Mısır Arapçası

Mısır Arapçası (Arz. , Ar. ), Mısır'da konuşulan Arapçanın adlandırılmasıdır. Modern standart Arapçadan ses ve gramer yönüyle farklılıkları vardır. Arapçanın en yaygın, en çok konuşulan ve en çok öğrenilen lehçesidir.

 Sesler 
Modern Standart Arapçadan en belirgin ses farkı cim harfinin g olarak okunması ve kaf harfinin de birkaç istisna hariç kısa e sesi olarak okunmasıdır.

 Mısır Arapçasında fiiller 
Arapçada fiiller genelde 3 harfli kök temeline dayalıdır. Bu köklere getirilen eklerle fiile yeni anlamlar yüklenir ve fiil zaman, kişi, anlam bakımından değişik anlamlar kazanır.

Arapça fiiller sözlükte masdar olarak yer almaz onun yerine 3. tekil şahsın geçmiş zamanını (mazi) olarak yer alır. Örnek ketebe ("o yazdı") gibi. Mesela sözlükten mektub sözcüğüne bakılacağı zaman bu kelimenin kökünden yani ketebe'den bakmak gerekir.

Mısır Arapçasında da fiil kalıpları Modern Standart Arapçadaki şeklini hemen hemen korumuştur. En belirgin farklılaşma hemen tüm kalıplarda müzari köklerinin ilk hecesinin kesre olmasıdır: yíḍrab, yíktib, yíṭlub, yífham, yímsik, yískut, yidárris, yisá:fir, yírmi, yínsa, yigí:b, yişú:f, yiḥíbb, yitkellim... gibi.

 Düzenli fiiller 
Düzenli fiiller üç harfli kökünde illet harfi yani elif, vav ve ye bulunmayan fiillerdir.

 Düzenli fiiller I. kalıp 

I. Kalıp fiiller mazi (geçmiş)'de (a veya i) ve şimdiki (müzari) zamanda (a, i veya u).
 Sesli Harfler ÖrnekMazi - GeçmişMüzari - Şimdiaaḍárab - yíḍrab vurmakaikátab - yíktib yazmakauṭálab - yíṭlub~yúṭlub istemek, talep etmekiafíhim - yífham anlamakiimisik - yímsik tutmak, dokunmakiusikit - yískut~yúskut susmak

 Düzenli fiil, kalıp I, fáʕal/yífʕil 

Örnek: kátab/yíktib "yazmak"

Zaman/KipGeçmişŞimdi DilekŞimdi HaberGelecekemirKişi Tekil Çoğul Tekil Çoğul Tekil Çoğul Tekil Çoğul Tekil Çoğul1. katáb-t katáb-na á-ktib ní-ktib bá-ktib bi-ní-ktib ḥá-ktib ḥá-ní-ktib 2.erkek katáb-tkatáb-tu tí-ktibti-ktíb-u bi-tí-ktibbi-ti-ktíb-u ḥa-tí-ktibḥa-ti-ktíb-u í-ktibi-ktíb-ukadın katáb-ti ti-ktíb-i bi-ti-ktíb-i ḥa-ti-ktíb-i i-ktíb-i3.erkek kátabkátab-u yí-ktibyi-ktíb-u bi-yí-ktibbi-yi-ktíb-u ḥa-yí-ktibḥa-yi-ktíb-ukadın kátab-it tí-ktib bi-tí-ktib ḥa-tí-ktib

 Sayı/Cinsiyet Aktif Ortaç İsmi Fail Pasih Ortaç İsmi Meful İsim Fiil Erkek Tekil ká:tib maktú:bkitá:ba Kadın Tekil kátb-a maktú:b-a Çoğul katb-í:n maktub-í:n

 Düzenli fiil, kalıp I, fíʕil/yífʕal 

Örnek: fíhim/yífham "anlamak"

Zaman/KipGeçmişŞimdi DilekŞimdi HaberGelecekEmirKişi Tekil Çoğul Tekil Çoğul Tekil Çoğul Tekil Çoğul Tekil Çoğul1. fihím-t fihím-na á-fham ní-fham bá-fham bi-ní-fham ḥá-fham ḥá-ní-fham 2.erkek fihím-tfihím-tu tí-fhamti-fhám-u bi-tí-fhambi-ti-fhám-u ḥa-tí-fhamḥa-ti-fhám-u í-fhami-fhám-ukadın fihím-ti ti-fhám-i bi-ti-fhám-i ḥa-ti-fhám-i i-fhám-i3.erkek fíhimfíhm-u yí-fhamyi-fhám-u bi-yí-fhambi-yi-fhám-u ḥa-yí-fhamḥa-yi-fhám-ukadın fíhm-it tí-fham bi-tí-fham ḥa-tí-fham

 Düzenli fiil, kalıp II, fáʕʕil/yifáʕʕil 
Örnek: dárris/yidárris "öğretmek"

Zaman/KipGeçmişŞimdi DilekŞimdi HaberGelecekEmirKişi Tekil Çoğul Tekil Çoğul Tekil Çoğul Tekil Çoğul Tekil Çoğul1. darrís-t darrís-na a-dárris ni-dárris ba-dárris bi-n-dárris ḥa-dárris ḥa-n-dárris 2.erkek darrís-tdarrís-tu ti-dárristi-darrís-u bi-t-dárrisbi-t-darrís-u ḥa-t-dárrisḥa-t-darrís-u dárrisdarrís-ukadın darrís-ti ti-darrís-i bi-t-darrís-i ḥa-t-darrís-i darrís-i3.erkek dárrisdarrís-u yi-dárrisyi-darrís-u bi-y-dárrisbi-y-darrís-u ḥa-y-dárrisḥa-y-darrís-ukadın darrís-it ti-dárris bi-t-dárris ḥa-t-dárris

 Düzenli fiil, kalıp III, fá:ʕil/yifá:ʕil 
Örnek: sá:fir/yisá:fir "seyahat etmek"

Zaman/KipGeçmişŞimdi DilekŞimdi HaberGelecekEmirKişi Tekil Çoğul Tekil Çoğul Tekil Çoğul Tekil Çoğul Tekil Çoğul1. safír-t safír-na a-sá:fir ni-sá:fir ba-sá:fir bi-n-sá:fir ḥa-sá:fir ḥa-n-sá:fir 2.erkek safír-tsafír-tu ti-sá:firti-sáfr-u bi-t-sá:firbi-t-sáfr-u ḥa-t-sá:firḥa-t-sáfr-u sá:firsáfr-ukadın safír-ti ti-sáfr-i bi-t-sáfr-i ḥa-t-sáfr-i sáfr-i3.erkek sá:firsáfr-u yi-sá:firyi-sáfr-u bi-y-sá:firbi-y-sáfr-u ḥa-y-sá:firḥa-y-sáfr-ukadın sáfr-it ti-sá:fir bi-t-sá:fir ḥa-t-sá:fir

 Düzensiz fiiller 
 Düzensiz fiil, nakıs, malıp I, fáʕa/yífʕi 

Örnek: ráma/yírmi "atmak"

Zaman/KipGeçmişŞimdi DilekŞimdi HaberGelecekEmirKişi Tekil Çoğul Tekil Çoğul Tekil Çoğul Tekil Çoğul Tekil Çoğul1. ramé:-t ramé:-na á-rmi ní-rmi bá-rmi bi-ní-rmi ḥá-rmi ḥa-ní-rmi 2.erkek ramé:-tramé:-tu tí-rmití-rm-u bi-tí-rmibi-tí-rm-u ḥa-tí-rmiḥa-tí-rm-u í-rmií-rm-ukadın ramé:-ti tí-rm-i bi-tí-rm-i ḥa-tí-rm-i í-rm-i3.erkek rámarám-u yí-rmiyí-rm-u bi-yí-rmibi-yí-rm-u ḥa-yí-rmiḥa-yí-rm-ukadın rám-it tí-rmi bi-tí-rmi ḥa-tí-rmi

 Düzensiz fiil, nakıs, malıp I, fíʕi/yífʕa 

Örnek: nísi/yínsa "unutmak"

Zaman/KipGeçmişŞimdi DilekŞimdi HaberGelecekEmirKişi Tekil Çoğul Tekil Çoğul Tekil Çoğul Tekil Çoğul Tekil Çoğul1. nisí:-t nisí:-na á-nsa ní-nsa bá-nsa bi-ní-nsa ḥá-nsa ḥa-ní-nsa 2.erkek nisí:-tnisí:-tu tí-nsatí-ns-u bi-tí-nsabi-tí-ns-u ḥa-tí-nsaḥa-tí-ns-u í-nsaí-ns-ukadın nisí:-ti tí-ns-i bi-tí-ns-i ḥa-tí-ns-i í-ns-i3.erkek nísinísy-u yí-nsayí-ns-u bi-yí-nsabi-yí-ns-u ḥa-yí-nsaḥa-yí-ns-ukadın nísy-it tí-nsa bi-tí-nsa ḥa-tí-nsa

  Kalıp II: wádda/yiwáddi "götürmek"; ʔáwwa/yiʔáwwi "kuvvetlendirmek"
  Kalıp III: ná:da/yiná:di "çağırmak"; dá:wa/yidá:wi "tedavi etmek"
  Kalıp IV (nadir, klasik): ʔárḍa/yírḍi "memnun etmek"
  Kalıp V: itʔáwwa/yitʔáwwa "güçlenmek"
  Kalıp VI: itdá:wa/yitdá:wa "tedavi edilmek"
  Kalıp VII (nadir): inḥáka/yinḥíki "anlatılmak"
  Kalıp VIIt: itnása/yitnísi "unutulmak"
  Kalıp VIII: iştára/yiştíri "satın almak"
  Kalıp IX (çok nadir): iḥláww/yiḥláww "tatlanmak"
  Kalıp X: istákfa/yistákfa "yetinmek"
  Kalıp Iq: örneğe ihtiyaç var
  Kalıp IIq: örneğe ihtiyaç var

 Ortası düzensiz fiil - ecvef 
Kökünün ortasında W veya Y harfi bulunan fiillerdir.

 Ortası düzensiz fiil, ecvef, kalıp I, fá:l/yifí:l 

Örnek: gá:b/yigí:b "getirmek"

Zaman/KipGeçmişŞimdi DilekŞimdi haberGelecekEmirKişi Tekil Çoğul Tekil Çoğul Tekil Çoğul Tekil Çoğul Tekil Çoğul1. gíb-t gíb-na a-gí:b ni-gí:b ba-gí:b bi-n-gí:b ḥa-gí:b ḥa-n-gí:b 2.erkek gíb-tgíb-tu ti-gí:bti-gí:b-u bi-t-gí:bbi-t-gí:b-u ḥa-t-gí:bḥa-t-gí:b-u gí:bgí:b-ukadın gíb-ti ti-gí:b-i bi-t-gí:b-i ḥa-t-gí:b-i gí:b-i3.erkek gá:bgá:b-u yi-gí:byi-gí:b-u bi-y-gí:bbi-y-gí:b-u ḥa-y-gí:bḥa-y-gí:b-ukadın gá:b-it ti-gí:b bi-t-gí:b ḥa-t-gí:b
Tablonun Arapçası;
الأمرالمستقبلالمضارعالمضارعالماضيالزمنالجمعالمفردالجمعالمفردالجمعالمفردالجمعالمفردالجمعالمفردالشخصهَيِكتِبواهَيِكتِبْبِيِكتِبوابِيِكتِبْيِكتِبوايِكتِبْكتبواكتبْمذكر٣هَتِكتِبْبِتِكتِبْتِكتِبْكتبِتْمؤنثاِكتِبوااِكتِبْهَتِكتِبواهَتِكتِبْبِتِكتِبوابِتِكتِبْتِكتِبواتِكتِبْكتبْتوكتبْتْمذكر٢اِكتِبيهَتِكتِبيبِتِكتِبيتِكتِبيكتبْتِمؤنثهَنِكتِبْهَكتِبْبِنِكتِبْبَكتِبْنِكتِبْأكتِبْكتبناكتبْتْ١

 Ortası düzensiz fiil, ecvef, kalıp I, fá:l/yifú:l 

Örnek: şá:f/yişú:f "görmek"

Zaman/KipGeçmişŞimdi Dilekşimdi HaberGelecekEmirKişi Tekil Çoğul Tekil Çoğul Tekil Çoğul Tekil Çoğul Tekil Çoğul1. şúf-t şúf-na a-şú:f ni-şú:f ba-şú:f bi-n-şú:f ḥa-şú:f ḥa-n-şú:f 2.erkek şúf-tşúf-tu ti-şú:fti-şú:f-u bi-t-ʃú:fbi-t-şú:f-u ḥa-t-şú:fḥa-t-şú:f-u ʃú:fşú:f-ukadın şúf-ti ti-şú:f-i bi-t-şú:f-i ḥa-t-şú:f-i şú:f-i3.erkek şá:fşá:f-u yi-şú:fyi-şú:f-u bi-y-şú:fbi-y-şú:f-u ḥa-y-şú:fḥa-y-şú:f-ukadın şá:f-it ti-şú:f bi-t-şú:f ḥa-t-şú:f

 Şeddeli düzensiz fiil - muda'af 

Kökünün ortasında veya sonunda aynı harften iki tane olan yani şeddeli fiillerdir.

 Şeddeli düzensiz fiil, muda'af kalıp I, fáʕʕ/yifíʕʕ 

Örnek: ḥább/yiḥíbb "sevmek"

Zaman/KipGeçmişŞimdi DilekŞimdi HaberGelecekEmirKişi Tekil Çoğul Tekil Çoğul Tekil Çoğul Tekil Çoğul Tekil Çoğul1. ḥabbé:-t ḥabbé:-na a-ḥíbb ni-ḥíbb ba-ḥíbb bi-n-ḥíbb ḥa-ḥíbb ḥa-n-ḥíbb 2.erkek ḥabbé:-tḥabbé:-tu ti-ḥíbbti-ḥíbb-u bi-t-ḥíbbbi-t-ḥíbb-u ḥa-t-ḥíbbḥa-t-ḥíbb-u ḥíbbḥíbb-ukadın ḥabbé:-ti ti-ḥíbb-i bi-t-ḥíbb-i ḥa-t-ḥíbb-i ḥíbb-i3.erkek ḥábbḥább-u yi-ḥíbbyi-ḥíbb-u bi-y-ḥíbbbi-y-ḥíbb-u ḥa-y-ḥíbbḥa-y-ḥíbb-ukadın ḥább-it ti-ḥíbb bi-t-ḥíbb ḥa-t-ḥíbb

Diğer kalıplar:
 Kalıp II, V: ḥáddid/yiḥáddid "sınırlamak, tespit etmek (randevu)"
 Kalıp III, IV, VI, VIII artık yoktur
 Kalıp VII ve VIIt: inbáll/yinbáll "ıslanmak", itʕádd/yitʕádd Kalıp VIII: ihtámm/yihtámm "ilgili olamk, ilgilenmek"
 Kalıp IX Fiilleri: iḥmárr/yiḥmárr "kırmızılaşmak", iḥláww/yiḥláww "tatlanmak"
 Kalıp X Fiilleri''''': istaḥáʔʔ/yistaḥáʔʔ "haketmek", istaʕádd/yistaʕídd "hazırlanmak", istamárr/yistamírr "devam etmek".

 Kurallara uymayan bâzı fiiller 
 ídda/yíddi "vermek"
 wíʔif/yúʔaf "durmak" and wíʔiʕ/yúʔaʕ "düşmek" (áʔaf, báʔaf, ḥáʔaf "Ben duracağım"; úʔaf "Dur!")
 kal/yá:kul "yemek" and xad/yá:xud "almak" (kalt, kal, kálit, kálu "Ben/O/O/Onlar yedim, yedi, yediler", ayrıca düzenliákal, v.s. "O/v.s. yedi"; á:kul, bá:kul, ḥá:kul "Ben yiyeceğim", yáklu "Onlar yer"; kúl, kúli, kúlu "ye, yiyin!"; wá:kil "yiyen"; mittá:kil'' "yedi")
 gé/yí:gi "gelmek". Bu fiilde birçok düzensizlik vardır:

Zaman/KipGeçmişŞimdi DilekEmirKişi Tekil Çoğul Tekil Çoğul Tekil Çoğul1. gé:-t veya gí:-t gé:-na veya gí:-na á:-gi ní:-gi 2.erkek gé:-t veya gí:-tgé:-tu veya gí:-tu tí:-gití:-g-u taʕá:ltaʕá:l-ukadın gé:-ti veya gí:-ti tí:-g-i taʕá:l-i3.erkek gé veya gá (ayrıcaʔíga)
 gá:-ni (veya -li)
 "O bana geldi"
 fakat böyle olmaz *gé:-nigum
 fakat gú:-ni (veya -li)
 "Onlar bana geldi" ve
 magú:-ş "onlar gelmediler" yí:-giyí:-g-ukadın gat (ayrıcaʔígat) tí:-gi

Örnek: gé/yí:gi "gelmek": çekimsiz formlar

 Sayı/Cins Aktif Ortaç İsim Fiil Erk. Tek. gayymigíyy Kad. Tek. gáyy-a Çoğ. gayy-í:n

 Fiiller tablosu 
Bu bölümde yukarıda sayılan bütün fiil kalıpları listelenmektedir. Fiil kökleri şu büyük harflerle gösterilmiştir

 F = ilk harfi sessiz kök
 M = üç harfi de sessiz kökün orta sessizi
 S = dört harfi de sessiz kökün ikinci sessizi
 T = dört harfi de sessiz kökün üçüncü sessizi
 L = son harfi sessiz kök

Böylece F-M-L harfleri üç harfi de sessiz (Elif, Waw, Ye'siz) kökleri gösterir, F-S-T-L de dört harfi de sessiz (Elif, Waw, Ye'siz) kökleri gösterir. Geleneksel Arapça gramer kitapları bu kökler için sırasıyla F-ʕ-L ve F-ʕ-L-L kökleri isimlerini kullanır.

Zaman/KipGeçmişŞimdi/GelecekKişi Tekil Çoğul Tekil Çoğul1.PAc-tPAc-na a-NP0 ni-NP0 2.erkakPAc-tPAc-tu ti-NP0ti-NPv-ukadınPAc-titi-NPv-i3.erkek PA0PAv-u yi-NP0yi-NPv-ukadınPAv-it ti-NP0

Aşağıdaki tablo tüm fiil kalıplarını Mazi(Geçmiş) ve Müzari(Şimdi, gelecek, dilek) şekillerini, Aktif(Etken) ve Pasif(Edilgen) Ortaçlarını her biri için örnek bir fiil vererek gösterir.

KalıpKök TipiKökOrtaçİsim FiilÖrnekGeçmişŞimdi-GelecekAktifPasif Son ek Kişisi 1./2.3. Son ek Tipi Cons-Initial None Vowel-Initial None Vowel-Initial Son ek İsmiPAc PA0PAv NP0NPvIDüzenliFaMaLFMaLFá:MiLmaFMú:L(değişir,  FaML, FiML) fátaḥ/yíftaḥ "açmak"FMiL kátab/yíktib "yazmak"FMuL dáxal/yúdxul "girmek"FiMiLFiMLFMaL fíhim/yífham "anlamak"FMiL mísik/yímsik "tutmak, yakalamak"FMuL síkin/yúskun "ikamet etmek"INakısFaMé:FáMaFaM FMa FMFá:MimáFMi(değişir,  FaMy, máFMa) báʔa/yíbʔa "kalmak" FMi FM ráma/yírmi "atmak"FiMí:FíMiFíMy FMa FM nísi/yínsa "unutmak" FMi FM míşi/yímşi "yürümek"IEcvef FíLFá:LFí:LFá:yiL(mitFá:L, properlyForm VIIt)(değişir Fe:L, Fo:L) ga:b/yigí:b "getirmek" FúLFú:L şa:f/yişú:f "görmek" FíLFá:L na:m/yiná:m "uyumak" FúL xa:f/yixá:f "korkmak"IMuda'afFaMMé:FáMMFíMMFá:MiMmaFMú:M(değişir,  FaMM, FuMM) ḥabb/yiḥíbb "sevmek"FúMM ḥaṭṭ/yiḥúṭṭ "koymak"IIDüzenliFaMMaL miFáMMaLtaFMí:L ɣáyyaṛ/yiɣáyyaṛ "değiştirmek"FaMMiL miFáMMiL dárris/yidárris "öğretmek" II Nakıs FaMMé: FáMMa FáMM FáMMi FáMM miFáMMi taFMíya wárra/yiwárri "göstermek" III Düzenli FaMíL Fá:MiL FáML Fá:MiL FáML miFá:MiL miFáMLa zá:kir/yizá:kir "ders çalışmak" III Nakıs FaMé: Fá:Ma Fá:M Fá:Mi Fá:M miFá:Mi miFáMya ná:da/yiná:di "çağırmak" IV DüzenliʔáFMaLFMiL míFMiL iFMá:L ʔáḍṛab/yíḍrib "grev yapmak" IV Nakıs ʔaFMé: ʔáFMa ʔáFM FMi FM míFMi (uncommon) ʔáṛḍa/yíṛḍi "razı etmek" IV Ecvef ʔaFáLʔaFá:LFí:L miFí:L ʔiFá:La ʔafá:d/yifí:d "ifade etmek" IV Muda'af ʔaFaMMé:ʔaFáMMFíMM miFíMM iFMá:M ???VDüzenliitFaMMaLtFaMMaL mitFáMMaLtaFáMMuL (veya kalıp II) itmáṛṛan/yitmáṛṛan "alıştırma yapmak"itFaMMiLtFaMMiL mitFáMMiL itkállim/yitkállim "konuşmak" V Nakıs itFaMMé: itFáMMa itFáMM tFáMMa tFáMM mitFáMMi (use Form II) itʔáwwa/yitʔáwwa "güçlenmek" VI Düzenli itFaMíL itFá:MiL itFáML tFá:MiL tFáML mitFá:MiL taFá:MuL (or Form III) itʕá:win/yitʕá:win "yardımlaşmak" VI Nakıs itFaMé: itFá:Ma itFá:M tFá:Ma tFá:M mitFá:Mi (Kalıp III kullan) iddá:wa/yiddá:wa "tedavi edilmek" VIIn DüzenliinFáMaL nFíMiL nFíML minFíMiL inFiMá:L (or Form I) inbáṣaṭ/yinbíṣiṭ "keyiflenmek" VIIn Nakıs inFaMé: inFáMa inFáM nFíMi nFíM minFíMi (Kalıp I kullan) inḥáka/yinḥíki "anlatılmak" VIIn Ecvef inFáLinFá:LnFá:L minFá:L inFiyá:L (or Form I) inbá:ʕ/yinbá:ʕ "satılmak" VIIn Muda'af inFaMMé:inFáMMnFáMM minFáMM inFiMá:M (veya Kalıp I) inbáll/yinbáll "ıslanmak" VIIt DüzenliitFáMaL tFíMiL tFíML mitFíMiL itFiMá:L (veya Kalıp I) itwágad/yitwígid "bulunmak" VIIt Nakıs itFaMé: itFáMa itFáM tFíMi tFíM mitFíMi (use Form I) itnása/yitnísi "unutulmak" VIIt Ecvef itFáLitFá:LtFá:L mitFá:L itFiyá:L (veya Kalıp I) itbá:ʕ/yitbá:ʕ "satılmak" VIIt Muda'af itFaMMé:itFáMMtFáMM mitFáMM itFiMá:M (or Form I) itʕádd/yitʕádd "sayılmak" VIII DüzenliiFtáMaL FtíMiL FtíML miFtíMiL, muFtáMiL (klasik) muFtáMaL (klasik) iFtiMá:L (veya kalıp I) istálam/yistílim "teslim almak" VIII Nakıs iFtaMé: iFtáMa iFtáM FtíMi FtíM miFtíMi, muFtáMi (klasik) (use Form I) iştára/yiştíri "satın almak" VIII Ecvef iFtáLiFtá:LFtá:L miFtá:L, muFtá:L (klasik) iFtiyá:L (veya Kalıp I) ixtá:ṛ/yixtá:ṛ "seçmek" VIII Muda'af iFtaMMé:iFtáMMFtáMM miFtáMM, muFtáMM (klasik) iFtiMá:M (veya Kalıp I) ihtámm/yihtámm "-ile ilgilenmek" IX Düzenli iFMaLLé:iFMáLLFMáLL miFMíLL iFMiLá:L iḥmáṛṛ/yiḥmáṛṛ "kırmızılaşmak"XDüzenliistáFMaLstáFMaL mistáFMaL, mustáFMaL (klasik)istiFMá:L istáɣṛab/yistáɣṛab "şaşırmak"istáFMiLstáFMiL mistáFMiL, mustáFMiL (klasik) mustáFMaL (klasik) istáʕmil/yistáʕmil "kullanmak" X Nakıs istaFMé: istáFMa istáFM stáFMa stáFM mistáFMi, mustáFMi (klasik) (yaygın değil) istákfa/yistákfa "yetinmek" X Ecvef istaFáListaFá:LstaFí:L mistaFí:L, mistaFí:L (klasik) istiFá:L a istaʔá:l/yistaʔí:l "istifa etmek"XMuda'afistaFaMMé:istaFáMMstaFáMM mistaFáMM, mustaFáMM (klasik)istiFMá:M istaḥáʔʔ/yistaḥáʔʔ "hak etmek"staFíMM mistaFíMM, mustaFíMM (klasik) istamáṛṛ/yistamírr "devam etmek"IqDüzenliFaSTaL miFáSTaL FaSTáLa láxbaṭ/yiláxbaṭ "şaşırmak"FaSTiL miFáSTiL xárbiş/yixárbiş "çizmek" Iq Nakıs FaSTé: FáSTa FáST FáSTi FáST miFáSTi (yagın değil) ???IIqDüzenliitFaSTaLtFaSTaL mitFáSTaLitFaSTáLa itláxbaṭ/yitláxbaṭ "şaşırmak"itFaSTiLtFaSTiL mitFáSTiL itşáʕlil/yitşáʕlil "alevlenmek" IIq Nakıs itFaSTé: itFáSTa itFáST tFáSTa tFáST mitFáSTi (yaygın değil) ???

Not 1: Hemen hemen bütün kalıplarda müzari fiilin ilk hecesi kesre olmuştur; yíḍrab, yíktib, yíṭlub, yífham, yímsik, yískut, yidárris, yisá:fir, yírmi, yínsa, yigí:b, yişú:f, yiḥíbb... gibi.

Dikkat: yíṭlub, yúṭlub da olabilir. yískut, yúskut da olabilir.

Not 2: Standart Arapçadaki tefe'ale-yetefe'alü kalıbında en baştaki te'nin önüne hemze gelmiş ve bu kalıp itfe'al-yitfa'il haline dönüşmüştür.
Örnek: Standart Arapçadaki konuşmak anlamına gelen (tekelleme-yetekellemü) fiili Mısır Arapçasında (itkállim/yitkállim) haline gelmiştir.

 Olumsuz Yapma 
Mısır Arapçasında Kuzey Afrika ve bazı Levanten lehçelerinde olduğu gibi olumsuz yapmak için şu kalıp kullanılır:

  Mazi (Geçmiş):  "O yazdı"  "O yazmadı" ماكتبشِ
  Müzari (Şimdi, gelecek):  "O yazar"  "O yazmaz" مابيكتبشِ

 Klasik Arapçadaki olumsuzluk eki 'dan gelir.  ise  "şey" kelimesinden gelir.

Bu 'ma........ş' olumsuzlamasında eğer fiilin sonuna zamir veya harfi cerli zamir geliyorsa ... ş bunlardan sonra, yani en sonda gelir.

   "O onları bana yazmadı".

Bununla birlikte gelecek zamanda bunu yerine /miş/ ön eki de kullanılabilir:

   (or  "O yazmayacak".

Soru cümleleri fiilden önce ()" eki getirilerek yapılır:

  Mazi:  "O yazdı";  "O yazmadı mı?"
  Müzari:  "O yazar";  "O yazmaz mı?"
  Gelecek:  "O yazacak";  "O yazmayacak mı?"
  Eğer fiil sesli harfle başlıyorsa önüne olumsuzluk eki 'Ma' geldiğinde, fiilin ilk sesli harfi kaybolur: () "O seçti" -> ()'O seçmedi' gibi.
 Fiilin ilk hecesindeki i veya u sesi de 'Ma' geldiğinde düşebilir: () "O büyüdü" -> () 'O büyümedi' gibi.
 Eğer kelime sonunda iki sessiz bir araya gelecek olursa araya 'i' sesi eklenir:
/kunt/ "Ben idim" -> () 'Ben değildim' gibi.

 Pasif edilgen yapı 
Mısır Arapçasında, Klasik Arapçadaki edilgen yapı fazla kullanılmaz. Onun yerine genelde Kalıp I fiilleri için itfeal-yitfeal, Kalıp II filleri için itfa'il-yitfa'il kalıpları kullanılır.

Örnek:

Klasik Arapça: ketebe/yektübü (o yazdı/yazar) - kütibe/yüktebü (o yazıldı/yazılır).

Mısır Arapçası: keteb/yiktib (o yazdı/yazar) - itketeb/yitketib (o yazıldı/yazılır).

Tef'il kalıbının yani Kalıp II'nin edilgenine örnek:
darris/yidarris (o ders verdi/ders verir) - itdarris/yitdarris (o ders verildi/ders verilir).

 Sıfat cümlesi 
Modern Standart Arapçada sıfat cümleleri vs. kelimelerinin yardımı ile yapılır. Mısır Arapçasında ise hemen hemen bütün Arap lehçelerinde olduğu gibi sıfat cümlesi yapmak için (illi) kelimesi kullanılır. Bu kelime cinsiyete göre veya tekillik ve çoğulluğa göre değişmez. Nitelediği isim ne olursa olsun veya kaç kişi olursa olsun her zaman aynı kalır.

Örnek:

Şuft-il vilaad-illi gabu-l-kitab - Kitabı getiren çocuğu gördüm.

ir-raagil-illi biyişrab şaay ebi - Çay içen adam babamdır.

il aflaam-illi şuftha gamiila - Seyrettiğim filmler güzeldir.

 Dış bağlantılar 
  Mısır Arapçası Öğretim Seti Kitapları
  Mısır Arapçası Öğretim Seti Ses Dosyaları

Mısır Arapçası
Kategori:Orta Sami dilleri