Kadıköy Haldun Taner Sahnesi

Haldun Taner Sahnesi, İstanbul'un Kadıköy Meydanı'nda bulunan tiyatro sahnesidir. İstanbul Büyükşehir Belediyesi mülkiyetinde olan bina İstanbul Şehir Tiyatroları tarafından işletilmektedir. 2021 yılında başlayan restorasyon çalışması kapsamında kullanıma kapalıdır. Adını öykü, tiyatro, kabare yazarı ve gazeteci olan Haldun Taner'den almıştır.

 Tarihçe 
Anadolu Yakası'na getirilen yaş meyve ve sebzelerin mezatının yapılacağı bir hal binası olarak 1925-1927 yılları arasında İtalyan mimar Umberto Ferrari tarafından inşa edildi. Kadıköy'de denizden doldurulan alan üzerine inşa edilen yapı, o yılların şartlarında sapa bir yerde, çarşıdan uzakta bulunuyordu. On yıl boyunca hiçbir esnaf tarafından kiralanmadı. Binanın bir kısmı itfaiye garajına dönüştürüldü, diğer bölümleri hurda araç deposu olarak  kullanıldı. Hal binası, aynı zamanda İstanbul'un ilk modern hali, Kadıköy Meydanı'nı simgeleyen Birinci Ulusal Mimarlık Akımı'na ait üç yapıdan biridir. Ancak yapıldıktan sonraki 10 yıl boyunca, pazarcılar hal binasına kiracı olmak istemeyince bina boş kalır.
küçükresim|Yapının İstanbul Büyükşehir Belediyesi ekipleri tarafından gerçekleştirilen restorasyon süreci sırasında çekilmiş bir fotoğrafı, Mayıs 2022

1937'de çarşı esnafının zorunlu olarak nakledilmesiyle deniz tarafındaki dükkânlara balıkçılar, dıştakilere kasaplar-bakkallar, iç avluya ise sebze-meyveciler yerleştirildi. Ancak lodoslu  havalarda dükkanları su basması üzerine esnaf çarşıdaki dükkanlarına geri döndü. “Boş olduğu, bir işe yaramadığı ve Kadıköy’ün kimliğine uymadığı" gerekçesiyle binanın yıkılması gündeme geldi. 1940'lı yıllarda hal olarak kullanılmaya başladı; 1973'e kadar İstanbu'lun Anadolu yakasının sebze-meyve ihtiyacı giderildiği bir merkez olarak hizmet verdi. 1973 yılında Kadıköy Hali Küçükbakkalköy'e taşındı ve bina boş kaldı.

Yapı, 1984'te restore edilip İstanbul Belediyesi Konservatuvarına tahsis edildi; böylece Çemberlitaş'taki konservatuvar, Kadıköy'e taşındı. 1984'teki restorasyon sırasında bina özgünlüğünü yitirdi. 1986′da Belediye Konservatuvarı İstanbul Üniversitesi'ne bağlanınca eski hal binası, Devlet Konservatuvarı adıyla hizmet vermeye devam etti.

1989′da binanın ortasındaki avlu, İstanbul Şehir Tiyatroları'na bağlı 286 koltuk kapasiteli bir tiyatro sahnesi oldu. Sahneye oyun yazarı Haldun Taner'in adı verildi. 1999 depremi sonrası güçlendirilmesi gerektiğine karar verilen yapının içindeki  tiyatro binası 2007'de eski eser olarak tescil edildi. 2017'de hal binasının yıkılıp üç cephesi eskisine benzetilerek yeniden yapılmasını içeren bir proje onaylandı. Konservatuvar, 2021'de Maltepe ilçesinin Gülsuyu mahallesindeki yeni bir binaya taşındı. 2021 yılında İBB Miras tarafından başlatılan restorasyon çalışması kapsamında  Haldun Taner Tiyatrosu ise geçici olarak Hasanpaşa Gazhanesi'ndeki Müze Gazhane'ye taşınmıştır.

 İkinci restorasyon 
İstanbul 2010 Avrupa Kültür Başkenti etkinlikleri için İstanbul Büyükşehir Belediyesi tarafından 2008'de Şehir Tiyatroları'nın ihtiyacına göre yeniden projelendirilen ve İstanbul Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Kurulundan onayı alınan, maliyetleri de İstanbul 2010 Avrupa Kültür Başkenti Ajansı tarafından karşılanacağı açıklanan tiyatro binasında 2021 yılına  kadar yalnızca küçük onarımlar yapılmıştır. 13 Mart 2021 tarihinde ise binanın restorasyon çalışmaları İstanbul Büyükşehir Belediyesi tarafından başlatılmış olup 620 gün sürmesi planlanmaktadır.

 Mimarisi 
1833 metrekare alana sahip, U planlı bir yapıdır. İki simetrik kenarı iki katldır; ortada ise denize ve karaya bakan tek katlı iki bölüm ve ortada camekânla örtülü açık alan vardır.

 Ayrıca bakınız 
 Süreyya Operası
 Harbiye Muhsin Ertuğrul Sahnesi

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 


Kategori:İstanbul Şehir Tiyatroları sahneleri
Kategori:Kadıköy'deki yapılar
Kategori:1989'da Türkiye'de kurulan oluşumlar