Abbasi Tarsus valileri listesi

Tarsus, Küçük Asya'nın güneydoğu bölgesinde (modern Türkiye), Kilikya'da bir şehirdir. MÖ 67 yılından itibaren Roma kontrolünde olan şehir sonra 7. yüzyıl ortasına kadarBizans İmparatorluğu kontrolüne geçmiştir, Levant'ın Müslüman fethinin takiben şehrin kontrolü yeni doğan Halifelik ile çekişme konusu oldu. Bizanslılar ile Emevîler arasında gerçekleşen ihtilaflarda, iki imparatorluk arasında tartışmalı ara bölgede yer alan bir şehirdi ve sıklıkla el değiştirmesi süreç içerisinde şehrin terkedilmesine ve haraplaşmasına neden oldu. 778/9 yılında Abbasiler Bizans'a karşı şehri operasyon üssü olarak ilk teşebbüse giriştiler fakat çalışma açık şekilde tamamlanmadı. 787/8 yılından sonra Halife Harun Reşid () emriyle Faraj ibn Sulaym tarafından şehir yeniden kurulup ve yerleşime açıldı. 3,000 Horasanlı ve 2,000 Suriyeliye (Antakya ve Misis'in her birinden bin tane) şehir kalesi içinde ev ve toprak verildi.

Tarsus kısa süre sonra, yüzyılın dönüşüne yakın bir zaman, Bizans tarafından geri alındı. Şehir, Dördüncü Fitne Abbasi iç savaşı sırasında Bizans'ın elinde kaldı fakat Halife Memun () Bizans'a karşı saldırgan seferler düzenleme emrettiği zaman şehir 830 yılında tekrar Müslüman kontrolüne geçti. Tarsus valileri sıklıkla tüm Suriye marches (al-thughur ash-Shamiyya) valiliğini de yürütüyordu ve ana görevleri Bizans'a karşı yıllık akınları düzenlemekti. Şehrin kontrolü ve Bizans'ın marches bölgeleri otonom Mısır hükümdarı Ahmed bin Tolun'a geçtiği 878/9 yılına kadar şehir doğrudan Abbasi kontrolünde kaldı. Vali Yazman el-Hadım şehre Bağdat'a bağlı 882'den sonra döndü fakat tekrar 980 yılında Tolunoğulları hükümdarlığını kabul etmeye zorlandı. bin Tolun'un soyundan Humâreveyh'in 896 yılında ölümüne kadar thughur Tolunoğulları hükümdarlığında kaldı, o tarihten sonra Halife Mutezid () sınır bölgelerinin doğrudan kontrolünü tekrar ele aldı. 946/7 yılında, Tarsus, Bizans sınır toprakları ve kuzey Suriye'nin yeni efendisi Hamdani Halep Emiri Seyfü'd Devle'nin hükümdarlığını kabul etti. Bizans'ın yeniden dirilişi ile bağı korumayı başarmış ancak 965 yılında Bizans İmparatoru II. Nikiforos () şehri ele geçirerek orada Müslüman hakimiyetini sona erdirdiler.

 Valilerin listesi 
 İsim Dönem Notlar Kaynak Yazid ibn Makhlad al-Fazari 788 Ömer bin Hübeyre'nın Emevîleri destekleyen ailesinden olmasından dolayı aşırı kibri nedeniyle Horasan garnizonundan sevilmemiş ve kovulmuştur.  Abu'l-Fawaris 789/90 – ? Sadece atandığı tarih bilinmektedir.  Thabit ibn Nasr ibn Malik al-Khuza'i y. 807/8 "Suriye marches emiri" unvanı almıştır.  Ahmad ibn Sa'id ibn Salm ibn Qutayba al-Bahili 845 Eylül/ekim Arap-Bizans esir değişimini yönetmiştir, Bizans topraklarına yaptığı kış akınının başarısızlığından sonra görevden alınmıştır.  Nasr ibn Hamza al-Khuza'i 18 Ocak 846 – ? Sadece atandığı tarih bilinmektedir.  Ali bin Yahya el-Ermeni by 852/3 –Ekim/Kasım 862 Bizans ile yapılan savaşların mühim figürlerinden biridir, birçok yaz akınına liderlik etmiş ve 856 ve Nisan 860 tarihlerinde yapılan iki esir değişimine nezaret etmiştir.  Muhammad ibn Harun al-Taghlibi 871/2 (?) Bu makama atanmış ancak Tarsus'a varmadan ölmüştür.  Muhammad ibn Ali al-Armani 872 – 873/4 Bizanslılar tarafından öldürülmüştür.  Urkhuz ibn Ulugh Tarkhan 873/4 – y. 876 Loulon Kalesinde bulunan garnizonun maaşlarını zimmetine geçirdiği, orayı Bizanslılarla teslim ettiği için görevden alınmıştır.  Abdallah ibn Rashid ibn Kawus 877/8 Bizanslılarla yapılan savaşta yenilmiş ve esir alınmıştır.  Takhshi 878 878 yılında Tarsus'tan ayrılmasından sonra Ahmed bin Tolun tarafından atanmıştır.  Sima ca. 879/80 Ahmed bin Tolun tarafından atanmıştır.  Khalaf al-Farghani by 881 – 882 Ahmed bin Tolun tarafından atanmıştır. Yazman yönetimindeki Abbasi taraftarı hizip tarafından görevden alınmıştır.  Yazman el-Hadım 882 – 23 Ekim 891  Ahmad ibn Tughan al-Ujayfi Oct. 891 –by summer 892 Yazman'ın ardılıdır, başlangıçta Humâreveyh tarafından onaylanmış ama sonra Humâreveyh'in kuzeni ile değiştirilmiştir.  Muhammad ibn Musa ibn Tulun 892 yazı Tolunoğulları hanedanı üyesidir, Humâreveyh tarafından atanmıştır, Ağustos 892 tarihinde halk tarafından indirilip, tutuklanmıştır.  Ahmad ibn Tughan al-Ujayfi Nov. 892 – Ekim 896  Tarsuslu Damyanah Ekim 896 –Mart/Nisan 897 Bizans dönmesi, al-Ujayfi ayrılırken onu Tarsus'ta ardından yetkili bırakmıştır. Abbasi taraftarı isyanı nedeniyle görevden alınıp, tutuklanmıştır.  Ibn al-Ikhshad Nisan 898 – 900 başları Halife Mutezid tarafından atanmıştır. Bizanslılara karşı yapılan bir seferde öldürülmüştür.  Abu Thabit 900 Ibn al-Ikhshad'ın yardımcısı, onun ölümünden sonra yerine geçmiştir fakat kendisi de Mart 900 tarihinde Bizanslılar tarafından esir alınmıştır.  Ali ibn al-Arabi Nisan 900 Abu Thabit'in yerine Tarsus'un önde gelenleri tarafından seçilmiştir.  Nizar ibn Muhammad y. 900/1 Marches valisi al-Hasan ibn Ali Kura tarafından atanmıştır.  Muzaffar ibn al-Hajj y. 902/3 Görevden alınmıştır.  Abu'l-Asa'ir Ahmad ibn Nasr 22 Mart 903 – 905 Muzaffar ibn al-Hajj'ın ardılı.  Rustam ibn Bardaw al-Farghani 20 Ağustos 905 – 912/3 Bizanslılara karşı birçok akını yönetmiştir ve Eylül 905 ve 908 esir değişimlerini yönetmiştir. Ayrıca asi Andronikos Dukas'ın Arap topraklarına sığınmasına yardımcı olmuştur.  Bishr al-Afshini 912/3 – 918 sonrası Bizanslılara karşı birçok akını yönetmiştir ve 917 sonbaharı esir değişimini yönetmiştir.  Thamal al-Dulafi by 923 – y. 932 Başarılı bir deniz komutanı, Amorium'un yağmalanması dahil Bizanslılara karşı birçok akını yönetmiştir ve ortak bir cephe için Bulga Çarı I. Simeon ile temasa geçmiştir. 925 sonbaharı esir değişimini yönetmiştir.  Bushra al-Thamali y. 938 Thamal al-Dulafi'nin önceki yardımcısı, 938 sonbaharı esir değişimini yönetmiştir.  Nasr al-Thamali y. 941–946 Thamal al-Dulafi'nin önceki yardımcısı, kış 941/2'de makamda kaydedilmiştir ve Ekim 946 tarihinde esir değişimini yönetmiştir. Temmuz 946 tarihinden Seyfü'd Devle hükümdarlığına kadar görev yapmıştır.   Ibn az-Zayyat by 956/7 – 961/2 Seyfü'd Devle tarafından atanmıştır. 961 sonlarında bir kez daha doğrudan Abbasi Halifeliğine bağlanmıştır, Bizanslılar tarafından mağlup edildi ve intihar etti. Tarsus, Seyfü'd-Devle'ya bağlandı.  Rashiq al-Nasimi 962 başları –16 Ağustos 965 Ibn al-Zayyat'ın ardılı. 16 Ağustos 965 tarihinde şehir II. Nikiforos'a teslim edilene kadar Tarsus Valisi. 

 Kaynakça 

 Kaynakça 




#
Kategori:Mersin listeleri
Kategori:Siyasi makam sahibi listeleri
Kategori:Orta Çağ'da İslam ile ilgili listeler