Guatemala Kızılderilileri

Guatemala Kızılderilileri (İspanyolca Los indios de GuatemalaKarl von Scherzer (1856), Las Historias del origen de los Indios de Guatemala, par el R. P. F. Francisco Ximenes. Vienna, 1856. Copy of Spanish translation of Popol Vuh manuscript.Flavio Rojas Lima (1992), Los indios de Guatemala, Ed. Mapfre, S.A, 1992  ya da Los indios guatemaltecos), Guatemala'da yaşayan Mezoamerika Kızılderilileri kültür grubundan Kızılderili halkları. 2001 yılında % 59.4 olan Ladinolardan sonra % 40.6 olan nüfuslarıyla ikinci sıradadır ve bunların büyük çoğunluğu Maya halkları olup en büyük grupları Kiçeler (% 9.1), Kakçikeller (% 8.4), Mamlar (% 7.9) ve Kekçiler (% 6.3) olarak sıralanır. Maya kökenli olmayan Kızılderililerin (Şinkalar ve Garifunalar) oranı ancak % 0.2 dir. İzole dilli Alaguilac'ların soyu Amerika'nın keşif yıllarında tükenmiştir.

Guatemala İç Savaşında (1960 - 1996) 200.000 den fazla Maya Kızılderilisinin ölümüyle sonuçlanan bir soykırım geçirmişlerdir. İronik olarak, Guatemala Maya dilleri ve kültürü konusunda çalışmalar yapan Guatemala Maya Dilleri Akademisi'nin merkezi olarak, bu soykırımın suçlularından biri olan savunma bakanının başkent Guatemala şehrindeki eski evi (Casa Crema) seçilmiştir.«La anterior residencia del ministro de la Defensa albergará los estudios del Canal 5»,  artículo en el diario El Periódico (Guatemala) del 22 de diciembre de 2003. Consultado el 1 de julio de 2012.

Avrupalılaş[tır]manın (Guatemala İspanyolcası ladinización) sonucu olarak, Kızılderililer ile İspanyolların melezi ve anadili İspanyolca olan Mestizolar Guatemala'da Ladino adıyla bilinir ve yasa gereği ayrı bir etnik grup olarak tanımlanır.

 Nüfus 
1778-1990 yılları arasındaki Guatemala Kızılderililerinin ve Ladinoların nüfusu:

YılToplamLadino Kızılderililer Kızılderili yüzdesi1778392.27280.485311.79778.41837?179.047??18801.224.602379.828844.74468.918931.364.678481.954882.73364.619212.004.900704.7931.299.92764.819502.790.8681.293.6071.497.26153.519644.287.9972.497.0551.808.94242.219735.160.2212.900.1972.260.02443.819816.054.2273.517.7052.536.52241.919909.197.3515.347.3403.850.01141.8

 Halklar 
HalkNüfus (2002)departmanAçiler (Achi')  105.992  Baja Verapaz Akatekler (Akateko)  39.370 Huehuetenango Avakatekler (Awakateko)  11.068 Huehuetenango Çalçitekler (Chalchiteko)  30.000  Huehuetenango Çortiler (Ch'orti')  46.833 Chiquimula, Zacapa Çuhlar (Chuj)  64.438  Huehuetenango Hakaltekler (Jakalteko, Popti')  47.024  Huehuetenango İşiller (Ixil)  95.315 El Quiché İtzalar (Itza')  1.983 El Petén Kakçikeller (Kaqchikel)  832.968  Chimaltenango, Guatemala, Baja Verapaz, Sacatepéquez, Sololá, SuchitepéquezKanhoballar (Q'anjob'al)  159.030  Huehuetenango Kekçiler (Q'eqchi')  852.012  Alta Verapaz, Petén, El Quiché, Izabal Kiçeler (K´iche´)  1.270.953  El Quiché, Huehuetenango, Quetzaltenango, Retalhuleu, Sololá, Suchitepequez Totonicapán, San Marcos, Chimaltenango Mamlar (Mam)  617.171  Huehuetenango, Quetzaltenango, San Marcos, Retalhuleu Mopanlar (Mopan)  2.891  El Petén Pokomamlar (Poqomam)  42.009  Escuintla, Guatemala, Jalapa Pokomçiler (Poqomchi')  114.423  Alta Verapaz, Baja Verapaz, El Quiché Sakapultekler (Sakapulteko)  9.763  El Quiché Sipakapalar (Sipakapense)  10.652 San Marcos Tektitekler (Tektiteko)  2.077  Huehuetenango Tzutuhiller (Tz'utujil)  78.498  Sololá, Suchitepéquez Uspantekler (Uspanteko)  7.494  El Quiché Şinkalar (Xinka)  16.214  Santa Rosa Garifunalar (Garífuna)  5.040  Livingston 

 Ayrıca bakınız 
Guatemala Maya Dilleri Akademisi

 Resim galerisi 

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 
Academia de Lenguas Mayas de Guatemala (resmi site)
Yale University: Genocide Studies program : Guatemala


Kategori:Orta Amerika Kızılderilileri
Kızılderililer
Kategori:Ülkelerine göre Kızılderililer