Diseksiyon

Diseksiyon, anatomizasyon veya kesayır; herhangi bir organizmanın iç yapısını incelemek üzere dışını yarıp parçalara ayrılmasıdır. Seçili işlevlerin ve bileşenlerin ilişkilerinin ve yapısının gözlemlenmesi için sökme ve iç yapının belirlenmesi amacıyla yapılan yardımcı bir işlemdir.

Bu terim aynı zamanda mekanizmalar, bilgisayar programları, yazılı malzemeler ve benzerleri dahilinde tersine mühendislik ya da edebi yapısızlaştırma gibi terimler ile eş anlamlı olarak kullanılır.

 Biyolojide 
küçükresim|upright=1.36|Bir Mahmuzlu camgöz köpek balığı üzerinde diseksiyon.
Diseksiyon genellikle bitkilerin ve hayvanların muayenesinde uygulanmaktadır. Diseksiyon genellikle biyoloji ve anatomi derslerinde tıbbi ve sanat çalışmalarında öğrenciler tarafından gerçekleştirilir.

Viviseksiyon ise genellikle fizyolojik araştırma amacıyla ve günümüzde genellikle ağır sedasyon altında, yaşayan bir hayvanın diseksiyonunu ifade eder. Artık bu tür uygulamalar için daha karmaşık yeni teknikler kullanılmasına rağmen, terim uygulamada yaygın olarak kullanılmaktadır. Ayrıca terim herhangi bir hayvan türü üzerinde test yapılmasına karşı olanlarca aşağılayıcı anlamda kullanılmaktadır.

Diseksiyon genellikle, bir otopside (insanlar üzerinde) veya nekropside (hayvanlar üzerinde) ölüm nedeninin tespit edilmesine yarayan adli tıbbın özgün bir parçasıdır.

 Tarihçe
küçükresim|Mondino dei Liuzzi, Anathomia, 1541
 Klasik antik çağlarda 
İnsan diseksiyonu üçüncü yüzyılın başlarında Yunan hekimler Erasistratus tarafından Sakız Adası'nda ve Herophilos tarafından Kalkedon'da yapılmıştır.  Bu tarihten önce ve sonra araştırmacıların pek çoğu büyük ölçüde yalnızca hayvanlarda diseksiyon uyguluyor görünüyordu.P Prioreschi, Determinants of the revival of dissection of the human body in the Middle Ages', Medical Hypotheses (2001) 56(2), 229–234) Roma hukuku, diseksiyon ve insan vücudunda otopsi yapılmasını yasakladı."Tragically, the prohibition of human dissection by Rome in 150 BC arrested this progress and few of their findings survived." Arthur Aufderheide, The Scientific Study of Mummies (2003), s. 5 Ancak bu yasaklama Galen gibi pek çok hekimi kadavralar üzerinde çalışmaktan alıkoyamadı. Galen örneğin Berberi şebeği ve diğer primatları parçalara ayırarak insanınkiler ile anatomik olarak aynı olduğu varsayımını yürüttü.Vivian Nutton, 'The Unknown Galen', (2002), s. 89Heinrich Von Staden, Herophilus (1989), s. 140Philip Lutgendorf, Hanuman's Tale: The Messages of a Divine Monkey (2007), s. 348

 İslam dünyasında 
İnsan diseksiyonunun Arap doktorlar tarafından gerçekleştirilip, gerçekleştirilmediği bilinmemektedir. Ancak El Gazali gibi bazı İlmiye sınıfı bu uygulamalar için destek verdi. Selahaddin Eyyubi'nin doktoru olan Ibn Jumay‘ 12'nci yüzyılda, Abdullâtif el-Bağdadî 1200'lerde Mısır'da Emilie Savage-Smith (1996), "Medicine", in Roshdi Rashed, ed., Encyclopedia of the History of Arabic Science, Cilt 3, s. 903-962 [951-952]. Routledge, London and New York. İbn Nefis 13'üncü yüzyılda Mısır'da gerçekleştirmiş olmaları olasıdır. Ancak el-Nefis, bir islam hukuku uzmanı olarak diseksiyonun İslam dışı olduğunu ve kaçınılması gerektiğini "şeriatte insan vücudu için kendi başına merhamet" olduğunu tefsir ederek öne sürmüştür.

 Tibet'te 
Tibet tıbbı uzun yıllar devam eden insan üzerindeki diseksiyon uygulamalarıyla anatomi ve fizyoloji alanlarında oldukça karmaşık bilgiler edinerek bu konularda gelişmiştir.

 Kaynakça 

Kategori:Biyolojik teknikler ve araçlar