Hollywood film ve dizilerinin Yeşilçam uyarlamaları listesi

Hollywood film ve dizilerinin Yeşilçam uyarlamaları, ABD'de üretilmiş bazı popüler sinema filmlerinin ve televizyon dizilerinin, özellikle 1970'li ve 1980'li yıllarda yoğun olmak üzere, Türkiye'de Türk oyuncular ve yönetmenler tarafından yapılan yerelleştirilmiş yeni versiyonları için yapılan tanımlamadır. Küçümseyici hattâ alaycı bir tanımlamayla bu tür filmlere "İstismar sineması"nın (Exploitation films) bir alt türü olarak "Turksploitation filmleri" adı takılmıştır.

 Arka plan 
Yeni konu ve senaryolara her zaman aç olan sinemanın ilk günlerinden beri uyarlamaya başvurması pek de yadırganacak bir şey değildir. Yıllar içinde binlerce roman, öykü, tiyatro oyunu, masal, çizgi karakterler hattâ dini metinler defalarca sinemaya uyarlanmıştır ve halâ da uyarlanmaya devam etmektedir.

Sinemadaki uyarlamaların bir değişik türü de, bir ülkede belli bir zamanda çekilmiş bir filmin, genelde başka bir ülkede farklı bir ekip tarafından yeniden çekilmesidir. Bu yeniden çekimlerde mekânlar, kişiler ve bir ölçüde konu yerel şartlara ve zamana göre değişikliğe uğratılır. Bu türetilmiş uyarlama filmler genelde yeniden çevrimin yapıldığı ülkenin kendi iç pazarı için üretildikleri için, o ülke halkı tarafından yadırganmıyacak bir forma sokulurlar, yani yerelleştirilirler. Örneğin Akira Kurosawa'nın "Yedi Samuray" (1954) filmi samurayların hüküm sürdüğü Orta Çağ Japonya'sında geçiyorken, bu filmin 1960 tarihli Amerikan uyarlaması olan "Yedi Silahşörler"de (The Magnificent Seven) yönetmen John Sturges, konuyu ve karakterleri 19. yüzyılın Vahşi Batı'sına taşımıştı. Sinema tarihinde bu gibi sayısız örnekler vardır.

Türkiye'de de Yeşilçam sineması duruma ilgisiz kalmamış ve çok sayıda Hollywood filminin uyarlamasını yapmıştır. Bu 'furya' özellikle 1960'lı yıllardan başlayıp 1980'lerin sonuna kadar tüm hızıyla sürmüş, sonra da bu uyarlama filmlerin sayısı giderek azalmıştır. Yeşilçam uyarlamalarının bir kısmı da 'uyarlamanın uyarlaması' şeklinde olmuştur. Örneğin yukarıda bahsedilen "Yedi Silahşörler" filmi, 1964 yılında Tunç Başaran tarafından On Korkusuz Adam adıyla uyarlanmış ve konusu o tarihte güncelliğini koruyan Kıbrıs Olayları'na taşınmıştı. Hattâ aynı yönetmen ertesi yıl On Korkusuz Kadın adıyla filmin başka bir uyarlamasını daha çekmişti. Yeşilçam uyarlamalarının bir kısmı aslına birebir benzerken, bazıları oldukça serbest uyarlamalardır. Bir kısmı da çok absürd bulunan bu tür filmlere "Turksploitation" filmleri adı verilmiş ve "İstismar sineması"nın (Exploitation films) bir alt türü olarak kategorize edilmiştir. Terim Der Spiegel dergisinden kaynaklanmaktadır.

 Filmler 

+Türk istismar filmleriÖzgün film adıÖzgün filmin yılıKopya filmin adıKopya filmin yılıNotlarDracula (Drakula)1931Drakula İstanbul'da1953 Sadece Dracula karakteri alınmış, öykü yerelleştirilmiş.Tarzan the Ape Man1932Tarzan İstanbul'da1952Kopyalanmış görüntüler mevcutIt Happened One Night (Bir Gecede Oldu)1934Halk Çocuğu1964{{Netleştir}}Mr.Deeds Goes to Town1936Anadolu Çocuğu1964{{Netleştir}}Flash Gordon1936Baytekin Fezada Çarpışanlar1967 1936 tarihli özgün film, ABD'de ve Türkiye'de sinemalarda dizi halinde (serial) gösterilmiştir. {{Netleştir}}Snow White and the Seven Dwarfs1937Pamuk Prenses ve Yedi Cüceler1970 Çizgi film uyarlamasıThe Adventures of Robin Hood1938Vatan Kurtaran Aslan1966{{Netleştir}}Captain America19443 Dev Adam1973 Filmin diğer iki süper kahramanı "Örümcek Adam" ve "Santo"Superman1948Süpermen Fantoma'ya Karşı1969Superman1948Süper Adam1971Superman1948Süpermen Geliyor1972 Superman1948Süper Adam İstanbul'da1972Superman1948Süper Adam Kadınlar Arasında1972Superman1948Süpermen Dönüyor (film, 1979)1979Superman1948Süpermenler1979Superman1948Üç Süpermen Olimpiyatlarda1984 Cinderella1950Sinderella Kül Kedisi1971Çizgi film uyarlaması {{Netleştir}}The Wizard of Oz1951Ayşecik ve Sihirli Cüceler Rüyalar Ülkesinde1971 Viva Zapata1952Reşo: Vatan İçin1974{{Netleştir}}Roma Tatili1953İstanbul'da Aşk Başkadır1961{{Netleştir}}Roma Tatili1953İstanbul Tatili1968Senaryo: Bülent Oran {{Netleştir}}Roma Tatili1953Bir Günlük Aşk1986Sabrina1954Şoförün Kızı1965{{Netleştir}}Some Like it Hot1959Çapkın Kızlar1975 "Bazıları Sıcak Sever"in üçüncü Yeşilçam uyarlaması. Bu da renkli çekilmiş.The Magnificent Seven1960On Korkusuz Adam1964{{Netleştir}}Psycho1960İstanbul Dehşet İçinde1966{{Netleştir}}West Side Story1961Yasak Sokaklar1994{{Netleştir}}A Pocketful Of Miracles1961Elmacı Kadın1971{{Netleştir}}One-Eyed Jacks1961Dağların Kartalı1970{{Netleştir}}İlk 4 James Bond filmi1962-1965Cezmi Band 007.51965İngiliz filminden uyarlama {{Netleştir}}İlk 4 James Bond filmi1962-1965Altın Çocuk1966İngiliz filminden uyarlama {{Netleştir}}Irma La Douce1963Kırmızı Fener Sokağı1968 Uyarlama senaryo Suavi Sualp {{Netleştir}}The Sound of Music1965Sen Bir Meleksin1969Professionals1966Devlerin İntikamı1967 Aslen bir "köy filmi" olan "Devlerin İntikamı" klasik mert delikanlı-kötü toprak ağası çatışmasını Western kalıplarında perdeye yansımıştı {{Netleştir}}Batman1966Betmen Yarasa Adam1973 Bonnie and Clyde1967Cemo İle Cemile1971{{Netleştir}}Red Kit1967Çifte Tabancalı Damat1967 Çizgi karakterden uyarlandı, zira bu siyah-beyaz film dünyadaki ilk Red Kit uyarlaması. Öztürk Serengil Red Kit Ahmet rolünde. {{Netleştir}}Daisy Town1970Red Kit1974 Çizgi filmden ve karakterlerden uyarlandı. Siyah-beyaz. Red Kit'''i İzzet Günay oynuyor.
|-
|A Star Is Born
|1970||Minik Serçe||1978||{{Netleştir}}
|-
|And Soon the Darkness
|1970||Macera Yolu||1974||Özgün filmde bisikletleriyle Fransa kırsalında tatile çıkan iki İngiliz kızının başından geçenler anlatılıyorken, Yeşilçam çevriminde konu Antalya kırsalına taşınmış. Orijinal filmin 2010'da aynı adla yeniden çevrimi yapıldı, bu kez olaylar Arjantin'de geçiyordu. {{Netleştir}}
|-
|Daisy Town|1971||Atını Seven Kovboy (Red Kit Daltonlara Karşı)||1974|| Çizgi filmden ve karakterlerden uyarlandı. Renkli. Bu kez Sadri Alışık Red Kit. {{Netleştir}}
|-
|Straw Dogs|1971||Kadınca||1984||{{Netleştir}}
|-
|Dirty Harry|1971||Kelepçe||1982||{{Netleştir}}
|-
|The Sting|1973||Belalılar||1974||{{Netleştir}}
|-
|The Exorcist|1973||Şeytan||1974|| Şeytanı kızın vücudundan çıkartan rahip, Türk versiyonunda imam olmuştur ve kıza zemzem atar.
|-
|Emmanuelle|1974||Kasımpaşalı Emmanuel||1979|| Fransız filminden uyarlama
|-
|Death Wish|1974||Cellat||1975||{{Netleştir}}
|-
|Jaws|1975||Çöl||1983||
|-
|Rocky|1976||Kara Şimşek 1||1985||
|-
|Star Wars|1977||Dünyayı Kurtaran Adam||1982||
|-
|The Postman Always Rings Twice|1980||Sarı Bela||1985|| Birebir aynısı
|-
|The Blues Brothers
|1980||Sazcı Kardeşler||1990||Soft pornografik bir uyarlama {{Netleştir}}
|-
|The Shining
|1980||Biri Beni Gözlüyor||1988||{{Netleştir}}
|-
|Endless Love|1981||Bitmeyen Sevda||1986||{{Netleştir}}
|-
|E.T.|1982||Badi||1983|| E.T.'nin iki uyarlamasından ilki. Diğeri ise "Homoti"
|-
|E.T.|1982||Homoti||1987|| E.T.'nin iki uyarlamasından ikincisi. İlkinin adı "Badi"
|-
|Tootsie|1982||Şabaniye||1984||{{Netleştir}}
|-
|First Blood
|1982||Vahşi Kan||1983||
|-
|First Blood
|1982||Ramo - Türk Rambosu||1986||
|-
|Breathless
|1983||Çılgın Aşıklar||1990||{{Netleştir}}
|-
|Falling In Love|1984||Bir Günah Gibi||1987||{{Netleştir}}
|-
|Rambo: First Blood Part II
|1985||Korkusuz (Rambo)||1986|| Afişi bile aynı
|-
|Fatal Attraction|1988||Sapık Kadın''1988{{Netleştir}}

 Kaynakça 

 Sinema dergisi, Mart 1995 tarihli 6. sayısındaki Burak Göral yazısı (68-70. sayfalar)
 IMDb'nin ilgili sayfaları.
 Sinematürk sitesindeki ilgili sayfalar.
 Milliyet gazetesi arşivinde ilgili sayfalar.

 Dış bağlantılar 
 "Der Spiegel" dergisinde "Türkische B-Movies: Süpertrash aus Hüllywood" 

Kategori:Türkiye sineması
Kategori:Film listeleri
Kategori:Türkiye listeleri