Büyük Ayı Hareketli Grubu

Büyük Ayı Hareketli Grubu (ayrıca Collinder 285 veya Büyük Ayı birliği olarak da bilinir), 500 milyon yıl önce oluştuğu düşünülen ortak kökene ve ortak harekete sahip yakın bir yıldız topluluğudur. Çekirdeği yaklaşık olarak 80 ışık yılı uzaklıktadır. Çoğunlukla Büyük Ayı yıldızlarından oluşur ve parlak yıldızlar açısından oldukça zengindir.

Keşif ve bileşenler
Büyük Ayı Hareketli Grubu'ndaki bütün yıldızlar aynı yönde ve hemen hemen aynı hızda hareket etmekte, benzer metal karışımına sahip ve teoriye göre kabaca benzer yaşa sahiptirler.

Grup 1869 yılında Richard A. Proctor tarafından keşfedilmiştir. Proctor, Dubhe ve Alkaid (Eta Ursae Majoris) hariç Büyük Kepçe yıldızlarının Yay takımyıldızındaki ortak bir noktaya doğru gittikleri bir özdevinime sahip olduğunu fark etti. Böylece Büyük Kepçe yıldızlarının, çoğu takımyıldızlardaki yıldızların aksine büyük ölçüde birbirleriyle ilişkili yıldızlardan oluştuğu anlaşılmış oldu.

Bazı parlak üyelere; Alfa Coronae Borealis (α CrB veya Alphecca veya Gemma), Beta Aurigae (β Aur), Delta Aquarii (δ Aqr), Gama Leporis (γ Lep) ve Beta Serpentis (β Ser) dahildir. Grup üyesi olduğuna inanılan daha parlak ve orta parlaklıktaki yıldızlar, Temel yıldızlar ve Akıntı yıldızları adıyla iki kısımda aşağıda listelenmiştir.

Grup üyeleri
Hareketli gruptaki üyelik kriterleri yıldızların uzaydaki hareketine dayanmaktadır. Bu hareket, yıldızların; özdevinimleri, ıraklık açıları (veya uzaklıkları) ve dikey hızları ile belirlenebilir. Hipparcos uydusu (1989-1993) tarafından toplanan veriler kullanılarak 2003 yılında yayınlanan bir çalışmada, yakın yıldızların özdevinim ve ıraklık açısı tahminleri büyük ölçüde geliştirilmiştir.

Mesafeleri (Hipparcos ile ölçülen) ve görünen parlaklıklarına dayanarak, mutlak parlaklık ile yıldızların yaşları tahmin edilebilir. Hareketli grup 
içindeki yıldızların 500 milyon yıllık ortak bir yaşa sahip oldukları tahmin edilmektedir.

Temel yıldızlar
Hareketli grubun çekirdeğini oluşturan temel yıldızlar, 13 tanesi Büyük Ayı'da bir tanesi komşu takımyıldız Av Köpekleri'nde olmak üzere 14 yıldızdan oluşur.

 Adı Takımyıldız B F HD HIP v.mag. Uzaklık (Iy) Tayf sınıfı Notlar ε UMa  Büyük Ayı  ε  77  112185  62956  1.76  81  A0p  Alioth ζ UMa A  Büyük Ayı  ζ  79  116656  65378  2.23  78  A2V  Mizar, Mizat, Mirza, Mitsar, Vasistha(dörtlü sistem) β UMa  Büyük Ayı  β  48  95418  53910  2.34  79  A1V  Merak, Mirak γ UMa  Büyük Ayı  γ  64  103287  58001  2.41  84  A0V SB  Phad, Phecda, Phegda, Phekha, Phacd δ UMa  Büyük Ayı  δ  69  106591  59774  3.32  81  A3V  Megrez, Kaffa  ζ UMa B  Büyük Ayı  ζ  79  116657    3.95      Mizar dörtlü sisteminin parçası 80 UMa  Büyük Ayı  g  80  116842  65477  3.99  81  A5V SB  Alcor, Saidak, Suha, Arundhati(ikili sistem) 78 UMa  Büyük Ayı   78  113139  63503  4.93  81  F2V  37 UMa  Büyük Ayı   37  91480  51814  5.16  86  F1V  HD 115043  Büyük Ayı     115043  64532  6.82  84  G1V Gliese 503.2 HD 109011  Büyük Ayı     109011  61100  8.10  77  K2V NO UMa HD 110463  Büyük Ayı     110463  61946  8.28  76  K3V NP UMa HD 109647  Av Köpekleri     109647  61481  8.53  86  K0 DO CVn

Akıntı yıldızları
Büyük Ayı Hareketli Grubu'nun muhtemel akıntı yıldızı üyeleri gökyüzünde daha dağınık olarak bulunmaktadırlar (Kral'dan Güney Üçgeni'ne).

 Adı Takımyıldız B F HD HIP v.mag. Uzaklık (Iy) Tayf sınıfı Notlar β Aur  Arabacı  β  34  40183  28360  1.90  82  A2V  Menkalinan, Menkalina α CrB  Kuzeytacı  α  5  139006  76267  2.22  75  A0V  Alphecca, Alphacca, Alphekka, Gemma, Gnosia, Gnosia Stella Coronae, Asteroth, Ashtaroth δ Aqr  Kova  δ  76  216627  113136  3.27  159  A3V  Skat, Scheat, Seat, Sheat ζ Leo  Aslan ζ  36  89025  50335  3.43  260  F0III Adhafera, Aldhafera, Aldhafara γ Lep A  Tavşan  γ  13  38393  27072  3.59  29  F7V  β Ser  Yılan  β  28  141003  77233  3.65  153  A3V  Chow ζ Boo A  Çoban  ζ  30  129246  71795  3.78  180  A3IVn  χ1 Ori  Avcı  χ1  54  39587  27913  4.39  28  G0V  ζ Boo B  Çoban  ζ  30  129247    4.43  180  A2III  21 LMi   Küçük Aslan   21  87696  49593  4.49  91  A7V  χ Cet A  Balina  χ  53  11171  8497  4.66  77  F3III  γ Mic  Mikroskop γ  39  199951  103738  4.67  223  G8III  ζ Crt  Kupa  ζ  27  102070  57283  4.71  350  G8III  ζ TrA  Güney Üçgeni  ζ  31  147584  80686  4.90  39  F9V  16 Lyr  Çalgı   16  177196  93408  5.00  128  A7V  66 Tau  Boğa  r  66  27820  20522  5.10  396  A3V  59 Dra  Ejderha   59  180777  94083  5.11  89  A9V  89 Psc  Balıklar  f  89  7804  6061  5.13  220  A3V  HD 75605  Kumpas     75605  43352  5.19  229  G8III  18 Boo  Çoban   18  125451  69989   5.41  85  F5IV  HD 109799  Suyılanı     109799  61621  5.41  113  F0V  π1 UMa  Büyük Ayı  π1  3  72905  42438  5.63  47  G1.5Vb  Muscida HD 220096  Heykeltıraş     220096  115312  5.65  329  G5IV  29 Com  Berenis'in Saçı   29  111397  62541  5.71  402  A1V  HD 18778  Kral     18778  14844  5.92  202  A7III-IV  HD 165185  Yay     165185  88694  5.94  57  G3V  Gliese 702.1  6 Sex  Altılık   6  85364  48341   6.01  200  A8III  HD 171746  Herkül     171746  91159  6.21  112  G2Vv comp  HD 26932  Boğa     26932    6.23  69  G0IV  HD 129798  Ejderha     129798  71876  6.24  139  F2V  DL Dra 41 Vir  Başak   41  112097  62933  6.25  199  A7III  χ Cet B  Balina  χ  53  11131  8486  6.72  78  G0  EZ Cet HD 71974 A  Vaşak     71974  41820  7.51  94  G5  HD 59747  Vaşak     59747  36704  7.70  64  G5  DX Lyn HD 28495  Zürafa      28495  21276  7.76  90  G0  MS Cam HD 173950  Çalgı      173950   92122   8.08  121  G5  V595 Lyr HIP 66459  Av Köpekleri       66459  9.06 36  K5  Gliese 519 HD 71974 B  Vaşak     71974  41820  9.09  94    HD 95650  Aslan     95650  53985  9.68  38  M0 DS Leo, Gliese 410 HD 238224  Büyük Ayı      238224  65327  9.72  82  K5  Gliese 509.1 HD 13959  Balina      13959  10552  9.76  124  K2  Gliese 91.1 HD 156498  Yılancı      156498   84595  9.98  271    V2369 Oph

Üye olmayanlar
Yakındaki parlak yıldız Sirius'un grubun bir üyesi olduğuna inanılmaktaydı fakat 2003 yılında Clemson Üniversitesi'nden Jeremy King ve arkadaşlarının yaptığı bir çalışmaya göre böyle olmayabilir. Bu araştırmada Sirius'un grubun üyesi olamayacak kadar genç olduğu belirtilmektedir.

Güneş Sistemi'miz bu akıma çok yakın olmasına rağmen on kat fazla yaşından dolayı grubun üyesi değildir.

Kaynakça

 Dış bağlantılar 
  Arizona Üniversitesi
  Ken Croswell'in astronomi sitesi.
LeDrew, Glenn (1998). "AstroNotes: The Ursa Major Moving Cluster".
 Stellar kinematic groups, Superclusters, Moving Groups - D. Montes, UCM


Hareketli Grubu
Kategori:Hareketli gruplar