Meksika Bağımsızlık Savaşı

Meksika Bağımsızlık Savaşı, Meksikalı milliyetçiler ile İspanya'ya bağlı koloni güçleri arasında 1810-1821 yılları arasında yaşanan savaş.

Savaş; Meksika'nın İspanya'dan bağımsızlığını alması gerektiğini düşünen İspanyol kökenli Meksikalılar, Mestizolar ve Meksika yerlileri tarafından  16 Eylül 1810 tarihinde başlatılmıştır.

 Öncesi 
Meksika'nın İspanya'dan bağımsızlığını almasını yönelik çabalar daha 16. yüzyılda,Hernan Cortes'in oğlu Martin Cortes'in İspanyol idaresine karşı önderlik ettiği bir isyanla başlamıştı.John Charles Chasteen. Born in Blood and Fire: A Concise History of Latin America. New York, Norton, 2001. ISBN 978-0-393-97613-7

19. yüzyıl başlarında Napoleon'un İspanya'yı işgal etmesinin ardından, bu ülkenin zayıflayan merkezi otorite sonrası -İspanya'nın Amerika kıtasında yer alan diğer sömürgelerinde olduğu gibi- Meksika'da da bağımsızlık mücadelesi başladı.

 Savaşın başlaması 
Savaş Dolores kasabasında görevli bir rahip olan Miguel Hidalgo y Costilla'nın, 16 Eylül 1810 tarihinde bölge halkını İspanyollara karşı ayaklandırmasıyla başladı.Meyer. Michael, et al (1979): The Course of Mexican History, page 276, New York, New York USA Oxford University Press ISBN 978-0-19-502413-5 Hidalgo'nun  başlattığı bağımsızlık hareketi, kısa sürede kitleselleşerek varlıklı sınıflara karşı toplumsal ve ekonomik bir savaş niteliğine büründü.Hidalgo'nun çevresinde toplanan kitle Meksika'nın batısındaki önemli kentleri ele geçirerek kısa süre içinde Meksiko'nun kapılarına dayandı.Hidalgo, kararsızlık göstererek kenti ele geçirme fırsatını kaçırınca ordusu dağılmaya başladı.Bundan sonra savaş İspanyol güçlerin lehine dönmeye başladı. 1811'de Calderon'da yenilgiye uğrayan Hidalgo ve ordusu ABD sınırına doğru kaçmaya başladı.Philip Young. History of Mexico: Her Civil Wars and Colonial and Revolutionary Annals. Gardners Books, [1847] 2007, pp. 84-86. ISBN 978-0-548-32604-6 Yakalanan Hidalgo 30 Temmuz 1811'de kurşuna dizilerek idam edildi.

Hidalgo'nun ölümünden sonra liderlik, halefi gibi bir rahip olan José María Morelos'e geçti.Başlarda bazı başarılar kazanan Morelos'de halefiyle aynı kaderi paylaşmak zorunda kaldı.1815'te İspanyol güçleri tarafından yakalanan Morelos yargılandı ve idam edildi.

 Bağımsızlık 
José María Morelos'in idamından sonra iyice zayıflayan Meksikalı milliyetçi güçler savaşı, 1820'ye kadar sadece gerilla savaşı taktikleri uygulayarak  sürdürebildiler.

Neredeyse bitme noktasına gelen direniş, İspanyol güçleri için savaşan Albay Agustín de Iturbide'nin kendisine bağlı güçlerle birlikte milliyetçilerin safına geçmesiyle birlikte tekrar güç kazandı. İspanya'da liberallerin güç kazanmasından sonra benzer bir durumun Meksika'da da yaşanacağı düşüncesinden endişe eden muhafazakâr Albay Agustín de Iturbide isyancı liderlerle Meksika'nın toplumsal yapısının değişmeyeceği ve Katolik Kilisesi'nin ayrıcalıklarının korunacağına yönelik bir anlaşmaya vardı.

Agustín de Iturbide önderliğinde iyice güçlenen Meksikalı güçler, kazanılan çeşitli zaferlerin ardından 27 Eylül 1821 tarihinde Meksiko'yu ele geçirerek İspanyolların Meksika üzerindeki 300 yıllık hakimiyetine son verdiler.

 Anısı 
1902'de, savaşın başlangıcının 100. yılı anısına, Meksiko'daki Paseo de la Reforma'da Bağımsızlık Meleği olarak bilinen anıtın yapımına başlandı. Anıtın açılışı ise 16 Eylül 1910'da gerçekleştirildi.

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 
 Chieftains of Mexican Independence (İngilizce)