Hepburn romanizasyonu

Hepburn romanizasyonu ( Hebon-shiki Rōmaji), Japoncanın Latin alfabesine tercüme edilmesi için yaratılmış bir sistemdir. 1887 yılında James Curtis Hepburn tarafından Japonca-İngilizce sözlüğünün hazırlanması amacıyla icat edilmiştir. Hepburn sistemi bu güne kadar Japoncanın Latin alfabesine tercüme edilmesinde kullanılan en yaygın sistemdir.

 Hukuki statüsü 
Hepburn sistemi İngilizcenin sesbiliminin bazında kurulmuş olup Japonya tarafından geliştirilen Nihon-shiki sistemi ile rekabet etmekteydi.Carr, Denzel. The New Official Romanization of Japanese . Journal of the American Oriental Society, Vol. 59, No. 1 (Mar., 1939), pp. 99-102. 21 Eylül 1937 tarihinde Japon hükûmeti Nihon-shiki sisteminin biraz daha değiştirilmiş bir versiyonu olan Kunrei-shiki'yi kabul etti. 1945 yılında II. Dünya Savaşı'nın sonunda Japonya'nın teslim olmasının ardından Amerikalılar tarafından iptal edildi ve 1954 yılında biraz değişmiş halde yeniden yürürlüğe girdi.

1972 yılında Hepburn sisteminin gözden geçirilmiş bir versiyonu ANSI Z39.11-1972 standardı olarak kodlandırıldı. 1989 yılında ISO 3602 standardı olarak teklif edildiyse de Kunrei-shiki tercih edildi. Z39.11-1972 standardı 6 Ekim 1994'te kaldırıldı.

 Hepburn romanizasyonu çizelgeleri 
 Gojūon Yōonあ ア aい イ iう ウ uえ エ eお オ oか カ kaき キ kiく ク kuけ ケ keこ コ koきゃ キャ kyaきゅ キュ kyuきょ キョ kyoさ サ saし シ shiす ス suせ セ seそ ソ soしゃ シャ shaしゅ シュ shuしょ ショ shoた タ taち チ chiつ ツ tsuて テ teと ト toちゃ チャ chaちゅ チュ chuちょ チョ choな ナ naに ニ niぬ ヌ nuね ネ neの ノ noにゃ ニャ nyaにゅ ニュ nyuにょ ニョ nyoは ハ haひ ヒ hiふ フ fuへ ヘ heほ ホ hoひゃ ヒャ hyaひゅ ヒュ hyuひょ ヒョ hyoま マ maみ ミ miむ ム muめ メ meも モ moみゃ ミャ myaみゅ ミュ myuみょ ミョ myoや ヤ ya ゆ ユ yu よ ヨ yoら ラ raり リ riる ル ruれ レ reろ ロ roりゃ リャ ryaりゅ リュ ryuりょ リョ ryoわ ワ waゐ ヰ wi ゑ ヱ weを ヲ wo ん ン n /nが ガ gaぎ ギ giぐ グ guげ ゲ geご ゴ goぎゃ ギャ gyaぎゅ ギュ gyuぎょ ギョ gyoざ ザ zaじ ジ jiず ズ zuぜ ゼ zeぞ ゾ zoじゃ ジャ jaじゅ ジュ juじょ ジョ joだ ダ daぢ ヂ jiづ ヅ zuで デ deど ド doぢゃ ヂャ jaぢゅ ヂュ juぢょ ヂョ joば バ baび ビ biぶ ブ buべ ベ beぼ ボ boびゃ ビャ byaびゅ ビュ byuびょ ビョ byoぱ パ paぴ ピ piぷ プ puぺ ペ peぽ ポ poぴゃ ピャ pyaぴゅ ピュ pyuぴょ ピョ pyo

 † —  karakterler eski nadir karakterlerdir ve günümüzde kullanılmamaktadırlar. Modern Hepburn romanizasyonunda genellikle tanımları yoktur.
 ‡ —  karakterler Modern Japoncada statülerinin dışında nadiren kullanılırlar ve romanizasyonu yukarıdaki kuralları izler.

 Genişletilmiş katakana 
ア aイ iウ uエ eオ oイィ yiイェ yeウァ waウィ wiウゥ  wuウェ weウォ woウャ wyaウュ wyuウィェ wyeウョ wyoヴァ vaヴィ viヴ vuヴェ veヴォ voヴャ vyaヴュ vyuヴィェ vyeヴョ vyoウ゚ nキェ kyeギェ gyeクァ kwaクィ kwiクェ kweクォ kwoクヮ kwaグァ gwaグィ gwiグェ gweグォ gwoグヮ gwaカ゚ ngaキ゚ ngiク゚ nguケ゚ ngeコ゚ ngoキ゚ャ ngyaキ゚ュ ngyuキ゚ェ ngyeキ゚ョ ngyoシェ sheジェ jeスィ siズィ ziセ゚ ceチェ cheヂェ jeツァ tsaツィ tsiツェ tseツォ tsoツャ tsyaツュ tsyuツィェ tsyeツョ tsyoヅァ zaヅィ ziヅェ zeヅォ zoヅャ zyaヅュ zyuヅィェ zyeヅョ zyoティ tiトゥ tuトィ twiテュ tyuディ diドゥ duドィ dwiデュ dyuツ゚ tcuト゚ tcoヌィ nwiニェ nyeヒェ hyeブィ bwiビェ byeプィ pwiピェ pyeファ faフィ fiフェ feフォ foフャ fyaフュ fyuフィェ fyeフョ fyoㇷ゚ nホゥ huムィ mwiミェ myeユィ ywiユェ yeルィ rwiリェ ryeラ゚ laリ゚ liル゚ luレ゚ leロ゚ loリ゚ャ lyaリ゚ュ lyuリ゚ェ lyeリ゚ョ lyoヷ vaヸ viヹ veヺ vo

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 

 Preface of first edition of Hepburn's original dictionary, explaining romanization 
 Preface of third edition of Hepburn's original dictionary, explaining romanization 

Kategori:Japoncanın romanizasyonu