Günsekizi

küçükresim|Avusturya, Viyana'daki Küre Müzesi'nde tarihlerle işaretlenmiş bir küre üzerine basılmış günsekizi.

Astronomide günsekizi veya analemma (Eski Yunanca ἀνάλημμα (analēmma) 'destek' kelimesinden), yıl boyunca aynı ortalama güneş zamanı içinde Dünya üzerindeki sabit bir noktadan görüldüğü haliyle Güneş'in gökyüzündeki konumunun nasıl değiştiğini gösteren bir diyagramdır. Bu diyagram, sekiz eğrisini andıran bir şekil oluşturur. Dünya kürelerinde günsekizi, genellikle zaman denklemi ile Güneş'in dik açıklığı (deklinasyon) arasındaki ilişkiyi iki boyutlu bir şekilde gösterir.

Günsekizinin kuzey-güney yönündeki bileşeni, Dünya Güneş etrafında dönerken, dönme ekseninin eğikliği nedeniyle Güneş'in dik açıklığında meydana gelen değişimden kaynaklanır. Doğu-batı yönündeki bileşen ise, Dünya'nın eksen eğikliği ve yörüngesel dış merkezliğinden dolayı Güneş'in sağ açıklığındaki değişim hızının düzensiz olmasından ileri gelir.

Bir kamerayı sabit bir yerde ve yönde tutarak ve yıl boyunca her zaman günün aynı saatinde (yaz saati uygulaması göz ardı edilerek) birden fazla pozlamayla günsekizi fotoğraflanabilir.

Günsekizleri (terimin modern anlamıyla), görünen güneş zamanı ile ortalama güneş zamanı arasında dönüştürme yapmak için 18. yüzyıldan itibaren güneş saatleriyle birlikte kullanılmıştır. Bu terim önceleri, günümüzde ortografik projeksiyon (dikey izdüşüm) olarak bilinen ve üç boyutlu nesnelerin iki boyutlu olarak temsil edilmesini ifade eden bir grafik yöntemini tanımlayan daha genel bir anlama sahipti.

Günsekizi terimi genellikle Dünya'nın güneş günsekizi için kullanılsa da, diğer gök cisimlerine de uygulanabilir.

 Notlar 

 Kaynakça 

Kategori:Güneş Sistemi'nin mekaniği
Kategori:Güneş olayları
Kategori:Güneş saatleri