Yardımcı fiil

Yardımcı fiil veya yardımcı eylem, isim soylu sözcüklerin ve bazen de fiilimsilerin (eylemsilerin) ardından gelerek bileşik fiil oluşturan sözcük. Türkçedeki başlıca yardımcı fiiller etmek, eylemek, olmak, kılmak ve yapmaktır."yapmak."  TDK Sözlük. Erişim: 13 Eylül 2015 Aşağıdaki örneklerde yardımcı fiil ile oluşturulmuş bileşik fiillerin altı çizilmiştir:

 Okul müdürü, dereceye giren öğrencileri tebrik etti.
 Bu bahaneyle sizleri de görmüş oldum.Türkçe Dil Bilgisi  Raşit Keskin sf. 127-131. Çizgi Kitabevi. 2003
 Bana bir şeyler söyleyecek oldu, söyleyemedi.
 Yıldızlar dem çekti güvercinler gibi başucumuzda / Ve yaktı perişan eyledi sine-i sâd-pâremizi - Attilâ İlhan
 İslam geleneğinde namaz kılan bir kimsenin önünden geçilmez.
 Fırının harlı ateşi yanaklarını pembe pembe yapmıştı." - N. Araz

 Yazım 
Yardımcı fiille kurulan bileşik fiillerin isim kısmında bir ünlü düşmesi ya da ünsüz türemesi varsa fiil bitişik yazılır:

 affetmek (af+etmek)
 seyretmek (seyir+etmek)
 meyletmek (meyil+etmek)
 kastetmek (kasıt+etmek)
 kaybetmek (kayıp+etmek)
 kaybolmak (kayıp+olmak)

Yardımcı fiil olarak kullanılan bazı sözcükler, esas fiil olarak da kullanılabilir. Bu kullanım yardımcı fiillerle karıştırılmamalıdır:

 Bu gece saat on iki civarı Adıyaman'da oluruz. ("olmak" fiili "ulaşmak" anlamında, tek başına kullanılmıştır ve yardımcı fiil değildir.)

 Kurallı bileşik fiiller ve ek-fiiller 
Bazı kaynaklarda fiil+fiil yapısındaki kurallı bileşik fiillerde kullanılan yeterlilik, süreklilik, tezlik ve yaklaşma fiilleri (-ver, -yaz, -bil vs.) ile isimlerden yüklem yapmaya yarayan ek-fiiller (idi, imiş, ise, -dir) de yardımcı fiil kabul edilir.Türkçede Yardımcı Fiillerin Morfo-Semantiği ve İşlevi  Mehmet Gedizli, 2013

 gelebilmek
 düşüvermek
 Mersin'de havalar çok güzelmiş.

Yardımcı fiiller, "hayrete düşmek" gibi deyimleşmiş bileşik fiillerle ve "uçup gitmek" gibi ikili bileşik fiillerle karıştırılmamalıdır.

 Kaynakça 

 Ayrıca bakınız 
 Auxiliary verb

Kategori:Fiil