Acis ve Galatea (Handel)

Acis ve Galatea (HWV 49) George Frideric Handel tarafından, librettosu John Gay tarafından İngilizce olarak hazırlanmış bir "müziksel eğlence" tipi. Bu eser ilk olarak 1718'de Handel tarafından yapımlanarak bir perde olarak ana pastoral konulu bir mask veya semi-opera eseri olarak temsil edilmiştir. 1732'de Handel bu eserdeki müziksel parçaları ve yeni hazırladığı ek parçaları birleştirerek Londra'da temsiller yapan bir İtalyan Opeara trüpü için 3 perdelik bir "serenata" olarak hazırlamıştır. Handel bu eseri hazırlamakta iken yazdığı bir notta eseri bir "küçük opera" olarak nitelendirmiştir. Genel olarak bir "müziksel eğlence" olarak isimlendirilmektedir. İngilizce opera konusunda en önemli otoriter kaynak eseri olarak kabul edilen "New Grove Dictionaray of Music" ise bu eseri oratoryo olarak isimlendirmektedir.

Bu eser 18. yüzyılın ortalarından 20. yüzyıl başına kadar genellikle, Handel'in eserlerinin hiç operaevlerinde temsil edilmeyip unutulmuş oldukları dönem de bile, epeyce popüler olarak yeniden uyarlanıp, yapımlanıp, temsil edilen tek Handel opera eseri olmuştur. Bu yapımlar arasında en popüler olanı 1788'de Wolfgang Amadeus Mozart tarafından uyarlanıp yeni aranjmanı yapımlanıp temsil edilenidir. Günümüzde operaevlerinde Handel'in "Acis ve Galatea" adlı operası olarak yapımlanıp ve temsil edilen opera eseri versiyonu Handel'in hazırladığı 1732 edisyonuna dayanmaktadır; Ama Handel bu versiyonun bu eserin kabul edilir versiyonu olacağını hiçbir zaman belirlememiştir.

 Roller 

küçükresim|Polyphemus, Ressam: Van Cleve (Louvre)

RolSes tipiPrömiyerde roller, 16 Nisan 1735 versiyonu(Orkestra şefi:George Frideric Handel)Galatea -  nimf soprano Anna Maria StradaAcis - Faunus ve nimf Simateis'in oğlu, çobankontralto kastratoFrancesco Bernardi, (Lakap:"Senesino") Damon - çoban, Acis'in arkadaşı tenor Polyphemus - Kiklop Poseidon ve nimf Thoosa'nın oğlu basAntonio MontagnanaCloris sopranoAnn Turner RobinsonEurillasopranoMrs. DavisFillikontraltoAnna BagnolesiDorindaaltoFrancesca Bertolli SilviotenorGiovanni Battista PinacciKoro - çobanlar ve nimfler

 Konu özetiAçış ve Galatea müziksel eseri değişik zamanlarda çeşitli müziksel şekilde ve değişik uyarlamalarla temsil edildiği için tek bir versiyon için konu özeti vermek mümkün olmamaktadır. Verilen konu özeti bu eserin bir opera eseri olarak modern temsileri için genellikle kullanılan 2 perdelik tipik prodüksiyon için geçerlidir. 

 I. Perde 

Çobanlar ve nimfler "ovaların keyfi"ni sürdürüp zevkle kendilerini eğlendirmektedir. Bir yarı-tanrısal ölümsüz nimf olan Glaetea, Acis adlı çobana sırsıklam aşık olmuştur ve çoban da ona kendi aşkıyla karşılık vermektedir. Bu büyük aşklarını birlikte daha iyice tatmak için etraftaki kuşların ötmelerini durdurup susmalarını isterler. (Resitatif:Ye verdan plains) (Arya:Hush ye pretty warbling quire). Aşık çoban Acis'in yakın arkadaşı olan çoban Damon bu iki aşıka birbirlerini kovalamakta iken nasihatlar vermeye başlar. Bu nasihati Sicilyana tipi bir serenat şeklinde bir şarkı olur. (Serenat:Love in her eyes playing). Bu perde iki genç aşıkın birlikte söyledikleri bir "ikili/düet" şarkı ile sona erer. (İkili:Happy we). Bu ikili/düet şarkı bir koro tarafından yankılanır. (Bu parça ilk Cannons versiyonunda bulunmamaktadır..

 II. Perde 

İkinci perde için operanın pastoral kırsal ve daha duygulu teması değişir ve tema ağıtsal bir şekle döner. Bu dönüşme perdenin başlangıcında koronun Acis ve Galatea'ya bir tek gözlü bir canavar gibi bir dev olan Polyphemos'un sahneye gelmiş olduğunu ikaz etmeleri ile başlar. Koro müziğinin bir füg şeklinde minör-anahtarda olması ve aynı zamanda vurmalı çalgıların özel ritmleri ile bu ağırca ilerleyen canavar devin ağır ağır ayak adımları atması canlandırılır. Bu ikinci perdede müziğin, birinci perdedeki hafifliğine karşılık olarak, daha dramatik ve ağıtsal bir kalite almasına giriş olur.

Polyphemos ikinci perdeye girişinde Galatea'ya karşı duymakta olduğu derin ve kıskanç bir aşkı yansıtan, kısmen komik kısmen gayet kızgılı olan arya söyler. (Arya:"I rage, I melt, I burn (Öfkeliyim, eriyorum ve yanıyorum)". Bunu bir blokflüt ile karşılıklı olarak çalınıp söylenen diğer bir arya takip eder. (Arya O rüddier than the cherry (O! Kirazdan da daha kırmızı olan şey) Polyphemos aşkını ifade ve korumak için şiddete başvurmak istemektedir. Ama bu isteğinden Coridon adlı bir taraf tutmayan çobanın uylaştırıcı sözleri ile bir nebze caydırılır. (Arya:Would you gain the tender creature (Bu tutumun sevdiğin hassas yaratığı sana kazandıracak mı?)) Bu sırada Damon arkadaşı Acıs'i ihtar ederek ona aşkın aşkın zevkinin devamlı değil geçici olduğunu anlatmaya çalışır. (Arya:Consider, fond shepard). Ama Acıs bu ihtara aldırmadan bu aşkı kendinden almaya çalışana karşı şiddetle direniş göstermeye kararlı olduğunu açıklar (Arya:Love sounds th’ alarm). Acıs ve Galetea birbirlerine olan aşklarına ebediyen sadık olacaklarını açıklayan bir ikili/düet söylemeye başlarlar. Ama gayet kızgılı olan Polyphemos'da bu ikili şarkıya zorla katılıp bunu bir üçlü/trio şarkıya dönüştürür: (İkili/üçlü: The flocks shall leave the mountains)

Bu şarkının sonunda kızgınlığı gayet artmış olan Polyphemos hunharca bir öfke ile Acis'ı katleder. Galatea koronun eşliğiyle bu şekilde kaybolmuş olan aşkı için yas içinde bir acı ağıt söyler. (Arya:Must İ my Acıs still bemoan.). Koro Galathea'nın hala yarı-tanrısal güçleri bulunduğunu ve ölümsüz olduğunu ona hatırlatır ve Galathea'nın tanrısal güçlerini kullanarak Acıs'ın ölmüş vücudunu bir güzel fışkıran su kaynağına dönüştürebilecek bir tanrısal gücü olduğunu ona bildirirler.

Opera Galeta'nın bu tanrısal dönüştürme gücünü kullanıp Acis'i bir fışkıran kaynağa dönüştürmesini gerçekleştirmesini anan Galetha'nın "larghetto" aryası "Heart, the seat of soft delight" ile ve bunu koronun kutsulaması ile sona erer,.

 Müziksel parçalar 

 I. Perde 

 Uvertür
 Koro (çobanlar ve nimfler): Oh the pleasure of the plains
 Resitatif (Galatea):Ye verdant plains
 Arya (Galathea): Hush, hush, ye pretty warbling quire
 Arya (Acis): Where shall I seek the charming fair
 Resitatif (Damon): Stay, shepherd, stay
 Arya (Damon): Shepherd, what art thou pursuing
 Resitatif (Acis): Lo! here my love
 Arya (Acis): Love in her eyes sits playing
 Resitatif (Galatea): Oh! didst thou know the pains
 Arya (Galatea):As when the dove
 İkili/Duet (Acis, Galatea): Happy we
 Koro (çobanlar ve nimfler):  Happy we

 II. Perde 

 Koro (çobanlar ve nimfler):  Wretched lovers
 Resitatif (Polyphemus): I rage, I melt, I burn
 Arya (Polyphemus): O ruddier than the cherry
 Resitatif:(Polyphemus): Whither, fairest, art thou running
 Arya(Polyphemus): Cease to beauty to be suing
 Arya (Damon): Would you gain the tender creature
 Resitatif (Acis):His hideous love provokes my rage
 Arya (Acis): Love sounds th'alarm
 Arya (Damon): Consider, fond shepherd
 Resitatif (Galatea): Cease, oh cease, thou gentle youth
 Ûçlü (Galatea, Acis, Polyphemus): The flocks shall leave the mountains
 Resitatif (Acis): Help, Galatea
 Koro (çobanlar ve nimfler): Mourn, all ye muses
 Solo arya ve Koro (Galatea, çobanlar ve nimfler): Must I my Acis still bemoan
 Resitatif (Galatea): Tis done, thus I exert my pow'r divine
 Arya (Galatea): Heart, the seat of soft delight
 Koro (çobanlar ve nimfler): Galatea, dry thy tears

 Seçilmiş ses ve video kayıtları 

 Disk ses kayıtları 

YılRoller:(Acis, Galatea, Damon, Polyphemos)Orkestra Şefi  Orkestra, koroMarka1959 Peter Pears,Joan Sutherland,David Galliver,Owen Brannigan Adrian BoultSaint Anthony Singers, Philomusica Lonra CD, Decca Records1978 Robert Tear,Jill Gomez,Philip Langridge,Benjamin Luxon Neville MarrinerAcademy of St Martin in the Fields Orkestra ve Korosu CD. Decca Records1978	 Anthony Rolfe Johnson,Norma Burrowes,Martyn Hill,Willard WhiteJohn Eliot GardinerEnglish Baroque Soloistleri (Cannons Versiyonu, 1718) CD: DG Archiv, Cat: 423406 1990	John Mark Ainsley,Claron McFadden,Rogers Covey-Crump,<br/[Michael George Robert King The King's Consort CD: Hyperion Records CDA 66361/2  1992,W.A. Mozart versiyonu, K.566, 1788 Jamie MacDougall,Barbara Bonney,Markus Schäfer,John Tomlinson Trevor PinnockThe English Concert ve korasu Audio CD: DG ArchivCat: 435 792-2  1992	 David Gordon, Dawn Kotoski,Glenn Siebert,Jan Opalach Gerard SchwarzSeattle Senfoni Orkestrasi ve Koro CD: Delos DE 3107  1999 Paul Agnew,Sophie Daneman,Patricia Petibon,Alan Ewing William ChristieLes Arts Florissants CD: Erato Records 2008 Nicholas Mulroy,Susan Hamilton,Thomas Hobbs,Matthew Brook John ButtDunedin Consort & Players CD Linn Records, CKD 319

 Video kayıtları 

YılRoller:(Acis, Galatea, Damon, Polyphemos)Orkestra Şefi Orkestra, koroMarka2009 Charles H. Workman,Danielle de Niese,Paul Agnew,Matthew Rose Christopher Hogwood  Orchestra of the Age of Enlightenment DVD: Opus Arte  OA 1025DBlu-ray: Opus Arte OA BD7056D

 Ayrıca bakınız 

 George Frideric Handel

 Kaynakça 

 Dış kaynaklar 

 Dean, Winton ve Knapp, John Merrill (2009) Handel’s Operas 1726–1741 Woodbridge: The Boydell Press ISBN 978-1-84383-525-7. 
 Sadie, Stanley. "Acis and Galatea", Stanley Sadie (ed.) (1992)The New Grove Dictionary of Opera, Londra: Macmillan Reference ISBN 0-333-73432-7 
 Kobbé, Gustav "", (Ed.: Earl of Harewood) (1987) The Definitive Kobbé's Book of Opera; 1. American ed. New York: G. P. Putnam's Sons; 

 Dış bağlantılar 

 "Opera-Stanford" websitesinden 1718 versiyonu librettosu 
 Almanca Partitür Notalari: "Acis and Galatea" (Händel-Werkausgabe, hrsg. v. Friedrich Chrysander, Leipzig 1858)
 IMSLP Petrucci Music Library websitesi Acis and Galatea, HWV 49 (Handel, George Frideric" maddesi

Kategori:1718 operaları
Kategori:İngilizce operalar
Kategori:George Frideric Handel operaları