Smyrne Cassaba & Prolongements

Chemin de fer de Smyrne–Cassaba et Prolongements, (; rapor işareti: SCR ya da SCP), İzmir merkezli olmak üzere Ege Bölgesi'nin kuzey ve kuzeydoğusu ile Marmara Bölgesi'nin güneyinde 1863 – 1934 yılları arasında faaliyet gösteren demiryolu şirketidir.

SCP Şirketi 1 Temmuz 1934'te TCDD tarafından satın alınarak feshedilmiş ve şirkete ait tüm demiryolu hatları (günümüzde İzmir-Basmane – Manisa – Afyonkarahisar demiryolu & Manisa – Bandırma demiryolu) TCDD'nin denetimine girmiştir. Günümüzde şirkete ait olan demiryolu hatlarının sahibi ve sorumlusu TCDD, işleticisi ise TCDD Taşımacılık'tır.

 Tarihçe 
Osmanlı hükûmeti tarafından 4 Temmuz 1863'te, İngiliz sermayeli The Smyrna Cassaba Railway / İzmir – Kasaba Demiryolu (SCR) Şirketi'ne demiryolu inşa etme ve işletme imtiyazı verilmiştir. Şirket, demiryolu hattının başlangıç noktası olarak İzmir'in il merkezindeki Basmane semtini seçmiş ve 1864'te inşasına başlanan İzmir-Basmane – Kasaba demiryolu, 10 Ekim 1865'te Manisa'ya, 10 Ocak 1866'da ise Turgutlu'ya ulaşarak hizmete girmiştir. Ayrıca aynı dönemde Halkapınar – Bornova şube demiryolu da inşa edilmiş ve 25 Ekim 1866'da -Basmane Garı ile aynı gün- hizmete girmiştir.

1866'da yaşanan borsa krizinde SCR Şirketi iflas etmiş, ancak Osmanlı hükûmeti tarafından iflastan kurtarılmıştır. Ardından şirkete yeni imtiyazlar verilerek hattın uzatılmasına devam edilmiştir. Demiryolu hattı, 1875'te doğuda Turgutlu'dan Alaşehir'e, 1890'da ise kuzeyde Manisa'dan Soma'ya uzatılmıştır. Ancak bu hatlar doğrudan Osmanlı hükûmeti'nin finansmanı ile inşa edilebilmiştir. Bunun üzerine hükûmet, imtiyazı rasyonalize etme kararı alarak 1893'te SCR Şirketi'ni satın almış ve feshetmiştir. Hükûmet, mevcut demiryolu hatlarını 17 Şubat 1893'te -Uluslararası Wagons-Lits (Yataklı Vagon) Şirketi'nin sahibi olan- Georges Nagelmackers'a satmıştır. Nagelmackers, satın aldığı demiryolu hatlarını işletmek ve yeni hatlar inşa etmek amacıyla 16 Temmuz 1893'te Fransız sermayeli Société Ottomane du Chemin de fer de Smyrne–Cassaba et Prolongements / Osmanlı İzmir – Kasaba Demiryolu ve Uzantıları Şirketi (SCP)'ni kurmuştur. SCP Şirketi'ne, demiryolu hattının uzatılması için hükûmet tarafından yeni imtiyazlar verilmiştir. Demiryolu hattı, 1899'da doğuda Alaşehir'den Afyonkarahisar'a, 1912'de ise kuzeyde Soma'dan Bandırma'ya uzatılmıştır.

1923'te Türkiye Cumhuriyeti'nin kurulmasından sonra Türkiye hükûmeti tarafından alınan demiryollarının millileştirilmesi kararı kapsamında SCP Şirketi 1 Temmuz 1934'te TCDD tarafından satın alınarak feshedilmiş ve şirkete ait tüm demiryolu hatları TCDD'nin denetimine girmiştir.

 Ayrıca bakınız 
 Türkiye'deki demiryolu şirketleri listesi

 Kaynakça 

 Notlar 

 Dış bağlantılar 
 SCP Trains of Turkey Sayfası 

Kategori:İzmir ili merkezli şirketler
Kategori:Türkiye merkezli eski ulaşım şirketleri
Kategori:Türkiye merkezli demiryolu şirketleri
Kategori:Eski demiryolu şirketleri
Kategori:1863'te kurulan demiryolu şirketleri
Kategori:1863'te Osmanlı İmparatorluğu'nda kurulan oluşumlar
Kategori:1934'te feshedilmiş demiryolu şirketleri
Kategori:1934'te Türkiye'de feshedilmiş oluşumlar