TUSAŞ T-625 Gökbey

T-625 Gökbey, Türk Silahlı Kuvvetleri ve Sivil havacılık alanlarında kullanılması amacıyla Türkiye'nin coğrafi ve iklim koşullarına göre Türk mühendisleri tarafından tasarlanan, geliştirilmekte olan ve TUSAŞ tesislerinde üretilen genel amaçlı helikopterdir. Özgün helikopterin ileride UH-1 ve ambulans helikopterlerin yerini alması planlanmaktadır.

 Tasarım ve geliştirme 
küçükresim|Paris Air Show'da sergilenen T-625
TUSAŞ, 2010 yılında özgün yerli genel maksat helikopteri için ön tasarım çalışmalarını başlattı. 6 ton sınıfı genel maksat helikopteri projesi için 26 Haziran 2013 tarihinde Özgün Helikopter Programı Sözleşmesi imzalanmış ve 6 Eylül 2013'ten itibaren program takvimi uygulanmaya başlanmıştır. Alp Havacılık, iniş takımı, dişli kutusu ve dinamik bileşenlerin üretimi ve montajından sorumluyken, İspanyol CESA hidrolik sistemleri sağlamak üzere seçildi.

T-625'in başlangıçta 5 ton ağırlığında olması bekleniyor ve 2 adet LHTEC CTS800 motoru kullanması hedefleniyordu. LHTEC CTS800, TUSAŞ T-129 Atak helikopterinde de kullanıldığı için tercih edilmişti. Ancak yerli motor firması TEI tarafından yeni nesil TS1400 motorunun geliştirilmesine başlandı.

Helikopterle ilgili ilk tanıtım 5 Eylül 2014 tarihinde Ankara'da düzenlenen "Yerli Helikopterin Sanayileşmesi" toplantısında yapıldı. T-625 ilk prototip uçuşusunu 6 Eylül 2018'de gerçekleştirdi. 29 Haziran 2019'da T-625 prototipi ilk kez tam donanımlı olarak uçuşunu gerçekleştirdi ve Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü tarafından sertifiye edildi. 22 Nisan 2023 tarihinde TS1400 motoru ile ilk test uçuşunu yaptı.

T-625 Gökbey'in 2022 yılında Jandarma Genel Komutanlığı'na yapılacak 3 adet teslimatla beraber 2023 yılından itibaren seri üretime geçmesi öngörülmektedir.

 Teslimat Töreni 
T625 Gökbey Helikopteri'nin Jandarma Genel Komutanlığı'na ilk teslimatı, 29 Ekim 2024 tarihinde Cumhuriyet'in 101. yılında yapılmıştır.

Gökbey helikopterlerinin, Jandarma Genel Komutanlığı'nın personel taşıma, kargo, hava ambulans, arama-kurtarma ve eğitim faaliyetlerinde görevlendirileceği belirtildi. Ayrıca Kara Kuvvetleri Komutanlığı'na 7 adet, Hava Kuvvetleri Komutanlığı'na 4 adet, Jandarma Genel Komutanlığı'na 3 adet, Emniyet Genel Müdürlüğü'ne 3 adet, Sahil Güvenlik Komutanlığı'na 3 adet olmak üzere, toplamda 20 adet GÖKBEY helikopterinin teslimatı 2026 yılı içinde tamamlanacağı gibi açıklandı. Ayrıca Deniz Kuvvetleri Komutanlığı'nın da ihtiyaçları için ilave 57 adet GÖKBEY helikopterinin seri üretimine yönelik planlamalar ile birlikte 2026 yılında Sağlık Bakanlığı için üretimi devam eden ambulans helikopterler de teslim edileceği açıklandı.

İç İşleri Bakanı Ali Yerlikaya T625 Gökbey hakkında, en zorlu iklim koşullarında dahi, yüksek irtifa ve yüksek sıcaklıkta, gece ve gündüz faaliyet gösterme imkan ve kabiliyetine sahip olduğunu belirtti.

T625 Gökbey Helikopteri'nin teslimat töreninde 23 Ekim 2024 tarihinde Ankara'nın Kahramankazan ilçesindeki TUSAŞ Merkez Yerleşkesine düzenlenen silahlı saldırıya yönelik terör saldırısında hayatını kaybeden 5 yurttaş anılırken, helikopter teslimatı töreninde Kur'an tilaveti verildi.

 Özellikleri 
küçükresim|Teknofest 2019'da segilenen T-625

 Genel özellikleri 

 Mürettebat: 2
 Yolcu kapasitesi: 12 kişi
 Uzunluk: 
 Ana rotor çapı:  
 Azami kalkış ağırlığı: 
 Motorlar: 2 × TEI TS1400 Turboşaft,  (her biri)
Standart yakıt tankı: 
Harici yakıt tankı: 
Bagaj hacmi: 

 Performans 

 Azami hız: 
 Seyir hızı: 
 Menzil: 
 Yedek yakıt tankı ile 
 Havada kalış: 3,8+ saat
 Yedek yakıt tankı ile 5+ saat
 Servis tavanı: 

 Aviyonikler 
T625, iki geniş dokunmatik çift Entegre Görev Ekranı (8x20 inç) ve iki dokunmatik ekran veri girişi Dokunmatik Komut Kontrol Ünitesi (8x10 inç) içeren bir ASELSAN cam kokpit ile birlikte dört eksenli çift yedekli otomatik uçuş kontrol sistemine sahiptir. IFR ve VFR tek pilot operasyonları, gece operasyonları ve bilinen buzlanma koşullarında uçuş için tasarlanmıştır. Türkiye Savunma Sanayii Başkanlığı, T-625'te kullanılan çeşitli alt sistemler için çok sayıda patent alındığını bildirmiştir.

 Kullanıcılar 

 Jandarma Genel Komutanlığı (JGK): 5 adet teslim edildi.

 Ayrıca bakınız 

 Benzer konfigürasyonlar 

 Sikorsky S-76
 AgustaWestland AW139
 Airbus Helicopters H155
 Airbus Helicopters H160
 Kamov Ka-60
 Harbin Z-9

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 
 TAI T625 Genel Maksat Helikopteri

Kategori:TUSAŞ helikopterleri
Kategori:Askerî helikopterler
Kategori:2014'te Türkiye