Kürt İstiklâl Komitesi

Kürt İstiklâl Komitesi (Ekrem Cemilpaşa'ya göre, "Azadi", İhsan Nuri Paşa'ya göre, "Kürdistan Bağımsızlık Komitesi", Nuri Dersimi'ye göre, "Kürt İstiklâl Cemiyeti"), Kürt aşiret ve nüfuz sahiplerinin kurmuş olduğu, hedef olarak bağımsız bir Kürdistan seçilen Kürt gizli örgütü.

Bu örgüt hakkında fazla bilgi yoktur. Dönemin siyasal koşulları nedeniyle üyeleri de gizli tutulmuştur. Cemiyete en büyük destek aşiret liderleri tarafından yapılmıştır bu yüzden cemiyetin önderlik kadrosu aşiret ileri gelenlerinden oluşmaktadır.

Cemiyetin Bazı Bilinen yöneticileri
Cibranlı Halit, Kurucu / başkan
Yusuf Ziya Bey, yönetici / üye
Ali Rıza Bey yönetici / üye
Faik Bey, yönetici / üye
Mela Abdurrahman, yönetici / üye
Seyyid Abdülkadir, üye

 İdamlar 
Cibranlı Halit 20 Aralık 1924'te Erzurum'da tutuklandı ve Süvari Tümen Komutan Vekili Albay Ferit Bey başkanlığında kurulan Bitlis Harp Divanı'nda yargılandı. Hıyanet-i Vataniye Kanunu gereğince verilen karar sonucu 14 Nisan 1925 saat 5.30'da Bitlis'te Yusuf Ziya Bey, Yusuf Ziya'nın kardeşi Teğmen Ali Rıza Bey, Yusuf Ziya'nın damadı Faik Bey ile Mele Abdurrahman ile birlikte kurşuna dizildi.. Bitlis Harp Divanı tutanakları günümüze değin açıklanmamıştır.Tahsin Sever, 1925 Hareketi Azadî Cemiyeti, Nûbihar, İstanbul 2022, (genişletilmiş ikinci baskı) s. 272 

Şeyh Said İsyanı
Şeyh Said'in damadı olan Cibranlı Halit'in ölümünden sonra Şeyh Said aynı amaçlar doğrultusunda bir örgüt yapılanması kurmuştur. Azadi Cemiyeti üyelerinin desteklediği ayaklanma, ordu tarafından bastırılmış ve ayaklanmanın içinde olan kişiler ve ayaklanma sorumluları idam edilmiştir.

 Kaynakça 
Oğuz Aytepe, "Kürt İstiklal Komitesi", Tarih ve Toplum, 173, s. 45-49.
 Nuri Dersimi:Kürdistan Tarihinde Dersim, Halep, 1952, (Komkar Yayınları, Köln, 1988)
 Hıdır Göktaş: Kürtler, İsyan-Tenkil, İstanbul, 1991
 Faik Bulut: Dersim Raporları, İstanbul, 2005, ISBN 975-6106-02-6
 Uğur Mumcu, Kürt - İslam Ayaklanması 1919-1925, Tekin Yayınları, İstanbul, 1991, s.33-40. ISBN 975-478-088-9
 Kadim Laçin, 'Koçgiri'siz Cumhuriyet', Mayıs 2009, www.kadimlacin.com, ISBN 9789562599
 Ebubekir Hazim Tepeyran, Hatıralar, Pera Turizm ve Ticaret A.Ş.,1998

Kategori:Kürt örgütleri