Tepeler

Tepeler, Ardahan ilinin Merkez ilçesine bağlı bir köydür.

 Tarihçe 

Tepeler köyünün eski adı Komki'dir. Komki (კომკი veya კომქი), 1595 tarihli Osmanlı tahrir defterinde Komk (كومك) olarak geçer. 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde ise, Konk (قونق) şeklinde yazılmıştır. Ortadan kalkmış köyler olan Petre-Pavle, Anuşivani ve Sadgomi'nin yerleşim alanları, Tepeler köyünün bugünkü sınırları içinde bulunmaktadır.

Komki, tarihsel Gürcistan'ın güneybatı kesimini oluşturan bölgelerden biri olan Artaani'de yer alıyordu. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi ve köyü 16. yüzyılın ortasında Gürcülerden ele geçirmiştir. Köyün bugünkü sınırları içinde bulunan tarihi yapılar da bu dönemden kalmış olmalıdır.2014 Yılı Tao-Klarceti Tarihi Eserleri Araştırma Gezisi Sonuçları (ტაო–კლარჯეთის ძეგლების 2014 წლის საკვლევი ექსპედიციების ანგარიშები), Tiflis, 2015, s. 102, 106-107.  ISBN 978-9941-0-7362-5

Komki köyü, 1595 tarihli ve Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan adlı Osmanlı mufassal defterine göre, Gürcistan Vilayeti içinde  Ardahan-i Büzürg livasının Kuzay nahiyesine bağlıydı. Köyün nüfusu 31 Hristiyan haneden oluşuyordu. İspenç vergisi vermekle yükümlü hane reislerin çoğu Bena, Dzamana, Grigol, Rosap, Maharebel, Gogiça, Papuna, Davit, Sarkis, Çita, Lazare, İvane gibi Gürcü adları taşıyordu. Köyde buğday, arpa ve yonca tarımı ile arıcılık yapılıyor, koyun ve domuz besleniyordu. Bu defterde Ardahan-i Büzürg livasının Meşe nahiyesinde aynı adı taşıyan başka bir köy bulunuyordu.

Komki köyü, Çıldır Eyaleti'nin 1694-1732 dönemini kapsayan Osmanlı cebe defterinde de aynı idari konuma sahipti. Köyün hasılası Hicri 1116 (1704-1705) tarihinde 13,499 akçe, Hicri 1129 (1716/1717) tarihinde ise 6.500 akçe idi.

Komk köyü, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Konk (قونق) adıyla Kars vilayetinin Ardahan kazasının Yalnızçam nahiyesine bağlıydı.Son Teşkilat-i Mülkiyede Köylerimizin Adları (Osmanlıca), İstanbul, 1928, s. 760. 1940 genel nüfus sayımında köy, aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 1.051 kişiden oluşuyordu.1940 Genel Nüfus Sayımı, Ankara, 1946, s. 349. Komk veya Konk Türkçe olmadığı için köyün adı 1959 yılında  7267 sayılı kanunla Tepeler olarak değiştirilmiştir. 1965 genel nüfus sayımında Tepeler köyünün nüfusu 1.767 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde 609 kişi okuma yazma biliyordu.1965 Genel Nüfus Sayımı, Ankara, 1968, s. 358.

Tepeler köyünde günümüze ulaşan tarihsel yapılardan biri Komki Kalesi'dir. Köyün 500 metre güneybatısında, yüksekçe bir tepede bulunan kaleden geriye sadece kulesi kalmıştır. Kulenin çevresinde başka yapı izleri de tespit edilmiştir. Bir başka yapı kalıntısı ise, köyün 1 kilometre doğusundaki kiliseye aittir. Köylüler kilise kalıntısının bulunduğu yeri §Anişevan§ olarak adlandırmaktadır. Bu kilisenin Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan adlı ve 1595 tarihli Osmanlı tahrir defterinde geçen Anuşivani köyünün kilisesi olduğu tahmin edilmektedir. Bu defterde geçen Petre-Pavle köyü da bugün Tepeler köyünün sınırları içinde bulunmaktadır. Tepeler köyü yerleşiminin 3 kilometre güneybatısında yer alan bu köyün kilisesinin kalıntıları bugüne ulaşmıştır. Petre-Pavle köyünde ayrıca megalit bir yapı kalıntısı bulunmaktadır.

 Coğrafya 

Tepeler köyü, Ardahan il merkezine 12 km uzaklıktadır.

 Nüfus 
Yıllara göre köy nüfus verileri 2022 428 2021 436 2020 432 2019 445 2018 478 2017 495 2016 486 2015 497 2014 527 2013 552 2012 562 2011 572 2010 590 2009 591 2008 607 2007 590 2000 732 1990 981 1985 1.239

Kaynakça 

 Dış bağlantılar 


Kategori:Ardahan merkez belde ve köyleri
Kategori:Tao-Klarceti