Nom

küçükresim|upright=0.91|Yukarı Mısır'da bulunan "nom"lar

Nom (Eski Mısır dili: sepat; Antik Grekçe: Νομός, “yöre”), Antik Mısır'ın idari yöreleridir.

Antik Mısır'da Ptolemaios Hanedanı döneminde ülke, bölgesel idare düzeyinde, sayıları 42 kadar yerel yönetim birimine ayrılmıştı. Bunlar günümüzde Türkiye'de yerel idare birimi olan "il" veya "vilayet" kavramının karşılıkları ve hatta ataları idi. Bu yerel birimlere Ptolemaios Hanedanı'na kadar Eski Mısır dilinde sepat adı verilmekteydi. Grek asıllı olan Ptolemaios firavunları döneminde ise "yöre" teriminin karşılığı olan Grekçe "nom" adı kullanılmaya başlandı.

Bu yerel birimler, yetki alanlarında vezire karşı sorumlu olan yarı feodal yönetimlerdi ve Antik Mısır'da "nom" olarak adlandırıldılar. Her bir nom, nomark adı verilen bir yetkilinin yönetimindeydi.

Nom'lar listesi

küçükresim|upright=0.91|Firavun I. Sesostris tarafından Karnak'ta yaptırılmış Beyaz Tapınak duvarında Nom'lar listesi

"Nom"lar, Yukarı Mısır ve Aşağı Mısır için iki ayrı listede gösterilmektedir:

Aşağı Mısır 
 Sıra No.  Eski Mısırca İsmi  Merkezi (eski Mısırca ve Grekce)  Modern Merkezi  Çeviri anlamı  1  Aneb-Heç  İneb Hec / Men-nefer / Menfe (Memphis)  Mit Rahina  Beyaz Surlar  2  Hensu  Hem (Letopolis)  Ausim  İnek kalçası  3  Ament  İmu (Apis)  Kom el-Hisn  Batı  4  Sapi-Res  Ptkheka  Tanta  Güney kalkan  5  Sap-Meh  Zau (Sais)  Sa el-Hagar  Kuzey kalkan  6  Haset   Hasu (Ksois)  Sakha  Dağ boğası  7  A-ment  (Hermopolis Parva, Metelis)  Damanhur  Batı zıpkinı  8  A-bt  Çeku / Per-Atum (Heroonpolis, Pithom)  Tel el-Mashuta  Doğu zıpkını  9  Ati  Çed (Busiris)  Ebu Sir Bara  Andjety 10  Ka-hem  Hut-heri-ib (Athribis)  Banha (Tel Atrib)  Kara boğa 11  Ka-heseb  Taremu (Leontopolis)  Tel el-Uridam  Heseb boğası 12  Teb-ka  Tjebnutjer (Sebennytos)  Samanud  Dana ve İnek 13  Hek-At  Iunu (Heliopolis)  Materiya (Kahire varoşu)  Geliştiren Asa 14  Hent-abt  Zarw (Sile, Tanis)  Tel Ebu Sefa  En Doğu 15  Tehut  Ba'h / Weprehvi (Hermopolis Parva)  Bakliya  Aynak 16  Ha   Çedet (Mendes)  Tel el-Rub  Balık 17  Semabehdet  Semabehdet (Diospolis Inferior)  Tel el-Balamun  Taht 18  Am-Hent  Per-Bastet (Bubastis)  Tell Bastah (Zagazig yakınında)  Güney Prensi 19  Am-Pehu  Ça'net (Leontopolis Tanis)  Nebeşa veya San el-Hagar  Kuzey Prensih 20  Sopdu  Per-Sopdu  Saft el-Henna  Sorguçlu Şahin

Yukarı Mısır 

 Sıra No.  Eski Mısırca ve Grekçe İsmi  Merkezi  Modern Merkezi  Çeviri anlamı  1  Ta-Seti  Abu / Yebu (Elefantin adası)  Asvan  Yay ülkesi  2  Veces-Hor  Ceba (Apollonopolis Magna)  Edfu  Horus'un tahtı  3  Ten   Nekhen (Hierakonpolis)  el-Kab  Adak  4  Vaset   Niwt-rst / Waset (Teb)  Karnak  Asa  5  Herui  Gebtu (Coptos)  Kift  İki Şahin  6  Aa-ta  Lunet / Tantere (Tentyra)  Dendera  Timsah  7  Seşeş  Seşeş (Diospolis Parva)  Hu  Sistrum  8  Abcu  Abcu (Abidos)  el-Birba  Büyük ülke  9  Min  Apu / Hen-min (Panopolis)  Akhmim  Min 10  Vadkhet  Cev-ka (Aphroditopolis)  Ifteh  Kobra 11  Set  Şaşotep (Hypselis)  Shutb  Set Tanrısının hayvanı 12  Tu-pf  Hut-Sekhem-Senusret (Antaeopolis)  Kav el-Kebir  Engerek Yılanı 13  Atef-KHent  Asyut (Lycopolis)  Asyut  Yukarı Akçaağaç ve Engerek Yılan 14  Atef-Pehu  Kesi (Cusae)  el-Kusiya  Aşağı Akçaağaç ve Engerek Yılanı 15  Un   Hemenu (Hermopolis Magna)  el-Aşmunayn  Adatavşanı 16  Meh-Maheç  Hebenu   Kum el Ahmer  Oriks 17  Anpu  Saka (Cynopolis)  el-Kais  Anubis 18  Sep  Teudjoi / Hutnesut (Alabastronopolis)  el-Hiba  Set 19  Uab  Per-Meced (Oxyrhynchus)  el-Bahnasa  İki Asa 20  Atef-Hent   Henen-nesut (Herakleopolis Magna)  Ihnasiyyiye el-Madine  Güney Akçaağaç 21  Atef-Pehu  Şenakhen / Semenuhor (Crocodilopolis, Arsinoe)  Medinet el-Fayyum  Kuzey Akçaağaç 22  Maten   Tepihu (Aphroditopolis)  Atfih  Bıçak

 Kaynakça

Dış bağlantılar

 Alan K. Bowman (1990). Egypt After the Pharaohs. Oxford University Press. 
 Antik Mısır'daki Nom'lar hakkında ayrıntılı bilgi 
 Antik Mısır'daki Nom'ların arkolojisinin incelenemsi  

Kategori:Antik Mısır coğrafyası