Tyne-Wear derbisi

Tyne-Wear derbisi iki takım olan Newcastle United ile Sunderland'in karşılaşmasına verilen derbi adı. Tyne nehrinden dolayı İngiltere'nin kuzeydoğusundaki bu bölgeye verilen isimdir. Kuzeyinde Newcastle, güneyinde ise Sunderland şehirleri bulunur.

Rekabete bakıldığında; Newcastle United ve Sunderland'in ilk yıllarda doğrudan bir çekişmeye girmedikleri görülür. İki takımın oynadığı ilk maçın tarihinin 1883 olmasına rağmen maçların derbi hüviyeti kazanması dokuz yıl alır. Bunun nedeni ise 19. yüzyılın son yıllarında iki kulübün de kentlerindeki tek takım olmamasıdır. Eski adıyla Newcastle East End, West End'le; AFC Sunderland ise Albion'la üstünlük mücadelesini sürdürürken, 1892′de iki kentte de birer kulüp dağılıyor ve Newcastle-Sunderland rekabetinin futbol ayağı tam anlamıyla bu yıldan itibaren başlar. Hâlen pek çok kaynak, iki kulübün birbiriyle yaptığı maçları sıralarken ilk karşılaşma olarak 1898 yılındaki lig mücadelesini alır.

Newcastle United'ın Birinci Lig'e çıkışı ve çok kısa sürede başa güreşir hâle gelmesi derbinin de seyrini bir hayli değiştirir. Sunderland'in şampiyon, rakibinin ise üçüncü bitirdiği 1901-02 sezonunda Paskalya Cuması'nda Newcastle'ın sahası St.James Park'ta oynanan maça kapasitenin tam kırk bin üzerinde seyirci gelir. 1903-04 sezonu ise tarihe Newcastle'ın ligi ilk kez Sunderland'in önünde bitirdiği sezon olarak yazılır. Daha sonraki yıllarda ise Newcastle da şampiyonluk kazanmaya başlar ve derbi iyice keyiflenir. Newcastle'ın dört yıl içinde üçüncü kez şampiyon olduğu 1908-1909 sezonunda kendi evinde Sunderland'den yirmi sekiz dakika içinde sekiz gol yemesi ve maçı 1-0'dan 1-9 kaybetmesi unutulmazlar arasına girer. Bu yıllar aslında hem iki ekibin hem de derbinin altın yıllarıdır. Çünkü sonrasında Liverpool, Manchester United, Arsenal, Wolverhampton, Burnley gibi takımların şampiyonlukları Kuzeydoğu İngiltere futbolunun liderliğini düşürmüştür.

 İstatistikler 
  Newcastle galibiyeti Sunderland galibiyeti Beraberlik Newcastle gol sayısı Sunderland gol sayısı Lig 51  40  40 205  191 FA Cup 2  3  3  8  11 Lig Kupası 0  1  1  4  4 Play-offlar 0  1  1  0  2 Toplam 53  45  45  217  207

 Sezonda oynanan iki maçı da kazananlar 
 Newcastle 
SezonEvDep.1909-19101-02-01911-19123-12-11913-19142-12-11920-19216-12-01955-19563-16-11956-19576-22-11992-19931-02-12002-20032-01-02005-20063-24-1

 Sunderland 
SezonEvDep.1904-19053-13-11908-19093-19-11919-19203-22-01923-19242-03-21954-19552-14-21966-19673-03-0

 En farklı galibiyetler 
Sunderland
 9-1: (D) 5 Aralık 1908

Newcastle
 6-1 (E): 9 Ekim 1920, (D) 26 Aralık 1955

 En uzun süre kazananlar 
Newcastle
 5 maç: 
 24 Şubat 2002 - 17 Nisan 2006

Sunderland
 3 maç:
 24 Aralık 1904 - 2 Eylül 1905

 Beraberlik serisi 
 4 maç: 8 Nisan 1985 - 13 Mayıs 1990

 en fazla oynayanler ve en çok gol atanlar 
en fazla oynayanler
 Kulüp Oyuncu Lig Kupa  Toplam Newcastle Jimmy Lawrence 22 5 27 Sunderland George Holley 17 5 22

En çok gol atanlar
 Kulüp Oyuncu Lig Kupa Toplam Newcastle Jackie Milburn 9 2 11 Sunderland George Holley 13 2 15

 Seyirci sayısı en fazla ve en az olan maçlar 
En fazla olan maçlar
 Yer Seyirci Sonuç Tarih Newcastle 70,000 Newcastle United P-P Sunderland 1901  Sunderland 66,654 Sunderland 2-2 Newcastle United 1954 

En az olan maçlar
 Yer Seyirci Sonuç Tarih Newcastle 17,494 Newcastle United 0-2 Sunderland 1900  Sunderland 5,000 Sunderland 2-0 Newcastle United 1888 

 İki takımda da oynayanlar 
 William Agnew
 Kulüp Kariyer Maç Gol Newcastle 1902-1904 44 0 Sunderland 1908-1910 28 0

 Stan Anderson
 Kulüp Kariyer Maç Gol Sunderland 1951-1963 447 35 Newcastle 1963-1965 84 14

 John Auld
 Kulüp Kariyer Maç Gol Sunderland 1889-1896 115 6 Newcastle 1896-1897 15 3

 Henry Bedford
 Kulüp Kariyer Maç Gol Newcastle 1930-1932 32 18 Sunderland 1932 7 2

 Paul Bracewell
 Kulüp Kariyer Maç Gol Sunderland 1983-1984 44 4 Sunderland 1989-1992 137 (1) 2 Newcastle 1992-1995 75 (12) 4 Sunderland 1995-1997 87 (1) 0
 Titus Bramble
 Kulüp Kariyer Maç Gol Newcastle 2002-2007 105 (3) 3 Sunderland 2010 - present 30 (0) 1

 Michael Bridges
 Kulüp Kariyer Maç Gol Sunderland 1995-1999 41 (51) 22 Newcastle 2004 2 (16) 0 Sunderland 2004-2005 5 (16) 1

 Ivor Broadis
 Kulüp Kariyer Maç Gol Sunderland 1949-1951 84 27 Newcastle 1953-1955 51 18

 Alan Brown
 Kulüp Kariyer Maç Gol Sunderland 1976-1982 99 (28) 25 Newcastle 1981-1982 5 3

 Steven Caldwell
 Kulüp Kariyer Maç Gol Newcastle 1996-2004 24 (13) 2 Sunderland 2004-2007 69 5

 John Campbell
 Kulüp Kariyer Maç Gol Sunderland 1889-1897 215 154 Newcastle 1897-1898 29 12

 Michael Chopra
 Kulüp Kariyer Maç Gol Newcastle 2000-2006 21 1 Sunderland 2007-2009 34 6

 Lee Clark
 Kulüp Kariyer Maç Gol Newcastle 1988-1997 191 (49) 27 Sunderland 1997-1999 83 (2) 16 Newcastle 2005-2006 10 (15) 1

 Jeff Clarke
 Kulüp Kariyer Maç Gol Sunderland 1975-1982 215 (3) 6 Newcastle 1982-1987 134 5

 Andy Cole
 Kulüp Kariyer Maç Gol Newcastle 1993-1995 70 55 Sunderland 2007-2008 7 0

 Joseph Devine
 Kulüp Kariyer Maç Gol Newcastle 1930-1931 22 11 Sunderland 1931-1933 77 7

 John Dowsey
 Kulüp Kariyer Maç Gol Newcastle 1924-1926 3 0 Sunderland 1927-1929 11 1

 David Elliott
 Kulüp Kariyer Maç Gol Sunderland 1961-1966 35 (1) 0 Newcastle 1966-1971 86 (4) 4

 Ray Ellison
 Kulüp Kariyer Maç Gol Newcastle 1968-1973 7 0 Sunderland 1973-1974 2 0

 Alan Foggon
 Kulüp Kariyer Maç Gol Newcastle 1965-1971 69 (11) 16 Sunderland 1976-1977 9 (1) 0

 Howard Gayle
 Kulüp Kariyer Maç Gol Newcastle 1982-1983 8 2 Sunderland 1984-1986 48 (13) 5

 Tommy Gibb
 Kulüp Kariyer Maç Gol Newcastle 1968-1975 251 (17) 19 Sunderland 1975-1977 9 2

 Shay Given
 Kulüp Kariyer Maç Gol Sunderland 1996 17 0 Newcastle 1997-2009 462 0

 Thomas Grey
 Kulüp Kariyer Maç Gol Sunderland 1907-1909 1 0 Newcastle 1910-1919 1 0

 Ron Guthrie
 Kulüp Kariyer Maç Gol Newcastle 1963-1973 60 (6) 2 Sunderland 1973-1975 80 (1) 2

 Thomas Hall
 Kulüp Kariyer Maç Gol Sunderland 1909-1913 30 8 Newcastle 1913-1920 58 16

 Stephen Hardwick
 Kulüp Kariyer Maç Gol Newcastle 1976-1983 101 0 Sunderland 1987 8 0

 Mick Harford
 Kulüp Kariyer Maç Gol Newcastle 1980-1981 18 (1) 4 Newcastle 1982 0 0 Sunderland 1993 10 (1) 2

 John Harvie
 Kulüp Kariyer Maç Gol Sunderland 1889-1891 18 2 Sunderland 1892-1897 91 13 Newcastle 1897-1899 35 10

 David Kelly
 Kulüp Kariyer Maç Gol Newcastle 1991-1993 83 39 Sunderland 1995-1997 37 (3) 2

 Alan Kennedy
 Kulüp Kariyer Maç Gol Newcastle 1971-1978 210 (6) 10 Sunderland 1985-1987 37 (3) 2

 James Logan
 Kulüp Kariyer Maç Gol Sunderland 1891 2 0 Newcastle 1895-1896 9 8

 Andy McCombie
 Kulüp Kariyer Maç Gol Sunderland 1898-1904 165 6 Newcastle 1904-1910 131 0

 Albert McInroy
 Kulüp Kariyer Maç Gol Sunderland 1923-1929 227 0 Newcastle 1929-1934 160 0 Sunderland 1934-1935 0 0

 Robert McKay
 Kulüp Kariyer Maç Gol Newcastle 1926-1928 66 23 Sunderland 1928-1930 51 17

 Lionel Perez
 Kulüp Kariyer Maç Gol Sunderland 1996-1998 75 0 Newcastle 1998-2000 0 0

 Bobby Moncur
 Kulüp Kariyer Maç Gol Newcastle 1962-1974 296 3 Sunderland 1974-1977 86 2

 James Raine
 Kulüp Kariyer Maç Gol Newcastle 1905-1906 4 1 Sunderland 1906-1908 28 7

 Raymond Robinson
 Kulüp Kariyer Maç Gol Newcastle 1919-1920 29 4 Sunderland 1920-1921 10 2 Sunderland 1922 0 0

 Robert Robinson
 Kulüp Kariyer Maç Gol Sunderland 1947-1952 33 0 Newcastle 1952-1954 5 0

 Pop Robson
 Kulüp Kariyer Maç Gol Newcastle 1962-1971 243 (1) 97 Sunderland 1974-1976 109 40 Sunderland 1979-1981 56 (4) 25 Sunderland 1983-1984 7 (6) 3

 Thomas Sowerby Rowlandson
 Kulüp Kariyer Maç Gol Sunderland 1903-1904 12 0 Newcastle 1905-1906 1 0

 Matthew Scott
 Kulüp Kariyer Maç Gol Newcastle (East End adıyla) 1889-1892 57 0 Sunderland 1892-1897 1 0

 Len Shackleton
 Kulüp Kariyer Maç Gol Newcastle 1946-1948 64 29 Sunderland 1948-1958 348 100
 Danny Simpson
 Kulüp Kariyer Maç Gol Sunderland 2007 14 0 Newcastle 2009- 52 (şu an oynamakta) 1 (şu an oynamakta)

 John Smith
 Kulüp Kariyer Maç Gol Newcastle (East End adıyla) 1888-1889 10 5 Sunderland 1889-1893 32 4 Newcastle 1894-1896 27 10

 John Spence
 Kulüp Kariyer Maç Gol Sunderland 1889-1891 5 2 Newcastle (East End adıyla) 1891-1892 17 4

 Colin Suggett
 Kulüp Kariyer Maç Gol Sunderland 1964-1969 90 (3) 25 Newcastle 1978-1981 21 (3) 0

 Ernie Taylor
 Kulüp Kariyer Maç Gol Newcastle 1942-1951 143 28 Sunderland 1958-1961 71 11

 Robert W. Thomson
 Kulüp Kariyer Maç Gol Sunderland 1927-1928 22 0 Newcastle 1928-1934 80 0

 Tommy Unwin
 Kulüp Kariyer Maç Gol Newcastle 1924-1930 200 24 Sunderland 1930-1936 55 6

 Barry Venison
 Kulüp Kariyer Maç Gol Sunderland 1979-1986 200 (5) 3 Newcastle 1992-1995 132 (1) 1

 Chris Waddle
 Kulüp Kariyer Maç Gol Newcastle 1980-1985 190 (1) 52 Sunderland 1997 7 1

 Nigel Walker
 Kulüp Kariyer Maç Gol Newcastle 1977-1982 69 (5) 3 Sunderland 1983-1984 0 (1) 0

 Billie Whitehurst
 Kulüp Kariyer Maç Gol Newcastle 1985-1986 30 (1) 7 Sunderland 1988 18 3

 David Lalty Willis
 Kulüp Kariyer Maç Gol Sunderland 1901-1903 1 0 Sunderland 1904-1907 51 2 Newcastle 1907-1913 108 4

 David Young
 Kulüp Kariyer Maç Gol Newcastle 1964-1973 52 (4) 2 Sunderland 1973-1974 34 (7) 1

Not: Bob Stokoe, Newcastle United'da oynamış ve Sunderland'i çalıştırırken, Sam Allardyce ise Sunderland'de oynamış ve Newcastle United'ı çalıştırmıştır.

 Kaynakça 

Kategori:İngiltere futbol rekabetleri
Kategori:Newcastle United FC
Kategori:Sunderland AFC