İskoçya hükümdarları listesi

İskoçya Krallığı hükümdarları listesi İskoçya Krallığı devletinde hükümdarlık yapan kişilerin listesidir. İskoçya Krallığı 843'ten 1707'ye kadar devam eden Britanya adasının kuzeyinde kurulmuş bir devlettir. Bu İskoçya Krallığı devletinin hükümdarları İskoçya Krallarıdır.

 Açıklamalar 
 İskoçya Krallığı 
Geçmişten gelen geleneklere göre birinci İskoçya Krallığı Kralı 843'te kurmuş olduğu egemen devletin kralı olan Kenneth MacAlpin idi. "İskoçya Krallığı" ile ondan önce aynı yerde devlet olan "Piktler Krallığı" arasındaki kavram farkı olduğu kabul edilmektedir. Fakat bu kavram farkı Orta Çağlarda ortaya çıkmış olan bir efsaneye ve isimlendirmede yapılan bir anlam karışıklığına bağlanmaktadır. Kral III. Donald döneminde İskoçya resmi silsile listeleri 9. yüzyılın sonunda Latinceden konuşulan dile değiştirildiği zaman, Latince "Rex Pictorum (Piktler Krallığı)" teriminin çevirisi "ri Alban (Alba Krallığı)" olarak yapılmıştır. Daha eskiden İskoç Galce'de "Alba" Britanya'nın tümünü nitelendirmekte iken, çeviri zamanında İskoç Galce anlam değiştirmiş, Alba "Piktler Krallığı" anlamına gelmişti.Broun, Scottish Independence. pp. 71-97. Böylece 843'ten sonraki İskoçca Galce'de "Alba Krallığı" olarak ifade edilen "Piktler Krallığı" İngilizcede "İskoçya Krallığı" oldu. Böylece "İskoçya Krallığı"'nın 843'te kurulmuş olduğu günümüzde hem İngiltere'de hem de İskoçya'da kabul edilip kullanılmaktadır. 

İskoçya Krallığı 843 -1707 dönemi içinde "İskoçya Kralı" adı verilen hükümdarlar tarafından idare edildi. Fakat 1603'te İngiltere Krallığı ve İskoçya Krallığı tek bir şahıs üzerinde toplandı; 24 Temmuz 1567'den beri İskoçya Kralı olan VI. James, şahsen 24 Mart 1603'ten itibaren İngiltere Kralı I. James oldu. Şahsen krallık tek kişi üstünde olmakla beraber hukuken ve gerçek devlet idaresi bakımından bu iki krallık iki ayrı egemen devletti. Bu iki krallık devleti ve tek şahsın krallığı 1707'de İskoçya Krallığı'nın İngiltere Krallığı ile birleşip tek bir Büyük Britanya Krallığı kuruluncaya kadar hukuken devam etti.

 İskoçya Krallığı'nda fetret dönemleri 
İskoçya Krallığı üç ayrı devirde tek bir kral tarafından idare edilmemiştir ve bu karışıklık dönemlerine kimin hükümdar olduğu açıkça bilinmesi imkânsız olmaktadır.

 1290-1292 dönemi: Norveçli Margherita, İskoçya Kraliçesi'nin 1290'da Norveç'ten taç giymek üzere gelmekte iken bir deniz kazasında ölümü ile bir kriz başladı. I. William'ın yaşayan çocukları ve birinci oğullardan gelme varisleri bulunmamakta idi. Krallık "İskoçya Muhafızları (Guardians of Scotland)" adı verilen 6 kişiden oluşan bir naipler heyeti idaresine verildi ve bu idare yeni bir hükümdar seçme görevine koyuldu. İskoçya Krallığı için eski krallarla yakın uzak akrabalığı olan 13 namzetin bulunduğu bilinmekteydi. Bunlar arasında en önemlileri I. William'ın küçük kardeşi Huntington'lu David'in büyük torunu olan "John de Balliol" gelmekteydi. Diğer güçlü namzet ise Huntington'lu David'in torunu ve Ananadale Lordu unvanını taşıyan "Robert de Brus" idi. İskoçya'nın önemli soyluları, İngiltere Kralı I. Edward'ı namzetler arasından seçim yapmak için hakem tayin ettiler. I. Edward seçimini yaptı; ama seçtiği kral namzetini İngiltere Kralına tabi bir kral olarak kabul ettiğine dair bir yemin vermeye zorladı. Sonunda I. Edward İskoçya Kralı olarak John de Balliol'u seçti ve ondan istediği yemini aldı. John de Baliol çok yeteneksiz ve zayıf bir İskoçya Kralı olarak hüküm sürmeye başladı. Fakat 1296'da İngiltere Kralı I. Edward onu İskoç Krallığı'ndan feragate zorladı ve İskoçya Krallığı'nı hukuken İngiltere Krallığı'nın bir parçası haline getirmeye çalıştı.
 1296-1306 dönemi: İskoçlar I. Edward'ın politikasını kabul etmediler ve 10 yıl İskoçya'da kral olarak hükümdar bulunmadı. İskoçlar isyan ettiler ve I. Edward'ın İngiltere Krallığı devletinin kendi devletleri olmadığını ilan ettiler. İskoçya Krallığı idaresi yeni bir 6 kişiden oluşan "İskoçya Muhafızları (Guardians of Scotland)" adı verilen bir naipler heyeti altında olduğu ilan edildi. Önce bu naipler heyeti içinde bulunan William Wallace ve sonra da onun yakalanıp idamından sonra 1290'da krallığa namzet olan "Robert de Brus"un torunu olan Robert Bruce İngilizlere isyan edip savaşa giriştiler. Robert Bruce, 1292'de de İskoç Krallığı'na namzet olan ve yeni naipler heyeti içinde bulunan, Bodenach Lordu Comyn'i 1306'da Dumfries'de öldürttü. Aynı yıl 1306'da Robert Bruce İskoçya Krallığı kralı ilan edilip Sconce'da İskoçya Kralı olarak taç giydirildi. İngilizlerle harp değişik safhalarda devam etti.
 1651-1660 dönemi: Şahsen hem İskoçya Kralı ve hem de İngiltere Kralı olan I. Charles aleyhine İngiltere'de Parlamento isyan etti ve 8 yıl süren bir İngiliz İç Savaşı ortaya çıktı. İngiliz Parlamento güçleri Oliver Cromwell idaresinde galip geldiler ve 1649'da I. Charles'i idam ettiler. İngiltere Parlamentosu İngiltere Krallığı'nın sona erdiğini ilan ettiler. Ama İskoçya Parlamentosu bunu kabul etmedi ve idam edilmiş kralın oğlu II. Charles'i İskoçya Krallığı Kralı olarak kabul ettiler; onun geleneksel İskoçya Krallığı taç giydirme töreni 1649'da Sconce'da yapıldı. II. Charles İskoçya Kralı olarak İskoçya'da 1651'e kadar hüküm sürdü. 1651'de İngiliz güçleri Oliver Cromwell komutasında İskoçya'ya girip ülkeyi işgal edip ellerine geçirdiler ve İskoçya Kralı olan II. Charles da Fransa'ya kaçtı. İskoçya özel bir İskoçya Krallığı hükümdarı olmadan 1651-1660 arasında İngiltere işgali altında bulundu. 1660'ta ise İngiltere Krallığı restore edildi ve Fransa'dan sürgünden gelen II. Charles tekrar şahsen hem İngiltere Kralı hem de tekrar İskoçya Kralı olarak hüküm sürmeye başladı.

 İskoçya Krallığı'nın son dönemleri 
1603'te İngiltere kraliçesi olan I. Elizabeth'in çocuksuz olarak ölmesinden sonra en yakın akrabası olması dolayısıyla İngiltere Krallığı tahtı kralı İskoçya Krallığı kralı olan IV. James'a geçmiştir. 24 Temmuz 1567'den beri İskoçya Krallığı Kralı olan VI. James, aynı zamanda şahsen 24 Mart 1603'ten itibaren İngiltere Krallığı Kralı oldu ve bu krallık için I. James olarak anılmaya başlandı. Böylece İngiltere Krallığı ve İskoçya Krallığı tek bir şahıs üzerinde toplandı. Fakat şahsen krallık tek kişi üstünde olmakla beraber hukuken ve gerçek devlet idaresi bakımından bu iki krallık iki ayrı egemen devletti. Bu nedenle İskoçya Krallığı kralı olan şu hükümdarlar İngiltere Krallığı için şu değişik isimde tanınmaktadır:

 İskoçya Krallığı ismi   İngiltere Krallığı ismi Saltanat dönemi VI. James  I. James 1567-1625: İskoçya Kralı1603-1625: İngiltere Kralı VII. James II. James 1685-1689 II. William III. William 1689-1702

Bu iki krallık devleti ve tek şahsın krallığı 1707'de İskoçya Krallığı devletinin İngiltere Krallığı devleti ile birleşip tek bir Büyük Britanya Krallığı devleti kuruluncaya kadar hukuken devam etti. Böylece son ayrı olarak İskoçya Krallığı hükümdarı ve İngiltere Krallığı hükümdarı olan Kraliçe Anne şahsen hukuken ayrı olan iki krallık devlet başkanı olarak 1702-1707 döneminde saltanat sürdü ve 1707'den sonra ise hukuken tek devletin hükümdarı olarak Büyük Britanya Krallığı hükümdarı olarak 1707-1714 arasında tahtta bulundu.

Son İskoçya Krallığı taç giyme töreni 1605'te Sconce'da II. Charles için yapılmış olmakla beraber son İskoçya Krallığı hükümdarının, taç giyme töreni yapılmayan, Kraliçe Anne olduğu kabul edilmektedir.

 İskoçya Kralları listesi 
 Alpin Hanedanı (848-1034) 
Resimİsim İskoç Galce İsimHüküm SüresiNotlar80pxI. KennethCináed mac Ailpín843-858Geleneksel 1. İskoçya Kralı80pxI. DonaldDomnall mac Ailpín858-862I. Kenneth'in kardeşi 80pxI. ConstantineCausantín mac Cináeda862-877I. Kenneth'in oğlu80pxAedhÁed mac Cináeda877-878I. Kenneth'in oğlu80pxEochaidEochaid mac Cináeda878-889 Aedh'in yeğeniGiric ile birlikte80pxGiricGiric mac Dúngail878-889Aedh kuzeniEochaid ile birlikte80px II. DonaldDomnall mac Causantín889-900I. Constantine'in oğlu80pxII. ConstantinCausantín mac Áeda900-943 Aedh'in oğlu80pxI. MalcolmMáel Coluim mac Domnaill943-954II. Donald'ın oğlu80px, IndulfIldulb mac Causantín954-962I. Constantine'in  oğlu80pxDubhDub mac Maíl Choluim962-966I. Malcolm'un oğlu80pxCuilénCuilén mac Ilduilb966-971Indulf'un oğlu80pxII. KennethCináed mac Maíl Choluim971-?973I. Malcolm'un oğlu80pxAmlaibAmlaíb mac Ilduilb?973-977Indulf'un oğlu80pxII. KennethCináed mac Maíl Choluim977-9952. hükümdarlık80pxIII. ConstantineCausantín mac Cuiléin995-997Culen'in oğlu80pxIII. KennethCináed mac Duib997-1005Dubh'un oğlu80pxII. MalcolmMáel Coluim mac Cináeda1005-1034II. Kenneth'in oğlu

 Dunkeld Hanedanı (1034-1286) 
Resimİsim İskoç Galce İsimHüküm SüresiNotlar80pxI. DuncanDonnchad mac Crínáin1034-1040II. Malcolm'un yeğeni80pxMacbethMac Bethad mac Findláich1040-1057II. Malcolm'un  yeğeni80pxLulachLulach mac Gille Comgaín1057-1058 III. Kenneth'in yeğeniIII. MalcolmMáel Coluim mac Donnchada1058-1093I. Duncan'in oğluIII. DonaldDomnall mac Donnchada1093-1094I. Duncan'in oğlu80pxII. DuncanDonnchad mac Maíl Choluim1094III. Malcolm'un oğlu80pxIII. DonaldDomnall mac Donnchada1094-109780pxEdgarÉtgar mac Maíl Choluim1097-1107III. Malcolm'un oğlu80pxI. AlexanderAlaxandair mac Maíl Choluim1107-1124III. Malcolm'un oğlu80pxI. DavidDabíd mac Maíl Choluim1124-1153III. Malcolm'un oğlu80pxIV. MalcolmMáel Coluim mac Eanric1153-1165I. David'in yeğeni80pxI. WilliamUilliam mac Eanric1165-1214I. David'in yeğeni80pxII. AlexanderAlaxandair mac Uilliam1214-1249I. William 'in oğlu80pxIII. AlexanderAlaxandair mac Alaxandair1249-1286III. Alexander'in oğlu

 Sverve Hanedanı (1286-1290) 
Resimİsim İskoç Galce İsimHüküm SüresiNotlar 80px Margrete 1286 - 1290 III. Alexander'ın kızı Marguerite ile Norveç Kralı II. Erik'in kızı.  Tac Giydirme töreni yapılamadan İskoçya'ya deniz seyahati sırasında öldü.

 Birinci Fetret Dönemi (1290-1292) 
 Balliol Hanedanı (1292-1296) 
Resimİsim İskoç Galce İsimHüküm SüresiNotlar80pxJohn Balliol John de Balliol 1292 - 1296 I. William'ın kardeşi Huntingdon'lu David'in torunu -

 İkinci Fetret Dönemi (1296-1306) 
 Bruce Hanedanı (1306-1371) 
Resimİsim İskoç Galce İsimHüküm SüresiNotlar80pxI. Robert Robert de Brus 1306-1329 I. William'ın kardeşi Huntingdon'lu David''in torunu80pxII. David David de Brus 1329-1371 I. Robert'in oğlu -

 Stewart/Stuart Hanedanı (1371-1707) 
 Stewart (1371-1651) 
Resimİsim İskoç Galce İsimHüküm SüresiNotlar80pxII. Robert Roibert II Stiùbhairt 1371-1390 I. Robert'in yeğeni80pxIII. Robert Roibert III Stiùbhairt, An Righ Bhacaigh 1390-1406 II. Robert'in oğlu80pxI. JamesSeumas I Stiùbhairt1406-1437III. Robert'in oğlu80pxII. JamesSeumas II Stiùbhairt1437-1460I. James'in oğlu80pxIII. JamesSeumas III Stiùbhairt 1460-1488 II. James'in oğlu80pxIV. JamesSeumas IV Stiùbhairt 1488-1513 III. James'in oğlu80pxV. JamesSeumas V Stiùbhairt1513-1542IV. James'in oğlu80pxI. MaryMairi Stiùbhairt 1542-1567 V. James'in kızı80pxVI. James (İskoçya kralı)I. James, İngiltere Kralı Seumas VI Stiùbhairt 1567-1625: İskoçya Kralı 1603-1625: İngiltere Kralı I. Mary  İskoçya Kraliçesi'nin oğluVII. Henry, İngiltere Kralı'nın torunu80pxI. Charles (İskoçya kralı) ve İngiltere Kralı Teàrlach I Stiùbhairt 1625-1649: İskoçya Kralı ve İngiltere Kralı VI. James'in oğlu30 Ocak 1649'da Londra'da idam edildi.

 Üçüncü Fetret Dönemi (1651-1707) 
 Stuart (1660-1651) Restorasyon 
Resimİsim İskoç Galce İsimHüküm SüresiNotlar80pxII. Charles (İskoçya kralı) ve İngiltere Kralı Teàrlach II Stiùbhairt1649-1651 ve 1660-1685 I. Charles'in oğlu80pxVII. James (İskoçya kralı)II. James, İngiltere Kralı Seumas VII Stiùbhairt1685-1689I. Charles'in oğlu1689'da "Devrim" ile hem İskoçya ve hem de İngiltere Krallık tahtından indirildi80pxII. Mary, İskoçya Kraliçesi ve İngiltere KraliçesiMairi II Stiùbhairt1689-1694: İskoçya Kraliçesi ve İngiltere KraliçesiKocası II. William ile birlikteVII. James'in kızı80pxII. William (İskoçya kralı) ve (III. William adı ile) İngiltere Kralı  Uilleam Orains, "William of Orange" 1689-1694: İskoçya Kralı ve İngiltere Kralı1689-1702: Karisi II. Mary ile birlikte1694-1702: Tek başına II. Mary'nin kocası Anne tarafından I. Charles'ın torunu80pxAnne, İskoçya Kraliçesi ve İngiltere Kraliçesi Anna Stiùbhairt 1702-1707: İskoçya Kraliçesi ve İngiltere  Kraliçesi1707-1714: Büyük Britanya ve İrlanda Krallığı kraliçesi II. Mary ile II. William'ın kızı

 İskoçya hükümdarları zaman çizgisi 

 Kaynakça 

 Ayrıca bakınız 

#
Kategori:Hükümdar listeleri