Taçlı Begüm

Taçlı Begüm veya Şah Bigi Hanım, (Azerbaycan Türkçesi: Taclı Bəyim, Farsça: تاجلو بیگم, Farsça'dan romanizesi: "Tajlu Begüm" d. ? - ö. 1540, Şiraz), Safevî Devleti Şahı I. İsmail'in eşi, Şah TahmasbTufan Gündüz, Son Kızılbaş Şah İsmail, Sayfa:108, 400 nolu dipnotAlem-ârâ-yı Abbasî, c. I, s.75 ve Elkas Mirza'nın annesi.

 Hayatı 
Asıl ismi Bigi HanımTufan Gündüz, Son Kızılbaş Şah İsmail, 5. Baskı, Sayfa:132 olan Taçlı Begüm, Şamlu Türkmenlerinden Abidin Han’ın kızı[http http://www.akademiktarihvedusunce.org/  Taçlı Begüm’ ün Hayatı hakkında Yeni Olgular, Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi, Cilt:1/Sayı:4/Aralık/2014, Minahanım Tekleli, Feride Aliyeva] ya da Musullu Türkmenlerinden Hamza Bey Bektaşlı'nın oğlu Mihmad Bey'in kızıdır. Şah İsmail' in 1504 yılında gerçekleştirdiği seferde ele geçirdiği Asta kalesinde bulunan Bigi Hanım  daha sonra Şah'ın haremine girdi. Şah'ın nikahlı eşi olarak sarayda önemli bir konuma yükseldi. Şah İsmail'le evlendikten sonra Şah Bigi Hanım, Taçlı Begüm olarak anılmaya başlandı.Tufan Gündüz, Son Kızılbaş Şah İsmail, 5. Baskı, Sayfa:134

 Osmanlıların esir aldığı iddiası 
Taçlı Begüm'ün özellikle Çaldıran Savaşı sonrasındaki hayatı hakkında çeşitli görüşler bulunmaktadır. Bazı Osmanlı kaynaklarında Şah İsmail' le birlikte savaş meydanında bulunan Taçlı Begüm'ün şahın tacı ve diğer değerli eşyalarıyla birlikte ele geçirildiği, daha sonra da Kazasker Tacizade Cafer Çelebi ile evlendirildiği belirtilmektedir. 1515 yılında yeniçerilerin Amasya dolaylarında çıkarttığı isyanda suçlu görülen Cafer Çelebi'nin idam edilmesiyle Yavuz Sultan Selim’in Taçlı Begüm’ e gerekli maddi yardımı yaptığı belirtilmekle birlikte daha sonraki hayatı hakkında herhangi bir bilgi bulunmamaktadır.

Diğer Osmanlı kaynaklarında ise Taçlı Begüm' ün Vidin sancakbeyi Mesih Bey'in ya da Mesih Paşazade’nin adamları tarafından yakalandığı, onun değerli mücevherlerini Mesih Paşa'ya vererek ertesi günü serbest bırakıldığı ve Tebriz'e gittiği belirtilmektedir. Safevi kaynakları ve günümüz bazı Batılı tarihçiler ise Taçlı Begüm'ün esir alınma olayının gerçekleşmediği, Şah İsmail’in ölümüne kadar yanında olduğu belirtilmektedir. Şah İsmail’in ölümünden sonra da etkinliğini sürdüren Taçlı Begüm I. Tahmasb’ın tahta geçmesinde de önemli rol oynamıştır.

 Ölümü 
Safevi yönetiminde etkin rol alan Taçlı Begüm, Tahmasb’ın saltanatının 16. yılında -haremdeki bir  dedikoduya göre- Şah Tahmasb’ın annesini zehirlemek istemişTufan Gündüz, Şah İsmail'in Eşi Taçlı Begüm adlı Makalesi, Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Velî Araştırma Dergisi / Sayı 51, sayfa:230 ve bunun üzerine Şah Tahmasb tarafından Şiraz’a gönderilmiştir. Uzun bir yolculuktan sonra Şiraz’a varan Taçlı Hanım burada hastalanarak 1540 yılında vefat etmiş, Şiraz’ da bulunan Bibi Duhteran mezarlığına defnedilmiştir.

 Kaynakça 

Kategori:1540'ta ölenler
Kategori:Safevî Hanedanı
Kategori:Şiraz'da ölenler