Çikler

Çik veya Çikler - Kök Türkler çağında tarihi bir soy veya boy adı.

 Adı 
Latin transkripsiyonu ČIK şeklindedir. Orhon-Yenisey yazıtında boy adını dil araştırmacıları Çik olarak okumuşlardır.

 Dil 
Eski Türk dili, Çik dialekti. Bu ulus Orhon-Yenisey yazılıdır.

 Yurdu 
Yenisey (Uluğ-Kem).Çik bir soy adıdır.Altaylarda "Çıgat" adlı bir boy ile benzeşmektedir. Çik adlı boy arasında başka boyların ulusları da bulunmaktadır.

 Çağı
VIII.yüzyıl. Çik adlı boy hakkında 8. yüzyıl balbal taşlarında ve yazılı taşlarda bilgiler vardır. 8. yüzyıl öncesinde ve sonrasında Yenisey bölgesinin boyları arasında geçer. Günümüz Tıva halkını oluşturan boylardan biri olduğu sanılmaktadır 

Bu konuda araştırmacı İ.V.Kormuşin ise : "Çik denilen söz ile Ulug-Kem ulusu kendilerini adlandırmamıştır, o halde bu söz onların kalan boylarını adlandırmıştır" demiştir. Tandı Tıva'da bulunan balbal ve taşlarda  Çik diye bir söz bulunamamıştır.

Oğuz boyları arasında geçen "Yiğdir" veya "Iğdır" denilen İğdir boyu vardır.

 Orhun-Yenisey Yazısı 
Bilge Kağan yazıtında (кирилл транскрипция)
Altı otuz yaşımda Çik bodun Kırgıs birle yağı boltı. Kem keçe Çik tapa süledim. Örpente sünüşdim, süsin sançdım, az bodunığ altım, ... içgirtim.

Tıva dile birebir aktarımı
Алды одус чажымда Чик чон Кыргыс биле дайзын болду. Хем кешкеш Чик талаже халдадым. Үрбүнге чаалаштым, шериин шиштедим, бичии чону алдым, ... чагыртты.

Çevirisi.
Yirmialtı yaşımda Çik topluluğu ile Kırgız halkı düşman oldu. Yenisey akarsuyunu geçip  Çik halkına kadar savaşçılarım ile vardım. Ürbünde savaştım. Askerlerini yendim, sayıca az olan halk bana bağlandı..

 Nesilleri
Uluğ-Kem (Yenisey) ulusu.
Altaylardaki Çıgat ve Çıgandık adlı topluluklar var. Bu toplulukların Yenisey dolayından göçüp gittiğine dair bir bilgi henüz yoktur.Eskiden savaş olunca ulus başka yerlere göç ederdi.

 Dipnotlar 

 İlgili yayınlar 
 ČIK III этн. народ, живший в верховьях Енисея, в Саянах … (češ — čik):арын 145.// Академия наук СССР институт языкознания. Древнетюркский словарь. Издательство «Наука» Ленинград, 1969 год. (Rusça)
 И. В. Кормушин. Древние тюркские языки. Учебное пособие для студентов вузов. Абакан: Издательство Хакаского государственного университета им. Н.Ф. Катанова, 2004. — 336 с. ISBN 5-7810-0279-0 (Rusça)

Kategori:Tarihteki Türk halkları
Kategori:Tuva tarihi