Oksitosin

Oksitosin (), primer olarak beyinde nöromodülatör görevi olan bir memeli hormonudur. Beyinde Hipotalamusta sentez edilir ve arka Hipofizden salınır. Oksitosinin, doğum ve emzirme konusundaki iyi bilinen işlevlerinin ötesinde, aynı zamanda biliş, hoşgörü, güven ve arkadaşlık ve kalıcı çift bağların kurulmasına da dahil olduğu gösterilmiştir.

Oksitosin en fazla üremedeki rolü ile bilinir. Özellikle doğum esnasındaki ve doğum sonrasındaki rolü önemlidir. Doğum esnasında serviks ve uterusun gerilmesi ile çok miktarlarda salınır, rahim kaslarının kasılmasını uyarır ve doğumu kolaylaştırır. Doğumdan sonra ise emzirme sırasındaki meme başı uyarısı salınımı uyarılır ve süt bezlerinin etrafındaki miyoepitel hücrelerinin kasılarak üretilmiş olan sütün meme başına doğru akışını sağlar. Emzirme sırasında meme başının uyarılmasının yanı sıra lohusanın bebeğine ilişkin duygusal uyaran alması ile de tetiklenebilen ve memeden süt gelmesi ile sonuçlanan bu fenomen "oksitosin refleksi" olarak tanımlanmaktadır.

Etkin bir oksitosin refleksinin bulguları şu şekildedir:

 Emzirme öncesinde veya sırasında memede oluşan sızlama hissi
 Bebek ile ilgili düşününce veya bebeğin ağlamasını duyunca memeden süt gelmesi
 Emzirme sırasında diğer memeden de süt gelmesi
 Emzirme kesintiye uğradığında memeden süt gelmeye devam etmesi
 Emzirme sırasında rahimde ağrı
 Emzirme sırasında susama hissiWorld Health Organization. (2009). Infant and young child feeding: model chapter for textbooks for medical students and allied health professionals. World Health Organization.

Son zamanlardaki çalışmalar oksitosin hormonunun davranışlar üzerine etkisini de ortaya koymaktadır. Örneğin; orgazm, sosyal tanıma, eşler arasındaki bağ, anksiyete ve anne davranışları bu davranışlar arasında sayılabilir. Bu nedenle bu hormona bazen "aşk hormonu" da denmektedir. Oksitosin salgılanmasındaki yetersizlik sosyopati, psikopati, narsisizm ve genel manipülasyon eğilimi ile ilişkili bulunmuştur.

Oksitosin Yunanca ὼκυτοκίνη, ōkytokínē, “hızlı doğum” kelimesinden gelmektedir. Büyük Britanyalı farmakolog Sir Henry Hallett Dale 1906 yılında bu hormonun uterus kasılmalarındaki etkilerini keşfinden sonra bu ismi kullanmıştır. Süt atılımındaki etkileri Ott ve Scott tarafından 1910 yılında,Ott I, Scott JC. The Action of Infundibulum upon Mammary Secretion. Proc Soc Exp Biol. (1910) p.8:48–49. ve Schafer ve Mackenzie tarafından 1911 yılında tanımlanmıştır.Schafer EA, Mackenzie K. The action of animal extracts on milk secretion. Proceedings of the Royal Society of London Series B-Containing Papers of a Biological Character. (1911) p.84:16–22. Hormonun 9 aminoasitlik dizilimi Vincent du Vigneaud ve ark. ve Tuppy tarafından 1953'te tanımlanmıştır. Kimyasal sentezi Vigneaud ve arkadaşları tarafından 1953'te yapılmıştır.

 Kaynakça 

Dış bağlantılar
 Hug the Monkey
 The Soft Machine
 A Neurophysiologic Model of the Circuitry of Oxytocin in Arousal, Female Distress and Depression - Rainer K. Liedtke, MD
 Oxytocin.org 
 NewScientist.com
 SMH.com.au
 'Cuddle chemical' could treat mental illness
 Molecular neurobiology of social bonding: Implications for autism spectrum disorders
 A TED talk by Prof. Paul Zak on Trust, Morality & Oxytocin 

Kategori:İnsan proteinleri
Kategori:Nöropeptitler
Kategori:Nörotransmitterler
Kategori:Arka hipofiz hormonları
Kategori:Antidiüretikler
Kategori:Emzirme
Kategori:İnsan kromozom 20 üzerindeki genler
Kategori:Kadın endokrin sistemi
Kategori:Orgazm
Kategori:Yetim ilaçlar