Gönülalan, Arpaçay

Gönülalan, Kars ilinin Arpaçay ilçesine bağlı bir köydür.

 Tarihçe 

Gönülalan köyünün eski adı İznazor'dur. Gürcüce İznazori (იზნაზორი) veya İdznazori (იძნაზორი) olarak bilinir. Osmanlılar Gürcülerden ele geçirdikten sonra köyü 1595 tarihli mufassal defterde İznazor (ایزنەزور) şeklinde kaydetmiştir. Bu defteri yayımlayan Gürcü Türklolog Sergi Cikia, Rusların köyün adını hatalı biçimde İgnazor (Игназоръ) olarak kaydettiğini belirmiştir. Nitekim köyün adı 1886 tarihli Rus nüfus sayımında bu şekilde geçer. Köyün adı geç dönemde "İğnezor"a dönüşmüştür.

İznazori köyünün bulunduğu Palakatsio bölgesi, tarihsel Gürcistan’ı oluşturan yerlerden biriydi. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi ve köyü 1578 yılında Gürcülerden ele geçirmiştir. 1595 tarihli ve Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan adlı Osmanlı tahrir defterine göre köy, Gürcistan Vilayeti içinde, Çıldır livasının Canbaz nahiyesine bağlıydı. Koreti köyünün yakınında, Lavaş Gölü’nün güneydoğusunda yer alıyordu. Bu defterde köy boş olarak kaydedilmiştir. İznazor köyünün daha sonra meskun hale geldiği 1886 tarihli Rus nüfus kaydından da anlaşılmaktadır.

İznazori köyü, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'nın ardından imzalanan Berlin Antlaşması uyarınca savaş tazminatı kapsamında Osmanlı Devleti tarafından Rusya'ya bırakıldı. Rus idaresinin 1886 nüfus sayımında İgnazor (Игназоръ) şeklinde kaydettiği yerleşim, Kars sancağının Zaruşad kazasına bağlı Zaruşad nahiyesinin on beş köyünden biriydi. Köydeki 18 hanede, 89'u erkek ve 90'ı kadı olmak üzere, 179 kişi yaşıyordu. Üç hanede 17 kişi Kürt, 15 hanede 162 kişi Karapapak olarak kaydedilmiştir. Köyün nüfusu 1896 yılında 244 kişiye, 1906 yılında ise 271 kişiye ulaşmıştır.Candan Badem, Çarlık Yönetiminde Kars, Ardahan, Artvin, İstanbul, 2018, s. 106, ISBN 9786052100271.

İznazori köyü, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde İgnazor (ایكنە زور) olarak geçer. Köy bu sırada Kars vilayetinin Zaruşad kazasının merkez nahiyesine bağlıydı.Son Teşkilat-i Mülkiyede Köylerimizin Adları (Osmanlıca), İstanbul, 1928, s. 757. 1940 genel nüfus sayımında "İnezor" adıyla, Zaruşad'ın yerini almış olan Arpaçay ilçesinin merkez nahiyesinin köylerinden biriydi ve nüfusu 297 kişiden oluşuyordu. İznazor veya İgnazor Türkçe olmadığı için köyün adı 1959 yılında Gönülalan olarak değiştirilmiştir. 1965 genel nüfus sayımında Gönülalan köyünün nüfusu 626 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde 161 kişi okuma yazma biliyordu.

 Coğrafya 
Köy, Kars il merkezine 52 km, Arpaçay ilçe merkezine 10 km uzaklıktadır.

 Nüfus 
Köyde 1886 yılında 162 Karapapak ve 17 kürt yaşamaktaydı.

Yıllara göre köy nüfus verileri 2022 160 2021 169 2020 179 2019 176 2018 201 2017 185 2016 185 2015 192 2014 201 2013 193 2012 196 2011 193 2010 196 2009 208 2008 207 2007 200 2000 237 1990 396 1985 508 1886 179

Kaynakça 

 Dış bağlantılar 


Kategori:Arpaçay belde ve köyleri