3. Kolordu (Osmanlı İmparatorluğu)

3. Kolordu, İmparatorluk Ordularının en seçkin kolordularından birisidir. Balkan Savaşlarının başlangıcında Avrupa toprakları üzerinde bulunup da yenilmeyen tek kolordudur. Birinci Çatalca Muharebesi ve İkinci Çatalca Muharebesi'nde İstanbul'u başarıyla savunmuş ve şehre taarruz eden Bulgar kuvvetlerini püskürtmüştür. İkinci Balkan Savaşı sırasında 23 Temmuz 1913'te Edirne'ye girerek şehri Bulgar işgalinden kurtarmıştır. Birinci Dünya Savaşı'nda Gelibolu'da savaşarak payitaht İstanbul'un düşmesine engel olmuştur. Günümüzde İstanbul'da konuşlu bulunan aynı adlı 3. Kolordu (Türkiye),bu birliğin devamıdır.

Akdeniz Boğazı Komutanlığı (Çanakkale Müstahkem Mevki Komutanlığı) 7., 8. ve 9. Piyade tümenleri ile 3. Süvari Tugayı ve 3. Kolorduya bağlı birliklerden oluşmuştur.

 Düzen 
 1911 Savaş Düzeni 
Osmanlı Ordusu'na bağlı olarak 1911 yılında Kırklareli merkezli olarak kuruldu. Kolordu seviyesine çıkarılması için yeniden yapılandı. Kolordu, 1911 Birinci Balkan Savaşı'nda aşağıdaki gibi yapılandırıldı:Edward J. Erickson, Defeat in Detail, The Ottoman Army in the Balkans, 1912–1913, Westport, Praeger, 2003, pp. 373–374.

 3. Kolordu, Kırklareli
 7. Piyade Tümeni, Kırklareli (Miralay Hilmi)
 19. Piyade Alayı, Yemen
 20. Piyade Alayı, Kırklareli
 21. Piyade Alayı, Tırnovacık
 7. Tüfek Taburu, Yemen
 7. Topçu Alayı, Kırklareli
 7. Tümen Grubu, Kırklareli
 8. Piyade Tümeni, Çorlu (Mirliva Celâl Paşa)
 22. Piyade Alayı, Çorlu
 23. Piyade Alayı, Saray
 24. Piyade Alayı, Demirköy
 8. Tüfek Taburu, Çorlu
 8. Topçu Alayı, Çorlu
 8. Tümen Grubu, Çorlu
 9. Piyade Tümeni, Babaeski (Miralay Kadri)
 25. Piyade Alayı, Yemen
 26. Piyade Alayı, Babaeski
 27. Piyade Alayı, Lüleburgaz
 9. Tüfek Taburu, Yemen
 9. Topçu Alayı, Lüleburgaz
 9. Tümen Grubu, Babaeski
 3. Kolordu Birimleri
 3. Tüfek Alayı, Kırklareli
 3. Süvari Tugayı, Kırklareli
 7. Süvari Alayı, Çorlu
 8. Süvari Alayı, Kırklareli
 10. Süvari Alayı, Marmaraereğlisi
 2. Dağ Topçu Taburu, Marmaraereğlisi
 3. Dağ Topçu Taburu, Marmaraereğlisi
 2. Alan Obüs Taburu, Edirne
 3. İstihkam Taburu, Edirne
 2. Ulaştırma Taburu, Kırklareli
 Sınır birlikleri x 2

 Balkan Savaşları 
 17 Ekim 1912 Savaş Düzeni 
17 Ekim 1912 tarihinde kolordu aşağıdaki şekilde yapılandırıldı:Edward J. Erickson, Defeat in Detail, The Ottoman Army in the Balkans, 1912–1913, Westport, Praeger, 2003, p. 83.

 3. Kolordu (Trakya, Doğu Ordusu komutası altında)
 7. Tümen, 8. Tümen, 9. Tümen
 Afyonkarahisar Redif Tümeni

 29 Ekim 1912 Savaş Düzeni 
29 Ekim 1912 tarihinde kolordu aşağıdaki şekilde yapılandırıldı:Edward J. Erickson, Defeat in Detail, The Ottoman Army in the Balkans, 1912–1913, Westport, Praeger, 2003, p. 103.

 3. Kolordu (Trakya, 2. Doğu Ordusu komutası altında)
 7. Tümen, 8. Tümen, 9. Tümen
 Konya Redif Tümeni, Amasya Redif Tümeni

 17 Kasım 1912 Savaş Düzeni 
17 Kasım 1912 tarihinde kolordu aşağıdaki şekilde yapılandırıldı:Edward J. Erickson, Defeat in Detail, The Ottoman Army in the Balkans, 1912–1913, Westport, Praeger, 2003, p. 128.

 3. Kolordu (Trakya, Çatalca Ordusu komutası altında)
 7. Tümen, 8. Tümen, 9. Tümen
 Güney Kanat Müfrezesi
 3. Geçici Yedek Kolordu
 Selimiye Redif Tümeni, Fatih Redif Tümeni, Afyon Redif Tümeni

 25 Mart 1913 Savaş Düzeni 
25 Mart 1913 tarihinde kolordu aşağıdaki şekilde yapılandırıldı:Edward J. Erickson, Defeat in Detail, The Ottoman Army in the Balkans, 1912–1913, Westport, Praeger, 2003, p. 287.

 3. Geçici Yedek Kolordu (Trakya, Çatalca Ordusu komutası altında)
 3. Tümen
 Yozgat Redif Tümeni
 3. Kolordu (Trakya, Çatalca Ordusu komutası altında)
 7. Tümen, 8. Tümen, 9. Tümen

 Temmuz 1913 Savaş Düzeni 
 3. Kolordu
 7. Tümen, 8. Tümen, 9. Tümen

 I. Dünya Savaşı 
 Ağustos 1914, Kasım 1914 Savaş Düzeni 
Ağustos 1914, Kasım 1914'te kolordu aşağıdaki şekilde yapılandırıldı:Edward J. Erickson, Order to Die: A History of the Ottoman Army in the First World War, Greenwood Press, 2001, ISBN 0-313-31516-7, p. 38, 43.

 3. Kolordu (Trakya)
 7. Tümen, 8. Tümen, 9. Tümen

 Nisan 1915 Savaş Düzeni 
Nisan Sonu 1915'te kolordu aşağıdaki şekilde yapılandırıldı:Edward J. Erickson, Order to Die: A History of the Ottoman Army in the First World War, Greenwood Press, 2001, ISBN 0-313-31516-7, p. 86.

 3. Kolordu (Gelibolu)
 7. Tümen, 9. Tümen, 19. Tümen

 Yaz Sonu 1915, Ocak 1916 Savaş Düzeni 
Yaz Sonu 1915, Ocak 1916'da kolordu aşağıdaki şekilde yapılandırıldı:Edward J. Erickson, Order to Die: A History of the Ottoman Army in the First World War, Greenwood Press, 2001, ISBN 0-313-31516-7, p. 109, 126.

 3. Kolordu (Gelibolu)
 7. Tümen, 8. Tümen, 9. Tümen, 19. Tümen

 Ağustos 1916 Savaş Düzeni 
Ağustos 1916'da kolordu aşağıdaki şekilde yapılandırıldı:Edward J. Erickson, Order to Die: A History of the Ottoman Army in the First World War, Greenwood Press, 2001, ISBN 0-313-31516-7, p. 134.

 3. Kolordu (Kafkasya)
 1. Tümen, 7. Tümen, 14. Tümen, 53. Tümen

 Ağustos 1917 Savaş Düzeni 
Ağustos 1917'de kolordu aşağıdaki şekilde yapılandırıldı:Edward J. Erickson, Order to Die: A History of the Ottoman Army in the First World War, Greenwood Press, 2001, ISBN 0-313-31516-7, p. 170.

 3. Kolordu (Suriye)
 24. Tümen, 50. Tümen

 Ocak 1918 Savaş Düzeni 
Ocak 1918'de kolordu aşağıdaki şekilde yapılandırıldı:Edward J. Erickson, Order to Die: A History of the Ottoman Army in the First World War, Greenwood Press, 2001, ISBN 0-313-31516-7, p. 181.

 3. Kolordu (Filistin)
 1. Tümen, 19. Tümen, 24. Tümen

 Eylül 1918 Savaş Düzeni 
Eylül 1918'de kolordu aşağıdaki şekilde yapılandırıldı:Edward J. Erickson, Order to Die: A History of the Ottoman Army in the First World War, Greenwood Press, 2001, ISBN 0-313-31516-7, p. 197.

 3. Kolordu (Filistin)
 1. Tümen, 11. Tümen

3. Kolordu (bağlı birlikler ve üç piyade tümeni) Harbiye Nezareti'nin emri ile barış konuşuna geçmiştir. Buna göre 3. Kolordunun Karargahı Susurluk'taki Ulaştırma Taburu, Tekirdağ'da Ulaştırma Deposu'na bağlı birlikleri, Yerçeşme'de 7. Tümeni (19. Piyade Alayının Muratlı'daki 1. Taburu dışındaki tüm birlikleri), Bandırma'da 8. Tümen ve 22. Piyade Alayı, Ayvalık ve Balıkesir'de 8. Tümenin 23. ve 24. Piyade Alayları, Çanakkale'de 9. Tümen ve bunun 25. Piyade Alayı, Eceabat ve Gelibolu'da 9. Tümenin 26. ve 27. Piyade Alayları Çorlu'da Kolordunun 3. Süvari Tugayı, 7. ve 15. Süvari Alayları, Lüleburgaz'da 4. Süvari Alayı bulunmaktaydı.* p. 14, & Erickson 2001 tables 4.2, 5.4, 6.1, 7.1 and 7.3

 Mondros Sonrası 
 Kasım 1918 Savaş Düzeni 
3. Kolordu 7. Ordudan ayrılarak Sivasa sevk edildi. Kasım 1918'de kolordu aşağıdaki şekilde yapılandırıldı:Edward J. Erickson, Order to Die: A History of the Ottoman Army in the First World War, Greenwood Press, 2001, ISBN 0-313-31516-7, p. 202.

 3. Kolordu (Suriye)
 11. Tümen, 24. Tümen

 Ocak 1919 Savaş Düzeni 
Ocak 1919'da kolordu aşağıdaki şekilde yapılandırıldı:Edward J. Erickson, Order to Die: A History of the Ottoman Army in the First World War, Greenwood Press, 2001, ISBN 0-313-31516-7, p. 209.Zekeriya Türkmen, Mütareke Döneminde Ordunun Durumu ve Yeniden Yapılanması (1918-1920), Türk Tarih Kurumu Basımevi, 2001, ISBN 975-16-1372-8, p. 326.

 3. Kolordu (Sivas, Komutan: Miralay Selahaddin Bey)
 15. Tümen (Samsun)
 9. Piyade Alayı, 13. Piyade Alayı, 15. Piyade Alayı
 5. Kafkas Tümeni (Trabzon)
 13. Piyade Alayı, 45. Piyade Alayı, 56. Piyade Alayı

 Kaynakça 

03
Kategori:Edirne Vilayeti
Kategori:I. Dünya Savaşı'nda Osmanlı İmparatorluğu'nun askerî birimleri
Kategori:1911'de Osmanlı İmparatorluğu'nda kurulan oluşumlar