Caban el-Kurdi

Caban el-Kurdi (, Kürtçe: Cabanê Kurdî veya Gavan Kurdî, Künyesi: Ebu Meymun Caban el-Kurdi), İslam peygamberi Muhammed'in Kürt sahabesidir.Mehmed Emin Zeki Bey, Kürd ve Kürdistan Ünlüleri, Çev: M. Baban-M. Yağmur-S. Kutlay, Öz-ge Yayınları, Ankara 2005, sh. 86İbn Hâcer el-Askalanî, El İsabe fi Temyizi's SahabeMuhammed bin Süleyman el- Rudanî, Cem’ul- Fewaîd, çeviren: Naim Erdoğan, cilt 4, sayfa 284, Ocak Yayıncılık, İstanbul 2003Taberanî, El- Mucem’ul- Ewsat, cilt 4, sayfa 380

Caban el-Kurdi, Müslüman olan ilk Kürt kökenli kişidir. Ayrıca Muhammed tarafından "Bazen bölgesi"ne atanan İslam'ın ilk valilerindendir. Caban'ın oğlu Meymun el-Kurdi de Müslüman olmuş ilk Kürtlerdendir.Bekir Biçer, İslam Tarihi Kitaplarında Kürtler Hakkındaki Rivayetler (7 ve 12. Yüzyıl Arası)

Arap tarihçi ve tefsir yazarı Alusi, "Ruhu'l Meani" adlı tefsir kitabında Caban el-Kurdi'den bahsederken Kürtlerin Muhammed zamanında Müslüman olduğunu, kendisinin Kürt kökenli bir sahabe olduğunu yazmaktadır.Alusi, 17/67; 26/1-2-1-3 Ayrıca Caban el-Kurdi'nin Muhammed'den bazı hadisleri aktardığını söylemektedir, bu bilgileri İbn Hâcer el-Askalanî'nin "El İsabe fi Temyizi's Sahabe" adlı eserine dayandırır.Alusi, Ruhu'l Meani

Lügat, tarih ve biyografi âlimi ez-Zebidî, Câbân'ın Kürtlerden olduğunu ve onun Meymûn’un babası olduğunu ifade etmekte, ayrıca Câbân’ın sahabe olduğunu zikredip künyesinin de Ebû Meymûn olduğunu söylemektedir.ez-Zebidî, a.g.e., IX, 105; XXXIV, 346.

Ayrıca kendisi hakkında Daham İbrahim el-Hasanyani tarafından yapılmış bir çalışma bulunmaktadır.

 Rivayetleri

Hafız el-Heysemî’nin Taberanî’denel-Mucemu’l-Evsat,13/471-şamile aktararak- bildirdiğine göre, Ebu Hulde şöyle demiştir: “Bir gün Meymun el-Kurdî ile birlikte Malik bin Dinar’ın yanında idik. Malik, (Meymun el-Kurdî’yi kast ederek): ‘Şeyh neden babasından bir şey anlatmıyor. (sonra kendisine dönerek): Biliyorsun, senin baban Hz. Peygamber’i görmüş, ondan hadis duymuş bir kimsedir.’ Meymun el-Kurdî cevap olarak şöyle dedi: ‘Babam, bir şey fazla veya eksik söyleyecek korkusuyla bize Hz. Peygamber’den pek fazla bir şey anlatmaz ve Resulullah’dan “Kim bilerek yalan yere bana bir söz uydurursa cehennemdeki yerine hazırlansın” hadisini işittiğini, bunun için hadis rivayet etmekten çekindiğini, söylerdi.”bk. Taberanî, el-Mucemu’l-Evsat Heysemî, bu rivayetin sıhhatine hükmetmiştir.Mecmau’z-Zevaid, 1/148.

Cemu'l Fevaid adlı eserde Meymun el-Kurdî'den bahsedilmekte ondan şu hadis nakledilmektedir: "Meymun el-Kurdî'den, o da babası Caban el-Kurdî'den: 'Herhangi bir adam az veya çok bir mehir karşılığı içinde onu ödememe niyeti olduğu halde evlenirse o kişi, kıyamet gününde Allah'a zinakar (zina yapmış) olarak kavuşur.Muhammed b. Süleyman el-Rudanî, Cemu'l Fevaid, Çvr. Naim Erdoğan, c. 4, s. 286, Ocak Yayıncılık, İstanbul, 2003.

Taberanî de El-Mucemu’s-Sağir ve El-Mucamu’l-Evsat adlı eserlerinde kaydettiği bir hadis rivayetinde Meymun el-Kurdi'nin adını zikretmiştir. Söz konusu hadisi, Meymun el-Kürdî babasından (Ebu Meymun Câbân) o da Muhammed'den nakletmiştir. Taberanî, Ebu Meymun'un Muhammed'den yalnız bu hadisi rivayet ettiğini de bildirmiştir.El-mucemu’s-sağir, 1/114; el-Evsat, 4/380-şamile. Hafız el-Heysemî, bu rivayet zincirindeki bütün adamların sika (sağlam) olduklarını söylemiştir.Mecmauz’Zevaid, 4/132.

 Kaynakça 

Dış bağlantılar
İslamî Kimlik, Kürt Sorunu ve Demokratik Açılım 
Kürtler ve İslamiyet (1) 
İlk Kürt Sahabi: Caban el-Kurdi
Kürt sahabeler 

Kategori:Arap olmayan sahabe
Kategori:Şanlıurfa ili doğumlular
Kategori:Kürt Müslümanlar