Sevgi Özel

Sevgi Özel, (d. 30 Haziran 1948, Polatlı, Ankara), Türk yazar, dilbilimci ve Dil Derneği Başkanı.

 Yaşamı ve Kariyeri 
Ankara'nın Polatlı ilçesine bağlı Beyceğiz köyünde doğdu. Annesi Miyase Özel, babası çiftçi Seyit Ahmet Özel'dir. 1960 yılında aile Ankara'ya taşındı ve Samanpazarı'na yerleşti. Atatürk İlkokulunun ardından ortaokul ve lise eğitimini Anafartalar Lisesinde yaptı.

1971'de Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı bölümünden mezun oldu ve aynı yıl Türk Dil Kurumunda çalışmaya başladı. Bu kurumda Dilbilgisi/Dilbilim Kolunda görev aldı, Türkçeyi araştıran dilbilimciler arasında yetişti. 12 Eylül Darbesi döneminde TDK'nın Atatürk'ün vasiyeti hiçe sayılarak kapatılıp kamu kuruluşuna dönüştürülmesinin ardından 1983'te kurumdan istifa etti.

Aynı yıl Bilgi Yayınevinde çalışmaya başlayan Özel, burada yaklaşık on yıl yayın sorumlusu olarak görev yaptı.

1992-1998 yılları arasında Ümit Yayıncılıkta çalıştı. 1998'de de Uğur Mumcu Araştırmacı Gazetecilik Vakfına geçti. Yayın yönetmeni olarak görev yaptığı UM:AG'dan 2002'de ayrıldı.

İlk kitabı 1976'da çıktı. 1972'den bu yana TDK'de ve Dil Derneğinde Yazım Kılavuzu'''nun bütün baskılarının hazırlanmasına, 1983'ten sonra Türkçe Sözlük çalışmalarına katıldı.

Ülkenin birçok yöresinde söyleşi ve açık oturumlarda konuştu, konferanslar verdi, bazı TV'lerde izlence yaptı. Dil ve edebiyata ilişkin yazıları Dil Derneği Çağdaş Türk Dili, Varlık, Türk Dili, Adam Sanat, Hürriyet Gösteri, Evrensel Kültür, Mülkiye Dergisi, Atatürkçü Düşünce, Bilim ve Ütopya'' gibi dergilerde yayımlandı.

1987'de 34 aydınla Dil Derneği'nin kurucuları arasında yer aldı. Derneğin genel yazmanı, asbaşkanı ve başkanı olarak görev aldı. Hâlen Dil Derneği başkanıdır.

Cumhuriyet gazetesinde köşe yazarıdır.

 Yapıtları 

 Dil Üzerine Kitapları 
 Türkiye Türkçesinde Sözcük Türleri, (ortak yapıt), (3 baskı: 1976, 1983, 2003)
 Türkiye Türkçesinde Sözcük Türetme ve Bileştirme, (TDK Yayını, 1977)
 Türkiye Türkçesi Gelişmeli Sesbilimi (ortak yapıt), (TDK, 1978)
 Türkiye Türkçesinin Sözdizimi (ortak yapıt, 2 baskı)
 Atatürk'ün Türk Dil Kurumu ve Sonrası (ortak yapıt), (Bilgi Yayınevi, 1986)
 Afili Mavallar (argo), (Kırmızı Kedi, 2021)
 Dil Kiri El Kiri, (Bilgi Yayınevi, 2000, 2 baskı)
 Dilimde Tüy Bitti, (Çınar Yayıncılık, 2006)
 Dilleri Uzun, (Cumhuriyet Kitapları, 2009, 2 baskı)
 75. Yılda Türkçenin ve Dil Devriminin Öyküsü (Ş. Turan ile, (2007)
Türkçenin ve Dil Devriminin Öyküsü (Ş. Turan ile, (2019)
 İktidar Benim Ne İstersem Söylerim, (Cumhuriyet Kitapları, 2008)
 Türkçenin Renkleri, (Kırmızı Kedi Yayınevi, 2016, 3 baskı)

 Yaşam Öyküsü / Mektuplar 
 Ahmet Cevat Emre, (TDK belgeliğinde) 1982
 Besim Atalay, TDK, 1983
 Baba İnönü'den Erdal İnönü'ye Mektuplar, Bilgi Yayınevi, 1988
 Uğur Mumcu'dan um:ag'a Unutmadık, um:ag, 2000

 Öyküleri 
 Devrimciler Âşık Olamaz(dı), Ümit Yayıncılık, 1994 (2 baskı)
 Aşk Bir Boncuktur, Ümit Yayıncılık, 1995 (2 baskı)
 Direncin Kuşları, Ümit Yayıncılık, 1996
 Bir Yanım Bahar Bir Yanım Kış, Ümit Yayıncılık, 1997
 Bir Bulut Ayağıma Dolandı, Bilgi Yayınevi, 1999
 Aptal Dünya, Bilgi Yayınevi, 2002

 Romanları 
 Yıldızlar mı Suçluydu?, Çınar Yayınları, 2006
 Gümüşana, Cumhuriyet Kitapları, 2009
 Bahtabakan, Cumhuriyet Kitapları, 2013

 Biyografi 

 Uğur Olsun (Bir Devrimcinin Öyküsü), Kırmızı Kedi Yayınevi, 2022 (6. basım)

 Anı 

 Yalan Dünyasının Yalancıları, Kırmızı Kedi Yayınevi, 2022

 Çocuk Kitapları 
 Benim Atatürk'üm, Kırmızı Kedi Yayınevi, 2020 (15. baskı)
 Barış Takımı (1), Çanakkale'den Gelibolu'ya Geçiyor (İ. Dizman ile), Kırmızı Kedi Yayınevi, 2016, (3. baskı)
 Barış Takımı (2), Çanakkale'den Anadolu'ya Yürüyor (İ. Dizman ile), Kırmızı Kedi Yayınevi, 2016, (3. baskı)
 Barış Takımı (3), Atatürk'le Buluşuyor (İ. Dizman ile), Kırmızı Kedi Yayınevi, 2016, (3. baskı)
 Barış Takımı (4), Devrimlere Koşuyor (İ. Dizman ile), Kırmızı Kedi Yayınevi, 2016, (3. baskı)
 Barış Takımı (5), Türk Devrimini Öğreniyor (İ. Dizman ile), Kırmızı Kedi Yayınevi, 2016, (3. baskı)

 Ödülleri 

 2017 - Türkiye P.E.N. Yazarlar Derneği Duygu Asena Ödülü
 2022 - Prof. Dr. Vecihe Hatiboğlu'nu Anma Ödülü

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 


Sevgi Özel
Kategori:20. yüzyıl Türk kadın yazarları
Kategori:Cumhuriyet (gazete) kişileri
Kategori:21. yüzyıl Türk kadın yazarları
Kategori:Türk dilbilimciler
Kategori:1948 doğumlular
Kategori:Polatlı doğumlular
Kategori:Ankara Üniversitesi DTCF'de okuyan öğrenciler
Kategori:Türk köşe yazarları
Kategori:PEN Türkiye Duygu Asena Ödülü sahipleri