Yaz İzlenimleri Üzerine Kış Notları

Yaz İzlenimleri Üzerine Kış Notları (Rusça: Зимние заметки о летних впечатлениях), Fyodor Dostoyevski tarafından kaleme alınan bir edebî denemedir. Eser ilk kez yazarın kendi editörlüğünde yayımlanan Vremya dergisinde 1863 yılında basılmıştır.

Deneme, Dostoyevski'nin 1862'de yaptığı Avrupa gezisinin gözlemlerine ve Avrupa kültürü ile Rusların bu kültürü algılayışına dair yorumlarına dayanır. Yazarın ileride geliştireceği pek çok düşüncenin ilk ifadesi olarak kabul edilir.Helen Muchnic, "Dostoyevsky Abroad", The New York Review of Books, 6 Mayıs 1965. Erişim tarihi: 9 Ocak 2014

 Arka plan 
Dostoyevski, 1862 yılında ilk kez Batı Avrupa'ya seyahat etti. Paris, Londra ve diğer şehirlerde yaptığı gözlemler, Avrupa uygarlığına dair eleştirilerinin temelini oluşturdu. Eser, yazarın bu gezi notlarını ve Rusya'nın Avrupa karşısındaki konumuna ilişkin düşüncelerini içerir.

 Temalar 
 Siyasal 
Dostoyevski, Karl Marx’ın Avrupa’ya yönelik bazı eleştirilerini paylaşmakla birlikte Batıcı görüşlere mesafeli durdu. Panslavizm düşüncesinin savunucusu olarak, Avrupalı değerleri yozlaşmış buldu ve bu değerleri taklit eden Rusları eleştirdi.

 Dinsel 
Yazar, seyahatleri sırasında İngiltere’de Protestanları ve Katolikleri gözlemledi. Anglikanları “gururlu ve zengin, kendi ahlaki erdemlerine aşırı güvenen” bir topluluk olarak nitelendirdi. Katolik din adamlarını ise yoksulları yardım yoluyla etkilemeye çalışan kişiler olarak eleştirdi. Dostoyevski'ye göre Doğu Ortodoksluğu her iki gelenekten de üstün olup kilisede birliği koruyan ama zorlamayan bir öğretiydi.David Walsh, "Dostoyevsky's Discovery of the Christian Foundation of Society", Religion & Literature, cilt 19, sayı 2, University of Notre Dame, 1987, s. 23–45, JSTOR: 40059342.

 Toplumsal 
Dostoyevski'nin gözlemleri, dönemin tipik seyyahlarının değerlendirmelerinden ayrılır. Fransızları ikiyüzlü ve irrasyonel olarak görürken, halkın polis baskısı altında olduğunu belirtir. İngilizler için ise gururlu olduklarını, varlıklı kesimin yoksullara ilgisiz kaldığını, yoksulların ise çaresizlik içinde şiddete yöneldiğini yazar.

 Edebi önemi ve eleştiriler 
Dostoyevski eserin bazı yönlerden zayıf kaldığını kabul etmiş, özellikle Almanya'daki kısa süreli yolculuğunun gözlemlerini yetersiz bulmuştur. Dostoyevski araştırmacıları da eserin üslubunu yazarın diğer yapıtlarına kıyasla daha zayıf görür. Bununla birlikte Yaz İzlenimleri Üzerine Kış Notları, yazarın daha sonra kaleme aldığı Yeraltından Notlar için bir ön taslak olarak değerlendirilir.Joseph Frank, "Dostoevsky: The Encounter with Europe", Russian Review, cilt 22, sayı 3, 1963, s. 237–252, doi:10.2307/126268, JSTOR: 126268.

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 
 Зимние заметки о летних впечатлениях – Fedordostoevsky.ru  
 1866 tarihli ayrı basım

Kategori:Dostoyevski eserleri
Kategori:1863 kitapları
Kategori:Denemeler
Kategori:Batı karşıtlığı