Bohemya ve Moravya Komünist Partisi

Bohemya ve Moravya Komünist Partisi (Çekçe: Komunistická strana Čech a Moravy, KSČM), Çek Cumhuriyeti'nde bir siyasi parti.

Avrupa Parlamentosu'nda temsil edilmektedir. Ayrıca Avrupa Birleşik Sol ve İskandinav Yeşil Sol Blok'un üyesi olan bir partidir. 1989 sonrasında  parti programını kısmen değiştirse de Orta ve Doğu Avrupa’da “komünist” adından vazgeçmeyen önemli birkaç partiden biri oldu.Bozóki & Ishiyama, p146

Tarih
1989 yılında Bohemya ve Moravya Bölgesi için ayrı bir Komünist parti olarak teşkilatlandı. Çekoslovakya Komünist Partisi'nden ayrı olarak Çek Cumhuriyeti'ni kapsayan bir partiydi. Yeni parti merkeziyetçi olmaktan çok özerk ve yerel yönetimlere önem veriyordu.

1990 yılında Çekoslovakya Komünist Partisi, Bohemya ve Moravya ile Slovakya Komünist Partisi bir araya gelerek federal bir birlik oluşturdu. Ancak daha sonra Slovakya Komünist Partisi Demokratik Sol Parti adını aldı ve 1992 yılında Çekoslovakya’nın dağılmasıyla federasyon da dağıldı.

Partinin 1990’da Olomouc'ta düzenlenen ilk kongresinde o dönemki lideri Jiri Svoboda, demokratik sosyalist bir program önererek, partinin adının Demokratik Sosyalizm Partisi olarak değiştirilmesini önerdi. Delegeler tarafından partinin demokratik sosyalizm programı kabul edildi. Fakat Komünist adının değiştirilmesi büyük çoğunluk tarafından reddedildi.

1991 ve 1992 yıllarında hizipleşmeler ile birlikte partide Marksist-Leninist üyeler ile revizyonist üyeler arasında parti ismi konusunda ciddi tartışmalar yaşandı. Hatta revizyonistler Aralık 1991’de partinin ismini oylama yapmadan geçici olarak Demokratik İşçi Partisi olarak değiştirdi. Bunun üzerine revizyonistlerin ısrarıyla 1992’de referandum yapılmasına karar verildi, ancak % 75,94 oranda büyük çoğunluk Komünist Parti isminin korunması yönünde oy verdi.

Aralık 1992'de yapılan II. Parti Kongresi'nde de Marksist-Leninist eğilimli anti-revizyonist kesim gücünü artırdı ve partide tekrar egemen duruma geldi. Bu kongrede 1990’da hazırlanan parti programının yeniden yorumlanması ve Komünizme yönelik eleştirel bir yaklaşımda bulunulmaması gerektiği belirtildi ve öneriler oy çokluğu ile kabul edildi.

1989 yılından önceki komünist rejimin restorasyonunu isteyen bir grup partili 1993 yılında, Jiri Svoboda ile revizyonist yandaşlarının partiden ihracını talep etti. Svoboda istifa etti, ancak KSČM Merkez Komitesi üyelerinden birkaçının desteğiyle partide kaldı. Merkez Komitesi Haziran 1993’te yeniden bir Kongre toplama kararı aldı ve Svoboda da yapılan bir anlaşmayla istifasını geri çekti.

Haziran 1993’te Břeclav’da düzenlenen  kongrede, Svoboda’nın  önerileri ezici çoğunlukla reddedildi ve neo-komünist Miroslav Grebeníček parti başkanı oldu. Grebeníček eski komünist sistemin bazı yetersizliklerini  kabul etmekle birlikte partinin komünist ideoloji ve programının korunması gerektiğini belirtti. Svoboda ve diğer revizyonistlerin oluşturduğu “Sosyalizm için Platform” üyeleri partiden ihraç edildi ve görüşleri yasaklandı.

Bu delegeler partiden ayrılarak Demokratik İşçi Partisi'ni kurdu. Daha sonra bu parti Çekoslovakya’nın dağılma sürecinde partiden ayrılanların kurduğu Demokratik Sol Parti ile birleşme kararı aldı. Kısa bir süre sonra birkaç üye daha KSČM’den ayrıldı ve tüm bu fraksiyonlar Demokratik Sosyalizm Partisi (PDS) adı altında birleşti. 1997 yılında bu fraksiyonlara yenileri katıldı.

İhraç edilen bazı üyeler ise Miroslav Stepan liderliğinde Çekoslovakya Komünist Partisi’ni kurdu. Ancak Bohemya ve Moravya Komünist Partisi bu grupla çalışmayı reddetti.

İçişleri Bakanlığı ile uzun süren bir mücadeleden sonra 2006 yılında Milan Krajča liderliğindeki Komünist Gençlik Birliği (KSM) üretim alanında kolektif mülkiyeti ekonomik programda onaylatmayı başardı. Komünist Gençlik Birliği üyelerinin bu konuda uluslararası protestoları da etkili oldu.

Kasım 2008'de, Çek Cumhuriyeti Senatosu parti programının Çek Cumhuriyeti Anayasası ile çeliştiğini iddia ederek Yüksek İdare Mahkemesi'ne dava açtı. 30 senatör KSČM programının anayasaya aykırı olduğunu kabul ederken 38 senatör bunu reddetti. Yüksek İdare Mahkemesi de partinin kapatılmasını reddetti.

 Seçim sonuçları 
Çek Cumhuriyeti'nin sosyalizmi terk etmesinden beri tüm seçimlere katılan KSČM bu seçimlerin hepsinde % 10’un üzerinde oy aldı. Parti 2012 yılında Ustecky bölgesinde, ilk kez yerel seçimleri kazandı. Oldřich Bubeníček Çekya'da ilk komünist belediye başkanı oldu.

 Çek Cumhuriyeti Parlamentosu 
 Temsilciler Meclisi 
 Seçim Lider Oy % Sandalye ± Hükûmet 1990 Jiří Machalík 954.690 13,2 (#2)   33  1992 Jiří Svoboda 909.490 14 (#2)   2  1996 Miroslav Grebeníček 626.136 10,3 (#3)   13  1998 Miroslav Grebeníček 658.550 11 (#3)   2  2002 Miroslav Grebeníček 882.653 18,5 (#3)   17  2006 Vojtěch Filip 685.328 12,8 (#3)   15  2010 Vojtěch Filip 589.765 11,3 (#4)   0  2013 Vojtěch Filip 741.044 14,9 (#3)   7  2017 Vojtěch Filip 393.100 7,8 (#5)   18 Hükûmet Destek 2021 Vojtěch Filip 193,817 3,6 (#7)   15  2025 Kateřina Konečná İttifak İttifak (#7)   0 

 Senato 
Seçim1. Tur2. TurSandalye± Oy % Oy % 1996 393.494 14,3 (#3) 45.304 2 (#5)   2 1998 159.123 16,5 (#4) 31.097 5,8 (#4)   2 2000 152.934 17,8 (#2) 73.372 13 (#4)   1 2002 110,171 16.5 (#3) 57,434 7.0 (#3)   0 2004 125.892 17,4 (#2) 65.136 13,6 (#2)   1 2006 134.863 12,7 (#3) 26.001 4.5 (#4)   0 2008 147.186 14,1 (#4) — —   1 2010 117.374 10,2 (#4) — —   1 2012 153.335 17,4 (#2) 79.663 15,5 (#3)   0 2014 99.973 9,74 (#4) — —   1 2016 83.741 9,50 (#4) 5.737 1,35 (#15)   0 2018 80.371 7,38 (#5) 3.578 0,86 (#12)   1 2020 40,994 4,41     0 2022 17,612 1,6     0 2024 14,321 1.8     0

 Avrupa Parlamentosu 
 Seçim Oy % Sandalye ± 2004 472.862 20,3 (#2)   6 2009 334.577 14,2 (#3)   2 2014 166.478 11 (#4)   1 2019 164.624 6,9 (#7)   2 2024 283,935 9,56 (#7)   0

 Kaynakça 

Kategori:Çekya'daki siyasi partiler
Kategori:1989'da kurulan siyasi partiler
Kategori:Avrupa'daki komünist partiler