Sondaj roketi

Bazen araştırma roketi de denilen bir sondaj roketi alt yörüngesel uçuş sırasında ölçüm yapmak ve bilimsel deneyleri gerçekleştirmek için gerekli cihazları taşıyan bir rokettir. Roketler Dünya yüzeyinin 50 –1500 km. yukarısına,nasa.gov  NASA Sounding Rocket Program Handbook, June 2005, p. 1 genellikle meteoroloji balonları ve yapay uyduların arasındaki irtifaya (balonlar için maksimum irtifa yaklaşık  ve yapay uydular için minimum irtifa yaklaşık olarak dir). cihazları taşımak için kullanılır. Black Brant X ve XII gibi bazı sondaj roketleri  arasında maksimum bir apojeye sahiptirler. Sondaj roketlerinde genellikle ihtiyaç fazlası askeri roket motorları kullanılır. NASA,  roket yükü ile kalkan Terrier  Mk 70 yardımcı roketli Improved Orion roketini atmosfer dışı bölge içindeki  arasında düzenli olarak uçurmaktadır.NASA Sounding Rocket Handbook

Etimoloji
Terimin kökeni denizcilikte, suyun derinliğini ölçmek için gemiden suyun içine ağırlık bağlanmış bir halatın atılmasını anlatan to sound sözünden gelmektedir. Terimin kendisinin İtalyanca/İspanyolca ve Fransızca kelimelerde, sondaj yapmak fiili için sırasıyla "sonda"ve "sonde" olan etimolojik kökleri vardır. Roket bağlamında sondaj ölçüm yapmak ile eşdeğerdir.

 Tasarım 
küçükresim|sağ|upright|Sondaj roketleri için örnek roket yükleri
Normal bir sondaj roketi katı yakıtlı roket motoru ve bilimsel bir roket yükünden oluşur. Uçuşun serbest düşme kısmı roket yükünün, apojeye yakın bir noktada durmuş gibi görünmesini sağlayan dikey ana eksenli  eliptik yörüngedir. Ortalama uçuş süresi genellikle 30 dakikadan az olup genellikle 5-20 dakika arasında değişir. Roket yakıtını ilk kademedeki uçuşun yükselme bölümünde tükettikten sonra roket yükü ayrılır ve bir paraşütle yere iniş yapar.

 Avantajları 
Sondaj roketlerinin düşük maliyetleri, kısa teslim süreleri (bazen altı aydan daha az) ve balon yahut uyduların erişemediği bölgedeki araştırma yapma yetenekleri nedeniyle bazı araştırmalar için avantajlıdır. Ayrıca, daha pahalı ve riskli yörünge uzay uçuşu görevlerinde kullanılacak olan donanım için, test ortamı olarak kullanılırlar.  Küçük boyutlu bir sondaj roketinin uzak yerlerdeki saha çalışmaları göz önüne alınarak geçici fırlatma sahalarından fırlatılması ve hatta okyanusun ortasında, bir gemiden ateşlenmesi bile mümkündür.

Araştırma uygulamaları
Sondaj roketleri  genellikle:
Üst atmosferdeki yerinde ölçümler için bu araca gerek duyulan aeronomi araştırmalarında,
 Dünya atmosferinin üstünde olmasını gerektiren Ultraviyole ve X-ışını astronomisinde,
 Birkaç yüz kilometre irtifaya fırlatılan roketlerdeki, birkaç dakikalık ağırlıksızlıktan yararlanılan yerçekimsiz ortam araştırmalarında kullanılmaktadır

 Ayrıca bakınız 
 Model roket
 Yüksek güç roketçiliği

Yararlanılan kaynaklar

Kategori:Meteorolojik alet ve ekipmanlar