6 NH3   →   [Mg(NH3)6]2+  +  6 H2O
 H+ Lewis asiti 
Proton (H+) Traditionally, but not precisely, H+ ions are referred as "protons". en güçlü lewis asitlerinden biridir fakat aynı zamanda en karışık olanlardandır.

 Lewis bazları 
Tipik Lewis bazları amonyak ve alkik aminler gibi alışılagelmiş aminlerdir. Diğer yaygın Lewis bazları ise piridin ve türevlerini içerir.

En yaygın Lewis bazları anyonlardır.

I2, SbCl5 ve BF3 gibi çeşitli Lewis asitleri için hesaplanmış Lewis bazlarının sağlamlığı aşağıda verilmiştir:Christian Laurence and Jean-François Gal "Lewis Basicity and Affinity Scales : Data and Measurement"
Wiley, 2009.
Boron triflorüre bağlanan çeşitli bazların bağlarının sıcaklıkları Lewis bazı donör atom Kompleksleşme Entalpisi (kJ/mol)Et3NN135quinoklidinN150piridinN128AsetonitrilN60Et2OO78.8THFO90.4AsetonO76.0EtOAcO75.5DMAO112DMSOO105TetrahidrotiyofenS51.6TrimetilfosfinP97.3

Ayrıca bakınız
 Asit
 Baz
 Brønsted–Lowry asit-baz kuramı
 Kiral Lewis asit

 Kaynakça 

 Daha fazlası için 



Kategori:Asitler
Kategori:Asit ve bazlar
Kategori:Bazlar