Mobil işletim sistemi

Mobil işletim sistemi; akıllı telefon, tablet gibi mobil elektronik aygıtlarda kullanılan sistemlerdir.

Zaman çizelgesi
Mobil işletim sistemi, cep telefonları ve akıllı telefonların gelişiminde bir dönüm noktasıdır.

 1973–1993 cep telefonları, işlem kontrolünde gömülü sistemler kullandı.
 1994 İlk akıllı telefon IBM Simon, dokunmatik ekran, e-posta ve PDA özelliklerine sahip.
 1996 Palm Pilot 1000 cep bilgisayarı, Palm OS mobil işletim sistemi ile tanıtıldı.
 1996 İlk Windows CE taşınabilir bilgilsayar cihazları tanıtıldı.
 1999 Nokia S40 işletim sistemi resmi olarak Nokia 7110 ile birlikte tanıtıldı.
 2000 Symbian, Ericsson R380 lansmanı ile birlikte akıllı telefonlardaki ilk modern mobil işletim sistemi oldu.
 2001 Kyocera 6035, Palm OS ile çalışan ilk akıllı telefon.
 2002 Microsoft'un ilk Windows CE (Pocket PC) akıllı telefonları tanıtıldı.
 2002 BlackBerry ilk akıllı telefonunu yayınladı.
 2005 Nokia ilk internet tableti N770'deki Maemo işletim sistemini tanıttı.
 2007 Apple iPhone, iOS ile birlikte "cep telefonu" ve "internet aygıtı" iPhone olarak tanıtıldı
 2007 Open Handset Alliance (OHA) Google, HTC, Sony, Dell, Intel, Motorola, Samsung, LG tarafından oluşturuldu.
 2008 OHA tarafından ilk Android (Linux Kernel merkezli) işletim sistemli telefon HTC Dream (T-Mobile G1) yayınlandı.
 2009 Palm, Palm Pre ile birlikte webOS'u tanıttı. 2012'ye kadar webOS cihazları satılmadı.
 2009 Samsung, Samsung S8500 ile birlikte Bada OS'u tanıttı.
 2010 Windows Mobile işletim sistemi ile uyumlu olmayan yeni nesil Windows Phone işletim sistemli telefonlar yayınlandı.
 2010 Xiaomi Inc, Google'ın Android Open Source Project(AOSP) merkezli MIUI işletim sistemini yayınladı.
 2011 İlk Maemo ve Moblin birleşimli mobil Linux olan MeeGo, Nokia N9 ile birlikte Nokia, Intel ve Linux Foundation iş birliğiyle tanıtıldı.
 2011 Eylül 2011'de Samsung, Intel ve Linux Foundation, Bada ve MeeGo'daki çalışmalarını Tizen'e kaydırdığını duyurdu.
 2011 Ekim 2011'de MeeGo'dan türetilmiş, ultra-taşınabilir Linux + HTML5/QML/JavaScript birleşimi olan  duyuruldu.
 2012 Temmuz 2012'de Mozilla, "Boot to Gecko" olarak bilinen, şu anki Firefox OS'u duyurdu.
 2013 Canonical, akıllı telefonlar için tasarlanmış Linux dağıtımı Ubuntu Touch'u duyurdu. İşletim sistemi Android Linux Kernel'ı üzerine kuruludur.
 2013 BlackBerry akıllı telefonlar için yeni işletim sistemi BlackBerry 10'u tanıttı.
 2013 Google Android KitKat 4.4'ü tanıttı.
 2014 Microsoft, Şubat 2014'te Windows Phone 8.1'i tanıttı.
 2014 Xiaomi, Ağustos 2014'te MIUI v6 işletim sistemini tanıttı.
 2014 Apple, Eylül 2014'te iOS 8'i tanıttı.
 2014 BlackBerry, Eylül 2014'te Amazon Appstore ile entegre BlackBerry 10.3'ü tanıttı.
 2014 Google, Kasım 2015'te Android 5.0'ı (Lollipop) tanıttı.
 2015 Google, Şubat 2015'te Android 5.1'i (Lollipop) tanıttı.
 2015 Apple, Eylül 2015'te iOS 9'u tanıttı.
 2015 Google, Eylül 2015'te Android 6.0'ı (Marshmallow) tanıttı.
 2016 Apple, Haziran 2016'da iOS 10'u tanıttı.
 2016 Google, Ağustos 2016'da Android 7.x'i (Nougat) tanıttı

 Başlıca mobil işletim sistemleri 
 Android 
küçükresim|Google Android
 1.0 : (API Level 1)
 1.1 – Alpha : (API Level 2)
 1.2 – Beta
 1.5 – Cupcake : (API Level 3)
 1.6 – Donut : (API Level 4)
 2.0 – Eclair : (API Level 5)
 2.0.1 – Eclair : (API Level 6)
 2.1 – Eclair : (API Level 7)
 2.2.x – Frozen Yogurt ("Froyo") : (API Level 8)
 2.3 – Ginger Bread (Minor UI Tweak): (API Level 9)
 2.3.3 – Ginger Bread: (API Level 10)
 3.0 – Honeycomb (Major UI revamp): (API Level 11)
 3.1 – Honeycomb: (API Level 12)
 3.2 – Honeycomb: (API Level 13)
 4.0 – Ice Cream Sandwich (Minor UI Tweak): (API Level 14)
 4.0.3 – Ice Cream Sandwich: (API Level 15)
 4.1 – Jelly Bean: (API Level 16)
 4.2 – Jelly Bean: (API Level 17)
 4.3 – Jelly Bean: (API Level 18)
 4.4.4 – KitKat: (API Level 19)
 5.0, 5.0.1, 5.0.2 – Lollipop (Major UI revamp) : (API Level 21)
 5.1, 5.1.1 – Lollipop : (API Level 22)
 6.0 & 6.0.1 – Marshmallow: (API Level 23)
 7.0  – Nougat: (API Level 24)
7.1.1 – Nougat: (API Level 25)
8.0  – Oreo: (API Level 26)
8.1  – Oreo: (API Level 27)
9.0  – Pie: (API Level 28)
10 
(API level 29)

 iOS 
 iPhone OS 1.x
 iPhone OS 2.x
 iPhone OS 3.x
 iOS 4.x
 iOS 5.x
 iOS 6.x
 iOS 7.x (Major UI revamp)
 iOS 8.x
 iOS 9.x
 iOS 10.x
iOS 11.x
iOS 12.x
iOS 13.x
iOS 14.x
iOS 15.x
iOS 16.x

 Windows Phone 
 Windows Phone 7
 Windows Phone 7.5
 Windows Phone 7.8
 Windows Phone 8
 Windows Phone 8.1
 Windows 10 Mobile

 BlackBerry OS 
 BlackBerry 10.0
 BlackBerry 10.1
 BlackBerry 10.2
 BlackBerry 10.3 (Major UI revamp)
 BlackBerry 10.4 (Developing, expected to release by 2016)

 Pazar payı 
2015'te 1 milyar akıllı telefon olan Dünyada MOS pazar payının % 80.7'si Android'e, % 17.7'si iOS'a, % 1.1'i Windows Phone'a, % 0.2'si ise BlackBerry OS'a aittir.
600px
600px

+ Gartner: World-wide smartphone sales (thousands of units) Quarter  Windows Mobile2010 Q4 contains insignificant part of Windows Phone devices  RIM  Symbiannot including low cost devices  iOS  Androidincluding low cost devices  Bada  Windows Phone2011 Q2 and the more contains insignificant part of Windows Mobile devices  Other  Total Smartphones  Total Phones 2015 Q4  -  906.9  -  71,526  325,394  -  4,395  887.3  403,109.4  n/a 2015 Q3  -  977  -  46,062  298,797  -  5,874  1,133.6  352,844  477,898.8 2015 Q2  -  1,153  -  48,086  271,010  -  8,198  1,229  329,676.4  445,758.8 2015 Q1  -  1,325  -  60,177  265,012  -  8,271  1,268  336,054  460,261 2014 Q4  - 1,734  -  74,832  279,058  -  10,425  1,286.9  367,334.4  n/a 2014 Q3  -  2,420  -  38,187  254,354  -  9,033  1,310.2  305,384  461,064 2014 Q2  -  2,044  -  35,345  243,484  -  8,095  2,044  290,384.4  444,190.4 2014 Q1  -  1,714  -  43,062  227,549  -  7,580  1,371  281,637  448,966 2013 Q4  -  1,807  -  50,224  219,613  -  8,534  1,994  282,171  490,342 2013 Q3  -  4,401  458  30,330  205,023  633  8,912  475  250,232  455,642 2013 Q2  -  6,180  631  31,900  177,898  838  7,408  472  225,326  435,158 2013 Q1  -  6,219  1,349  38,332  156,186  1,371  5,989  600  210,046  425,822 2012 Q4  -  7,333  2,569  43,457  144,720  2,684  6,186  713  207,662  472,076 2012 Q3  -  8,947  4,405  23,550  122,480  5,055  4,058  684  169,179  427,730 2012 Q2  -  7,991  9,072  28,935  98,529  4,209  4,087  863  153,686  419,008 2012 Q1  -  9,939  12,467  33,121  81,067  3,842  2,713  1,243  144,392  419,108 2011 Q4  -  13,185  17,458  35,456  75,906  3,111  2,759  1,167  149,042  476,555 2011 Q3  -  12,701  19,500  17,295  60,490  2,479  1,702  1,018  115,185  440,502 2011 Q2  -  12,652  23,853  19,629  46,776  2,056  1,724  1,051  107,740  428,661 2011 Q1  982  13,004  27,599  16,883  36,350  1,862  1,600  1,495  99,775  427,846 2010 Q4  3,419  14,762  32,642  16,011  30,801  2,027  0  1,488  101,150  452,037 2010 Q3  2,204  12,508  29,480  13,484  20,544  921  -  1,991  81,133  417,086 2010 Q2  3,059  11,629  25,387  8,743  10,653  577  -  2,011  62,058  367,987 2010 Q1  3,696  10,753  24,068  8,360  5,227  -  -  2,403  54,506  359,605 2009 Q4  4,203  10,508  23,857  8,676  4,043  -  -  2,517  53,804  347,103 2009 Q3  3,260  8,523  18,315  7,040  1,425  -  -  2,531  41,093  308,895 2009 Q2  3,830  7,782  20,881  5,325  756  -  -  2,398  40,972  286,122 2009 Q1  3,739  7,534  17,825  3,848  575  -  -  2,986  36,507  269,120 2008 Q4  4,714  7,443  17,949  4,079  639  -  -  3,319  38,143  314,708 2008 Q3  4,053  5,800  18,179  4,720  0  -  -  3,763  36,515  308,532 2008 Q2  3,874  5,594  18,405  893  -  -  -  3,456  32,221  304,722 2008 Q1  3,858  4,312  18,400  1,726  -  -  -  4,113  32,408  294,283 2007 Q4  4,374  4,025  22,903  1,928  -  -  -  3,536  36,766  330,055 2007 Q3  4,180  3,192  20,664  1,104  -  -  -  3,612  32,752  291,142 2007 Q2  3,212  2,471  18,273  270  -  -  -  3,628  27,855  272,604 2007 Q1  2,931  2,080  15,844  -  -  -  -  4,087  24,943  259,039

+ Gartner: World-wide smartphone sales (% of smartphones / % of all phones) Year  Windows Mobile  RIM  Symbian  iOS  Android  Bada  Windows Phone  Other Smartphones  Total Smartphones 2015 H1  -  %0,37 / %0,27  -  %16,26 / %11,95  %80,52 / %59,16  -  %2,47 / %1,82  %0,38 / %0,28  %100,0 / %73,48 2014  -  %0,6 / %0,4  -  %15,4 / %10,2  %80,7 / %53,4  -  %2,8 / %1,9  %0,5 / %0,3  %100,0 / %66,2 2013  -  %1,9 / %1,0  -  %15,6 / %8,3  %78,4 / %42,0  -  %3,2 / %1,7  %0,9 / %0,5  %100,0 / %57,6 2012  -  %5,0 / %2,0  -  %19,1 / %7,4  %66,4 / %25,9  -  %2,5 / %1,0  %6,9 / %2,7  %100,0 / %38,9 2011  colspan="9"  2010  -  %16,0 / %3,0  %37,6 / %7,0  %15,7 / %2,9  %22,7 / %4,2  -  %4,2 / %0,8  %3,8 / %0,7  %100,0 / %18,6 2009  %8,7 / %1,2  %19,9 / %2,8  %46,9 / %6,7  %14,4 / %2,1  %3,9 / %0,6  -   -  %6,1 / %0,9  %100,0 / %14,2 2008  %11,8 / %1,3  %16,6 / %1,9  %52,4 / %6,0  %8,2 / %0,9  %0,5 / %0,1  -  -  %10,5 / %1,2  %100,0 / %11,4 2007  %12,0 / %1,3  %9,6 / %1,0  %63,5 / %6,7  %2,7 / %0,3  -  -  -  %12,1 / %1,3  %100,0 / %10,6

upright=4.09|küçükresim|orta|See table below for source data

+ IDC: World-wide smartphone shipments (millions of units; % of smartphones) Quarter  Android  Android  iOS  iOS  Symbian  Symbian  BlackBerry OS  BlackBerry  Linuxincluding Bada OS  Linux  Windows Phone  Windows Phone  Other  Other  Total 2015 Q2  282.76  %82,80  47.3  %13,9  -  %0,00  1.02  %0,30  -  %0,00  8.8  %2,60  1.37  %0,40  341.5 2015 Q1  260.8  %78,00  61.2  %18,30  -  %0,00  1.00  %0,30  -  %0,00  9.03  %2,70  2.34  %0,70  334.4 2014 Q4  289.1  %76,58  74.5  %19,74  -  %0,00  1.40  %0,37  -  %0,00  10.70  %2,83  1.80  %0,48  377.5 2014 Q3  283.0  %84,48  39.2  %11,70  -  %0,00  1.68  %0,50  -  %0,00  9.72  %2,90  2.00  %0,60  335.0 2014 Q2  255.3  %84,73  35.2  %11,68  -  %0,00  1.5  %0,50  -  %0,00  7.4  %2,46  1.9  %0,63  301.3 2014 Q1  234.1  %81,20  43.8  %15,20  -  %0,00  1.4  %0,50  -  %0,00  7.2  %2,50  2.0  %0,70  288.3 2013 Q4  226.1  %78,07  51.0  %17,61  -  %0,00  1.7  %0,59  -  %0,00  8.8  %3,04  2.0  %0,69  289.6 2013 Q3  211.6  %81,04  33.8  %12,95  -  %0,00  4.5  %1,72  -  %0,00  9.5  %3,64  1.7  %0,65  261.1 2013 Q2  187.4  %79,27  31.2  %13,20  0.5  %0,21  6.8  %2,88  1.8  %0,76  8.7  %3,68  0.0  %0,00  236.4 2013 Q1  162.1  %74,98  37.4  %17,30  1.2  %0,56  6.3  %2,91  2.1  %0,97  7.0  %3,24  0.1  %0,05  216.2 2012 Q4  159.8  %70,15  47.8  %20,98  2.7  %1,19  7.4  %3,25  3.8  %1,67  6.0  %2,63  0.3  %0,13  227.8 2012 Q3  136.0  %75,10  26.9  %14,85  4.1  %2,26  7.7  %4,25  2.8  %1,55  3.6  %1,99  0.0  %0,00  181.1 2012 Q2  104.8  %68,05  26.0  %16,88  6.8  %4,42  7.4  %4,81  3.5  %2,27  5.4  %3,51  0.1  %0,06  154.0 2012 Q1Android- and iOS-Powered Smartphones Expand Their Share of the Market in the First Quarter, According to IDC \u2013 prUS23503312 . Idc.com (2012-05-24). Retrieved on 2012-07-03.  89.9  %59,03  35.1  %23,05  10.4  %6,83  9.7  %6,37  3.5  %2,30  3.3  %2,17  0.4  %0,26  152.3 2011 Q4  83.4  %52,85  36.3  %23,00  18.3  %11,60  12.8  %8,11  3.8  %2,41  2.4  %1,52  0.8  %0,51  157.8 2011 Q3  67.7  %57,32  16.3  %13,80  17.3  %14,65  11.3  %9,57  3.9  %3,30  1.4  %1,19  0.1  %0,08  118.1 2011 Q2  50.8  %46,86  20.4  %18,82  18.3  %16,88  12.5  %11,53  3.3  %3,04  2.5  %2,31  0.6  %0,55  108.4 2011 Q1  36.7  %36,12  18.6  %18,31  26.4  %25,98  13.8  %13,58  3.2  %3,15  2.6  %2,56  0.3  %0,30  101.6

 Kaynakça