Most Wanted Terrorists

Most Wanted Terrorists (Türkçe karşılığı "En Çok Aranan Teröristler"), Federal Soruşturma Bürosu (Federal Bureau of Investigation, kısaca FBI) tarafından oluşturulan ve Amerika Birleşik Devletleri bölge mahkemeleri büyük jürileri tarafından terörizmle ilgili suçlardan ötürü hakkında soruşturma başlatılan kişilerin yer aldığı liste.

Listenin ilk sürümü 2001 yılının sonlarında, 11 Eylül saldırılarının ardından oluşturuldu. Bu liste Amerikan yetkililerince terörist olduğu öne sürülen 22 kişiyi içermekteydi. Liste, FBI'ın Ten Most Wanted Fugitives ("En Çok Aranan Teröristler") listesinin ardından ikinci kapsamlı arananlar listesiydi. Zaman içinde listeye eklemeler yapıldı ve liste genişledi. 2006'da 9, 2009'da 7, 2010 ve 2013 yıllarında ise 1'er kişi listeye eklendi. 1977'de cinayetten suçlu bulunan Assata Shakur ve 2010'da komplodan suçlu bulunan Ahmed Geylani olmak üzere günümüze dek, listede yer alan isimlerden ikisi Amerika Birleşik Devletleri mahkemelerince suçlu bulunarak hüküm giymiştir.

 22 kişilik ilk liste 
Amerika Birleşik Devletleri'nin farklı yerlerinde gerçekleşen 11 Eylül saldırıları sonrasında, 10 Ekim 2001'de Başkan George W. Bush, Federal Soruşturma Bürosu (Federal Bureau of Investigation, kısaca FBI) tarafından oluşturulan ve 22 kişinin yer aldığı "Most Wanted Terrorists" ("En Çok Aranan Teröristler") adlı bir liste yayınladı. Liste, 1985 ile 1998 yılları arasında gerçekleştirilen terörizm faaliyetleriyle bağlantısı bulunduğu öne sürülen kişilerden oluşmakta ve yayınlandığı an itibarıyla bunların hiçbiri Amerikalı yetkililer tarafından yakalanmamıştı. Listedeki isimler arasında yalnızca Usame bin Ladin aynı zamanda FBI'ın Ten Most Wanted Fugitives ("En Çok Aranan Kaçaklar") listesinde de yer almaktaydı.

Aranan isimler için oluşturulan posterde listedeki isimler herhangi bir sıraya göre yerleştirilmedi. Aşağıdaki liste, kişilerin bağlantısı bulunduğu iddia edilen ve listeye girmesine sebep olan olayların tarihine göre sıralanmıştır.

 Fotoğraf İsim İddia edilen terörizm faaliyeti Faaliyet tarihi Durumu  İmad Muğniye Trans World Airlines'ın 847 sefer sayılı uçuşu 14 Haziran 1985Öldürüldü 12 Şubat 2008 tarihinde Şam'da, bomba yüklü araçla gerçekleştirilen suikast sonucu öldürüldü.  Hasan İzzeddin Trans World Airlines'ın 847 sefer sayılı uçuşu 14 Haziran 1985KayıpFBI'ın sitesindeki bilgiye göre Lübnan'da olduğu düşünülmektedir. Ali Atva Trans World Airlines'ın 847 sefer sayılı uçuşu 14 Haziran 1985KayıpFBI'ın sitesindeki bilgiye göre Lübnan'da olduğu düşünülmektedir.  Abdülrahman Yasin 1993 Dünya Ticaret Merkezi saldırısı 26 Şubat 1993Kayıp2002 yılında Saddam Hüseyin tarafından mahkûm edildiği öne sürülse de günümüzde yeri bilinmemektedir. Irak Savaşı sırasında da kendisine rastlanılmamıştır. sol|60px|Halid Şeyh Muhammed Halid Şeyh Muhammed Bojinka Planı 1994-1995Yakalandı29 Şubat veya 1 Mart 2003'te Pakistan'da tutuklandı.  Ahmed İbrahim el-Muğasil Huber Kuleleri saldırısı 25 Haziran 1996Yakalandı7 Ağustos 2015'te Lübnan'da yakalandı ve Suudi Arabistan'a iade edildi.  Ali Said bin Ali el-Huri Huber Kuleleri saldırısı 25 Haziran 1996Kayıp  İbrahim Salih Muhammed el-Yakub Huber Kuleleri saldırısı 25 Haziran 1996Kayıp  Abdülkerim Hüseyin Muhammed el-Nasır Huber Kuleleri saldırısı 25 Haziran 1996Kayıp sol|60px|Muhammed Atıf Muhammed Atıf 1998 Amerika Birleşik Devletleri büyükelçilikleri saldırıları 7 Ağustos 1998Öldürüldü14 Kasım 2001'de, Afganistan'ın başkenti Kâbil yakınlarında gerçekleştirilen hava saldırısıyla öldürüldü. sol|60px|Usame bin Ladin Usame bin Ladin 1998 Amerika Birleşik Devletleri büyükelçilikleri saldırıları 7 Ağustos 1998ÖldürüldüPakistan'ın Abbottabad şehrindeki kompleksine, Amerikan özel kuvvetlerince 2 Mayıs 2011'de yapılan bir harekât sonucu öldürüldü. sol|60px|Eymen ez-Zevahiri Eymen ez-Zevahiri 1998 Amerika Birleşik Devletleri büyükelçilikleri saldırıları 7 Ağustos 1998Kayıp  Fazıl Abdullah Muhammed 1998 Amerika Birleşik Devletleri büyükelçilikleri saldırıları 7 Ağustos 1998Öldürüldü11 Haziran 2011'de basında yer alan haberlere göre Somali'de öldürüldü. Kenya polisi tarafından yapılan açıklamaya göre, yapılan DNA testi sonucunda kendisinin 8 Haziran'da Somali güvenlik birimlerince öldüğü doğrulanmıştı.  Mustafa Muhammed Fadıl 1998 Amerika Birleşik Devletleri büyükelçilikleri saldırıları 7 Ağustos 1998ÖldürüldüAfganistan'da öldürüldü. sol|60px|Fahid Mohammed Ally Msalam Fahid Mohammed Ally Msalam 1998 Amerika Birleşik Devletleri büyükelçilikleri saldırıları 7 Ağustos 1998Öldürüldü1 Ocak 2009'da, Pakistan'da, insansız hava araçlarıyla yapılan hava saldırısında öldürüldü. sol|60px|Ahmed Geylani Ahmed Geylani 1998 Amerika Birleşik Devletleri büyükelçilikleri saldırıları 7 Ağustos 1998Yakalandı25 Temmuz 2004'te Pakistan'da yakalandı ve sonrasında Küba'daki Guantanamo Kampı'nda tutuldu. 2010 yılında, New York'taki sivil bir mahkemede yargılandı ve Amerika Birleşik Devletleri'nin Nairobi ile Darüsselam'daki büyükelçiliklerine yapılan saldırılar sebebiyle komplo suçundan hüküm giydi.  Şeyh Ahmed Salim Svedan 1998 Amerika Birleşik Devletleri büyükelçilikleri saldırıları 7 Ağustos 1998Öldürüldü1 Ocak 2009'da, Pakistan'da, insansız hava araçlarıyla yapılan hava saldırısında öldürüldü.  Abdullah Ahmed Abdullah 1998 Amerika Birleşik Devletleri büyükelçilikleri saldırıları 7 Ağustos 1998Öldürüldüİran'da öldürüldü.  Ebu Enes el-Libi 1998 Amerika Birleşik Devletleri büyükelçilikleri saldırıları 7 Ağustos 1998Öldü5 Ekim 2013'te, Delta Force komandoları tarafından Libya'nın Trablus şehrinde yakalandı. 2 Ocak 2015'te, New York'taki bir hastanede, Amerikalı yetkililerce gözaltında tutulurken, hepatit C kaynaklı karaciğer iflasından hayatını kaybetti.  Seyfü'l Adil 1998 Amerika Birleşik Devletleri büyükelçilikleri saldırıları 7 Ağustos 1998Kayıp sol|60px|Ahmed Muhammed Hamid Ali Ahmed Muhammed Hamid Ali 1998 Amerika Birleşik Devletleri büyükelçilikleri saldırıları 7 Ağustos 1998ÖldürüldüUlusal Terörizmle Mücadele Merkezi'nin 2011 yılında yayınlanan raporunda, 2010'da Pakistan'da gerçekleştirilen insansız hava aracı saldırılarında öldürüldüğü belirtilmişti.  Muhsin Musa Matvalli Atvah 1998 Amerika Birleşik Devletleri büyükelçilikleri saldırıları 7 Ağustos 1998Öldürüldü12 Nisan 2006'da, Pakistan'ın Afganistan sınırı yakınlarındaki Naghar Kalai köyüne Pakistan güçlerince yapılan helikopter baskınında öldürüldü. Amerikalı yetkililerin 24 Ekim 2006'da yaptığı açıklamayla, yapılan DNA testi sonucunda kendisinin öldürüldüğü doğrulandı.

 Seeking Information-Terrorism listesi 

Most Wanted Terrorists listesinde federal büyük jüriler tarafından terörizmle ilişkisi bulunan kaçaklar listelenirken, halihazırda planlanma aşamasında olabileceği saptanan ve ileride gerçekleştirilmesi muhtemel terörizm faaliyetlerinin önlenmesi konusunda, halkın da yardımını alma amacıyla 17 Ocak 2002'de Most Wanted Terrorists Seeking Information ("En Çok Aranan Teröristlere Ulaşma Bilgileri", günümüzdeki adı "Seeking Information-Terrorism" - "Bilgi Aranıyor-Terörizm") adıyla bir liste yayınladı. Zamanla güncellenen ve değişikliklere uğrayan listede, belirtilen amaç doğrultusunda şüpheli konumda bulunan kişiler yer almaktadır.

 Listeye yapılan eklemeler 
2006'da, 22 kişilik ilk listeye birtakım eklemeler yapılmaya başlandı. İlk listedeki kişilerin listeye eklenmesine yol açan olayların en son gerçekleşeni 1998'de olsa da; sonradan yapılan eklemelere konu olan faaliyetlerin bir kısmı, ilk listenin yayınlanma tarihinden önce gerçekleşmişti. 23 Şubat 2006'da iki, 24 Şubat'ta ise altı yeni isim listeye eklenmesiyle başlayan süreç; 2009'da yedi, 2010'da ve 2013'te ise birer ismin eklenmesiyle günümüzdeki durumuna ulaştı.

 Fotoğraf İsim İddia edilen terörizm faaliyeti Faaliyet tarihi Listeye eklendiği tarih Durumu  Cemal Ahmed Muhammed el-Bedevi USS Cole saldırısı 12 Ekim 2000 23 Şubat 2006Öldürüldü Ocak 2019'da, Yemen'in Ma'rib ilinde yapılan insansız hava aracı saldırısıyla öldürüldü.  Jaber A. Elbaneh Lackawanna Altılısı 2002 23 Şubat 2006Kayıp20 Mayıs 2007'de Yemenli yetkililere teslim oldu. Ancak Amerikalı yetkililere teslim edilmediğinden hâlâ listede yer almaktadır.  Muhammed Ali Hamadi Trans World Airlines'ın 847 sefer sayılı uçuşu 14 Haziran 1985 24 Şubat 2006KayıpFB'ın sitesindeki bilgiye göre Lübnan'da olduğu düşünülmektedir. sol|60px Ramazan Şallah Filistin İslami Cihat Örgütü 1995'ten beri 24 Şubat 2006Öldü Geçirdiği inme sonrasında iki yıl kadar kaldığı komadan kurtulamayarak 6 Ocak 2020'de Lübnan'da hayatını kaybetti. Abdülaziz Avda Filistin İslami Cihat Örgütü 1995'ten beri 24 Şubat 2006Kayıp  Khadaffy Janjalani Ebu Seyyaf'ın Filipinler'de gerçekleştirdiği kaçırma ve cinayet eylemleri 1990'ların başı-2000'ler 24 Şubat 2006Öldürüldü4 Eylül 2006'da, aldığı kurşun yaraları sebebiyle öldü. Filipinli yetkililer cesedini 27 Aralık 2006'da buldu. 20 Ocak 2007'de, yapılan DNA testi sonucunda cesedin kendisine ait olduğunun kesinleştiği açıklandı.  Jainal Antel Sali Ebu Seyyaf'ın Filipinler'de gerçekleştirdiği kaçırma ve cinayet eylemleri 1990'ların başı-2000'ler 24 Şubat 2006ÖldürüldüFilipinli güvenlik birimleri tarafından 16 Ocak 2007'de öldürüldü.  Isnilon Hapilon Ebu Seyyaf'ın Filipinler'de gerçekleştirdiği kaçırma ve cinayet eylemleri 1990'ların başı-2000'ler 24 Şubat 2006ÖldürüldüFilipinler Ordusu tarafından 16 Ekim 2017'de öldürüldü. sol|60px|Adam Yahiye Gadahn Adam Yahiye Gadahn İhanet 2003-2015 11 Ekim 2006ÖldürüldüOcak 2015'te, Pakistan'da gerçekleştirilen insansız hava aracı saldırılarında öldürüldü.  Daniel Andreas San Diego Chiron ve Shaklee saldırıları 28 Ağustos 200326 Eylül 2003 11 Nisan 2009Kayıp  Fehd el-Kuso USS Cole saldırısı 12 Ekim 2000 2 Kasım 2009Öldürüldü6 Mayıs 2012'de, Yemen'deki insansız hava aracı saldırısında öldürüldü. Hüseyin Muhammed el-Umari Pan American World Airways'in 830 sefer sayılı uçuşu 11 Ağustos 1982 2 Kasım 2009Kayıp Vadud Muhammed Hafız el-Türki Pan American World Airways'in 73 sefer sayılı uçuşu 5 Eylül 1986 3 Aralık 2009Kayıp  Cemal Said Abdülrahim Pan American World Airways'in 73 sefer sayılı uçuşu 5 Eylül 1986 3 Aralık 2009Kayıp Muhammed Abdullah Halil Hüseyin ar-Rehayal Pan American World Airways'in 73 sefer sayılı uçuşu 5 Eylül 1986 3 Aralık 2009Kayıp  Muhammed Ahmed el-Münevver Pan American World Airways'in 73 sefer sayılı uçuşu 5 Eylül 1986 3 Aralık 2009Kayıpsol|60px|Adnan el-Şükrü Cuma Adnan el-Şükrü Cuma New York metrosuna intihar saldırısı gerçekleştirme planı Eylül 2009 8 Temmuz 2010Öldürüldü6 Aralık 2014'te, Pakistanlı güvenlik birimlerince Güney Veziristan'da gerçekleştirilen harekâtta öldürüldü. sol|60px|Assata Shakur Assata Shakur Werner Foerster cinayeti 2 Mayıs 1973 2 Mayıs 2013Kayıp 1979'da, New Jersey'deki cezaevinden kaçtı. Günümüzde Küba'da yaşamaktadır.

 Ödüller 
1984 yılından beri Amerika Birleşik Devletleri hükûmeti tarafından yürütülen Adalet için Ödül programı kapsamında, listede yer alan isimlerin yakalanması konusunda direkt bilgi sağlayan kişilere para ödülü verilmektedir. Program kapsamında günümüze dek 60'tan fazla kişiye $100 milyonun üzerinde ödeme yapılmıştır.

 Ayrıca bakınız 
 The World's 10 Most Wanted

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 

 Adalet için Ödül resmî sitesi
 FBI'ın sitesindeki güncel Most Wanted Terrorists listesi