Adıyaman'ın ilçeleri

Adıyaman ilinde bulunan ilçeler şunlardır:
 Adıyaman (İl merkezi)
 Besni
 Çelikhan
 Gerger
 Gölbaşı
 Kâhta
 Samsat
 Sincik
 Tut

 Etimoloji 
 Samsat 
Kuruluş tarihi çok eskilere dayanan Samsat'a Sümerler zamanında “Semizata” dendiği rivayet edilmektedir. Mısırların ise yine Samsat'a “Şamşuata” (?) veya “Şemşiata” (?) dediği rivayet edilmektedir. Ancak kentin adını Kommagene krallarından I. Antiochos Epiphanes'in dedesi olan Kral Samos'tan almış olduğu düşünülmektedir. Bu ismin manasının ne olduğu bilinmemekle birlikte antik çağlardan itibaren Samsat ismi muhtemelen Kral Samos'tan dolayı “Samasota”, “Samusat”, “Şimsat” “Simisat” adıyla adlandırılmıştır. Samsat adının Süryanice ve İbranice isminin “Simsat” (Şimsat) olduğu ve bu ismin “Güneş” “Güneş Diyarı” manalarına geldiği söylenmekle birlikte bunun yanlış olduğu kanatindeyiz. Çünkü Orta Çağın ilk dönemlerinde IV. asrın başlarında Ermeniler Hristiyanlığı kabul etmeden önce ateşperest idiler. Hristiyanlığın ilk dönemlerinde bu eski dinlerini muhafaza etmiş olan Ermenilere “Arevebaşt” (yani güneşe tapınan) veya “Arevorti” (güneşin oğlu) deniliyordu. Bunların XIV. Asıra kadar yoğun olarak yaşadıkları en önemli merkez Samsat'tı. Bu yüzden güneş diyarı değil de güneşe tapanların memleketi olarak bilinmelidir. İslam fetihleriyle birlikte “Samosata” ismi Arap şivesine uydurularak artık “Sümeysat” olarak adlandırılacaktır. Osmanlıların son dönemlerinden itibaren günümüze kadar olan dönemde ise “Sümeysat” adı değişerek günümüzdeki kullanılan “Samsat” halini almıştır.

 Kâhta 
Bilge Umar bu ismin Süryanice'den geldiğini belirtmektedir. Bu yörede bir zamanlar önemli miktarda Süryani yaşamış olduğundan onun bu düşüncesini paylaşmaktayız. Süryani Mihael'de bu isim “Gaktai” olarak geçmektedir. Abu'l Faraç'ta ise Kâhta ismi “Kahti” olarak geçmektedir. Honigman ise bu isimlerden başka “Kjakta” kelimesini eserindeki haritada göstermiştir. Ermeniler bu yeri “Gakhta” olarak Arap tarihçileri ise “Kâhta” olarak adlandırmışlardır. Kürtçe Gexte denildiği gibi ayrıca Kolik de denmektedir. John Freely ise kentin Kâhta'nın ismini almadan önce MÖ 3. yüzyılın ortalarında Kommagene Kralı Arsemes tarafından kente verilen “Arsemia” isminden başka bu şehir içinde “Nymhaeum Kenti” olduğunu dolayısı ile böyle bir isminin de olduğunu söylemektedir. Bu isim şehrin yanından geçen Nymphaios (Kâhta) Çayı'n dan gelmiş olmalıdır. Nympha Yunan Mitolojisinde su ve orman perilerine verilen isimdi. O halde bu kentin ismi “su perisi kenti” veya “orman perisi” kenti olmalıdır.

 Gerger 
Gerger ilçesi ve Gerger kalesi çok eski olmakla birlikte, kale birlikte büyük ihtimalle Kommagene Krallığı döneminde yapılmış veya tamir görmüştür. Çünkü kalenin duvarlarında bu dönemden kalma bir yazıt vardır. Gerger ismi büyük olasılıkla Ermenice "büyük taş yapı veya heykel" anlamına gelen Gargar sözcüğünden gelmiştir. Bir başka rivayete göre Gerger adının kaynağı Kerkük'den Adıyaman'a iskan edilmis bir Karakeçili Türkmen aşiretidir. Gergerler dünya çapında yayılmış eski bir sülaledir. Gerger soyadı bazılarına göre Kerkük'de bulundukları bölgenin adidir. Urfa'ya yerleşmiş aşiret mensuplarının soyadları Gerger, Gergerli ya da Gergerlioğlu olmakla beraber bu adın kaynağının Kerkük'teki Gerger mi, yoksa bugünkü Gerger ilçesi mi olduğu açık değildir.

 Besni 
İlçenin adı antik çağda “Ostacuscum” du ve bu kent Kommagene krallığının beş önemli kentinden biri idi. Besni, Abu'l Farac'da “Bet Hesne”, Süryani Mihael'de ise “Beit Hesna” olarak ismlendirilmiştir. Her iki şekil de Süryanice olup "Hesna yurdu" anlamındadır. Kentin adı Urfalı Mateos'ta “Behesni”, İslami kaynaklarda ise “Bihisni” olarak geçmektedir. Honigmann “Bahasna” şeklinde kaydetmiştir.

 Çakırhöyük (Keysun) 
Çakırhöyük ismi Keysun isminin sonradan cumhuriyet döneminde değiştirilen şeklidir. Ama tarih boyunca bu yer “Kişum”, “Kaysum”, ”Cesum”, “Kaeasun”, “Kesun”, “Keasun” olarak adlandırılmıştır. Süryani Mihael ve Mateos'da “Keysun”, “Kaysun” Grigor'un Urfalı Mateos’un zeylinde ise “Gison” olarak geçer ve “Güzel” manasında olduğu açıklanmaktadır. Keysun ismi tarihçiler tarafından genellikle Maraş-Göksun ile karıştırılmaktadır. Süryanice “Kayşum”, Arapça “Kaysum”, Rumca “Kaesoun” veya “Kessounion”'dur. Burası Gaziantep ile Besni arasındadır.

 Gölbaşı 
Bugünkü İnekli köyünün eski ismi ve bir zamanlar önemli bir ilk çağ kenti olan “Adata” idi. Honigmann'da “al-Hadas”, “Hadata”, olarak vermiştir.Murat Gökhan Dalyan, Başlangıcından 1570 yılına Kadar Adıyman Tarihi, Ankara 2007.

 Kaymakamlar 
Görevde olan vali ve kaymakamları aşağıdaki tabloda gösterilmiştir. (Ocak 2026)
Adıyaman İli Görevdeki Vali ve Kaymakamlarİl-İlçeVali-KaymakamAdıSınıfıAdıDoğum yeri-yılıAtanmaÖğrenimiÖnceki GöreviVali4Dr. Osman Varol1976-İzmirHaziran 2023/312Ankara SBF/9  Eylül-Nottingham(YL)/
Southampton (Dr)Ağrı Valisi Besni3Ahmet Oguz  ASLAN/ 1986-TekmanMayıs 2025/205Ankara  Ü.-SBF-SB ve Kamu Y.Göynük  Kaym.Celikhan6Özgür PELVAN ..-EskişehirMayıs 2025/205And.Ü-İİBF-İktisat/ÇE.End.İ-
Adalet/Polis  Akd.(YL)Yunak Kaym.Gerger6Mesut BOLAT1988-K.maraşTem.2024/187ODTÜ-İktisatKys.Pınarbaşı K.Gölbasi3Kadir ALGIN1989-MenderesMayıs 2025/205Gazi Ü.-İİBFKelkit Kaym.Kahta3M.Üsame SOSYAL1988-AdanaTem.2024/187Sütçü İmam Ü.-Kamu  YönetimiŞanlıurfa Vali Y.Samsat6Hasan İnanç GÖKÇAYIR..-Mersin YenişehirMayıs 2025/205Pamukkale-SBF-SB  ve Kamu Y.Çamardi Kaym.Sincik6Fatih YILDIZ1996-İstanbul30 Mayıs 2025Aydın Ü.-HukukSamandağ Koo.K.Tut6Celal GÜNGÖR1988-ElazığMayıs 2025/20518 Mart Ü.-Biga  İİBF-İşletmeDuragan  Kaym. 

 Belediyeler 

 Belediye Başkanları 
31 Mart 2024 Yerel seçimleri sonucu seçilerek göreve başlayan ilçe belediye başkanlıklarının bilgileri aşağıdadır.
Mart 2024 Seçimlerine göre Adıyaman Belediye BaşkanlarıİlçeAdıPartisiOy oranıDoğumÖğrenimiAdıyaman MAbdurrahman  TutdereCHP49,741976-AdıyamanErzincan  Ünv.-HukukBesniReşit AlkanAK PARTİ38,821972-besniAnadolu  Ü.-H.İlişkilerÇelikhanMahmut ŞahinDEVA33,65GergerErkan AksoyAK PARTİ55,161987-GergerGerger LisesiGölbaşıİskender YıldırımCHP40,311978-GölbaşıGölbaşı LisesiKahtaMemet Can HallaçAK PARTİ35,731965-KahtaGazinatep  Ü.-İnş.Müh./İng.(YL)SamsatHalil FıratAK PARTİ70,831980-SamsatAnadolu-Yerel  YönetimlerSincikMehmet KorkutAK PARTİ57,331977-SincikAnadolu-Uluslararası  İlişkilerTutErcan ÖncebeAK PARTİ50,281965-Tutİşletme Lisans
Mart 2024 Seçimlerine göre Adıyaman Belde BaşkanlarıBeldeİlçeAdıPartisiOy oranıDoğumÖğrenimiYaylakonak Adıyaman MAbuzer AydınCHP58,88Kömür Adıyaman MHasari TalaşCHP34,44Çakırhüyük BesniMiktat ÇetinMHP50,491960-ÇakırhüyükOrtaokulKesmetepe (1)Besniİbrahim KarademirAK PARTİ58,74Köseceli BesniVeysel KorkmazCHP50,82Suvarlı BesniHaydar SertDEVA>AK P.41,49Şambayat BesniNejdet ArıcıCHP45,08Pınarbaşı ÇelikhanHüseyin UzunDEM53,46Balkar GölbaşıOrhan OrhanAK PARTİ55,221965-BalkarİlkokulBelören GölbaşıMahmut TuranAK PARTİ66,111968-GölbaşıGölbaşı İmam-Hatip  LisesiHarmanlı GölbaşıAli AzıkAK PARTİ40,90Bölükyayla KahtaMehmet TuranAK PARTİ52,06Akıncılar Kahtaİsmet ÇetinkayaAK PARTİ74,301950-AkıncılarLiseİnlice SincikAbuzer YakanMHP54,81
Besni Suvarlı Belediye Başkanı Haydar Sert, seçimi DEVA Partisi adayı olarak kazanmış, 19 Şubat 2025 tarihinde AK Parti'ye geçmiştir.

 Belediye Meclisleri 
Adıyaman İl Genel Meclisi üye sayısı 30'dur. Adıyaman Belediyesi meclisi üye sayısı ise 31'dir. İlçe belediyelerinin toplam üye sayısı 257'dir.

Belediye Meclis üyelerinin sayıları ilçenin son nüfus sayımına göre 9 ile 55 üye olarak belirlenir.

İl genel meclisi ve belediye meclisi üyelikleri için yapılan seçimlerde, onda birlik baraj uygulamalı nispi temsil sistemi, belediye başkanlığı seçiminde ise çoğunluk sistemi uygulanır İl genel meclisi ve belediye meclisi üye sayıları ilçe nüfusuna göre, kontenjandan kalan sayıların partilere dağılımı ise D'Hondt Sistemine göre belirlenir (Kanun:2972-Madde:23)
Adıyaman Belediye Meclisleri ve İl Genel Meclisi Üye Sayılarıİlçe/BeldeBelediye meclisleri üye sayıları (31 Mart 2024 )İl Genel Meclisi üye s.İlçeBeldeÜye S.AK P.CHPMHPYRDEMDevaSPHüdaDSPTİPGPÜye S.AK P.CHPMHPAdıyamanMerkez3110192743 Yaylakonak9 72 Kömür9 423 Besni15861532 Çakırhüyük945 Kesmetepe963  Köseceli9 54 Suvarlı945 Şambayat936 Çelikhan94 32220 Pınarbaşı936 Gerger963220 Gölbaşı1558 2321 Balkar963 Belören98 1  Harmanlı963 Kahta25174455  Bölükyayla963 Akıncılar99 Samsat99220 Sincik96 32 11İnlice936 Tut954211 Adıyaman ili257125712188854322302181

 Nüfus 

Güncel Nüfus Değerleri (TÜİK 9 Şubat 2026 verileri)

Adıyaman İli Nüfusu: 617.821'dir. Bu nüfusun %73,73'ü şehirlerde yaşamaktadır (2025 sonu). İlin yüzölçümü 7.337 km2dir. İlde km2ye 84 kişi düşmektedir. (Bu sayı merkez ilçede 164'dür.)

2024 yılında il nüfusu %1,11 oranında artmıştır. Nüfusu en çok artan ilçe: Merkez ilçe (%2,06), nüfusu en çok azalan ilçe: Gerger (-%3,69)

09 Şubat 2026 TÜİK verilerine göre 9 ilçe, 23 belediye, bu belediyelerde 175 mahalle, ayrıca 455 köy bulunmaktadır.

2025 yılı sonunda Adıyaman ili ve ilçelerinin yerleşim yeri ve nüfusla ilgili sayısal bilgileriİlçeNüfus 
2024Nüfus  
2025FarkNüfus  
Artışı %Belediye  
SayısıMahalle
SayısıKöy  
SayısıKöy  
NüfusuŞehir 
nüfusuŞehirde 
oturan %Alanı  
 km2 km2'ye 
düşen kişiBesni75.84975.398 -451 -0,596376726.08749.31165,40123561Çelikhan14.64114.530 -111 -0,76217202.76611.76480,9644433Gerger15.05214.497 -555-3,69144611.8642.63318,1666822Gölbaşı47.98347.917 -66 -0,144173011.59136.32675,8180060Kahta134.524136.7692.2451,6732510235.410101.35974,111274107Merkez290.883296.8765.9932,0634913656.821239.25080,591814164Samsat6.7566.834781,1514162.8583.97658,1831921Sincik16.01615.801 -215 -1,34215248.4197.38246,7249532Tut9.3339.199 -134 -1,4417145.6973.50238,0729032Adıyaman611.037617.8216.7841,1123175455161.513455.50373,73733984

 Yıllara göre ilçe nüfusları 

 Konum 

Konum BilgileriİlçeKuruluş  Yılıİçişleri Bakanlığı- İller İdaresi Genel MüdürlüğüÖnceden bağlı olduğu ilçeAlanı  km²Milli Savunma Bakanlığı-Harita Genel KomutanlığıRakım mt.Merkeze  Uzaklık kmKarayolları Genel MüdürlüğüUlaşan YollarAdıyaman Merkez1.814701-04, BesniCumh.önce1.23590244-12, Çelikhan1954Malatya merkez4441.38857Adıyaman=>, -10=>Gerger1954Pütürge668750100-05=>Gölbaşı1958Besni80090263-04, -11KahtaCumh.önce1.27472435-05=>Samsat1960Merkez31959347-05=>Sincik1990Kâhta4951.37369-05=>Tut1990Besni29092959-04=>ADIYAMAN 1954MALATYA7.337

 Ayrıca bakınız 
 Adıyaman şehri
 Adıyaman (il)
 Adıyaman ilindeki yerleşim yerleri listesi

 Kaynakça 


Kategori:Türkiye'nin ilçeleri listeleri