Türkiye demografisi

Bu maddede Türkiye sınırları içinde yaşayan nüfusa ve bu nüfusun çeşitli özelliklerine ait veriler bulunur.

Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi (ADNKS) sonuçlarına göre 31 Aralık 2025 itibarıyla Türkiye'nin nüfusu (referans tarihinde geçerli ikamet veya çalışma iznine sahip yabancı uyruklu kişiler, uluslararası koruma kimlik belgesi gibi ikamet izni yerine geçen kimlik belgesi olan ve referans tarihinde geçerli adres beyanı olan kişiler ve izinle Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlığından çıkmış referans tarihinde geçerli adres beyanı olan mavi kart hamili kişiler dahil olmak üzere, geçici koruma kapsamındaki Suriyeli sığınmacılar ve 90 günden kısa süreli ikamet izni veya vize sahibi yabancı uyruklu kişiler hariç olmak üzere) 86.092.168'tir. Bu sayının yüzde 50,02'si (43.059.434) erkeklerden, yüzde 49,98'i (43.032.734) kadınlardan oluşur. 0-14 yaş grubu nüfus, toplam nüfusun yüzde 20,4'sını oluşturur. Bu oran 1965'ten beri sürekli azalmakta ve Türkiye toplumu giderek yaşlanmaktadır. 0-14 yaş grubu 2007'de nüfusun yüzde 26,4'ünü oluştururken 2025'te yüzde 20,4'üne karşılık gelmektedir.

Türkiye demografisinde gözlemlenen en önemli değişimlerden biri kentleşme oranıdır. 1927 yılında nüfusun %75,8'i kırsal (10.000'den az nüfuslu yerleşimler), %24,2'si ise kentsel alanlarda yaşamaktayken, bu oranlar zamanla tersine dönmüştür. 2011 yılı itibarıyla Türkiye nüfusunun %23,2'si (17.338.563 kişi) kırsal alanlarda (belde ve köylerde), %76,8'i (57.385.706 kişi) ise kentsel alanlarda (il ve ilçe merkezleri) yaşamaktadır.

 Nüfus piramidi 
Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi'ne göre 2024 yılı itibarıyla Türkiye nüfusunun yaş gruplarına göre dağılımı:

küçükresim|İllere göre toplam doğurganlık hızı (2024)

|center|800px

 Nüfus artış hızı 
Türkiye nüfusu 1927-2025 arasında 6,3 kat artmıştır. Cumhuriyet döneminin ilk nüfus sayımının yapıldığı 1927'den 2000'li yıllara kadar yıllık ortalama nüfus artış hızı, hem doğumların azaldığı hem de ölümlerin arttığı II. Dünya Savaşı (1939-45) dönemi dışında yüzde 2'nin üstünde kalmış, özellikle 1945-1960 arasında nüfus artış hızı hızlanmıştır. 1960'lı yıllardan itibarense Türkiye'nin nüfus artış hızında düzenli bir düşme olduğu söylenebilir. 2000'li yıllarda yüzde 2'nin altına inen nüfus artış hızı, 2020'li yıllardan itibaren yüzde 1'in altına gerilemiştir.

 Nüfus politikaları 
Nüfus, sınırları belli bir bölgede yaşamakta olan insan sayısına denir. Nüfusu etkileyen faktörleri iki gruba ayırmak mümkündür. Doğal faktörler olarak tanımlanan grupta; yer şekilleri, iklim ve toprak gibi özelliklerden bahsedilirken beşeri faktörlerde ise tarım, yeraltı kaynakları, turizm, ulaşım gibi başlıkları incelemek mümkündür.

Nüfus politikası, ülke yönetiminde bir söz sahibi olan siyasal iktidarın, yönettiği ülkenin nüfusunun niteliği ve niceliği ile nüfus artış-azalışına ilişkin yürürlülüğe koyduğu her türlü uygulamalardır.

Türkiye Cumhuriyeti tarihi boyunca sosyoekonomik koşullarının sürekli değişiklik göstermesinden dolayı birbirinden farklı nüfus politikaları benimsemiştir. Türkiye'de uygulanan nüfus politikalarını nüfus artışının özendirildiği dönem (1923-46), açık bir politikanın bulunmadığı dönem (1946-1965), aile planlaması dönemi (1965-2015) ve doğum yanlısı dönem (2015 sonrası) olarak ayırmak mümkündür.

• 1923-1946 yıllarında nüfus artışının özendirildiği dönemde, I. Dünya Savaşı ve Kurtuluş Savaşı sürecinde yaşanan ağır insan kayıpları, özellikle genç erkek nüfusunun azalmasıyla nüfusu arttırma politikaları gündeme gelmiştir. Ülkenin, cumhuriyetinin ilk yıllarında, yaşanan savaşlar nedeniyle kalkınması ve savunulabilmesi için nüfus artış hızının arttırılması gerekli görülmüş, bu dönemde fazla nüfus sahibi olmak, güçlü olmayla eş değer sayılmıştır. Bu sebeple 1923-1946 döneminde Türkiye'de doğumları teşvik ediici (pro-natalist) politikalar benimsenmiştir. Bu dönemde yürürlüğe konulan uygulamalar aşağıda verilen maddeler şeklindedir.

 1930 yılında çıkarılan yasa ile beraber altı veya daha fazla çocuk sahibi olan annelere para veya madalya ödülü tahsil edilmiştir.
 Ülkede gebeliği önleyen yöntemler ve gebeliği önleyen ilaçların kullanımı yasaklanmıştır.
 Çok çocuklu ailelere hazineye ait topraklardan dağıtılması kararlaştırılmıştır.
 1929'da çıkarılan yasayla çok çocuklu ailelerim yol vergisinden muaf tutulması kararlaştırılmıştır.

• 1946-1965 dönemi II. Dünya Savaşı'nın sona ermesiyle ve hizmet sektöründeki iyileşmeyle beraber ölüm oranlarının düştüğü, açık bir politikanın bulunmadığı dönemdir. Tıp alanındaki gelişmelere bağlı olarak, ölüm oranları azalarak doğum oranları artmış, bu sebeple nüfus artış hızı da hızla artmıştır. Ancak bu hızlı nüfus artış hızı, Türkiye'nin ekonomik büyümesinin bireylere yansıması açısından olumsuz etkilerini göstermeye başlamış, ülkenin kalkınma hızı ve ekonomik gelişmeler yavaşlamıştır. Bu sebeple ülkede 1960'lı yıllardan itibaren nüfus artış hızını azaltmaya yönelik politikalar benimsenmiştir.

• 1965-2015 yıllarında aile planlaması döneminde, Türkiye nüfusunun artış oranının sınırlı tutulması istenmiş, bunun da aile planlaması altında yapılabileceğine inanılmıştır. Bu sebeple 1965 yılında yürürlüğe giren Nüfus Planlama Yasası'yla doğumları kısıtlayıcı (anti-natalist) politikaların uygulanması doğru bulunmuştur. Ülkenin nüfus artış hızını azaltmaya yönelik uygulamalar aşağıda verilen maddeler şeklindedir;

 Ülkede evlenme yaşı erkeklerde 18, kadınlarda ise 17'ye yükseltilmiştir. 
 1983'te çıkarılan yasa ile beraber 10 haftaya kadar kürtaj yapılmasına izin verilmiştir.

• 2015 ve sonrasında doğum yanlısı politika; 2008'de başbakanın “en az üç çocuk” söylemiyle başlamış, 2015'te söylemden eyleme geçilmiş, “Ailenin ve Dinamik Nüfus Yapısının Korunması Programı Eylem Planı” açıklanmıştır.

Türkiye İstatistik Kurumu'nun araştırmalarına göre Türkiye toplam nüfusunun 2050'de 93,5 milyon ve 2075'te 89,2 milyon kişi olması öngörülmektedir. Gerekli önlemlerin alınmaması durumunda 2038 yılında da aktif-üretici nüfusunun ve toplam nüfusun azalmaya başlayacağı tahmin edilmektedir. Bu sebeple nüfus politikalarıyla doğum oranlarının arttırılması ve yaşlanan nüfusa yönelik etkin politikaların geliştirilmesine ihtiyaç duyulmaktadır.

 BM tahminleri 
BM Ekonomik ve Sosyal İşler Dairesi'nden rakamlar:
YıllarCanlı doğumlarÖlümlerDoğal nüfus artışıKaba doğum hızı (1000 Kişide)Kaba ölüm hızı (1000 Kişide)Nüfus artış hızı (1000 Kişide)Toplam doğurganlık hızı|Bebek ölüm hızı (1000 Kişide) 1950-1955 1 108 000  431 000  677 000 48,4 18,8 29,6 6,30 167,4 1955-1960 1 237 000  485 000  752 000 46,9 18,4 28,5 6,15 163,9 1960-1965 1 328 000  529 000  799 000 44,3 17,6 26,7 6,05 160,5 1965-1970 1 355 000  562 000  792 000 40,3 16,7 23,6 5,70 156,9 1970-1975 1 451 000  564 000  887 000 38,7 15,0 23,7 5,30 141,3 1975-1980 1 523 000  545 000  977 000 36,4 13,0 23,4 4,72 119,4 1980-1985 1 579 000  505 000 1 074 000 33,8 10,8 23,0 4,15 96,7 1985-1990 1 433 000  457 000  976 000 27,7 8,8 18,9 3,28 78,0 1990-1995 1 419 000  432 000  987 000 25,1 7,7 17,4 2,90 63,0 1995-2000 1 382 000  399 000  983 000 22,6 6,5 16,1 2,57 45,5 2000-2005 1 296 000  373 000  923 000 19,7 5,7 14,0 2,23 31,4 2005-2010 1 316 000  384 000  932 000 18,7 5,5 13,2 2,15 24,0 2010-2015 1 295 000  381 000  914 000 17,1 5,0 12,1 2,11 13,0

 TÜİK Verileri 
NüfusCanlı doğumlarÖlümlerDoğal nüfus artışıKaba doğum hızı (1000 Kişide)Kaba ölüm hızı (1000 Kişide)Nüfus artış hızı (1000 Kişide)Toplam doğurganlık hızı[Kadın başına çocuk sayısı] 2001 1.323.341 175.137 1.148.204 20,3 2,37 2002 1.229.555 175.434 1.054.121 18,6 2,17 2003 1.198.927 184.330 1.014.597 17,9 2,09 2004 1.222.484 187.086 1.035.398 18,0 2,11 2005 1.244.041 197.520 1.046.521 18,1 2,12 2006 1.255.432 210.146 1.045.286 18,1 2,12 2007 70.586.256 1.289.992 212.731 1.077.261 18,3 2,16 2008 71.517.100 1.295.511 215.562 1.079.949 18,2 2,15 2009 72.561.312 1.266.751 368.390 898.361 17,6 5,1 12,5 2,10 2010 73.722.988 1.261.169 365.190 894.687 17,2 5,0 12,2 2,08 2011 74.724.269 1.248.550 375.923 871.158 16,8 5,1 11,7 2,05 2012 75.627.384 1.292.380 376.000 914.387 17,2 5,0 12,2 2,11 2013 76.667.864 1.294.088 372.686 918.531 17,0 4,9 12,1 2,10 2014 77.695.904 1.345.286 391.009 954.277 17,4 5,1 12,3 2,18 2015 78.741.053 1.333.329 405.202 928.127 17,0 5,2 11,8 2,15 2016 79.814.871 1.311.895 422.726 889.169 16,5 5,3 11,2 2,11 2017 80.810.525 1.291.055 425.781 865.274 16,1 5,3 10,8 2,07 2018 82.003.882 1.248.847 426.106 822.741 15,3 5,2 10,1 1,992019 83.154.997 1.183.652 435.941 747.711 14,3 5,3 9,0 1,88 2020 83.614.362 1.115.821 507.938 607.883 13,4 6,1 7,3 1,76 2021 84.680.273 1.079.842 565.594 514.248 12,8 6,7 6,1 1,70 2022 85.279.553 1.035.795 504.839 530.956 12,2  5.9 6,3 1,62 2023 85.372.377 958.408 525.814 432.594 11,2  6,2 5,0 1,51 2024 85.664.944 937.369 489.361 448.008 11,0 5,7 5,3 1,48

 Yaşlanma 

 Yaş Bağımlılık Oranı Yıl  0-1415-6465+Toplam   Bağımlılık Oranı 1935  41,3  54,7  4,0  100,00  0,82 1955  39,5  57,1  3,4  100,00  0,75 1965  41,9  54,1  4,0  100,00  0,84 1975  40,6  54,8  4,6  100,00  0,82 1985  37,6  58,2  4,2  100,00  0,71 1990  34,6  61,1  4,3  100,00  0,64 2000  29,8  64.4  5,7  100,00  0,55 2010  25,6  67,1  7,2  100,00  0,49 2020  22,8  67,7  9,5  100,00  0,48 2025  20,4  68,5  11,1  100,00  0,46
küçükresim|upright=1.16|Yaşa göre nüfus dağılımı.
2025 yılı itibarıyla 0-14 yaş grubunun toplam nüfus içindeki payı %20,4, 2024 yılı itibarıyla çocuk nüfusu (0-17 yaş grubu) oranı %25,5'tir. Nüfusun yaklaşık beşte birini, henüz eğitim çağında olması gereken, bu yüzden çalışma çağına gelmemişÇalıştırma Yaşı (4857 S. Ka'nûn , 71. Madde): Onbeş yaşını doldurmamış çocukların çalıştırılması yasaktır. Ancak, on dört yaşını doldurmuş ve ilköğretimi tamamlamış olan çocuklar, bedensel, zihinsel ve ahlaki gelişmelerine ve eğitime devam edenlerin okullarına devamına engel olmayacak hafif işlerde çalıştırılabilirler. kişiler oluşturur. TÜİK'in, nüfus projeksiyonlarının demografik göstergelerdeki mevcut yapının devam edeceğini varsayan ana senaryosuna göre çocuk nüfus oranının 2030 yılında %22,1, 2040 yılında %17,9, 2060 yılında %16,9, 2080 yılında %15,2 ve 2100 yılında %14,5 olacağı öngörülmektedir.İstatistiklerle Çocuk, 2024 , TÜİK

Çalışma çağındaki (15-64 yaş arası) birey başına düşen çocuk (-15) ve yaşlı birey (+65) sayısını gösteren toplam yaş bağımlılık oranı; 1935'te 100 kişi için 83 kişiyken, 1990'da çalışma çağındaki her 100 kişi için 64 kişiydi. Bu oran 2020 yılı için 47'ye, 2023 yılı içinde 46'ya gerilemiştir.

Türkiye'de yaşlı nüfusun (65+ yaş) toplam nüfus içindeki payı; 20. yüzyılın son on yılına kadar yüzde 5'in altında kalarak ciddî bir değişiklik göstermemiştir. Doğurganlıktaki düşüşle birlikte yaşlı nüfusun toplam nüfus içindeki payı giderek artmaktadır. Hızlı iç göç nedeniyle özellikle kırsal kesimin yaşlılık oranları, daha hızlı artmaktadır. 2020 yılında %9,5, 2025 yılında da 11,1 olan 65 yaş ve üzeri nüfusun oranının 2050 yılında %17,6'ya ulaşacağı tahmin edilmektedir.Türkiye'de Yaşlıların Durumu Yaşlanma Ulusal Eylem Planı, Sosyal Sektörler ve Koordinasyon Genel Müdürlüğü, 2007. ISBN 978-975-19-4115-5.

 Göç 
Zaman içinde doğurganlık ve ölümlülükte azalmalar görülmüşse de, göç hareketi hızını fazla kaybetmemiştir. Türkiye'de iç göç kırdan kıra, kentten kıra, kentten kente ve kırdan
kente doğru bir seyir izlemektedir ve genelde doğudan batıya doğru gerçekleşmektedir.

1927 yılında nüfusun yüzde 75,8'i kırsal, yüzde 24,2'si kentsel alanlarda yaşarken, bu oranlar 83 yıl içinde tam tersine dönmüştür. 2011 yılı itibarıyla Türkiye nüfusunun yüzde 23,2'si (17.338.563) kırsal alanda (belde ve köyler) yaşarken, yüzde 76,8'i (57.385.706) kentsel (il ve ilçe merkezleri) alanlarda yaşamaktadır. 2012'den sonraki istatistiklerde 2012 yılında kabul edilen 6360 sayılı kanun ile büyükşehir belediyeli illerin yönetsel alanlarının bütünüyle kentsel alan olarak işlem görmesi yüzünden ülke genelinde kır/kent nüfusu oranlarının gerçekten uzaklaştığı görülmektedir. 2015 yılında Türkiye nüfusunun % 92,1'inin kentlerde, %7,9'unun kırsal kesimde yaşadığı ileri sürülmektedir ki bu oranlar gerçeği yansıtmamaktadır.

Kentsel nüfustaki artış özellikle 1950'lerden itibaren kırsal-tarımsal çözülme, kırsal kesimde topraktan kopma ve işsizlik gibi nedenlerle hızlanmıştır. 1927-50 arasında yalnızca 0,8 puan artan kentsel nüfus oranı 1950-2010 arasında 51 puan yükselmiştir. 1927-35 arasında kırsal ve kentsel alanlarda yıllık ortalama nüfus artış hızları birbirine yakın olmuştur. 1935-40 arasında kentsel alanlarda artış, 1940-45 arasında ise II. Dünya Savaşı'nın etkisiyle hem kırsal, hem kentsel alanlarda düşme görülmüştür. 1950'den sonra yıllık ortalama kentsel nüfus artışının çok hızlanması kırdan kente göçün artmasıyla açıklanabilir.

1927-2010 arasında kentsel nüfusun büyük artış göstermiş olmasına karşın, kentsel nüfusun büyük bölümü kırsal kökenlidir. Çünkü 1927'de 3,3 milyon olan kentsel nüfus, 1927-2010 arasında Türkiye nüfusu gibi 5,5 katına çıksaydı, 2010'da yalnızca 18 milyona ulaşabilirdi. Oysa 2010 yılında kentsel nüfus 56,2 milyondu, dolayısıyla da ancak yüzde 32'sinin kent kökenli olduğu söylenebilir. Kentsel nüfusun doğurganlığının daha az olduğu düşünülürse, bu oran gerçekte daha da düşük olmalıdır.

1980'li yıllara kadar çoğunlukla ekonomik sebeplerle gerçekleşen göçler o tarihlerden itibaren "terör odaklı" hale gelmeye başlamıştır. Doğu ve Güneydoğu'dan 1980'lerde sonlarında kabaran göç dalgasının temelinde toplumsal-siyasal sarsıntıların ekonomik güçlüklere eklenmesi yatabilir. Buna bağlı olarak göç hareketleri metropollerde önceleri çoğunlukla konut ve altyapı gibi fiziksel sorunlara yol açarken, göçlerin son yıllarda yoğunlaşması etnik bir karakterde algılanmasına veya adlandırılmasına neden oldu.Türkiye'de İç Göç Olgusu ve Kentleşme, Serdar Sağlam, 2006. ISSN 1305-5992.

2016-2017 yıllarına ait istatistiklere göre toplam 80.810.525 olan Türkiye nüfusu içinde 2.256.083 kişinin bölgeler arasında yer değiştirdiği belirlenmiştir. İstanbul (2016, 2017 ve 2018 yıllarında üst üste net göç verdi) dışında Marmara ve Ege net göç alan bölgeler olurken, İstanbul, Akdeniz, Orta Anadolu, Batı Karadeniz, Doğu Karadeniz, Kuzeydoğu Anadolu, Ortadoğu Anadolu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinde verilen göçlerin alınan göçlerden daha fazla olduğu söylenebilir.

 1927-2021 Yılları arasında Kırsal ve Kentsel Nüfusun Sayısal ve Yüzde Dağılımı Yıl  KırKentKır (%)Kent (%)    1927  10.342.391  3.305.879  75,8  24,2 1935  12.355.376  3.802.642  76,5  23,5 1940  13.474.701  4.346.249  75,6  24,4 1945  14.103.072  4.687.102  75,1  24,9 1950  15.702.851  5.244.337  75  25 1955  17.137.420  6.927.343  71,2  28,8  1960  18.895.089  8.859.731  68,1  31,9 1965  20.585.604  10.805.817  65,6  34,4 1970  21.914.075  13.691.101  61,5  38,5 1975  23.478.651  16.869.068  58,2  41,8 1980  25.091.950  19.645.007  56,1  43,7  1985  23.798.701  26.865.757  47  53  1990  23.146.684  33.326.351  41  59  2000  23.797.743  44.006.184  35,1  64,9 2007  20.838.397  49.747.859  29,5  70,5 2008  17.905.377  53.611.723  25  75 2009  17.754.093  54.807.219  24,5  75,5 2010  17.500.632  56.222.356  23,7  76,3 2011  17.338.563  57.385.706  23,2  76,8 2012  17.178.953  58.448.431  22,7  77,2 2013  6.633.451  70.034.413  8,7  91,3 2014  6.409.722  71.286.182  8,2  91,8 2015  6.217.919  72.523.134  7,9  92,1 2016  6.143.123  73.671.748  7,7  92,3 2017  6.049.393  74.761.132  7,5  92,5 2018  5.115.275  76.808.607  6,2  93,8 2019  6.003.717  77.151.280  7,2  92,8 2020  5.878.321  77.736.041  7  93 2021  5.771.642  78.908.631  6,8  93,2Not: İl ve ilçe merkezleri kentsel nüfus, köy ve beldeler ise kırsal nüfus olarak yer alır.
2013 yılından itibarenki veriler gerçeği yansıtmamaktadır.

 Uluslararası Göç 
Vatandaşlık ülkelerine göre Türkiye'de ikamet eden nüfusu gösteren tablo:
Ülke202520242023202220212020Türkiye nüfusu186 092 168 (100%)85 664 944 (100%)85 372 377 (100%)85 279 553 (100%)84 680 273 (100%)83 614 362 (100%)84 572 653 (98.24%)84 184 397 (98.27%)83 801 834 (98.16%)83 455 717 (97.86%)82 888 237 (97.88%)82 280 952 (98.41%)Toplam yabancı nüfus11 519 515 (1.76%)1 480 547 (1.73%)1 570 543 (1.84%)1 823 836 (2.14%)1 792 036 (2.12%)1 333 410 (1.59%)170 411 (0.20%)113 762 (0.13%)110 349 (0.13%)116 447 (0.14%)123 965 (0.15%)91 218 (0.11%)147 469 (0.17%)177 988 (0.21%)217 476 (0.25%)275 305 (0.32%)322 015 (0.38%)281 074 (0.34%)132 707 (0.15%)139 251 (0.16%)164 131 (0.19%)186 160 (0.22%)183 567 (0.22%)158 252 (0.19%)111 218 (0.13%)115 958 (0.14%)114 293 (0.13%)110 453 (0.13%)102 592 (0.12%)92 284 (0.11%)92 830 (0.11%)80 133 (0.09%)70 971 (0.08%)68 884 (0.08%)68 562(0.08%)48 495 (0.06%)91 672 (0.11%)95 924 (0.11%)101 164 (0.12%)117 026 (0.14%)128 883 (0.15%)68 561 (0.08%)75 914 (0.09%)85 752 (0.10%)102 585 (0.12%)151 049 (0.18%)66 786 (0.08%)43 679 (0.05%)75 202 (0.09%)72 367 (0.08%)79 952 (0.09%)99 360 (0.12%)104 554 (0.12%)88 907 (0.11%)64 298 (0.07%)59 132 (0.07%)54 594 (0.06%)61 754 (0.07%)71 145 (0.08%)36 510 (0.04%)43 271 (0.05%)28 304 (0.03%)28 451 (0.03%)33 040 (0.04%)34 162 (0.04%)25 475 (0.03%)42 592 (0.05%)44 445 (0.05%)44 133 (0.05%)45 530 (0.05%)39 454 (0.05%)23 645 (0.03%)35 744 (0.04%)35 446 (0.04%)40 483 (0.05%)50 357 (0.06%)23 377 (0.03%)17 505 (0.02%)24 815 (0.03%)23 802 (0.03%)22 477 (0.03%)24 485 (0.03%)26 541 (0.03%)18 019 (0.02%)24 478 (0.03%)23 569 (0.03%)21 612 (0.03%)26 278 (0.03%)28 027 (0.03%)17 915 (0.02%)22 374 (0.03%)22 231 (0.03%)22 102 (0.03%)21 311 (0.02%)19 900 (0.02%)18 047 (0.02%)21 488 (0.02%)16 089 (0.02%)12 301 (0.01%)11 280 (0.01%)10 219 (0.01%)5 226 (0.01%)18 660 (0.02%)14 384 (0.02%)13 903 (0.02%)16 505 (0.02%)17 290 (0.02%)7 248 (0.01%)17 468 (0.02%)17 315 (0.02%)16 899 (0.02%)16 612 (0.02%)15 426 (0.02%)14 195 (0.02%)17 268 (0.02%)16 914 (0.02%)16 699 (0.02%)18 482 (0.02%)20 520 (0.02%)12 122 (0.01%)15 047 (0.02%)15 107 (0.02%)14 030 (0.02%)16 880 (0.02%)20 486 (0.02%)18 740 (0.02%)14 560 (0.02%)14 496 (0.02%)14 164 (0.02%)13 583 (0.02%)12 569 (0.01%)12 137 (0.01%)14 068 (0.02%)14 748 (0.02%)16 386 (0.02%)19 099 (0.02%)18 094 (0.02%)14 927 (0.02%)13 386 (0.02%)14 386 (0.02%)15 734 (0.02%)17 193 (0.02%)16 440 (0.02%)13 985 (0.02%)11 527 (0.01%)11 644 (0.01%)15 621 (0.02%)21 677 (0.03%)24 188 (0.03%)18 607 (0.02%)11 431 (0.01%)14 343 (0.02%)17 098 (0.02%)22 733 (0.03%)23 656 (0.03%)14 260 (0.02%)9 910 (0.01%)10 725 (0.01%)11 851 (0.01%)14 680 (0.02%)19 276 (0.02%)15 661 (0.02%)9 574 (0.01%)9 632 (0.01%)10 371 (0.01%)11 613 (0.01%)9 538 (0.01%)3 193 (<0.01%)9 328 (0.01%)9 815 (0.01%)10 145 (0.01%)12 248 (0.01%)10 698 (0.01%)5 914 (0.01%)9 271 (0.01%)7 639 (0.01%)6 699 (0.01%)4 669 (0.01%)3 092 (<0.01%)8 840 (0.01%)9 621 (0.01%)10 655 (0.01%)12 793 (0.02%)12 773 (0.02%)9 032 (0.01%)7 916 (0.01%)10 815 (0.01%)14 011 (0.02%)20 906 (0.02%)28 081 (0.03%)17 245 (0.02%)7 573 (0.01%)7 587 (0.01%)7 786 (0.01%)8 104 (0.01%)7 686 (0.01%)6 550 (0.01%)7 379 (0.01%)5 824 (0.01%)6 486 (0.01%)6 251 (0.01%)7 153 (0.01%)7 965 (0.01%)3 626 (<0.01%)5 723 (0.01%)5 912 (0.01%)5 699 (0.01%)6 190 (0.01%)5 498 (0.01%)3 559 (<0.01%)5 613 (0.01%)7 252 (0.01%)9 196 (0.01%)12 928 (0.02%)12 920 (0.02%)7 120 (0.01%)5 491 (0.01%)7 340 (0.01%)8 864 (0.01%)12 430 (0.01%)13 242 (0.02%)5 943 (0.01%)4 928 (0.01%)4 782 (0.01%)5 105 (0.01%)5 172 (0.01%)6 075 (0.01%)6 033 (0.01%)2 961 (<0.01%)4 754 (0.01%)5 257 (0.01%)5 842 (0.01%)6 790 (0.01%)7 546 (0.01%)6 295 (0.01%)4 268 (<0.01%)4 237 (<0.01%)4 102 (<0.01%)4 526 (0.01%)4 294 (0.01%)3 181 (<0.01%)Diğer98 443 (0.11%)98 391 (0.11%)98 127 (0.11%)109 914 (0.13%)110 480 (0.13%)1: Geçici koruma statüsündeki Suriyeli sığınmacılar ve 90 günden kısa süreli vize veya oturma iznine sahip yabancılar hariç

 Diğer nüfus verileri 
 Ortanca yaş, 1940'tan 1960'lı yıllara kadar 20 civarı olmuştur. 1970'lerden itibaren yükselmeye başlamış, 2023'te 34'e ulaşmıştır.
Türkiye'nin 1935'ten 2023 yılları arasında Ortanca yaş tablosu:
Türkiye1935194019451950195519601965197019751980198519902000200720082009201020112012201320142015201620172018201920202021202220232024Ortalama21,219,620,020,120,420,319,319,019,519,920,922,224,828,328,528,829,229,730,130,430,73131,431,73232,432,733,133,53434,4Erkek19,117,718,819,219,619,518,718,619,219,520,621,924,427,727,928,228,729,129,529,830,130,430,831,131,431,732,132,432,833,233,7Kadın23,422,421,721,321,321,120,019,419,820,321,222,625,328,829,029,329,830,330,631,031,331,63232,432,733,133,433,834,234,735,2
küçükresim|Yıllara göre Türkiye nüfusunun yaş yapısı
 Bebek ölüm hızı; 1950'li yıllarda binde 200 civarındayken, 1970'lerde ‰ 130, 1985'te ‰ 80'e gerilemiştir. 2008'de ‰ 17, 2013'te ‰ 10,8, 2014'te ‰ 11,1, 2022'de ‰ 9,2 olarak gerçekleşti. Türkiye bebek ölüm hızını zaman içinde büyük bir hızla düşürmüştür. Bazı yıllarda BÖH şöyledir; 1971'de 134, 1977'de 102, 1988'de 77,7, 1998'de 42,7, 2004'te 24,6 2007'de 21,7, 2023'te 10,0.
 Kaba doğum hızı, (doğum oranı): 1940'ta ‰45 olan kaba doğum hızı 1955'te ‰48 ile en yüksek rakama ulaşmıştır. 2014'te ‰17,3 olan oran 2023'te ‰11,2 oldu. 2023 yılında kaba doğum hızının en yüksek olduğu il ‰ 24,8 ile Şanlıurfa oldu. Bu ili ‰ 22,0 ile Şırnak, ‰ 19,3 ile Mardin izledi, Kaba doğum hızının en düşük olduğu il ise ‰ 6,9 ile Zonguldak oldu. Bu ili ‰ 7,2 ile Bartın, ‰ 7,6 ile Karabük izledi.Doğum İstatistikleri, 2023 , data.tuik.gov.tr
 Toplam doğurganlık hızı: Bir kadının doğurganlık dönemince (15-49) ortalama çocuk sayısını ifade eder. Cumhuriyetin kuruluşundan sonra nüfus artış politikası uygulanmış ve doğumlar teşvik edilmiştir. 1935'li yıllarda kadın başına 7 çocuğa ulaşan doğum hızı, 1950'liyıllara kadar korunmuştur. 1960'ta 6, 1970'lerde 5, 1980'lerin sonunda 3'e düşmüştür. Toplam doğurganlık hızı yıllara göre şu şekilde gerçekleşmiştir: 2009:2,7, 2010:2,03, 2011:2,02, 2012:2,08, 2013:2,10, 2014:2,17, 2023:1,51. 2023 yılı için toplam doğurganlık hızının en yüksek olduğu iller; 3,27 çocuk ile Şanlıurfa, 2,72 çocuk ile Şırnak ve 2,40 çocuk ile Mardin oldu. Doğurganlığın en düşük olduğu iller ise: 1,13 çocuk ile Bartın, 1,14 çocuk ile Zonguldak ve Karabük, 1,16 çocuk ile Kütahya'dır.
 Beklenen yaşam süresi: Türkiye'de doğuşta beklenen hayat süresi 2021-2023 dönemi için; kadınlarda 80,0, erkeklerde 74,7, ortalama 77,3 yıldır. Ortalama hayatın en uzun beklendiği iller; 80,8 ile Tunceli ve 79,7 ile Şırnak ve Mardin. Beklenen yaşam süresinin en düşük olduğu iller ise 76,1 yıl ile Kilis, 76,2 yıl ile Gaziantep ve 76,8 yıl ile Adana oldu.Hayat Tabloları, 2021-2023 , data.tuik.gov.tr
 Kaba ölüm hızı: Ölüm sayısı 2022 yılında 505 bin 269 iken 2023 yılında %4,1 artarak 525 bin 814 olmuştur. Ölen kişilerin 2023 yılında %53,9'unu erkekler, %46,1'ini kadınlar oluşturdu. Bin kişi başına düşen ölüm sayısını ifade eden kaba ölüm hızı, 2022 yılında binde 5,9 iken 2023 yılında binde 6,2 oldu. Türkiye'de kaba ölüm hızının en yüksek olduğu iller ve oranları şöyledir (2023); binde 18,0 ile Adıyaman, binde 17,1 ile Hatay, binde 14,8 ile Kahramanmaraş, binde 10,6 ile Kastamonu izledi. Kaba ölüm hızının en düşük olduğu il ise binde 2,3 ile Şırnak oldu. Bu ili binde 2,5 ile Hakkari, binde 3,0 ile Batman ve Van izledi. Bazı yıllarda kaba ölüm hızı şu şekilde gerçekleşmiştir: 1965-1970 ‰13,5, 1970-1975 ‰11,6, 1975-1980 ‰10,0, 1980-1985 ‰9,0, 1985-1990 ‰7,8, 2000 ‰7,3, 2005 ‰5,9, 2010 ‰5,0, 2014 ‰5,5. Yaşlı nüfusun artmasına bağlı olarak kaba ölüm hızı 2020'de ‰6,10, 2023'te de ‰6,2'ye yükseldi.
 Okuryazar oranı: 1935 yılında erkeklerde %29, kadınlarda %10 seviyesinde olan okuryazarlık, 1980'de sırasıyla %80 ve %55'e yükselmiştir. Ulusal Eğitim İstatistikleri Veri Tabanı'na (UEİVT) göre 2008 yılında 6 yaş ve üzeri nüfusta okuma yazma bilenlerin oranı %91,8 iken, 2022 yılında bu oran %97,6 olarak hesaplandı. 2008-2022 yılları arasında kadınlarda okuma yazma bilen oranı %86,9'dan %95,9'a, erkeklerde ise bu oran %96,7'den %99,3'e yükseldi. Ulusal Eğitim İstatistikleri, 2022 , data.tuik.gov.tr
 Hanehalkı büyüklüğü: Aralarında akrabalık bağı bulunsun veya bulunmasın aynı evde yaşayan, aralarında yaşam birliği olan bir veya birden fazla insandan oluşan topluluğa hanehalkı denir. Türkiye'de haneler genellikle ailelerden oluştuğu için aile sayısı ile hanehalkı sayısı birbirine yakın çıkmaktadır. Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi (ADNKS) sonuçlarına göre, Türkiye'de 2008 yılında 4 kişi olan ortalama hanehalkı büyüklüğü, azalma eğilimi göstererek 2018 yılında 3,41 kişiye, 2023 yılında da 3,14 kişiye gerilemiştir.İstatistiklerle Aile, 2023  , data.tuik.gov.tr

 İl nüfusları 
küçükresim|İller Bazlı Yoğunluk ve 2021-2022 Değişimi

31 Aralık 2025 itibarıyla Türkiye'nin en çok nüfusa sahip 15 ili;

sınır|170px|İstanbulİstanbulsınır|170px|AnkaraAnkarasınır|170px|İzmirİzmir  Sıra İl Nüfus 
sınır|170px|BursaBursasınır|170px|AntalyaAntalyasınır|170px|KonyaKonya 1  İstanbul 15.701.602 2  Ankara 5.864.049  3  İzmir 4.493.242 4  Bursa 3.238.618 5  Antalya 2.722.103 6  Konya2.330.024 7  Adana2.280.484 8  Şanlıurfa 2.237.745	  9  Gaziantep 2.193.363 10  Kocaeli 2.130.006 11  Mersin 1.954.279 12  Diyarbakır 1.833.684 13  Hatay 1.562.185  14  Manisa 1.475.353 15  Kayseri 1.452.458  Sabah Gazetesi
<noinclude>

 Diller 
Ana Madde: Türkiye'de konuşulan diller

Resmi nüfus sayımlarında anadil durumunu gösteren tablo aşağıdadır.
Diller1927193519451950195519601965Nüfus%Nüfus%Nüfus%Nüfus%Nüfus%Nüfus%Nüfus%Türkçe11,778,81086.4213,899,07386.0216,598,03788.3418,254,85187.1521,622,29289.8525,172,53590.7028,175,57989.76Kürtçe1,184,4468.691,480,2469.161,476,5627.91,680,0438.021,679,2656.981,847,6746.662,219,5997.07Zazaca174,5260.70150,6440.48Arapça134,2730.98153,6870.95247,2941.3269,0381.28300,5831.25347,6901.25365,3401.16Çerkesçe95,9010.7091,9720.5766,6910.475,8370.3677,6110.3263,1370.2358,3390.19Yunanca119,8220.88108,7250.6788,6800.4789,4720.4379,6910.3365,1390.2348,0960.15Ermenice64,7450.4857,5990.3647,7280.352,7760.2556,2350.2352,7560.1933,0940.11Gürcüce - -57,3250.3540,0760.2172,6040.3551,9830.2232,9440.1234,3300.11Lazca - -63,2530.3939,3230.2170,4230.3430,5660.1321,7030.0826,0070.08diğerleri251,4911.85227,5441.41185,7830.99207,6180.99166,5370.69151,2420.54280,4030.89Toplam13,629.48810016,157,45010018,790,17410020,947,18810024,064,76310027,754,82010031,391,421100Kaynaklar:http://kutuphane.tuik.gov.tr/pdf/0015557.pdf  

 1927 nüfus sayımında illere göre anadil oranları 
Ana Madde: 1927 Türkiye nüfus sayımı

 1935 nüfus sayımında illere göre anadil oranları 
Ana Madde: 1935 Türkiye nüfus sayımı

 1965 nüfus sayımında illere göre anadil oranları 
Ana madde: 1965 Türkiye nüfus sayımı

 Günümüzdeki durum 
 Türkiye Nüfusu - 2007 KONDA Türkiye Nüfusu - 2008 MGK Raporu Türkiye Nüfusu - 2019 Türkler 55.484.000 55.000.000 63.000.000 Kürtler 11.445.000 7.600.000 15.500.000 Araplar 550.000 870.000 1.000.000 Zazalar – 3.000.000 1.500.000(?) Lazlar 220.000 80.000 105.000 Çerkesler 210.000 2.500.000 1.100.000 Gürcüler 70.000 1.000.000 19.000 Boşnaklar 70.000 – 37.000 Çingeneler 30.000 700.000 60.000 Pomaklar – 600.000 394.000  Toplam 70.586.256 71.517.100 83.154.997

 Ayrıca bakınız 
 Türkiye'de genel nüfus sayımı
 Nüfusuna göre Türkiye'nin illeri

 Notlar 

 Kaynakça