Şiiliğin tarihi

Şiîliğin kronolojik tarihi Nüfuslarına göre bir tahmin yapılacak olunursa, yaklaşık olarak Dünya'daki toplam Müslüman nüfusun %87-88'i Sünni ve yaklaşık %11-12'si de büyük bir ekseriyeti Onikiciler i'tikadına mensup olan Şiîler'den müteşekkildir. 12-15 Milyon arasında olan İsmaili nüfusu da Şiîliğin içerisinde yaklaşık olarak %10'nun üzerinde, tüm İslâm Dîni içerisinde ise %1'in hemen üzerindedir.

 Şiîlik tarihindeki önemli olaylar 
Muhammed'in dönemi (610-632)
 Ümmet • Cihad • Hicret
 Kureyşliler • Bedir Savaşı
 Banu Kainuka'a • Banu Kainuka'a istilası 
 Banu Nadir • Banu Kureyze
 General Muhammed • İslam savaş hukuku
 Uhud Savaşı • Hendek Savaşı
 Hudeydiye Barışı • Hayber Savaşı
 Mu'te Savaşı • Mekke'nin Fethi
 Huneyn Savaşı • Autas Savaşı
 Taif Seferi • Tebük Seferi

Hulefa-i Raşidin dönemi (632-661)
 Ghadir El-Khumm (10 Mart 632)
 Nihavend Savaşı
 Sasanilerin yıkılışı 
 İlk Fitne (656-661)
 Cemel Vakası
 Sıffin Savaşı • Hakem Olayı
 Nehrevan Savaşı
 Haricîlik • Bâtınîlik • Şiîlik • Sünnîlik

Emevîler dönemi (661 - 750)
 Muaviye • Hasan
 İkinci Fitne (680 - 692)
 Yezid • Hüseyin • Kerbela Savaşı

Abbâsîler dönemi (750 - 1258)
 Ebu'l-Abbas es-Seffâh • Mansur
 Harun Reşid • Emin • Memun • Mutasım

 Şiî devletlerin tarihi sınıflandırılması 
Mezheplerine göre Şiî devletler:

 Caferîlik
 Ahbârîlik
 Afşar Hanedanı
 Gence Hanlığı
 İlhanlılar
 Celayirîler
 Çobanoğulları
 Serbedâriler
 İnyuiler
 Karabağ Hanlığı
 Karakoyunlular
 Safevi Hanedanı
 Şeki Hanlığı
 Şirvan Hanlığı
 Zend Hanedanı 
 Şeyhîlik
 Kaçarlar
 Usûlîlik
 Kaçar Hanedanı
 Pehlevi Hanedanı 
 İran

 İsmailîlik
 Elemût Devleti
 Fatımiler Halifeliği
 Fatımî Himayeleri
 Banu Kanz 
 Hamdaniler 
 Kelbîler 
 Mirdasiler 
 Sülâihiler
 Karmatiler
 Jabrîler
 Banu Ukaylîler
 Uyûnîler
 Usfurîler
 Jarvanîler
 Nusayrîler (Nusayr’îyye)
 Alavi Devleti
 Zeydilik
 Alavîler 
 Banu Ukheydhirîler 
 Büveyhoğulları 
 Cüstaniler
 El-Mezîdiler
 Hasanveyhiler
 İdrisiler
 Hammûdiler
 Kakuyiler
 Yemen İmamları/Kralları

 Şîʿa mezhepler ve onlara ait devletler 
İmamîlik
 Ghulat-i Şîʿa [[Köktendincilik|(Kökenciler)]]  
 Bazighîlik 
 Dhammîlik 
 Ghurabîlik 
 Hûrrem’îyye-Bâbek’îyye (Babek Hürremi-Kızıl-Giyinenler)
 Keysanîlik (Dörtçüler) 
 Berberîcilik 
 Haşimîlik 
 Karibîlik / Kuraybîlik 
 Sarrajcılık 
 Nusayr’îyye (Arap Aleviliği) 
 Haydariyye 
 Şemsiyye / Şimaliyye
 Kameriyye / Kilaziyye
 Gaybiyye
 Ya'furîlik 
 Zeydilik (Beşçiler)
 Dukeynîlik 
 Halefîlik 
 Heşebîlik / Sûrhabîlik 
 Jarûdîlik 
 Alavîler 
 Banu Ukheydhirîler 
 Büveyhoğulları
 Cüstaniler
 El-Mezîdiler
 Hasanveyhiler
 İdrisiler
 Hammûdiler
 Kakuyiler
 Yemen İmamları/Kralları
 Süleymanîlik 
 Butrîlik / Tâbîrilik 
 Salihîlik
 Vâsîtîlik   
 İsmailîlik (Yedicilik)
 Fatımiler Halifeliği 
 Dürzîlik (Tevhîd Dâvâsı)
 Mustâlîlik
 Mecîd’îyye/Hâfız’îyye
 Tâyyîb’îyye (Et-Tâyyîb Ebû’l-Kâsım)
 Alevî Bohra
 Davudî Bohralar
 Hebtiahs Bohra
 Atba-i-Malak Bohra
 İleri Davudî Bohra
 Süleymanî Bohra
 Sünnî Bohralar 
 Caferî Bohra
 Patanî Bohra
 Vohra Patel
 Nizarîlik
 Elemût Devleti
 Ensarîler 
 Haşhaşiler
 Hasan Sabbah Fedayin
 Ağa Hanlar 
 I. Ağa Han Cemâati 
 II. Ağa Han Cemâati 
 III. Ağa Han Cemâati
 IV. Ağa Han Cemâati 
 Böszörmény 
 Fatımî Himayeleri
 Banu Kanz 
 Hamdaniler 
 Kelbîler 
 Mirdasiler
 Sülâihiler
 Yediciler  
 Karmatiler  
 Jabrîler
 Banu Ukaylîler
 Uyunîler 
 Usfurîler
 Jarvanîler
 Caferîlik (Onikicilik)
 Ahbârîlik
 Afşar Hanedanı
 Gence Hanlığı
 İlhanlılar
 Celayirîler
 Hurûfîlik (Nâimî)
 Nûktâvîlik
 Çobanoğulları
 Serbedâriler
 İnyuiler
 Karabağ Hanlığı
 Karakoyunlular
 Safevîlik 
 Kızılbaşlar
 Alevîlik  
 Bektaşîlik 
 Âhiler
 Dedebabalık 
 Aliciler
 Harabatîlik
 Celâlîlik 
 Kalenderîlik
 Haydarîlik</small> 
 Nimetullahîlik
 <small>Nurbakşîlik 
 Rufailik
 Galibilik 
 Vefâîlik
 Babailik 
 <small>Barak Babacılık</u></small> 
 Çınarcılık (Işık Alevîliği) 
 Yâresânizm (Kürt Alevîliği)
 Safevi Hanedanı
 Şeki Hanlığı
 Şirvan Hanlığı
 Zend Hanedanı 
 Şeyhîlik
 Kaçarlar
 Bâbîlik (Dîn)
 Bahâîlik (Dîn)
 Usûlîlik
 Kaçar Hanedanı
 Pehlevi Hanedanı 
 İran
 Sınıflandırılamayanlar  
 Eftahîlik / Fethîlik   
 Muhammedîlik 
 Tavûssîlik  
 Vâkıfîlik

Dallar
Şiîler Sekeleyn hadisini öne sürerek, İslam Dîni Peygamberi Muhammed'in ölümü sonrasında imâmetin ya da halifelik makâmının Ali ile başlamak üzere onun neslinden gelenlere ait olduğu tezini savunmaktadır.

upright=3.64|küçükresim|orta|Şiîliğin dalları: Tüm İslâm Dîni içerisinde %1 ve Şiîliğin içerisinde ise yaklaşık olarak %10 nüfusa sahip olan İsmâ‘îlî mezheplerin kollara ayrılışını gösteren bir şema. Burada İsmâ‘îlî mezhebi içerisinde %10a yaklaşan bir nüfus oranına sahip ve böylece tüm İslâm Dîni içerisinde binde birin altında bir nüfusu olan Mustâ‘lîlik kolunun Tâyyîb’îyye şubesinin ayrıldığı dalları Davudî Bohra, Caferî Bohra, Süleymanî Bohra, Alevî Bohra, Hebtiahs Bohra, Etbe-i-Melek Bohra ve İleri Davudî Bohra şeklinde en ince ayrıntılarına kadar gösterilmiş. İsmâ‘îlî mezhebinin %90'ından fazlasını temsil eden Nizârîler'in takip ettiği Nizâr’îyye fıkıh sistematiği tüm İslâm Dîni içerisinde %1 orana sahipken Dürziler'in yüzdesi ise sadece binde birlik bir oranda kalmaktadır.

 Soyağaçları 
Abd Menâf bin Kusayy nesli

Yedicilik ve Onikicilik

 Kaynakça 

 Bibliografya 
 Arnol'd, İntişarı İslâm Tarihi, Profesör Halil Hâlid tercümesi.
 Asım, Necip, Türk Tarihi.
 Aynî, Bedr'ed-Dîn Mahmud, İkd'ûl-Cûmman.
 Aynî, Mehmet Ali, Tasavvuf Tarihi,
 Balcıoğlu, Tahir Harimî, Türk Târihinde Mezhep Cereyanları.
 Barthold, W., İslâm Medeniyeti Tarihi, Professör Dr. Fuad Köprülü'nün Geniş, izah, düzeltme ve ilâvelerle tercümesi.
 Brown, İran Edebiyât Tarihi.
 Câhiz, Kitâb'ûl-Beyân ve't-Tebyin.
 –, Kitâb Fezâil'ül-Etrak.
 Câmî, Mevlânâ, Nefeat'ûl-Üns.
 Christensen, Arthur, La regne du roi Kawadh I et le communisme Mazdakite.
 Cüveynî, Alâ'ed-Dîn, Cihân-Kûşâ.
 Ebrû, Hâfız, Zübdet'ût-Tevârih.
 Ebû Zehra, Muhammed, İslâm'da Siyâsî ve İ'tikadî Mezhepler Tarihi, Ethem Ruhi Fığlalı ve Osman Eskicioğlu tercümesi.
 –, Mezhepler Tarihi, İsmâil Dağ tercümesi.
 El-Birûnî, Ebu Reyhan Muhammed bin Ahmed, El-Âsâr'ûl-Bakiye an-Kurun'il-Hâliye.
 Gök Alp, Ziya, Eski Türkler'de din, Dar'ül-Fünun Edebiyat Fakültesi mecmuaları.
 Gölpınarlı, Abd'ûl-Bâkî, Türkiye'de Mezhepler ve Tarikâtlar.
 Hâsırî, İkd'ûl-Ferîd Hâşiyesi.
 Handmir, Gıyâs'ed-Dîn, Habib'üs-Sîyer.
 Harimî, Tahir, Naklî İlimler Tarihi.
 –, Tarihî Hikmette Sofîyûn.
 –, Târihte Edremit Şehri.
 Hayrullah Efendi, Hayrullah Efendi Tarihi.
 Hilmi Ziyâ, Mihrap mecmuaları – Anadolu'da dinî ruhiyât müşahedeleri.
 Hüseyin Hüsamettin Efendi, Amas'ya Tarihi.
 İbn-i Arab Şâh, Acâib'ûl-Makdur.
 İbn-i Hacer, Dürer'ûl-Kâmine.
 –, Enbe'ül-Gumur.
 İbn-i Hâldun, Mukaddime.
 İbn-i Şahne, Ravzât'ûl-Menazır.
 İbn-i Tikteka, Kitâb'ûl-Fahri.
 İshak Efendi, Kâşif'ül-Esrâr.
 Kaşânî, Ebû-l'Kâsım Abd'Allâh, Olcaytu Tarihi.
 Kenarı, İbn-i Hallikân, Şekayık.
 Khârezmî, Muhammed bin Ahmed, Mefatîh'ûl-Ulûm.
 Köprülü, Fuad, Türk Tarihinde İlk Mutasavvıflar.
 Massignon, Louis, Essai sur la lexique du mystique musulmane.
 Mes'ûdî, Ali, Mûruc'ûz-Zeheb.
 –, Kitâb'ût-Tenbih ve'l İşrâf.
 Muhsin Fanî, Mûbid, Tuhfe-i İsnâ Aşer'îye.
 Muvaffık el-Mekkî, Menâkıb.
 Öz, Mustafa, Mezhepler Tarihi ve Terimleri Sözlüğü.
 Öztürk, Yaşar Nuri, İmâm-ı Â'zam – Savunması Şehid bir önder için Apolocya.
 –, En-el Hak İsyanı – Hallâc-ı Mansûr (Darağacında Miraç).
 Reşidî, Fazl'ûl-Lâh, Câmi'ût-Tevârih.
 Sıbt İbn'ûl Cezvî, Mir'at-ûz-Zaman.
 Suver'ûl-Ekalîm, İbn-i Nedim, Fihrist.
 Süyûtî, Celâl'ed-Dîn, Tarih'ûl-Hulefâ.
 Şehristanî, Muhammed, Kitâb'ûl-Milel ve'n-Nihâl.
 Şerafeddin, M., Pamir İsmâ‘ilîleri, İlahiyat Fakültesi Mecmuası.
 Yakût'ûl-Hamavî, Ebû Abd'ûl-Lâh, Mû'cem'ûl-Büldan.
 Zeydan, Jorji, Medeniyet-i İslâm'îyye Tarihi, Zeki Magemez tercümesi

Kategori:Şiilik
Kategori:Şii İslam tarihi