La Turquie Kemaliste

La Turquie Kemaliste (Türkçe: Kemalist Türkiye), Türkiye Cumhuriyeti'nin 1933'ten 1949'a kadar yayımladığı propaganda dergisidir. Cumhuriyet'in kuruluşundan beri yürütülen ilk kamu diplomasisi kampanyalarından biri olarak değerlendirilir.

Derginin amacı turizmi artırmak ve henüz gerçekleşmiş Türk Devrimi hakkında farkındalık yaratmak için Türkiye'yi Avrupalı çevrelere tanıtmaktı. Çoğunlukla Fransızca basılsa da bazı parçaları İngilizce ve Almanca sayılara da yer verdi.

 Arka plan 
Türk Kurtuluş Savaşı sırasında propaganda savaşı yürütmekle görevli Matbuat ve İstihbarat Müdüriyet-i Umumiyesi, 1933'te Cumhuriyet'in kurucu kadrolarını sivil hizmete taşıma sürecinin bir parçası olarak Hariciye Vekâleti'nden alınarak Dahiliye Vekâleti altında yeniden yapılandırılır. Daha sonra derginin baş editörü olacak Vedat Nedim Tör, kurumun yeni müdürü atanmıştır. Müdürlüğün nihai amacı savaş zamanı propaganda yürütmek olduğundan ve yeni rejim Büyük Buhran'ın ekonomik etkilerinden henüz kurtulamamışken müdürlüğün yalnızca iki tam zamanlı personeli vardır ve bütçesi semboliktir.

Dergi önerisi dönemin Dahiliye Vekili Şükrü Kaya'ya ilk olarak Tör'ün Türk kültür, sanat ve inkılâp hareketini tanıtacak bir organa yönelik güçlü ihtiyaç olduğunu belirtmesiyle getirildi. Başvekil İsmet İnönü'nün yanıtı kuşkuluydu ─ yeni Cumhuriyet'in uluslararası bir dergi için teknik imkânlara sahip olmadığından endişeleniyordu.

 Tarih 
Hükûmetin değerlendirmesinden sonra Vedat Nedim Tör'ün önerisi kabul edildi. Deneme baskısının hazırlanması amacıyla müdürlüğe yirmi tam zamanlı personel tahsis edildi. Aynı yıl, Dahiliye Vekâleti mülki idareye ve belediyelere yazı yollayarak önemli yapıların ve doğal harikaların "sanatsal" fotoğraflarını talep etti. Ancak sonuç hükûmetin istediği standartlardan yoksundu. Tör daha sonra bir fotoğraf yarışması düzenledi: İstanbul'daki fotoğraf dükkânını kapatmak zorunda kalan ve İskenderiye'ye gitmek üzere olan fotoğrafçı Othmar Pferschy'nin eserleri çok beğenilmişti. Pferschy başta Ankara'ya taşınma konusunda kararsız yaklaşsa da, Tör'ün ikna etmek için yürüttüğü uzun konuşmalar sonrasında iş teklifini kabul etti. Pferschy'e ödenecek miktar, Tör'ün maaşının iki katı olarak belirlenmişti.

Türkiye Cumhuriyeti'nin sunduğu imkânlardan faydalanan Pferschy, yurt genelinde 16 binden fazla fotoğraf çekti. Bu sırada Tör, derginin deneme baskısında yazmaları için önde gelen Türk yazar ve uzmanlara ulaşmaya başladı: Şevket Süreyya Aydemir, Yakup Kadri Karaosmanoğlu, Burhan Asaf Belge, Necip Fazıl Kısakürek, İsmail Hakkı Baltacıoğlu, Reşit Galip ve Afet İnan dergiye katkıda bulunanlar arasındadır. Nazi rejiminin zulmünden kaçan ve Türkiye tarafından kabul edilen Ernst Reuter, Gunnar Jarring, Ernest Mamboury, Thomas Whittemore gibi çoğunluğu Yahudi olmak üzere birçok yabancı bilgin derginin yazım ve tercümesinde rol aldı.

Deneme baskısının hazırlanmasından kısa süre sonra dergi İsmet İnönü'ye sunuldu. İnönü derginin kalitesinden hayrete düşmüş ve sıradaki baskılar için yeşil ışık tanımıştı. 1933'ten 1938'e kadar La Turquie Kemaliste'nin 116.690'dan fazla kopyası Avrupa genelinde dağıtıldı. Dergide Fransızca hâkimdi, ancak bazı bölümlerinde İngilizce ve Almancaya da yer verildi. Neredeyse tüm sayılarda yer alan Ankara Construit, derginin kalıcı bir unsuruydu: Türkiye'nin inşa hâlinde olan yeni başkenti Ankara'nın birçok fotoğrafını içeriyordu. Dergi üç ayda bir yayımlandı, ancak İkinci Dünya Savaşı'nın başlamasıyla beraber kötüleşen koşullar yazım ve dağıtım sürecini güçleştirdi. Bu yüzden derginin sıklığı yılda bire kadar düştü. Derginin basımı nihayetinde 1949'da son bulmuştur.

 Kapakları 
upright=0.91|küçükresim|Kemal Atatürk'ün Dil Devrimi sırasında Kemal ismini Kamâl olarak değiştirmesini takiben dergi de Haziran 1935 tarihli 7. sayısından itibaren 1937 sonuna kadar La Turquie Kamâliste adıyla yayımlanmıştır.
sol|küçükresim|La Turquie Kemaliste sayıları
La Turquie Kemaliste'in birinci sayısından altıncı sayısına, kapak görüntüsü olarak, fabrika bacalarının stilizasyonu yoluyla sanayiyi simgeleyen bir illüstrasyon kullanılmıştır. Yedinci sayıdan on ikinci sayıya, büyük sanayi tesislerini tarımla birlikte, figüratif bir biçimde temsil eden yeni bir illüstrasyon kullanılmış; 13.-18. sayılar arasında, stilize “fabrika bacaları”  insan unsuru öne çıkartılarak kapaklaştırılmıştır. On dokuz ve yirminci sayılarla, 23-24 ve 25-26 numaralı çift sayıların kapaklarında, tarımsal üretimi "toplumcu gerçekçi" bir tarzda ifade eden bir desen vardır. Aradaki 21-22 çift numaralı özel sayının kapağındaki grafik düzenlemede II. Türk Tarih Kongresi öne çıkartılmıştır. Ekim 1939 tarihli yirmi yedinci sayıdan sonra ise kapaklarda Atatürk'ün bir büstünün fotoğrafı yer almıştır.

 Miras 
La Turquie Kemaliste'nin tam bir koleksiyonu Türk Tarih Kurumu Kütüphanesi'nde saklanmaktadır.

 Galeri 

 Kaynakça 

Dış bağlantılar
 Atatürk Ansiklopedisi'nde La Turquie Kemaliste 
 La Turquie Kemaliste dergisinin online arşivine Wayback Machine sitesinde erişilebilir.

Kategori:Fransızca dergiler
Kategori:Yayımı sona eren Türkiye dergileri
Kategori:1933'te kurulan dergiler
Kategori:Propaganda
Kategori:1949'da sona eren yayınlar
Kategori:1933'te Türkiye'de kurulan oluşumlar