Türkiye Çerkesleri

{{Etnik grup bilgi kutusu 
| grup = Türkiye'deki ÇerkeslerАдыгэхэр Тырку 
| resim = CircassianinTu.png
| başlık = Türkiye'deki Çerkes yerleşimleri (Ubıhlar ve Abhaz-Abazalar dahil)
| etnik grup = 
| nüfus = 2.500.000.Ülkü Bilgin: Azınlık hakları ve Türkiye. Kitap Yayınevi, Istanbul 2007; S. 85. ISBN 975-6051-80-9 (Turkish Language)Milliyet, Anadil kontrolüyle sağlanan dolaylı bilgininde katılmasıyla ortaya çıkan tabloda Türkiye'de yetişkinlerin (18 yaş ve üstündekilerin) etnik kimliklerin dağılımı ... 0.3 Kafkas kökenli KONDA Research and Consultancy, Social Structure Survey 2006 Heinz Kloss & Grant McConnel, Linguistic composition of the nations of the world, vol,5, Europe and USSR, Québec, Presses de l'Université Laval, 1984, ISBN 2-7637-7044-4
| bölge1 =  Türkiye
| nüfus1 = 
| diller = Çerkesçe, Türkçe 
| dinler = İslam
| ilgili gruplar = Çerkesler, Ubıhlar, Abazalar, Abhazlar, Karaçaylar, Balkarlar, Osetler
}}
küçükresim|upright=1.2|Yöresel Çerkes kıyafetleri giymiş Türkiye Çerkesleri.Türkiye'deki Çerkesler ya da Türkiye Çerkesleri, Türkiye Adığeleri (Çerkesce: Тыркуе aдыгэхэр Tırkuye Adıġeḫer ya da Тыркуем ис адыгэхэр Tırkuyem yis Adıġeḫer), 19. yüzyılda Çerkesya'nın Rus İmparatorluğu tarafından ele geçirilmesinden sonra başlatılan Çerkes Sürgünü adlı etnik temizlik hareketinde Kuzey Kafkasya'dan Osmanlı İmparatorluğu topraklarına gelen Çerkeslerin daha sonra oluşturulan Türkiye sınırlarında kalan kısmıdır.

Tüm Türkiye vatandaşları resmi amaçlar için Türk olarak kabul edilir, ancak Türkiye'de net bir etnik nüfus sayımı yapılmamış olsa da 4.500.000-5.000.000 Ülkü Bilgin: Azınlık hakları ve Türkiye. Kitap Yayınevi, Istanbul 2007; S. 85.  (Turkish Language) etnik Çerkes olduğu tahmin edilmektedir. Türkiye'ye iyi entegre olsalar da halen Çerkesce'yi anadil olarak konuşurlar.

Türkiye'deki Çerkesler içinde dillerini en iyi koruyan grup esas olarak Kayseri ve Sivas'a bağlı köylerin bulunduğu Uzunyayla ile Maraş-Göksun ilçesinde yaşayan Kabardeyler olupPapşu, Murat (2003). Çerkes dillerine genel bir bakış Kafkasya ve Türkiye . Nart Dergisi, Mart-Nisan 2003, Sayı:35 TRT-3 kanalında devletçe yayın yapılan ilk Çerkes dili de bunların konuştuğu Doğu Çerkesçesidir.Aslan, Cahit (2005). Doğu Akdeniz’deki Çerkesler . Adana Kafkas Kültür Deneği Yayınları, Yayın No : 02, Temmuz-2005, AdanaNart Ajans : TRT'nin Çerkezce yayını beğenildi Dr Meşfeşşu Necdet Hatam. Bilgi kirliliği 

Çerkes adı Kafkasya'da Çerkesçe denen lehçe grubunun Batı Çerkesçesi ve Doğu Çerkesçesi olmak üzere iki kolunu konuşan Kuzey Kafkasyalıları nitelendirirken, Türkiye'de (ve Osmanlı coğrafyasında) ise bunlar dışında ayrıca Abazalar, Çeçenler,http://www.cerkesarastirmalari.org/pdf/turkcekitap/cerkeslerde_kasenlik_adeti_eskisehir.pdf  Gülüzar Altın ve Meryem Gümüş (Eskişehir Eti Sosyal Bilimler Lisesi). Çerkeslerde kaşenlik âdeti üzerine sosyolojik bir inceleme: Eskişehir örneklemi, danışman Mehmet Aksoy, TÜBİTAK Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu, Bursa 2011)http://www.orsam.org.tr/tr/trUploads/Yazilar/Dosyalar/20121116_134turing.pdf Irak Çerkesleri (Çeçenler, Dağıstanlılar, Adigeler). Ortadoğu Stratejik Araştırmalar Merkezi (ORSAM rapor no: 134, Kasım 2012 ) Abhazlar, Osetler, Karaçaylar ve Balkarlar gibi farklı dil ailelerinden dilleri konuşan Kuzey Kafkasyalıları topluca belirtmek için yaygın biçimde kullanılır.

 Boyları 
Türkiye'deki bütün Çerkes boyları İstanbul ilinde de yaşasa da, Anadolu'da yoğun bir şekilde yerleşik bulunduğu iller şöyledir:Seral Çelik - Hürriyet Karadeniz. Türkiye'deki Çerkesler: Kaf Dağı'na dönsek mi? . 2000'e Doğru, 12 Mart 1989, s. 11

Abzehler: Samsun, Sinop, Tokat, Afyonkarahisar, Balıkesir, Sakarya (Akyazı ilçesi), Konya(Ilgın İlçesi(İhsaniye Köyü), Sarayönü İlçesi(Ertuğrul, Başhüyük))
Şapsığlar: Çorum,Samsun, Balıkesir, Afyonkarahisar, Bolu, Aydın, Sakarya, Bursa
Ubıhlar: Balıkesir, Bolu, Sakarya, Samsun, Ordu
Bjeduğlar: Çanakkale (Biga ilçesi yöresi), Afyonkarahisar
Hatukuaylar: Kayseri, Bilecik
Çemguylar: Düzce, Bilecik
Mehoşlar: Samsun (Alaçam ilçesi)
Kabardeyler: Kayseri, Tokat, Sivas, Kahramanmaraş
Besleneyler: Çorum, Amasya

 Ahlat Çerkesleri 
Türkiye'nin en doğusundaki Çerkes diasporası Ahlat'ta yaşamaktadır. Şapsığ Çerkeslerinden olan Ahlat Çerkeslerinin eskiden sekiz dokuz olan köy sayısı günümüzde bire (Adilcevaz'da) düşmüş olup çoğu Ahlat merkezde yaşamaktadır.Selçuk Balkar. Ahlat Çerkesleri - Kafkas Diasporası 

 Dernek 
Türkiye Çerkeslerinin en büyük dernek yapılanmasıАдыгэхэм я щыгъуэ-щIэж махуэм къызэрагъэпэща пэкIур Тыркум гулъытэншэу къыщагъэнакъым . 2012-06-09 (Çerkesçe) olan federasyon Kafkas Dernekleri Federasyonu (KAFFED)'dur. Bir diğeri ise Çerkes Dernekleri Federasyonu (ÇERFED)'dur. KAFFED aynı zamanda Dünya Çerkes Birliği (DÇB''') örgütünün kurucu üyesidir.

 Kaynakça 


Kategori:Çerkes diasporası