Savonius rüzgâr türbini

Savonius rüzgar türbinleri, rüzgârın kuvvetini dönen bir şaft üzerinde torka dönüştürmek için kullanılan bir tür dikey eksenli rüzgâr türbinidir (DERT). Türbin, genellikle (ancak her zaman değil) dönen bir şaft veya çerçeve üzerine dikey olarak yerleştirilmiş, ya yere sabitlenmiş ya da havadaki sistemlere bağlanmış birçok kanat profilinden oluşur.

 Kökeni 
Savonius rüzgar türbini, Finlandiyalı mühendis Sigurd Johannes Savonius tarafından 1922'de icat edildi ve 1926'da patentlendi.

Avrupalılar daha önce onlarca yıl boyunca dikey rüzgar türbinlerinde kavisli kanatlarla deneyler yapmıştı. Bunlardan ilk bahseden kişi, aynı zamanda bir mühendis olan Csanád İlçesi Piskoposu Fausto Veranzio'dur. 1616 tarihli Machinae novae adlı kitabında kavisli veya V şeklinde kanatlara sahip birkaç dikey eksenli rüzgar türbini hakkında yazmıştır. Onun veya daha önceki örneklerin hiçbiri Savonius'un ulaştığı gelişme düzeyine ulaşamamıştır. Biyografisinde, Flettner rotoruna benzer, ancak kendi kendine dönen bir türbin tipi rotor geliştirme niyetinden bahsedilmektedir. Finlandiya'daki göllerde çeşitli küçük kürek teknelerinde rotoruyla deneyler yapmıştır. Araştırmalarının sonuçları bilinmiyor, ancak Magnus etkisi Felix van König (1978) tarafından doğrulandı ABD'de biri 1925'te  ve diğeri 1928'de  Savonius tarafından alınan iki Savonius rüzgar türbin patenti dosyalandı.

İki ya da üç adet aerofoil, kepçeye benzer kesitin birleşimi şeklindedir. En yaygını iki adet kepçenin bulunduğu durumdur ve “S” şeklini andıran bir görüntüsü vardır. Savonius türbininde akışkan içbükey kanat üzerinde türbülanslı bir yol izler ve burada dönel akışlar meydana gelir. Bu dönel akışlar Savonius türbininin performansını düşürür, basit yapılarına rağmen bu nedenle pek fazla kullanılmazlar.

Su pompalama veya diğer yüksek tork, düşük devir gerektiren uygulamalar için uygundur ve genellikle elektrik şebekesine bağlantı yapılarak kullanılmaz.

Rüzgâr hızı ölçümlerinde kullanılan anemometreler de Savonius şekline sahiptir.TMMOB Elektrik Mühendisleri Odası http://www.emo.org.tr/ekler/58072be2820e868_ek.pdf 

küçükresim|upright|İki Kepçeli Savonius'un şematik çizimi
küçükresim|none|Savonius Rüzgâr Türbini, çalışma prensibi şeması.(Rotor üst görünüş)

Ayrıca bakınız
 Rüzgâr türbini
 Darrieus rüzgâr türbini

Kaynakça

Kategori:Güç mühendisliği
Kategori:Yenilenebilir enerji
Kategori:Rüzgâr türbinleri