Ünsüz

Ünsüz, sessiz ya da konsonant; m, r, g gibi, oluşması esnasında, kısmen de olsa, bir engele çarpan konuşma sesi. Ünsüzler, ünlülerle birlikte kullanılarak heceleri meydana getirirler: de, le, em, es, bi, si gibi.Ergin 90

Türk alfabesinin yapısı gereği hemen hemen tüm sesler bir harf ile karşılanmıştır. Bu nedenle Türkçede ünsüz seslere karşılık gelen harflere ünsüz harfler denir. Ancak pek çok dilde aynı durum söz konusu değildir ve ünsüz harfler bazen birden çok sesi de karşılarlar.

+Akciğer ünsüzleri Eklemleme yeri →DudaksılTaçsılDamaksılKöksülGırtlaksılÇiftdudaksılDişsil-dudaksılDişsilDişyuvasılArtdişyuvasılÜstdamaksıl(Ön) DamaksılArtdamaksılKüçükdilsilYutaksılÜstgırtlaksıl Eklemleme biçimi ↓Patlamalı      GenizsilTitrekÇarpmalıSürtünmeli            	 Yansürtünmeli SürtünmesizYansürtünmesiz

Notlar
 Çift olarak yazılan sembollerden soldaki ötümsüz, sağdaki ötümlü ünsüzleri gösterir.
 Koyu alanlar, sesletimi imkânsız olduğu değerlendirilen ünsüzleri gösterir.

 Akciğer dışı ünsüzler Şaklamalar Ötümlü içpatlamalılar Dışgırtlaksıllar  Çiftdudaksıl  Çiftdudaksıl  Örnekler:  Dişsil  Dişsil/dişyuvasıl  Çiftdudaksıl  (Art)dişyuvasıl  Damaksıl  Dişsil/dişyuvasıl  Dişyuvasıl-damaksıl  Artdamaksıl  Artdamaksıl  Yandişyuvasıl  Küçükdilsil  Dişyuvasıl sürtünmeli

 Diğer simgeler  Ötümsüz dudaksıl-artdamaksıl sürtünmeli  Ötümlü dudaksıl-artdamaksıl sürtünmesiz  Ötümlü dudaksıl-damaksıl sürtünmesiz  Artdamaksıllaşmış dişyuvasıl yansürtünmesiz  Ötümsüz dişyuvasıl-damaksıl sürtünmeli  Ötümlü dişyuvasıl-damaksıl sürtünmeli  Ötümsüz artdişyuvasıl-damaksıl sürtünmeli

 [ɧ] sesinin çıkış yeri tartışmalıdır.

 Patlamalı sürtünmeliler Çubuklu Çubuksuz Tanım   Ötümsüz dişyuvasıl patlamalı sürtünmeli   Ötümlü dişyuvasıl patlamalı sürtünmeli   Ötümsüz artdişyuvasıl patlamalı sürtünmeli   Ötümlü artdişyuvasıl patlamalı sürtünmeli   Ötümsüz dişyuvasıl-damaksıl patlamalı sürtünmeli   Ötümlü dişyuvasıl-damaksıl patlamalı sürtünmeli   – Ötümsüz dişyuvasıl patlamalı yansürtünmeli Eşzamanlı ünsüzler   – Ötümsüz dudaksıl-artdamaksıl patlamalı   – Ötümsüz dudaksıl-artdamaksıl patlamalı   – Ötümlü dudaksıl-artdamaksıl genizsil

 Yumuşak ve sert ünsüzler 

Ses tellerinin titreşmesiyle oluşan ünsüzlere yumuşak, ötümlü veya tonlu ün­süzler denir: b, c, d, g, ğ, j, l, m, n, r, v, y, z

Ses telleri titreşmeden oluşan ünsüzlere ise sert, ötümsüz veya tonsuz ünsüzler denir: ç, f, h, k, p, s, ş, t

 Ayrıca bakınız 
 Ünlü
 Harf

 Kaynakça 
 Ergin, Muharrem. Üniversiteler İçin Türk Dili. İstanbul: Bayrak Yayım, 2009.
 Notlar