Sevim Belli

Sevim Belli doğum adı ile Sevim Tarı (27 Nisan 1925, İstanbul - 24 Şubat 2025, İstanbul), Türk sosyalist yazar, çevirmen, doktor ve aktivist.

 Hayatı 
Sevim Belli 27 Nisan 1925'te İstanbul'da doğdu. Köklü ailelerinden birine mensup olan Belli, 1924-1947 arası başkomiserlik ve emniyet müdürlüğü yapmış olan (serkomiser) İsmail Hakkı Tarı ile Ayşe (Kalkavan) Tarı'nın kızı, Rizeli armatör Rıza Kalkavan'ın torunudur. Beylerbeyi semtindeki Nazım Kalkavan Yalısında büyüdü.

1949'da İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesini bitirdikten sonra ABD'ye gidip ardından Paris'te uzmanlık eğitimine başladı. Buradan katıldığı 3. Dünya Gençlik ve Öğrenci Festivali sırasında, Ağustos 1951'de Berlin'de Nâzım Hikmet ile tanıştı ve TKP'nin yurt dışı ve yurt içi yöneticileri arasında kuryelik görevi üstlendi. Bu şekilde Türkiye'ye gittikten sonra, İstanbul'dan Paris'e dönerken üzerinde 36 sayfalık bir raporla yakalandı. Bu rapor TKP liderlerinden Şefik Hüsnü Deymer ve Reşat Fuat Baraner'in Sevim Tarı'dan istedikleri yazılı faaliyet raporu idi.Mehmet Bozışık, Tutuklanma ve Yargılanmalarım , 4 Ekim 2012'de erişildi. Böylece TKP'ye yönelik geniş çaplı "1951 Tevkifatı" başladı.

Komünistlikten hükümlü hekimlerin tababet etme hakkı alındığı için, 1960'lı yıllarda yeni devrim yapmış Cezayir'de doktorluk yapmak üzere 1964'te çocuklarını da alıp yurt dışına çıktı.

1966'da Türkiye'ye geri döndü. TİP yönetiminin Sosyalist Devrim (SD) tezine karşı Millî Demokratik Devrim (MDD) tezini savunan muhalefet hareketi içinde yer aldı ve bu dönemde Marksist klasiklerin birçoğunun Türkçe çevirisini yaptı. 12 Mart döneminde tekrar tutuklandı ve 3 yıl cezaevinde kaldı.

14 Ekim 1979'daki senato seçimlerinde Tokat bağımsız senatör adayı oldu. 12 Eylül Darbesi'nin ardından tekrar yurt dışına çıktı. Anılarını "Boşuna Mı Çiğnedik" adında bir kitapta yazdı.

 Özel hayatı ve ölümü 
1957'de cezaevinde TKP yöneticilerinden Mihri Belli ile evlendi.Hücrede başlayan yarım asırlık aşk, Sabah Gazetesi , Ecevit Kılıç'ın röportajı, 19.08.2007 16 Ağustos 2011 tarihinde eşi Mihri Belli öldü. Sevim Belli 24 Şubat 2025'te İstanbul'da 99 yaşında hayatını kaybetti. 27 Şubat 2025'te Şişli Camii'nde düzenlenen törenin ardından Feriköy Mezarlığına defnedildi. 

 Türkçeye çevirdiği bazı kitaplar 
Karl Marx, Ekonomi Politiğin Eleştirisine Katkı, Sol Yayınları
Charles Darwin, Türlerin Kökeni, Onur Yayınları (Ekim 2005)
Charles Darwin, İnsanın Türeyişi, Onur Yayınları (Haziran 2002)
İbn-i Haldun, Mukaddime (3 cilt), Onur Yayınları (Kasım 2011)
Karl Marx, Louis Bonaparte'ın 18 Brumaire'i, Sol Yayınları
Karl Marx, F. Engels, Anarşizm Üzerine, Sol Yayınları
Karl Marx, F. Engels, Alman İdeolojisi [Feuerbach], Sol Yayınları
Karl Marx, F. Engels, Fransa'da Sınıf Savaşımları 1848- 1850, Sol Yayınları
Karl Marx, Louis Bonaparte'ın 18 Brumaire'i, Sol Yayınları
Karl Marx, Ücretli Emek ve Sermaye, Sol Yayınları
F. Engels, Ludwig Feuerbach ve Klasik Alman Felsefesinin Sonu, Sol Yayınları
Vladimir İlyiç Lenin, Materyalizm ve Ampiryokritisizm, Sol Yayınları
Georges Politzer, Felsefenin Başlangıç İlkeleri, Sol Yayınları
Zubritski Mitropolski, İlkel, Köleci ve Feodal Toplum Kapitalist Öncesi Biçimler, Sol Yayınları
Zubritski Mitropolski, Kapitalist Toplum, Sol Yayınları

 Kaynakça 

Kategori:1925 doğumlular
Kategori:2025'te ölenler
Kategori:Türk sosyalistler
Kategori:Türk komünistler
Kategori:Fransızcadan Türkçeye çeviri yapanlar
Kategori:İstanbul ili doğumlu çevirmenler
Kategori:Sosyalist Yeniden Kuruluş Partisi mensubu siyasetçiler
Kategori:Türk tutuklular ve hükümlüler
Kategori:İstanbul ilinde ölenler
Kategori:Türk hekimler
Kategori:Feriköy Mezarlığı'na defnedilenler
Kategori:20. yüzyıl Türk çevirmenleri
Kategori:21. yüzyıl Türk çevirmenleri