Şarkı söyleyen kum

küçükresim|Kumul tepesinden uçan kum, Kelso Dunes, Mojave Çölü, California
küçükresim|Çöl kumulları, Dunhuang
Şarkı söyleyen kum, ıslık çalan kum veya bağıran kum ses üreten bir kum cinsidir. Sesin oluşumu rüzgarın kumul üzerinde geçmesi veya kumun üstünde yürüme sonucu oluşabilir. 

Şarkı söyleyen kumlar belirli şartların bir araya gelmesi sonucunda ortaya çıkarlar.

 Kum tanelerinin küresel olması ve çaplarının 0.1 ve 0.5 mm arasında bulunması gerekir. 
 Kumun silika içermesi gerekmektedir.
 Kumun belirli bir nem değerinde bulunması gerekir.
Kumun en çok 450 Hz ve yakın frekanslarda ses yayar.

Şarkı söyleyen kumlar hakkında çeşitli teoriler bulunmaktadır. Sesin frekansının kumun yarılma hızıyla ilgili olduğu öne sürülmüştür. Diğerleri frekansın kumulun yüzeyindeki kuru katmanla alt kısımdaki nemli katman arasında sesin yankılaması sonucu sesin yükseldiğini söylemektedir. Sesin oluşum nedeniyse taneler arasında oluşan sürtünme veya tanelerin arasında kalan havanın sıkışması sonucu oluştuğu varsayılmaktadır.

Kumul tarafından oluşturulan nota, 60 ile 105 Hz arasında ve akan kum ve altındaki sabit kumun ayrılma hızıyla bağlantılıdır. Ani çığlar içinse frekansı yerçekimi ve kum tanelerinin boyutu ile belirler.

 Kumullarda 
Şarkı söyleyen kumlar, kükreme, gürleme veya gıcırdama benzeri bir ses oluştururlar. Bu ses doğal bir oluşum olup 105 desibele kadar yükselebilmektedir. Süresi kesin olmamakla beraber birkaç dakika sürebilmektedir. Dünya üstünde yaklaşık 35 çölde gözlenebilir. Sesle beraber kum yüzeyinde akış veya çığ benzeri görülebilir. Genellikle rüzgar veya tepenin yakınında birinin dolaşması sonucu tetiklenir.

 Plajda 
Dünya üstündeki kimi plajlarda kuru kum yeterli güçle karıştırılırsa ses çıkartabilir. Bu durum bilimsel tamamıyla anlaşılamamıştır. Fakat kuvars kumunun aynı durumu belli şartlar altında aynı durumu gösterdiği bulunmuştur. Kum tanelerinin benzer boyutlarda, dalga ve rüzgar sonucunda iyi sıralanmış, küresel biçime yakın ve yüzeyinde toz ve organik maddenin bulunmaması gerektiği inanılmaktadır. Sesin oluşumunun kum katmanlarının birbirinden ayrılması sonucu katmanların birbiri üstünde kaymasıyla açıklanabilir. Kumun temizliği tanelerin hareketini belirlediğinden en ufak bir kirlilik bile sürtünemenin artması ve sonucunda kumun sessizleşmesine neden olabilir.

Diğerleri sesin kuru tuzla kaplı kum tanelerinin birbiri arasındaki sürtünmesiyle oluştuğunu iddia eder. Aynı zamanda taneler arasında sıkışmış olan havanın bir tür yastık olarak sesi oluşturduğu tartışılmaktadır.

Bütün kumlar ses çıkartmazlar. Aynı zamanda ses çıkaranların hepsi aynı sese sahip değillerdir. İnce taneli çıplak gözle görülemeyen taneli kumlar zayıf bir gurultu oluşturur. Orta boy taneler zayıf gurultudan yüksek çınlamaya kadar değişen ses oluşturur.

Su durumun olmasına etki etmektedir. Islak kumlar genellikle sessizdir. Nedeniyle tanelerin birbirine yapışmasıdır. Fakat az miktarda suyun ses miktarını arttırabilmektedir. Plajda sesin duyulabileceği en iyi yer su hizasının üstündeki kuru kısımdır.

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 
 Symphony of the Sands - The National newspaper in Abu Dhabi 
 Video of Singing Sand in Liwa, United Arab Emirates 
 Booming sand 
 The Bibliography of Aeolian Research
 Enigma of the Singing Dunes  article on physics.org
 Location information for booming sand dunes around the World 
 Singing Sand Dunes in Kazakhstan, also called Singing Barkhan 
 Explanation, Video and Audio clips
 Video clips of Singing Sand Dunes
 Singing and Booming Sand Dunes of California and Nevada 

Kategori:Kumullar
Kategori:Fiziksel olaylar
Kategori:Kum