Sözlükbilim

Sözlükbilim, leksikografi veya sözlükçülük, sözlüklerin düzenlenmesi, derlenmesi veya yazılması işine veya bu sanataStanley 1994: 2174b verilen isim olmaklaTDK 2009:1806 birlikte, teorik olarak sözlükbilim bir dil sözlüğündeki kelimelerin dizilimsel ve pragmatik ilişkilerini inceleyen, sözlüklerde birbirleri ile ilgili bilgilerin veya bileşenlerin ya da yapıların teorilerini geliştiren, belirli durumlar için kullanıcılar tarafından ihtiyaç duyulan bilgileri düzenleyen ve basılı veya elektronik sözlüklere veri ekleyerek kullanıcılar tarafından erişilmesini sağlayan, tüm bunları semantik açıdan açıklayarak bilimsel olarak tarif eden bir bilim dalıdır.Crystal 2001: 197 Bazen bu bilim dalı "metaleksikografi" olarak da isimlendirilebilir. Ayrıca bu bilim ile uğraşan kişilere de "leksikograf" (leksikolog) veya "sözlükbilimci" ya da "sözlükçü" adı verilir. 

Sözlükbilimciler veya leksikograflar, genel olarak bir dilin tanımlanmasına yarayan sözlüklerin tasarımını, derlemesini, kullanımının nasıl olacağını ve tüm bunların değerlendirmesini yaparlar. Bu tür sözlüklere genel sözlük veya LGP (Genel Amaçlı Dil) sözlüğü adı verilir. Bir veya daha fazla konuda uzmanlaşmış olan leksikograflar örneğin yasal sözlükler gibi ihtisas gerektiren sözlüklerin tasarımını, derlemesini, kullanımının nasıl olacağını ve tüm bunların değerlendirmesini yaparlar (örn. Nielsen 1994). Bu tür sözlüklere ise LSP (Dile Özel Amaçlar) sözlüğü adı verilir. Ayrıca bu tür sözlükler tek bir alana özel veya alt alanlarını içeren sözlükler olabilir.

Sözlükbilim terimi üzerinde günümüzde bazı anlaşmazlıklar bulunmaktadır. Teorik olarak bazıları sözlükbilim ile sözcükbilimi eş anlamlı olarak kullanırlarken, bazıları sözlükbilimi belirli bir dildeki kelime envanteri ile ilgili bilim dalı olarak yorumlarlar.

Günümüzde sözlükbilim yaygın bir biçimde kendi başına disipline bir bilim dalı değil de, leksikografi eğitimi için kullanılan başlıca sözlüklerde (örneğin Bergenholtz/Nielsen/Tarp 2009 gibi) olduğu gibi, uygulamalı dilbilimin bir alt dalı olarak kabul edilmektedir.

 Etimoloji 
Leksikografi (İngilizce: lexicography) kelimesi 1680 civarında İngilizcede türetilmiş bir kelimedir. Bu kelime "sözlük yazarı" anlamındaki Grekçe λεξικογράφος (leksikográphos) kelimesinden gelmektedir. Grekçede λεξικός (leksikós) "kelimelerin, kelimelere dair”) demektir, γράφω (gráphō) ise “yazmak” anlamındaki fiildir. Leksikografi kelimesi 20. yüzyıl ortalarında Türkçeye girmiştir. Sözlükbilim terimi de 20. yüzyıl ortasından sonra leksikografi terimine karşılık olarak türetilmiştir.

 Ayrıca bakınız 
 Leksikograflar listesi
 Sözcükbilim
 Lûgat
 Vocabulary
 Ansiklopedik sözlük
 Çeviri sözlüğü
 Tek dilli öğrenci sözlüğü
 Özel sözlük 
 Sözlük
 Deyim sözlüğü
 Terminoloji

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 

Uluslararası Sözlükbilim dergisi 

Topluluklar:
Sözlükbilimciler merkeziSözlükbilimciler merkezi  sürümü
Kuzey Amerika Sözlükbilimciler Derneği 
Euralex – Avrupa Sözlükbilimciler Derneği 
Afrilex – Afrika Sözlükbilimciler Derneği 
Australex – Avustralya Sözlükbilimciler Derneği 
İskandinav ülkeleri Sözlükbilimciler Derneği
Asialex – Asya Sözlükbilimciler Derneği 


Kategori:Sözcükbilim
Kategori:Uygulamalı dilbilim
Kategori:Kelime anlamı anlam ayrımı