Valmy Muharebesi

Valmy Muharebesi ya da Valmy Topçu Harekâtı, Fransız İhtilali'ni izleyen Devrim Savaşları sırasında Fransız ordusunun kazandığı ilk büyük zaferdir. 20 Eylül 1792 tarihinde gerçekleşen çatışmada, Brunswick Dükü komutasındaki Prusya birlikleri Paris'e ilerlemeyi amaçladı; ancak Generaller François Kellermann ve Charles Dumouriez komutasındaki Fransız kuvvetleri, Champagne-Ardenne bölgesindeki Valmy köyü yakınlarında bu harekâtı durdurdu.

Devrim Savaşları'nın ilk aşaması olan Birinci Koalisyon Savaşı sırasında yeni kurulan Fransız hükûmeti henüz siyasi, askeri ve diplomatik açıdan kendini kanıtlamamıştı. Bu nedenle Valmy'de elde edilen görece küçük çaplı zafer, Devrim açısından büyük bir psikolojik anlam taşıdı. Çatışmanın sonucu çağdaş gözlemciler için beklenmedik oldu; Fransız devrimcileri için bir meşruiyet kaynağına, Prusya ordusu için ise şaşırtıcı bir yenilgiye dönüştü. Valmy Zaferi, kısa süre sonra toplanan Ulusal Konvansiyon'u cesaretlendirerek Fransa'da monarşinin resmen kaldırılmasına ve Fransız Cumhuriyeti'nin ilan edilmesine zemin hazırladı. Savaş, Devrim'in seyrini ve Avrupa'daki siyasal gelişmeleri doğrudan etkileyen sonuçları nedeniyle, tarihçiler tarafından modern tarihin en önemli muharebelerinden biri olarak değerlendirilmektedir.

 Muharebenin gelişimi 
Verdun Muharebesi'ni kazanan Prusyalılar, Avusturyalılar'ın desteğini alarak Fransa'nın içlerine doğru girmeye başladı. Bunu duyan Mareşal Dumouriez, Hollanda'ya ilerlemekte olan ordusunu durdurup, Prusya Ordusu'na arkadan saldırabilmek için geri döndü.Schama, s. 640. Mareşal Kellerman da Dumouriez'e katılmak için Metz'den yola çıktı. İki mareşalin ordusu 19 Eylül'de Sainte-Menehould'da buluştu. Böylece ordu, Prusya Ordusu'nun doğusunda kalmış oluyordu.

Fransızların karşı saldırıya geçtiğini duyan Prusya-Avusturya birleşik ordusu, Fransa'nın içlerine ilerlemek yerine, geri dönüp gelen orduyu karşılamaya hazırlandı. Ordu manevrayı tamamlayınca, bölgenin kuzeyindeki ağaçlık bölüme yöneldi. Bu sırada Kellerman ise, tepede duran yel değirmeninde konuşlandı. Prusya ordusu ağaçlık yerden çıkınca, muharebe karşılıklı top atışlarıyla başladı. Prusyalılar top atışlarında başarısız olunca, piyade askerleriyle ilerlemeye çalıştı.Azema ss. 84–85.

Prusyalıların ilerlemesi de başarısız olunca, Kellerman şapkasını çıkartıp "Vive la Nation" diye bağırdı. Bu söz Fransız ordusunda dalga halinde halinde yayıldı. Sözün etkisi, Prusya ordusunda çok büyük etkisi oldu. ordu demoralize olup, doğuya doğru geri çekilmeye başladı.Soboul, s. 589. General Ferdinand da savaş alanında kaçtı. Fazla kayıp olmamasına karşın, bu geri çekilişin nedeni hiçbir zaman bilinmedi.Lanning, s. 145.

 Sonrası 
Bu çatışma, Prusya seferinin dönüm noktası oldu. Gıda kıtlığı ve dizanteriyle mücadele eden Prusya ordusu, Ren Nehri'ni geçtikten sonra da geri çekilmeyi sürdürdü.Schama, s. 641. Fransız kuvvetleri kısa sürede Almanya içlerine ilerleyerek Ekim ayında Mainz'ı ele geçirdi. Dumouriez yeniden Avusturya Hollandası'na karşı harekete geçerken, Kellermann Metz'deki cepheyi ustaca güvence altına aldı.

Dumouriez'in talihi kısa sürede değişti. Kasım 1792'de Jemappes'te önemli bir başarı kazanmasına rağmen ertesi yıl ağır yenilgiler sonucu itibarı sarsıldı ve sonunda yaşamının geri kalanında kraliyetçi tarafa geçti.Thiers, s. 298. Ordusunun büyük kayıpları bu sürecin başlıca nedeni oldu. Kellermann ise uzun ve seçkin bir askerî kariyer sürdürdü; 1808'de Napolyon tarafından asalet unvanı ile onurlandırılarak Valmy Dükü ilan edildi.Dunn-Pattinson, s. 321.

 Mirası 
alt=refer to caption|küçükresim|Valmy'deki yel değirmeninin modern bir kopyası, anıt alanının ortasında durmaktadır.
Askeri tarih açısından bu savaş, modern savaşı yeniden şekillendiren özellikler ortaya koydu. Siyasi propaganda, psikolojik savaş ve çok sayıda siyasallaşmış sivilin istekli katılımı açısından “topyekûn savaş”ın temel bileşenlerini örnekledi.E. H. Wainwright, "The cannonade of Valmy." (1973), ss. 62-76.

 Kaynakça 

Kategori:Fransız Devrim Savaşları
Kategori:Fransız Devrim Savaşları'nda muharebeler