Upstream (petrol endüstrisi)

Upstream veya memba, petrol sektöründe yaygın bir şekilde arama ve üretim (E&P) olarak bilinir. Petrol ve doğal gaz endüstrisi genellikle upstream (yukarı akış veya kaynak), midstream (orta akış) ve downstream (aşağı akış) şeklinde üç ana bileşene ayrılmaktadır.Industry Overview , Kanada Petrol Hizmetler Derneği (PSAC)

Upstream sektörü çoğunlukla yeraltındaki veya su altındaki ham petrol ve doğal gaz keşif ile sondaj kuyuları, sonradan yapılan sondaj işlemleri, geri kazanma ve kuyu faaliyetlerini içerir. Upstream sektörü günümüzde sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) işlemleri ve taşıma gelişmeleri doğrultusunda çeşitli gelişmeler yaşamış ve doğal gaza doğru önemli derece kayma olmuştur.

Upstream endüstrisi ayrıca birleşmeler, devralmalar ve çok sayıda tasfiyelerin en çok yaşandığı bileşen olmuştur.

Büyük petrol şirketleri satışları bakımından "supermajör" (BP, Chevron, ExxonMobil, ConocoPhillips, Shell, Eni ve Total S.A.), "majör" ve "independents" (bağımsız) ya da "jobbers" (aracı) şeklinde sınıflandırılırlar. Son yıllarda ise ulusal petrol şirketleri en büyük petrol rezervleri üzerinde hak sahibi konumuna yükselmişlerdir. Aşağıdaki tabloda 2012 yılı rezerv miktarına göre ve üretime göre sıralanmış en büyük on ulusal petrol şirketi gösterilmiştir.The Role of National Oil Companies in the International Oil Market , Bölüm: The Market Position of National Oil Companies, Yayıncı: Congressional Research Service, Tarih: Ağustos 2007, PDF, Erişim tarihi: 17 Eylül 2009, Petrol rezervlerinin ve üretiminin 2006 yılına göre sıralanması."The World's 25 Biggest Oil Companies"  (2012). Forbes

+ Rezerv ve üretime göre Dünya'daki en büyük 10 petrol şirketi Sıra Şirket (Rezervler) Dünya genelindeki sıvı rezervleri (109 varil) Dünye genelindeki doğal gaz rezervleri (1012 fit3) Toplam petrol eşdeğerindeki varil rezervleri (109 varil) Şirket (Üretim) Üretim (Milyon varil/günlük) 1 Saudi Aramco 260 254 303  Saudi Aramco 12.5 2  İran Ulusal Petrol Şirketi (NIOC) 138 948 300  İran Ulusal Petrol Şirketi (NIOC) 6.4 3  Qatar Petroleum 15 905 170  ExxonMobil 5.3 4  Irak Ulusal Petrol Şirketi (INOC) 116 120 134  PetroChina 4.4 5  PDVSA 99 171 129  BP 4.1 6  Abu Dabi Ulusal Petrol Şirketi (ADNOC) 92 199 126   Royal Dutch Shell 3.9 7  Pemex 102 56 111  Pemex 3.6 8  Nijerya Ulusal Petrol Şirketi (NNPC) 36 184 68  Chevron Corporation 3.5 9  Ulusal Petrol Şirketi (NOC) 41 50 50  Kuveyt Petrol Şirketi 3.2 10  Sonatrach 12 159 39  Abu Dabi Ulusal Petrol Şirketi (ADNOC) 2.9: Doğal gazda dahil olmak üzere her iki ürünü de üreten şirketlerin toplam üretim gücü (petrol varile dünüştürülmüştür) baz alınmıştır.

Bunların dışında sektöre hakim konumda olan ve uluslararası pazar payı bulunan pek çok şirket bulunmaktadır. Bunlara örnek olarak şu şirketler verelebilir:
 BG Group
 BHP Billiton
 ConocoPhillips
 Chevron
 Eni
 ExxonMobil
 OMV
 Hess Ltd
 Marathon Oil
 Total
 Tullow Oil
 First Texas Energy Corp

 Kaynakça 
Özel;

Genel;
 Wikipedia'daki  makalesinin 19 Şubat 2016 tarihli sürümü.

Kategori:Doğalgaz
Kategori:Petrol üretimi