Üç Kurıkan

Üç Kurıkan veya Kurıkanlar (Tuvaca: Үч Курыкан / Üç Kurıkan)— Eski Türklerde bir boy-oymak adı.

 kökeni 
Kül-tigin yazıtı, 3. satırında  "Üç Kurıkan" adlı sözü şöyle yazmıştır: 𐰇𐰲𐰸𐰆𐰺𐰃𐰴𐰣

Orhon Yazıtı sağ taraftan sol tarafına kadar yazılır. Altında birinci tabloda Latin harfleri transkripi Runik yazı şöyledir.

             𐰣𐰴𐰃𐰺𐰆𐰸𐰲𐰇
      NQÏRUQČÜ


            Адаары (транскрипция)
    Бижээни(транслитерация)
      ДҮАLatinKiril
      yʧ qurɯqanüč qurïqanүч қурықан
   ÜČ QURÏQN



Eski Türk dilinde "üç" sözü sayılardan üç anlamına gelir. Çinli tarihçiler  "Kurıkan" sözünü kendi dillerinde  Guligan şeklinde kendilerine uyarlayıp yazmışlardır. "Camiüttevarih" adlı eserinde Reşideddin bunu Kurkan diye yazmıştır.

 Dili
Samoyed dili ile Eski Türk dili.

Üç Kurıkan ulusunun yazısı Orhon-Yenisey yazısıdır.

 Yurdu 
Baykal'ın kuzey tarafları, İrkut, Angara ile Lena akarsu başlarında yaşamaktaydılar.Topluluğun başkanı Segin adlı rütbeye sahipti.

 Çağ 
6. — 13. asırlar.

 Mirasçıları
İrkutsk mojunun Buryatları. Tofa Türklerinin ataları Kurıkanların topraklarındır. Eski devirlerde "Üç Kurıkan"  yurdunda Samoyed ve Türk dilli uluslar yaşamaktaydı.

Kurıkan konuşması tamamen kaybolmamıştır. Kurıkan boyunun bir kesim ulusu 14. yüzyılda Tuymaada ile Erkeeni vadilerine kadar göçetmişlerdir. O göçeden ulus Saha Türklerinin atalarına  "Kurıkan dilli" diye yazmıştır.

 Kaynakça 

 QURÏQAN I. этн. название группы северо-восточных тюркских племён. (КТ14). qur-qur:арын 468.// Академия наук СССР институт языкознания. Древнетюркский словарь. Издательство «Наука» Ленинград, 1969 год.
 БИЧУРИН Н. Я. (ИАКИНФ) Собрание сведений о народах, обитавших в Средней Азии в древние времена. Часть первая. Отделение VII. Повествование о доме Хойху (Уйгуры). Дополнительные прибавления о Гаогюйских поколениях. XII. Гулигань.
 3. Курыканы, стр. 291-296.// История Сибири с древнейших времён до наших дней. В пяти томах. Том I. Древняя Сибирь. Ленинград: Наука. Ленинградское отделение.,1968.
 A.B. Харинский. Захоронения по обряду кремации конца I тыс. н.э. из Южного Приангарья.// (сборник) Исторический опыт хозяйственного и культурного освоения Западной Сибири. Кн. I. Барнаул: 2003. 464 с. ISBN 5-7904-0296-8

 Notlar 

Kategori:Kuzey Asya'daki yerli halklar
Kategori:Tarihteki Türk halkları
Kategori:Tuva tarihi
Kategori:Yakutistan