Ma'mûretü'l-Azîz Vilayeti

Ma'mûretü'l-Azîz Vilayeti,Vilayet of Ma'muretül'aziz, Redhouse Yeni Türkçe-İngilizce Sözlük, On İkinci Basım, Redhouse Yayınevi, 1991, ISBN 975-413-022-1, p. 729, Ma'mûretü'l-Azîz, Ma'muretül Aziz veya Mamûretü'l-Azîz (Osmanlıca:  Vilâyet-i Ma'muretül'azizor  Ma'muretül'aziz Vilâyeti, Ma'muretül'aziz Vilâyeti Salnamesi , 1894, Ma'muretül'aziz Vilâyeti Salnamesi , Ma'muretül'aziz Vilâyet matbaası, [Elazığ], 1312 [1894]. in the website of Hathi Trust Digital Libray. veya Harput Vilayeti, 1864 yılında Teşkil-i Vilayet Nizamnamesi uyarınca kurulan Osmanlı İmparatorluğu vilayetidir.

1879 yılında Erzurum Vilayeti'nden ayrılan Dersim Vilayeti 1886 yılında bu vilayete dâhil edildi. İleride Ermeni Tehciri sırasında adı geçecek Altı Vilayet'ten birisidir. Vilayet Fırat ve Murat nehri vadileri arasında yer alıyordu. Kuzeybatısında Sivas Vilayeti yer alıyordu.

Tarihi
Vilayet, 1879-80'de Malatya'yı da içeren Diyarbekir Vilayeti'nin bir kısmından oluşturuldu. 1888'de bir imparatorluk emriyle Hozat Vilayeti, Mamuret ul-Aziz'e bağlandı.

Sancakları
küçükresim|upright=1.37|Osmanlı alfabesiyle yazılmış Ma‘mûretü'l-Azîz Vilayeti'nin 1907 haritası
1909'da Ma'mûretü'l-Azîz'in sancakları, kazaları ve nahiyeleri:
 Ma'mûretü'l-Azîz Sancağı Kaza  NahiyeMa‘mûretü'l-Azîz Ma‘mûretü'l-Azîz Merkez
Atikan
İringil
Karaali
Karaçor
Mollakendi
Seyli
Şeyhhacı
Yukarı HohArapgir Arapgir Merkez
Mutmur
ŞotikEğin Eğin Merkez
Abrenk
Ağın
İliç
Ençeti
PaşikliHarput  –Keban Madeni Keban Madeni Merkez
Eymir
Direcan
Höyük
Karaca
TahirPütürge Pütürge Merkez
Bibol
Gerger
Keferdiz
Merdis
Sinan
Taraksu
Tilmo Dersim Sancağı Kaza  NahiyeHozat (Merkez) Hozat Merkez
Sin
SeğedikÇarsancak Pertek (Merkez)
Peri
Titinik
VasgirtÇemişgezek Çemişgezek Merkez
Baş Vartenik
Germili
VaskovanKızılkilise Kızılkilise Merkez
İresik
RamazanMazgirt Mazgirt Merkez
Merho
Mohindi
PahOvacık Zeranik (Merkez)
Çirpazin
Hopik
Kalan Malatya Sancağı Kaza  NahiyeMalatya Malatya Merkez
Gözene
İspendere
İzolluAkçadağ Arga (Merkez)
Hasançelebi
Hekimhan
Komişir
Kürecik
Levent
PolatBehisni Behisni Merkez
Belviran
Hevedi
Keysun
Kızılin
Perveri
Sürgü
Şam Bayadı
TutHısn-ı Mansur Adıyaman (Merkez)
Çalkan
Garipçik
Koçali
Kuyucak
SamsatKâhta Kâhta Merkez
Alut
Sincik
Tokaris

Nüfus
 Ma'mûretü'l-Azîz Vilayeti 1914 nüfusu Kaza   Müslüman  Ortodoks Rum  Ermeni Katolik Ermeni  Protestan Toplam   Ma'mûretü'l-Azîz56.36523 23.725 1.323 4.000 86.162  Harput22.541 - 7.5191251,528 32.519  Eğin32.610 636  9.373 12 50343.170Arapkir 24.194  1  9.204  221   666 34.286 Kebanmadeni23.94437 320  -    5724.358 Pötürge  34.165- 679  - -35.622   Ma'mûretü'l-Azîz Sancağı  193,819    697    50,820     1.681   6,754    256,117  Malatya57.726 -7.060  764   390 66.143  Besni 42.282 - 1.550  420 -44.252  Hısnımansur 34.154 - 2.189 754 441 37.949Kâhta   16.434  -  743  7   - 17.238 Akçadağ 35.987  -  341  125  -36.453  Malatya Sancağı  186,583   -    11,883    2.070 831   202,035 Dersim11.874  - 1,151  -- 13,025  Çemişgezek 16.181 267  3.772 -21520.435Çarsancak  12.157  -  6.862-  243 19.262 Ovacık 4.165 -  10   -  -4.175  Nazimiye   7.276 7 89  --7.372 Mazgirt   14.323 - 1.483   - -15.806  Dersim Sancağı  65,976  274    13.367  -  458    80,075 Ma'mûretü'l-Azîz Vilayeti 446.379  971  76.070  3.751 8.043   538.227

Valileri
 Ömer Fevzi Paşa (1845-1846)
 Kütahyalı Hacı Ali Paşa (1846)
 Yakup Paşa (1846)
 Samakolu Hüsrev Paşa (1846)
 Kütahyalı Hacı Ali Paşa (1846-1847)
 Mustafa Sabri Paşa (1847-1849)
 Gürcü Yusuf Paşa (1849-1850)
 Osman Nuri Paşa (1850-1851)

 Kaynakça 


Kategori:Elazığ ili tarihi
Kategori:Malatya ili tarihi
Kategori:Tunceli ili tarihi
Kategori:1864'te kurulan oluşumlar
Kategori:1920'lerde varlığı sona eren bölgeler ve ülkeler
Kategori:1879'da Osmanlı İmparatorluğu'nda kurulan oluşumlar
Kategori:1879'da kurulan bölgeler ve ülkeler