Demokratik konfederalizm

Kürt komünalizmi veya Apoculuk olarak da bilinen demokratik konfederalizm (Kürtçe: Konfederalîzma demokratîk), Abdullah Öcalan tarafından teorize edilen ve devletsiz bir topluma dayanan siyasi paradigmadır. Özerklik, doğrudan demokrasi, siyasi ekoloji, feminizm, çok kültürlülük, öz savunma, öz yönetim kooperatif ekonomisi unsurlarına dayanan konfederasyon özelliklerine sahip bir demokratik öz örgütlenme sistemine ilişkin siyasi bir kavramdır. Toplumsal ekoloji, özgürlükçü belediyecilik, Orta Doğu tarihi ve genel devlet teorisinden etkilenen Öcalan, bu konsepti Kürt ulusal özlemlerinin yanı sıra sınıflı topluma kök salmış bölge ülkelerindeki diğer temel sorunlara siyasi bir çözüm ve dünyanın dört bir yanındaki halklar için özgürlük ve demokratikleşmeye giden bir yol olarak sunmaktadır.

PKK'nın terör eylemleri başlangıçta Marksist-Leninist temelde bir Kürt ulus devleti yaratma beklentisi tarafından yönlendirilmiş olsa da Öcalan ulus devlet modeli ve devlet sosyalizmi konusunda hayal kırıklığına uğradı. Özgürlükçü belediyeci ve eski anarşist Murray Bookchin gibi Batılı düşünürlerin fikirlerinden etkilenen Öcalan, eski devletçi ve merkeziyetçi sosyalist projeyi terk ederek, artık Türkiye'den ayrı bağımsız bir devlet kurmayı değil, demokratik konfederalizm fikirlerine dayanan özerk, demokratik ve adem-i merkeziyetçi bir oluşum kurmayı amaçlayan bir tür özgürlükçü sosyalizm için radikal ve yenilenmiş bir öneri ile Kürt özgürlük hareketinin siyasi hedeflerini yeniden formüle etti.

Hakkında

Arka plan
Öcalan, 2004 yılının başlarında avukatları aracılığıyla, kendisini Murray Bookchin'in "öğrencisi" olarak tanımlayarak, onun görüşlerini Ortadoğu toplumlarına uyarlamayı istediğini belirterek Bookchin'le bir görüşme ayarlanmasını istemiştir. Bookchin görüşmeyi kabul edemeyecek kadar hasta olduğunu bildirmesine karşın, cevaben bir destek mektubu göndermiştir. Bununla birlikte Öcalan ile Bookchin arasında birçok kez yazışma da gerçekleşmiştir.Öcalan ile ünlü yazar Murray Bookchin arasındaki yazışmalar , 15 Şubat 2016, Erişim tarihi: 16 Şubat 2016. Bookchin 2006'da öldüğünde PKK, Bookchin'i "20. yüzyılın en büyük sosyal bilimcilerinden biri" olarak tanımlamış ve onun teorisini pratiğe dökmek üzere faaliyetlerine devam edeceğini bildirmiştir.Biehl, J. Bookchin, Öcalan, and the Dialectics of Democracy , 16 Şubat 2012, Erişim tarihi: 30 Ocak 2016.

Genel bilgiler
Abdullah Öcalan, Post Marksist görüşleri, Murray Bookchin'in düşüncelerinden biri olan komünalizmi katarak yorumlamış ve ekoloji ve feminizm gibi konuları da içine katarak Demokratik Konfederasyonizm adı altında doktrinleştirmiştir. Herhangi bir devlete dayanmayan sosyalizm anlayışını içeren bu fikre göre her topluluk veya ulus, kendi içinde konfederal bir yapıya bürünebilir. Orta Doğunun toplumsal yapısına model olarak öngördüğü bu kuram için Öcalan, 22 Arap devletinin kendi arasında bu durumun gerçekleştirebileceğini, buna benzer olarak Türklerin de kendi aralarında "Türk demokratik konfederasyonizmi" kurabileceğini ifade etmiştir. Çünkü Öcalan'a göre bu ulusların ayrı ayrı bağımsız milli devletleri bulunduğu için tek devlet bayrağı altında toplanamaz.Öcalan, A. Democratic Confederalism ,  Lulu Press, 2015, ISBN 978-3942961172

Öcalan, Demokratik konfederalizm ilkesini aynı isimli eserinde şu şekilde tanımlamıştır;

Öcalan demokratik konfederalizmi "esnek, çok kültürlü, anti-tekelci ve uzlaşma odaklı" olarak tanımlamıştır.Öcalan, A. Democratic Confederalism ,  Transmedia Publishing Ltd., 2011, s. 21 ISBN 978-0-9567514-2-3.

Buna benzer olarak PKK'nın günümüzdeki lideri Murat Karayılan da bu ilkenin Türkiye'deki uygulamasının nasıl olabileceği hakkında şu görüşlere sahiptir;Karayılan M, Bir Savaşın Anatomisi, Aram Yayınları, s. 461, ISBN 6054986378

Savunucularına göre bu kuramın toplumu yönetim tarzı demokratik siyasettir ve seçimler esastır. Aynı zamanda ulus devletçiliğe karşı demokratik ulus önermesini koyar. Fakat bu ulusu devlet olgusu ile bağdaştırmaz. Bu kurama göre uluslar devlet ile demokratik özerk yönetimlerini tanıma temelinde "devlet + demokrasi" formülüyle barış içinde bir arada yaşayabilirler. Bu durum ise yalnızca diyalog, uzlaşı ve demokratik müzakere yoluyla mümkündür.Demokratik Konfederasyonizm , Özgür Gündem, 15 Ağustos 2012, Erişim tarihi: 29 Ocak 2016.

KCK Yönetim Konseyi üyesi Duran Kalkan da, bu görüşe paralel olarak devlet ile sosyalizm konularının birbirinden ayrı olduğunu ifade etmiştir. Kalkan bu konuyu su şekilde izah etmiştir;KCK'dan HDP'ye sitem: O maddenin bildirgedeki yeri biraz şaşkınlık yarattı , T24, 28 Nisan 2015, Erişim tarihi: 15 Haziran 2016.

Yine bu kurama göre, Marksist-Leninist bir ilke olan ulusların kendi kaderini tayin hakkı salt devlet kurma ilkesi olarak ele alındığı için tarihi felaketlere yol açmıştır. Buna karşın Demokratik konfederasyonizm, demokratik ulus seçeneğinin yönetme şekli olarak bir halkın kendi geleceğini özgür ve demokratik yollarla belirleyebilmesinde bir biçim olarak kendini tarif etmektedir.

Öcalan; "Eğer biz Türkiye’de konfederalizmi başaramazsak, Barzani ve Talabani tarzı federe burjuva milliyetçiliği gelişir." diyerek kuramının milliyetçiliğin panzehri olduğunu iddia etmiştir.

Etkileri
 KCK, Abdullah Öcalan'ın ilk kez 2004 yılında yazdığı Bir Halkı Savunmak adlı kitapta ortaya attığı Demokratik konfederalizm ilkesi çerçevesinde PKK'nın yeniden örgütlenme biçimine girmesiyle kurulmuştur.İki buçuk Yıldır Gündemdeki "KCK" nedir? , Bianet, 28 Haziran 2011, Erişim tarihi: 29 Ocak 2016.
 Demokratik konfederalizm, Suriye Kürdistanı çatışmaları sırasında Irak ve Şam İslam Devleti'ne karşı mücadele eden PYD tarafından uygulamaya başlanmıştır.After Kobani victory, Kurds expand fight against ISIS ,  27 Ocak 2015, Erişim tarihi: 29 Ocak 2016. Hâlen PYD yönetimindeki bölgelerde etkisi görülmektedir.Akinan, S. Demokratik Konfederasyonizm üzerine… , 13 Ekim 2015, Erişim tarihi: 29 Ocak 2016.

İlgili eserler
 Abdullah Öcalan - Demokratik Konfederalizm (2011)
 Cahit İlboğa - Demokratik Konfederalizm Anaçlığın Toplumsallıktaki Rolü ve Önemi (2011), ISBN 6055454203.
 Jordi Vàzquez - Kurdistan: El Poble Del Sol -Història Política- (2015), ISBN 978-84-943205-4-5.

Ayrıca bakınız
 Kürt siyasi hareketi
 Jineoloji

 Notlar 

Kaynakça

 Konuyla ilgili yayınlar 

































Dış bağlantılar
 Abdullah Öcalan - Demokratik Konfederalizm
 Democratic Confederalism - a review by Richard Gunn (İngilizce)
 Demokratik Özerkliğin Ekonomik Modelleri Nedir ve Nasıl İnşa Edilebilirler?

Kategori:Siyasi kavramlar
Kategori:Siyasi teoriler
Kategori:Siyasi ekonomi
Kategori:Marksist terminoloji
Kategori:Özgürlükçü sosyalizm
Kategori:PKK