1537-1540 Osmanlı-Venedik Savaşı

küçükresim|Capitulation reopening trade between Venice and the Ottoman Empire signed 2 October 1540, following the Ottoman–Venetian War.

1537-1540 Osmanlı-Venedik Savaşı veya Üçüncü Osmanlı-Venedik Savaşı, I. Süleyman döneminde yapılan ilk Osmanlı-Venedik Savaşı'dır. Savaş, Osmanlıların deniz üstünlüğünün kabul ettirmesi ve Akdeniz'in başat deniz gücü haline geldiğini göstermesi açısından dikkate değerdir. Bu savaş dönemi içinde 28 Eylül 1538 tarihli Preveze Deniz Muharebesi ile Türk Denizcilik tarihinin en önemli zaferlerinden biri kazanılmıştır. Osmanlı Devleti'ne karşı oluşturulan Kutsal İttifak da dağılmıştır.

 Çatışma dönemi 
Fransa'nın Kuzey İtalya'yı istila ettiği 1536-1539 arası dönemde Osmanlı ordusu da güney İtalya'ya çıkartma yapmıştır. II. Mehmed'den sonra tekrar Otranto'ya çıkan Osmanlı birlikleri 23 Temmuz 1537'de Valona yakınlarında ordugah kurmuştur. Fransa'nın ilerleyişini durdurması sonrası karaya çıkmış Osmanlı birlikleri de 1 aylık süreden sonra geri çekilmiştir. Apulia'da bulunan Osmanlı birlikleri ve Otranto Boğazı'nın Osmanlı Donanması'nca tutulması, Roma'daki Papalık Devleti'nce büyük bir istila tehdidi olarak görülmüştür. Ayrıca savaş döneminde bu dönemde Venedik'teki Türk Hanı'nda konaklayan Osmanlı tebaasından tüccarların tutuklanması ve mallarının güvence altına alınmasına karar verilmişti.Mahmut Şakiroğlu, "Venedik'teki Türk Ticaret Merkezi Hakkında Yeni Bilgiler ve Bunun Ticaret Tarihimizdeki Yeri", s. 615.

1538 yazında Osmanlı Devleti, Ege Denizi'nde arta kalan Venedik Cumhuriyeti hakimiyetindeki adaları ele geçirmiştir. Bunlar arasında Nakşa, Santoron ve Paros da bulunmaktaydı. Ayrıca Mora Yarımadası'ndaki Vendedik varlığı da Monemvasia ve Nafplion kalelerinin ele geçirilmesi ile sona erdi. Karadağ'ın Kotor Körfezi'ndeki Herceg Novi de Osmanlılarca ele geçirildi. Bu savaşlar neticesinde Ege ve Mora Yarımadası'ndaki son direnç noktalarını kaybeden Venedik, ayrıca Arnavutluk kıyılarından İstriya yarımadasına kadar olan bölgedeki hakimiyetini de kaybetmiş, deniz gücünün yanı sıra kara gücüne de önemli darbe yemiştir.

 Preveze Deniz Muharebesi 

Andrea Dorya liderliğindeki gemilerden oluşan Kutsal İttifak donanması ile Barbaros Hayreddin Paşa komutasındaki Osmanlı donanması arasında cereyan eden bu muharebe kesin Osmanlı zaferiyle sonuçlanmıştır. 28 Eylül 1538'teki bu savaşta Barbaros Hayreddin Paşa ile birlikte Sinan Reis, Cafer Reis, Şaban Reis ve oğlu Hasan Reis (daha sonra Hasan Paşa) merkez hattaydı. Seydi Ali Reis sol kanada, Salih Reis sağ kanada komuta etmiştir.

 Çatışma sonrası 
küçükresim|Savaş sonrasında ticaretin ve Osmanlı İmparatorluğu kapitülasyonları'nın yeniden başlaması için Venedik'e verilen imtiyazlar, 2 Ekim 1540.
Savaş sonrasında batı ile doğu, arasındaki ticaretin yeniden başlaması ve Venedik-Osmanlı arasındaki ticaretinin canlanması için bir imtiyaz (kapitülasyon) anlaşması 2 Ekim 1540'ta imzalanmıştır. Osmanlı İmparatorluğu kapitülasyonları'nın yeniden başlaması için Venedik'e verilen imtiyazları içerir ferman günümüze kadar ulaşmıştır.

 Galeri 

 Ayrıca bakınız 
 Osmanlı-Venedik savaşları
 Preveze Deniz Muharebesi
 Kutsal İttifak
 Korfu Kuşatması

 Kaynakça 

1537-1540 Osmanlı-Venedik Savaşı
Kategori:Osmanlı İmparatorluğu'nun savaşları
Kategori:Osmanlı-İspanyol çatışmalar
Kategori:Hospitalier Şövalyeleri'nin savaşları
Kategori:Papalık Devleti'nin savaşları
Kategori:16. yüzyılda Papalık Devleti
Kategori:1530'larda çatışmalar
Kategori:1540'larda çatışmalar