Uzak geleceğin kronolojisi

Gelecek kesin olarak öngörülemez olsa da, günümüzde çeşitli bilim alanlarında edinilen bilgiler sayesinde uzak gelecekteki bazı olaylar, en genel hatlarıyla da olsa öngörülebilmektedir. Bu alanlar arasında; gezegenlerin ve yıldızların nasıl oluştuğunu, etkileştiğini ve yok olduğunu inceleyen astrofizik; maddenin en küçük ölçekte nasıl davrandığını açıklayan parçacık fiziği; yaşamın zamanla nasıl evrildiğini araştıran evrimsel biyoloji; kıtaların binyıllar boyunca nasıl hareket ettiğini gösteren levha tektoniği ve insan toplumlarının ve kültürlerinin nasıl geliştiğini inceleyen sosyoloji yer alır.

Bu zaman çizelgeleri 4. binyılın başı olan 3001 yılıyla başlar ve geleceğin en uzak ve erişilmez noktalarına kadar uzanır. Ayrıca, insanların yok olup olmayacağı, Güneş'in kırmızı deve dönüşmesiyle birlikte Dünya'nın hayatta kalıp kalamayacağı ve proton bozunmasının evrendeki tüm maddenin sonunu getirip getirmeyeceği gibi henüz cevabı bilinmeyen bilimsel soruları konu alan alternatif gelecek senaryolarını da içermektedir.

+ Semboller 24px olayı belirleyen16px Astronomi ve astrofizik16px Jeoloji ve gezegen bilimi16px Parçacık fiziği16px Matematik10px Teknoloji ve kültür

 Dünya, Güneş Sistemi ve evrenin geleceği 

Dünya'nın, Güneş Sistemi'nin ve evrenin geleceğine dair yapılan tüm projeksiyonlar, termodinamiğin ikinci yasasını hesaba katmak zorundadır. Bu yasa, entropinin, yani işe dönüştürülebilir enerjinin zamanla azalmasının, sürekli artacağını belirtir. Yıldızlar, hidrojen yakıtlarını füzyon yoluyla tüketecek ve sonunda sönüp yok olacaklardır. Güneş'in ise, zamanla yeterince genişleyerek Merkür, Venüs ve muhtemelen Dünya gibi iç gezegenleri yutması, ancak Jüpiter ve Satürn gibi dev gezegenleri yutmaması beklenir. Bu genişleme evresinden sonra Güneş, bir beyaz cüce boyutuna kadar küçülecek; dış gezegenler ve uyduları ise, bu küçük güneş kalıntısının etrafında dönmeye devam edeceklerdir. Bu gelecekteki durum, MOA-2010-BLG-477L adlı beyaz cüce yıldız ve onun yörüngesinde bulunan Jüpiter büyüklüğündeki ötegezegen sistemine benzeyebilir.

Güneş Sistemi'nin ölümünden çok uzun bir zaman sonra fizikçiler, radyoaktif bozunmanın etkisiyle maddenin kendisinin bile zamanla parçalanarak, en kararlı maddelerin bile atom altı parçacıklara ayrışacağını öngörmektedir. Mevcut veriler, evrenin düz bir geometriye sahip olduğunu (veya neredeyse düz olduğunu) göstermektedir; bu nedenle evrenin sonlu bir sürede kendi içine çökmesi beklenmemektedir. Bu sonsuz gelecek, Boltzmann beyinleri gibi son derece düşük olasılıklı olayların bile gerçekleşmesine izin verebilir.

 24px Bundan kaç yıl sonra  Olay 16px|link=#Keys|alt= Astronomi ve astrofizik|Astronomi ve astrofizik 1.000 Ay'ın yarattığı gelgitlerin Dünya'nın dönüşünü yavaşlatması nedeniyle, bir güneş günü ortalama olarak şu ankinden saniyenin 'u kadar daha uzun olacaktır. Bu farkı telafi edebilmek için, ya her ayın sonunda birden fazla kez artık saniye eklenmesi gerekecek, ya da bazı ayların sonunda ardışık artık saniyeler eklenmesi söz konusu olacaktır. 16px|link=#Keys|alt= Astronomi ve astrofizik|Astronomi ve astrofizik 1.100 Dünya'nın kutupları devinme yaptıkça, kuzey kutup yıldızı Polaris'in yerini Gamma Cephei alacaktır. 16px|link=#Keys|alt= Jeoloji ve gezegen bilimi|Jeoloji ve gezegen bilimi 5.000 Küresel ısınmanın uzun vadeli etkilerinden biri olarak Grönland buz tabakasının tamamen erimiş olacağı öngörülmektedir.  16px|link=#Keys|alt= Jeoloji ve gezegen bilimi|Jeoloji ve gezegen bilimi 10.000 Önümüzdeki birkaç yüzyılda Wilkes Subglacial Havzası'ndaki "buz tıpasının" çökmesi, Doğu Antarktika Buz Örtüsü'nü tehlikeye atarsa, bu tabakanın tamamen erimesi bu kadar uzun sürebilir. Bu durum, deniz seviyesinin 3 ila 4 metre yükselmesine neden olacaktır. Bu, Batı Antarktika buz tabakasına yönelik daha kısa vadeli tehditten ayrı olarak küresel ısınmanın olası uzun vadeli etkilerinden biridir. 16px|link=#Keys|alt= Jeoloji ve gezegen bilimi|Jeoloji ve gezegen bilimi 10.000 Eğer insanlar yok olursa, Dünya Kuvaterner buzullaşmasının bir sonraki buzul dönemine girmeden önceki kararlı sıcak dönemin ortasında olurdu. Ancak insanlar hayatta kalır ve gezegen üzerinde etkili olursa, sera gazı emisyonları bu doğal döngüyü bozabilir. Araştırmalara göre, fosil yakıtların yakılması sonucu ortaya çıkan karbondioksit, gezegenin önümüzdeki en az 500.000 yıl boyunca tekrar tekrar buzul çağlarını atlamasına sebep olabilir. 16px|link=#Keys|alt=Astronomi ve astrofizik|Astronomi ve astrofizik 10.000-1 milyonBu, olayın büyük olasılıkla gerçekleşmiş olacağı tahmini zamandır; bu tür bir patlama, şu andan itibaren rastgele herhangi bir zamanda da olabilir. Kırmızı üstdev yıldızlar Betelgeuse ve Antares'in bu süre zarfında büyük olasılıkla süpernova olarak patlamış olması beklenmektedir. Bu patlamalar, birkaç ay boyunca Dünya'dan gündüz vakti bile kolaylıkla görülebilecektir. 16px|link=#Keys|alt= Astronomi ve astrofizik|Astronomi ve astrofizik 11.700 Dünya'nın kutupları devinme hareketine devam ettikçe, gökyüzünün en parlak beşinci yıldızı olan Vega, kuzey kutup yıldızı konumuna gelir. Dünya, çıplak gözle görülebilecek pek çok kuzey kutup yıldızı arasında döngü geçirir; ancak Vega bu yıldızlar arasında en parlak olanıdır. 16px|link=#Keys|alt=Astronomi ve astrofizik|Astronomi ve astrofizik 11.000-15.000 Dünya'nın devinme döngüsünün yarısına gelindiğinde, eksen eğikliği tersine dönmüş olacak, bu da yaz ve kış mevsimlerinin Dünya'nın yörüngesinde zıt konumlarda gerçekleşmesine neden olacak. Güney yarımküre, Dünya Güneş'e en yakın noktadayken (günberi) Güneş'ten uzak tarafa bakacağı için mevsimler bugün olduğundan daha az şiddetli geçerken; Kuzey yarımküre ise Dünya Güneş'ten en uzak noktadayken (günöte) Güneş'e dönük olacağı için daha belirgin mevsimsel değişiklikler yaşayacak; çünkü kara alanlarının yüzdesi daha yüksek olduğu için mevsimler daha sert hissedilecektir. 16px|link=#Keys|alt= Jeoloji ve gezegen bilimi|Jeoloji ve gezegen bilimi 15.000 Dünya'nın kutup eğiminin salınımlı hareketi nedeniyle Kuzey Afrika Musonu kuzeye kayacak ve bu durum 5.000-10.000 yıl önce olduğu gibi Sahra Çölü'nün yeniden tropikal bir iklime sahip olmasına yol açacak. 16px|link=#Keys|alt= Jeoloji ve gezegen bilimi|Jeoloji ve gezegen bilimi 17.000 "Uygarlık düzeyinde tehdit" oluşturacak büyüklükteki bir süpervolkanik patlamanın en muhtemel tekrar süresidir. Bu tür bir patlama, bir teraton (bir trilyon ton) piroklastik madde salabilir. 16px|link=#Keys|alt= Jeoloji ve gezegen bilimi|Jeoloji ve gezegen bilimi 25.000 Mars'ın kuzey kutup buz örtüsü, gezegenin yaklaşık 50.000 yıllık kubbemsi yalpalanma sırasında Milankoviç döngüsüne bağlı olarak kuzey yarımküresindeki ısınma zirvesine ulaşmasıyla geri çekilmiş olabilir.16px 36,000  Şu an dünyadan 10.30 ışık yılı uzaklıktaki Ross 248 dünyaya 3.024 ışık yılı mesafeye gelecek ve güneşe en yakın yıldız olacak.16px 42,000  Alfa Centauri bir kez daha güneşe en yakın yıldız sistemi olacak.16px 50,000  Burger ve Loutre'nin çalışmalarına göre, bu tarihte buzularası dönem sona erecek ve dünya tekrar buz çağına geri dönecek (küresel ısınmanın sınırlı etkisi olacağı varsayılarak).

Niagara Şelalesi aşınarak yok olacak.16px 50,000 Gelgitsel ivmeden dolayı, Jülyen günü 86,401 SI saniye olacak. Bu tarihten sonra artık saniye saate her gün eklenmek zorunda olacak.16px100,000 Özdevinimden (yıldızların galaksi içerisindeki hareketleri) dolayı takımyıldızları tanınamaz hale gelecek.

Bir üstündev yıldız olan VY Canis Majoris büyük ihtimalle bir Hipernova halinde patlayacak.16px
  250,000 
  Hawaii adası yakınlarındaki dünyanın en genç sualtı volkanı Lōʻihi denizaltı dağ dizisi, okyanusun üzerine çıkacak ve yeni bir volkanik ada olacak.16px 500,000  Bu tarihte dünyaya büyük bir ihtimalle 1 km çapında bir meteor çarpacak.16px 1 milyon Kırmızı süperdev yıldız Betelgeuse patlayarak bir süpernova'ya dönüşecek. Patlama gün ışığında gözlemlenebilecek.16px 1.4 milyon Gliese 710 güneşin 1.1 ışık yılı yakınından geçecek ve büyük ihtimalle Güneş Sistemi'nin etrafında dönen kuyruklu yıldızlar kümesi Oort bulutu'nu rahatsız edecek ve Güneş Sistemi'nin içine bir kuyruklu yıldızın çarpmasına sebep olacak.16px 10 milyon  Genişleyen Doğu Afrika rifti Kızıldeniz'in suyu ile dolacak ve bu yeni okyanus havzası Afrika kıtasını ikiye bölecek.16px 11 milyon  Mars'ın uydusu Phobos, Mars'ın yüzeyine çarpacak.16px 50 milyon  Kaliforniya kıyıları Aleutian trençi'nin altına geçmeye başlayacak.Essentials of Oceanography, Garrison Tom, year=2009

Afrika ve Avrasya çarpışarak Akdeniz Havzası'nı kapatacak ve böylelikle Himalaya Dağları benzeri dağlar oluşacak.16px 100 milyonBu tarihte bundan 65 milyon yıl önce yaşanan küresel felaket Kretase-Tersiyer yok oluşu gibi bir felakete sebep olacak bir meteor dünyaya çarpacak.16px ~240 milyon  Güneş sistemi galaksi merkezindeki bir galaktik yılı dönüşünü tamamlayacak.16px 250 milyon  Dünyadaki bütün kıtalar eriyip birleşerek tek bir kıta olan süperkıta'yı oluşturacak. Oluşacak üç alternatif süperkıta Amasia, Novopangea ve Pangaea Ultima'dır.16px 600 milyon Güneşin parlaklığının artmasıyla birlikte dünya yüzeyinin eskimesi hızlanacak, atmosferdeki karbondioksit seviyesi azalacak. Bu noktada C3 karbon tutulumu mekanizması duracak. C3 fotosentezi yapan bütün bitkiler (yeryüzündeki bitki türlerinin neredeyse %99'u) ölecek.Heath, Martin J.; Doyle, Laurance R., Circumstellar Habitable Zones to Ecodynamic Domains: A Preliminary Review and Suggested Future Directions16px 600 milyon  Gelgitsel ivmelenme Ay'ı dünyadan çok uzak bir mesafeye itecek, öyle ki bir daha güneş tutulması olmayacak.16px ~800 milyonKarbondioksit seviyesi C4 karbon tutulumu mekanizması'nın bir daha mümkün olmayacağı seviyeye düşecek. Bütün bitkiler ölecek. Atmosferde serbest halde bulunan oksijen sonunda ortadan kaybolacak. Çok hücreli yaşam sona erecek.16px 1 milyar  Güneşin parlaklığı %10 artarak, dünya yüzeyindeki sıcaklığın ortalama 47 °C'ye çıkmasına ve okyanusların kaynamasına sebep olacak.Distant future of the Sun and Earth revisited, sayfa=155–163 Basit yaşamın devamı için kutuplarda su torbaları hala bir miktar bulunabilecek.16px 1.3 milyar Ökaryot yaşam sona erecek. Sadece Prokaryot yaşam kalacak.16px1.5-1.6 milyarGüneşin parlaklığının artmasıyla, yaşanabilir alan dışarı doğru kayacak ve dünya üzerinde yaşam son bulacak.

Diğer taraftan, Mars atmosferindeki karbon dioksit miktarı artacak ve yüzeyindeki sıcaklık dünyanın buz çağındaki sıcaklığına yakın bir seviyeye gelecek.16px ~2.3 milyarDünyanın iç çekirdeği yılda 1 mm büyümeye devam ederse, dış çekirdek bu vakitlerde donmuş olacak.Reconciling the Hemispherical Structure of Earth’s Inner Core With its Super-Rotation, pages=264–267Compositional Model for the Earth's Core, McDonough, W. F.16px 3 milyarAy'ın dünya üzerindeki eksen eğimi etkisi yapan Medyan noktası, dünyadan uzaklaşmasıyla azalacak. Bunun bir sonucu olarak, dünyanın manyetik kutup noktasındaki kayma kaotik ve ölçüsüz bir duruma gelecek.16px 3.3 milyar %1 ihtimal ile Merkür'ün yörüngesi çok uzayarak Venüs ile çarpışacak ve iç güneş sistemini kaosa sürükleyecek. Büyük ihtimal dünya ile bir gezegenin çarpışmasına neden olacak.16px 3.5 milyar Dünya yüzeyindeki durum şu an Venüs yüzeyindeki durum ile aynı olacak.16px 3.6 milyar  Neptün'ün uydusu Triton, Roche limitine düşecek ve büyük ihtimalle yeni bir Gezegen halkası'na dönüşecek.Tidal Evolution in the Neptune-Triton System, Chyba, C. F.; Jankowski, D. G.; Nicholson, P. D.16px 5.4 milyar Güneş, çekirdeğindeki hidrojenin tükenmesiyle Anakol'u terk edecek ve kırmızı dev'e dönüşecek.Distant Future of the Sun and Earth Revisited16px 7 milyar Andromeda-Samanyolu çarpışması meydana gelecek.The Collision Between The Milky Way And Andromeda, Cox, J. T.16px 7.5 milyar Dünya ve Mars, güneşin genişlemesiyle kütleçekim kilidi içerisine girecekler.Mars: A Warmer, Wetter Planet, Springer-Praxis Books in Astronomy and Space Sciences16px 7.9 milyar  Güneş bugünkü yarıçapının 256 katı olan kırmızı dev kolunun ucuna vararak maksimum değerine ulaşacak. Bu esnada Merkür, Venüs ve muhtemelen dünya yıkılacak.On the Final Destiny of the Earth and the Solar System

Bu vakitlerde Satürn'ün uydusu Titan'ın yüzeyi yaşama imkân sağlayacak sıcaklığa ulaşacak.16px
  8 milyar
  Güneş şu anki kütlesinin %54.05'ine düşerek karbon-oksijen karışımı beyaz cüce'ye dönüşecek.Schroder, K. P.; Connon Smith, Robert, Distant Future of the Sun and Earth Revisited, pages=155–163The Initial-Final Mass Relation: Direct Constraints at the Low-Mass End, The Astrophysical Journal, volume=676, issue=1, pages=594–60916px 14.4 milyar Güneşin ışığı bugünkü ışık miktarının üç trilyon aşağı seviyesine düşerek kara cüce'ye dönüşecek. Sıcaklığının da 2239 K'ya düşmesiyle gözle görülemez hale gelecek.Samuel C., Evolution of a 0.6 M_{sun} White Dwarf16px 20 milyarBig Rip hipotezine göre evrenin sonu. Chandra X-ışını Gözlemevi'nin yaptığı Galaksi grubu'nun hızını ölçen gözlemlere göre ise bu olmayacak.Chandra Cluster Cosmology Project III: Cosmological Parameter Constraints16px 50 milyar Dünya ve Ay'ın güneşin genişlemesinden kurtulduğunu varsayarak, bu vakitlerde her ikisi kütleçekim kilidi içerisine girecek ve birbirlerine sadece bir yüzlerini gösterecekler.Solar System Dynamics, Murray, C.D. & Dermott, S.F.From the Big Bang to Planet X, pages = 79–81 Bundan sonra güneş, kütleçekim hareketiyle sistemin açısal momentumunu emerek, ay yörüngesinin parçalanmasına ve dünyanın yukarı doğru dönmesine sebep olacak.Origin of the Earth and Moon, page=17716px 100 milyar Evrenin genişlemesi bütün Büyük Patlama izlerinin gözlemlenebilir evren limitleri içerisinde yok olmasına ve kozmolojinin imkânsız hale gelmesine sebep olacak.16px 450 milyar Samanyolu'nun da içinde bulunduğu yaklaşık 47 galaksinin bir araya gelerek oluşturduğu Yerel Grup gök adaları medyan noktasına ulaşacak ve hepsi eriyip bir tek galaksiye dönüşecek.16px 1012 (1 trilyon)  Galaksilerin ihtiyaç duydukları gaz bulutlarının tükenişi ve yıldız oluşumunun sonu.A dying universe: the long-term fate and evolution of astrophysical objects, pages=337–37216px 2×1012 (2 trilyon)  Karanlık enerjinin evreni büyük bir hızla genişletmeye devam ettiği varsayılırsa, Başak süperkümesi'nin dışındaki bütün galaksiler artık herhangi bir şekilde algılanabilir, keşfedilebilir olmayacak.Life, the Universe, and Nothing: Life and Death in an Ever-expanding Universe, Lawrence M.16px 3 x 1013 (30 trilyon) Beyaz cüce güneş başka bir yıldız kalıntısıyla karşılaşacak. Bu iki cisim birbirlerine yakın mesafeden geçtiklerinde, gezegenlerinin yörüngeleri etkilenecek ve gezegenler bağlı oldukları sistemin yörüngesinden fırlatılabilecekler. Yakın yörüngeli gezegenlerin fırlatılması daha uzun sürebilecek.Galaxies, Structure and Evolution16px 1014 (100 trilyon) Galaksilerdeki yıldız oluşumunun tamamen sona ereceği tahmin edilen tarih. Bu aynı zamanda Stelliferous Çağı'ndan Degenerate Çağı'na geçiş dönemi olacak; yıldızların oluşması için gerekli hidrojen kalmayacak, geriye kalan bütün yıldızlar da yakıtlarını tüketip sönecek.The Five Ages of the Universe, Adams, Fred and Laughlin, Greg16px 1.1-1.2×1014 (110-120 trilyon)Evrendeki bütün yıldızların yakıtlarını tüketip sönecekleri tahmin edilen tarih (en fazla yaşayan yıldızlardan Kırmızı cüce'lerin 10-20 trilyon yıl yaşam süresi var). Bu noktadan sonra, Sıkışık yıldız olarak sadece Beyaz cüceler, Kahverengi cüceler, Nötron yıldızları ve kara delikler kalacak.16px 1015 (1 katrilyon)  Yıldızsal cisimlerin çarpışmaları sonucu güneş sistemindeki bütün gezegenler yörüngelerinden ayrılacak.

Bu vakitte güneş mutlak sıfırın üzerinde beş dereceye kadar soğuyacak.The Anthropic Cosmological Principle16px 10¹⁰  Kahverengi cüceler ve sıkışık yıldızların galaksilerden fırlatılacağı tahmin edilen tarih. İki cisim birbirlerine yakın mesafeden geçtikleri vakit, enerjilerini artırmak için yörüngesel enerjilerini küçük kütleli cisimlerle değiştirecekler. Bu durumda küçük kütleli cisimler galaksiden fırlatılmak için yeteri kadar enerji kazanabilecek. Bu süreç galaksinin çoğunluğu kahverengi cüceler ve sıkışık yıldızlar olan cisimleri dışarı fırlatmasına sebep olacak.The Five Ages of the Universe, Adams, Fred and Laughlin, Greg, pages=8516px1020  Çekimsel radyasyon salınımından dolayı dünyanın güneşin etrafında dönüşü zayıflayacak.16px 2×1036  Eğer proton bozulması alabileceği en küçük değeri(8.2 x 1033 yıl) alırsa, bu tarihte gözlemlenebilir evrendeki bütün nükleonlar bozulmuş olacak.16px 3×1043 Eğer proton bozulması alabileceği en büyük değeri(1041 yıl) alırsa, bu tarihte gözlemlenebilir evrendeki bütün nükleonlar bozulmuş olacak.A Dying Universe: the Long-term Fate and Evolution of Astrophysical Objects Bu vakitte, eğer protonlar bozulursa, sadece kara deliklerin mevcut olacağı Kara Delik Çağı başlamış olacak.16px 1065  Protonların bozulmadığı varsayılırsa, kaya gibi sert cisimler kuantum tünellemesi ile atom ve moleküllerini yeniden düzenleyecekler. Bu zaman diliminde bütün maddeler sıvı haldedir.16px 1.7×10106 20 trilyon güneş kütleli dev kara delikler Hawking radyasyonu ile bozulmaya başlayacaklar.Particle Emission Rates From a Black Hole: Massless Particles From an Uncharged, Nonrotating Hole, pages=198–206 Bu Kara Delik Çağı'nın sonu olacak. Bu zaman diliminden sonra, eğer protonlar bozulursa, evren bütün fiziksel cisimlerin atomaltı parçacıklara bölünüp yavaş yavaş son enerji safhasına girecekleri Karanlık Çağa girecek. 16px 101500Protonların bozulmadığı varsayılırsa, bütün maddenin demir-56'ya dönüşeceği vakit.16pxProtonların bozulmadığı varsayılırsa, bütün maddelerin kara delikler tarafından yutulacağı tarih. Buna müteakiben Kara Delik Çağı ve Karanlık Çağ'a ani geçişler bu zaman diliminde olacak. 16px   Boltzmann beyninin entropi azalımıyla vakumun içinde belireceği tarih.16px   Rastgele kuantum değişimi yeni bir Büyük patlama meydana getirecek.16px   Proton bozulmasının olmayacağı varsayılırsa, bütün maddelerin kara delikler tarafından yutulacağı tarih.16px Evren son enerji safhasına ulaşacak.16pxPoincaré tekrar teoremine göre kuramsal bir kutunun içine hapsedilmiş yıldızsal kütleden oluşan kara deliğin kuantum hali dönemi.Information Loss in Black Holes and/or Conscious Beings?, page= 461 Bu zaman dilimini iyi kavrayabilmek için, tarihin kendisini Ergodic hipotezine göre rastgele pek çok kez tekrar ettiği bir model düşünülebilir. "Nedense" ilk kez bu zaman diliminde şu an halihazırdaki zaman diliminde yaşananlara yakın şeylerin yaşanacağı düşünülebilir.16px Poincaré tekrar teoremine göre kuramsal bir kutunun içine hapsedilmiş ve bir kütleye sahip ve gözlemlenebilir evren içerisinde bulunan kara deliğin kuantum hali dönemi.16px Linde'nin sonsuz büyüme teorisi modeli göz önüne alınarak 10−6 Planck kütlesine sahip ve Poincaré tekrar teoremine göre kuramsal bir kutunun içine hapsedilmiş ve bütün bir evren kadar bir kütleye sahip, gözlemlenebilir ya da değil, bir kara deliğin kuantum hali dönemi.

Astronomik olaylar

Uzaygemisi ve uzay araştırmaları

Teknoloji ve Kültür

 Notlar 

Kaynakça

Kategori:Kronolojiler