Etem Çalışkan

Etem Çalışkan (5 Ocak 1928, Tarsus - 1 Şubat 2025, İstanbul), Türk ressam, grafiker, kaligraf ve gazeteci.

Yeni yazı ile hat yapan Etem Çalışkan, Türkiye'de ders kitaplarında yer alan Gençliğe Hitabe ve İstiklal Marşı'nın yazımını yapan kişidir; fonda yer alan meşhur Atatürk portresinin de çizeridir. Anıtkabir'in inşası sırasında kitabelerin yazılmasında emeği geçen sanatçının en önemli çalışmaları arasında Kur'an'ın Türkçe mealini yeni yazı ile yazması; Nutuk'u kaligrafik olarak iki cilt halinde yazması yer alır.

Eğitimi ve sanat hayatı
5 Ocak 1928'de Tarsus'un Göçük köyünde doğdu. İlk ve orta öğrenimini Mersin'de tamamladı.

Yüksekögrenimini İstanbul Devlet Güzel Sanatlar Akademisi afiş bölümünde yaptı. Sabri Berkel'den desen, Emin Barın'dan yazı, Namık Bayık'dan afiş ve grafik dersleri aldı.

Akademideki öğrenciliği sırasında, Anıtkabir'deki yazıtların yazılmasında Emin Barın'a yardımcı oldu.

1954 yılında öğrenciliği sürerken Yapı Kredi Bankası'nın 10. yıl afişi, şükran belgeleri, diplomaları, madalyalarını tasarladı. Aynı yıl Yeni Sabah gazetesinde ressam ve kaligraf olarak gazeteciliğe başladı. İlk işi, gazete için Jane Eyre filminin fotoğraflarının üstüne konuşmalar ve anlatım yazmak oldu. Bu çalışma, Türk basınındaki ilk fotoroman yayınıydı.

Yeni Sabah'tan sonra Ankara'da Zafer ve Öncü gazetelerinde; İstanbul'da Hareket, Dünya, Akşam, Milliyet, Hürriyet gazetelerinde çalıştı. Manşetleri, olayların resimlerini çizdi. Sanatçı, her yılın 10 Kasım'ında gazetelerde yayımlanan Atatürk portrelerini çizmekteydi.

1982'de Hürriyet gazetesinden emekli olduktan sonra Milliyet gazetesine Türk Büyükleri'ni, Güneş gazetesine Kuran'ın Türkçe anlamını, Sabah gazetesine Yunus Emre Divanı'nı hazırladı. Çizgi röportajlar yaptı. Türk Büyükleri çalışması albüm kitap olarak yayınlandı.

1980 yılında Atatürk'ün doğumunun 100. yılı için basılan gümüş ve altın hatıra paraları tasarladı; 1984 yılında PTT için 16 Türk Devleti Pul Serisi'ni hazırladı.

Kültür Bakanlığı'nın siparişi üzerine üç yıllık bir çalışma sonucunda Atatürk'ün iki ciltlik Nutuk adlı eserini el yazısıyla yazdı. 844 sayfadan oluşan iki ciltlik eser, 2002'de yayımlandı.

2005 yılında Türkiye Gazeteciler Cemiyeti tarafından verilen Burhan Felek Ödülü ile ödüllendirildi. 1 Şubat 2025 tarihinde 97 yaşında İstanbul'da hayatını kaybetti. 2 Şubat 2025'te Levent Camii'nde kılınan cenaze namazının ardından memleketi Tarsus ilçesinin Göçük Mahalle Mezarlığına defnedildi. 

Ödülleri
 1994: 8. Altın Koza Film Festivali - Yaşam Boyu Onur Ödülü
 2005: Türkiye Gazeteciler Cemiyeti - Burhan Felek Ödülü
 2021: Cumhurbaşkanlığı Kültür ve Sanat Büyük Ödülü

Kaynakça

Dış bağlantılar

 Etem Çalışkan'ın kişisel web sitesi
 Yaşamın İzinden Portreler, Etem Çalışkan belgeseli, İz TV

Kategori:Türk hattatlar
Kategori:20. yüzyıl Türk gazetecileri
Kategori:21. yüzyıl Türk gazetecileri
Kategori:20. yüzyıl Türk ressamları
Kategori:21. yüzyıl Türk ressamları
Kategori:Mimar Sinan Üniversitesinde öğrenim görenler
Kategori:1928 doğumlular
Kategori:Tarsus doğumlular
Kategori:Burhan Felek Basın Hizmet Ödülü sahipleri
Kategori:2025'te ölenler
Kategori:Altın Koza Ödülü sahipleri
Kategori:İstanbul ilinde ölenler
Kategori:Mersin ilinde defnedilenler