Mekkizade Mustafa Asım Efendi

Mekkizade Mustafa Asım Efendi (1762, İstanbul - 1846, İstanbul) Osmanlı Devleti şeyhülislamı, kazasker ve müderristir. 1818-1819, 1823-1825 ve 1833-1846 dönemlerinde 3 kez şeyhulislamlık görevi yapmıştır. II. Mahmud ve Abdülmecid dönemlerindeki şeyhülislâmlığı toplam olarak yaklaşık 17 yıl 6 aydır.

Yaşamı

Yüzüncü Osmanlı Şeyhülislamıdır. I. Abdülhamid ve III. Selim devri şeyhülislâmlarından olan Mekkî Mehmet Efendi'nin oğludur.* İpșirli, Mehmet, (1999) "Mustafa Asım Efendi (Mekkizade)", Yaşamları ve Yapıtlarıyla Osmanlılar Ansiklopedisi, İstanbul: Yapı Kredi Yayınları, C.2 s.288, ISBN 975-08-0073-7 İstanbul'da doğdu, tahsilini özel olarak tamamladıktan sonra 1785'te genç yaşta hariç derecesiyle ilmiye mesleğine girdi.

1797'de Galata kadısı, 1809'da İstanbul kadısı, 1812'de Rumeli kazaskeri oldu.

27 Ocak 1818'de ise birinci kez şeyhülislâm oldu. Fakat II. Mahmud'un zamanında rikab-ı hümayun kethüdası olan Hâlet Efendi'nin isteklerine tam olarak yerine getirmeyip, gelecekte ortaya çıkabilecek mahzurları olduğunu hissederek bu isteklere karşı çekingen bir tutum gösterdi. Bu nedenle 3 Eylül 1819'da bu görevden azledildi.

25 Eylül 1823'te ikinci kez şeyhülislâmlığa getirildi ve II. Mahmud tarafından takdir edilmeye başlandı. Fakat padişah Yeniçeri Ocağı'nı kaldırmaya karar vermişti. Bu nedenle meşihat makamında daha sert ve kararlı birinin bulunmasını istemekteydi. Halbuki şeyhülislâm olan Mustafa Asım Efendi yeniçeri ocağına yakınlığı ile bilinmişti. Bu nedenle padişah 3 Eylül 1825'te Mustafa Asım Efendi'yi görevinden azletti.

Asım Efendi, sekiz yıllık bir aradan sonra 8 Şubat 1833'te II. Mahmut onu üçüncü defa şeyhülislâmlığa getirdi. Sultan Abdülmecid tahta çıktığında onu görevinde bıraktı. Bu üçüncü şeyhülislâmlığı 19 Kasım 1846 tarihinde ölümüne kadar devam etti.

Ölünce Fatih'te babasının yanına defnedildi.

Mustafa Asım Efendi çok tutumlu olduğu için öldüğünde büyük bir servet miras bırakmıştır. Fakat bir varis çocuğu bulunmadığı için bu geride bıraktığı servet, vasiyeti üzerine, Ayasofya Cami'nin tamirine harcanmıştır.

Değerlendirme

Mustafa Âsım Efendi siyasal olayları yakından takip eden ileri görüşlü bir devlet adamı idi. On üç yıl süren üçüncü şeyhülislâmlığı sırasında yenilikleri benimsemiştir. Ama, hem Tanzimatçılarla hem de Tanzimat aleyhtarı olanlarla iyi geçinmiştir. Ölümünden sonra yerine Arif Hikmet Bey'nin tayini münasebetiyle Sultan Abdülmecid, çıkardığı fermanda Mustafa Asım Efendi'nin iffet ve ahlâk sahibi bir şahsiyeti olduğunu takdirle belirtmiştir.

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 

 İpșirli, Mehmet, (1999) "Mustafa Asım Efendi (Mekkizade)", Yaşamları ve Yapıtlarıyla Osmanlılar Ansiklopedisi, İstanbul: Yapı Kredi Yayınları, C.2 s.288, ISBN 975-08-0073-7
 Mehmed Süreyya (haz. Nuri Akbayar) (1996), Sicill-i Osmani, İstanbul:Tarih Vakfı Yurt Yayınları ISBN 975-333-0383 C. s.1  
 Meşihat-i Celiye-i İslamiyye Heyeti, 
 Osmanlıca: (1334/1916) Ìlmiyye Salnamesi, Ìstanbul:Matbaa-i Amire s.590
 Yeni Türkçe (Haz. Seyit Ali Kahraman, Ahmed Nezih Galitekin, Cevdet Dadaş) (----) İlmiyye Salnamesi, İstanbul:İşaret Yayınları, ISBN 975-350-064-5

Kategori:19. yüzyıl Osmanlı şeyhülislamları
Kategori:1762 doğumlular
Kategori:1846'da ölenler
Kategori:İstanbul ili doğumlu devlet görevlileri
Kategori:İstanbul ilinde ölenler