12 Eylül (belgesel)

12 Eylül, yönetmenliğini Mustafa Ünlü'nün gerçekleştirdiği ve gazeteci Mehmet Ali Birand'ın sunduğu 1998 çıkışlı belgesel türündeki dizi film. Film, 1972 ile 1983 yılları arasında Türkiye'de yaşanan siyasi gelişmeler ile birlikte 12 Eylül Darbesi'nin öncesi ve sonrasını konu edinmektedir. Filmin araştırma ve metin yazarlığını gazeteci Hikmet Bila, redaksiyonunu ise Rıdvan Akar gerçekleştirmiştir. 12 Mart: İhtilalin Pençesinde Demokrasi belgeselinin devamı niteliğinde olup o belgeselin sona erdiği yerden yani Deniz Gezmiş, Yusuf Aslan ve Hüseyin İnan'ın idamlarıyla başlamış; İsmet İnönü'nün siyasete vedasıyla Bülent Ecevit'in 3. CHP Genel Başkanı olması, Faruk Gürler'in cumhurbaşkanı olma girişimi, Fahri Korutürk'ün cumhurbaşkanı olması, 1973 Türkiye genel seçimleri, CHP-MSP Koalisyonunun kurulması, Kıbrıs Harekâtı ve harekât sonrası ABD'nin başlattığı ekonomik yaptırımlar neticesinde başlayan ve 70'li yıllar boyunca sürecek ekonomik kriz ve bunalım dönemi, Türkiye'den Almanya'ya işçi göçü, CHP-MSP Koalisyonunun bozulması, Milliyetçi Cephe hükûmetlerinin kurulması, artan sağ-sol çatışması, Kanlı 1 Mayıs, CHP'nin 1. parti çıktığı 1977 Türkiye genel seçimleri, Güneş Motel Olayı, Maraş Katliamı, 1979 Türkiye milletvekili ara seçimleri, Çorum Olayları, 12 Eylül Darbesi, darbe sonrası bazı liderlerin tutuklanması ve tamamının siyasi yasaklı hâle gelmesi, darbe sonrası idamlar ve tüm siyasi partilerin feshedilmesi gibi birçok önemli olayı ele alarak 1983 Türkiye genel seçimleri ve Turgut Özal'ın başbakan olmasıyla sona ermiştir. Belgesel daha sonra Mehmet Ali Birand, Hikmet Bila ve Rıdvan Akar tarafından 12 Eylül Türkiye'nin Miladı adıyla kitaplaştırılmıştır. Dokuz bölümden oluşan belgeselin her bölümünün başında Mehmet Ali Birand şu sözleri söylemektedir:

 Bölümleri12 Eylül Belgeseli Tüm Bölümler 
 Renklerin Çatışması (12 Ekim 1998)12 Eylül Belgeseli 1. Bölüm | Renklerin Çatışması | 32.Gün Arşivi
 Kıbrıs'tan Cepheleşmeye (19 Ekim 1998)12 Eylül Belgeseli 2. Bölüm | Kıbrıs'tan Cepheleşmeye | 32.Gün Arşivi
 Günlerin O Gün Getirdiği... (26 Ekim 1998)12 Eylül Belgeseli 3. Bölüm | "Günlerin O Gün Getirdiği..." | 32.Gün Arşivi
 Katliamlar Başlıyor (2 Kasım 1998)12 Eylül Belgeseli 4. Bölüm | Katliamlar Başlıyor | 32.Gün Arşivi
 Uçurumun Eşiğinde (9 Kasım 1998)12 Eylül Belgeseli 5. Bölüm | Uçurumun Eşiğinde | 32.Gün Arşivi
 Darbenin Ayak Sesleri (16 Kasım 1998)
 Darbe Günlüğü (23 Kasım 1998)12 Eylül Belgeseli 7. Bölüm | Darbe Günlüğü | 32.Gün Arşivi
 12 Eylül'ün Bilançosu (30 Kasım 1998)12 Eylül Belgeseli 8. Bölüm | 12 Eylül'ün Bilançosu | 32.Gün Arşivi
 Demokrasiye Dönüş (7 Aralık 1998)

 Ayrıca bakınız 
 Demirkırat: Bir Demokrasinin Doğuşu
 12 Mart: İhtilalin Pençesinde Demokrasi
 Özallı Yıllar
 Son Darbe: 28 Şubat

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 


Kategori:1998'de başlayan Türk televizyon dizileri
Kategori:1998'de sona eren Türk televizyon dizileri
Kategori:Türk belgesel televizyon dizileri
Kategori:12 Eylül Darbesi ile ilgili eserler
Kategori:Siyasetçilerle ilgili belgesel filmler