NML Cygni

NML Cygni veya V1489 Cygni (kısaca NML Cyg veya V1489 Cyg), Kuğu takımyıldızında yer alan bir kırmızı üstündev veya kırmızı üstdevdir (RSG). Muhtemelen günümüzde bilinen en büyük yıldızlardan biridir. Aynı zamanda muhtemelen ışıma gücü en yüksek ve büyük kütleli soğuk üstündevlerden, ayrıca Samanyolu'ndaki en parlak yıldızlardan biridir.

NML Cygni'nin Dünya'dan uzaklığı yaklaşık 1,6 kpc (yaklaşık 5.300 ışık yılı) olarak tahmin edilmektedir. Güneş'e en yakın büyük kütleli birliklerden biri olan Cygnus OB2 birliğinin bir parçasıdır ve bu birlik  uzaklıkta gökyüzünde yaklaşık 2° veya ~30 pc yarıçapında bir alana yayılır. Tahmini uzaklığa ve  mili yay-saniye açısal çap ölçümüne dayanarak NML Cygni'nin fiziksel yarıçapı  olarak hesaplanmıştır. Eğer Güneş Sistemi'nin merkezine yerleştirilseydi yüzeyi potansiyel olarak Jüpiter'in yörüngesini aşardı.

 Gözlem tarihi 
küçükresim|sol|Strecker (1975) tarafından yayımlanan verilerden çizilen V1489 Cygni'nin yakın kızılötesi (3,5 mikron) ışık eğrisi.
NML Cygni, 1965 yılında renkleri 1.000 K'lik bir kara cisim sıcaklığıyla uyumlu olan iki aşırı kırmızı parlak (ışıma gücü yüksek) yıldızı tanımlayan Amerikalı gök bilimciler Neugebauer, Martz ve Leighton tarafından keşfedildi. NML adı bu üç kaşifin isimlerinden gelmektedir. İkinci yıldız kısa bir süre NML Tauri olarak belirtilmiş fakat şimdi M9 tipi bir Mira değişeni olan IK Tauri olarak bilinmektedir. NML Cygni'ye o zamandan beri küçük yarıdüzenli parlaklık değişimleri nedeniyle V1489 Cygni belirtmesi de verilmiştir, fakat hala yaygın olarak NML Cygni olarak belirtilmektedir. Bileşimi, 1968'de OH mazerlerinin (1612 MHz) keşfedilmesiyle anlaşılmaya başlanmıştır. Ayrıca , , , , , ,  ve  molekülleri de tespit edilmiştir.

 Fiziksel özellikler 
küçükresim|sol|NML Cygni'nin içinde bulunduğu yıldız topluluğu olan Cygnus OB2'nin H-alfa ışığı görüntüsü.
NML Cygni, bir başka dikkate değer fakat kendisinden daha aşırı soğuk üstdev yıldız olan VY Canis Majoris'inkilere benzeyen parametrelere sahip, son derece büyük ve ışıma gücü yüksek bir soğuk üstdevdir. Aynı zamanda yoğun şekilde kütle kaybeden bir OH/IR süperdevi olarak da bilinir. Periyodu ya 1.280 ya da 940 gün olan yarıdüzenli bir değişen yıldızdır. Hertzsprung-Russell diyagramının sağ üst köşesinde yer alır, fakat yıldızın özelliklerinin çoğu doğrudan uzaklığına bağlıdır.

 Boyut, ışıma gücü ve sıcaklık 
küçükresim|NML Cygni'nin Güneş ve Dünya'nın yörüngesiyle karşılaştırılması.

NML Cygni için bolometrik ışıma gücü (Lbol) başlangıçta  varsayılan bir mesafede 500.000 L☉ olarak hesaplanmış ve yarıçapı da bu uzaklığa ve  (mili yay-saniye) açısal çapa dayanarak  olarak bulunmuştur. VY Canis Majoris üzerinde yürütülenlere benzer 2006 tarihli bir çalışma, NML Cygni'nin normal bir kırmızı süperdev olduğunu ve bunun sonucunda çok daha düşük ışıma gücü ve yarıçap değerlerine sahip olduğunu öne sürmektedir. Daha güncel ve hassas ölçümler yaklaşık 'lik bir mesafe vermektedir, bu da yaklaşık 200.000 L☉'lik bir ışıma gücüne karşılık gelir. Uzaklığa dayanarak radyo dalgalarındaki açısal çapı 44 mas olarak elde edilmiştir, bu da optik açısal çapının yaklaşık 22 mas olabileceğini düşündürmektedir. Bu mesafe ve 270.000 L☉'lik ışıma gücü yıldızın etkin sıcaklığına dair varsayımlarla birleştirildiğinde, 3.250 K sıcaklık için  veya muhtemelen 2.500 K sıcaklık için 'lik bir yarıçap vermektedir. Bununla brlikte başka bir makale, 3.834 K'lik varsayılan etkin sıcaklığa ve 1,22 kpc'lik daha düşük bir mesafeye dayanarak çok daha düşük, 'lik bir yarıçap vermektedir. NML Cygni için  değerinde bir Gaia Veri Sürümü 2 paralaksı mevcuttur, fakat temel alınan ölçümler önemli düzeyde gürültü göstermektedir ve bu paralaks güvenilmez olarak kabul edilmektedir.

NML Cygni'nin homojen disk açısal çapı CHARM2 araştırması tarafından ölçülmüş ve 7,8 ± 0,64 mili yay-saniye görünür bir boyut vermiştir. Zhang ve diğerleri (2012) tarafından ölçülen uzaklık (1.610 parsek) varsayıldığında, bu 'lik fiziksel bir yarıçapa karşılık gelir. Eğer Güneş Sistemi'nin merkezine yerleştirilseydi, fotosferi Jüpiter'in yörüngesini aşardı. NML Cygni karmaşık bir toz kabuğuyla kaplıdır, bu yüzden ölçülen açısal çap muhtemelen bu kabuğun bazı kısımlarını da içermektedir ve bu nedenle fiziksel yarıçapı daha küçük olabilir.

 Kütle ve kütle kaybı 
NML Cygni,  kütleli bir yıldızın sekiz milyon yıl sonra evrimleşerek ulaşması beklenen bir duruma yakındır.

NML Cygni evrimleşmiş bir yıldızdır ve atmosferinde özellikle oksijen, hidroksil ve su olmak üzere çok sayıda ağır element ve molekül tespit edilmiştir. Yıldız, tozlu bir malzemeyle çevrilidir ve H2O buharı mazerlerinin dağılımıyla çakışan/uyumlu olan, fasulye şeklinde asimetrik bir bulutsu sergilemektedir.

NML Cygni'nin tahmini kütle kaybı oranı yılda 4,2 ila 'dir ve bu oran bilinen yıldızlar arasındaki en yükseklerden biridir. NML Cygni'nin yıllık paralaksı yaklaşık 0,62 mili yay-saniye olarak ölçülmüştür. Gözlemlere dayanarak NML Cygni'nin toz ve moleküllerden oluşan iki ayrı optik olarak kalın bir zarfa sahip olduğu tahmin edilmektedir. İç kabuğun optik derinliği 1,9, dış kabuğunki ise 0,33'tür. Bu toz zarfları, hızı  olan güçlü ana kol sonrası yıldız rüzgarı nedeniyle oluşmuştur.

NML Cygni'nin büyük kütleli Cygnus OB2 birliğinin dış kısımlarındaki konumu nedeniyle yaydığı radyasyonun çevredeki toz ve gaz üzerindeki tespit edilebilir etkileri, birliğin merkezi sıcak yıldızlarından uzaktaki bölgeyle sınırlıdır.

 Ayrıca bakınız 
 UY Scuti
 Westerlund 1 W26

 Notlar 

 Kaynakça 

Kategori:Kuğu takımyıldızı
Kategori:M-tipi üstündevler
Kategori:M-tipi süperdevler
Kategori:Yarıdüzenli değişenler
Cygni, V1489
J20462554+4006594
Kategori:1965'te keşfedilen astronomik cisimler
Kategori:Popülasyon I yıldızları