Neo-neo tartışması

Neo-neo tartışması (İngilizce: Neo-neo debate), Uluslararası ilişkilerde uluslararası sistemin yapısına yönelik teoriler olan neorealizm ve neoliberalizm arasındaki tartışmalardır.

Tartışmanın özünde Neorealist ve Neoliberal okula mensup teorisyenlerin Uluslararası sistemin doğasına bakış açılarındaki farklılık yatmaktadır. David Baldwin'in 1993 yılındaki tezine göre iki teori arasında tartışmaya yol açan başlıca unsur anarşinin devletlerin yapısına olan etkisine her iki akımında farklı yorumlar getirmesinde gizlidir. Uluslararası sistemin anarşik bir yapıya sahip olduğu her iki teori tarafından da kabul görmektedir. Ancak Neorealist akıma mensup teorisyenler uluslararası sistemde anarşinin uluslararası işbirliğinin önündeki kısıtlayıcı engellerden biri olduğu ve bu hususun uluslararası kurumlarca aşılamayacağı inancındadır. Buna karşın Neoliberaller Neorealistlerin küreselleşme, karşılıklı bağımlılık gibi konuları görmezden geldiği ve uluslararası sistemde anarşi ve devletin rolünün abartıldığı düşüncesindedir. Neorealistler ise uluslararası kurumların devletlerin davranışlarındaki rolünün Neoliberallerce abartıldığı düşüncesindedir.

Neorealistler uluslararası kurumların çıkarlarının hiçbir zaman devletlerin çıkarlarını domine edemeyeceği görüşündedir. Ancak neoliberaller uluslararası kurumların kurulmasının önünde devletlerin ortak çıkarları söz konusu olduğu sürece hiçbir engel olmadığı görüşündedir. Neorealistler uluslararası kurumları devletlerin bir uzantısı olarak görür, onların devletlerden bağımsız hareket edemeyeceği inancındadır. Oysa neoliberaller her ne kadar uluslararası kurumların kurulmasında devletlerin rolünün yadsınamaz olduğunu kabul etse de kurulmasından sonraki dönemde kurumların bekasının sağlanması için devletlerin rolünün abartılmaması gerektiği inancındadır. Neoliberaller bu konuyu hegemonik stabilite teorisi ile açıklarlar.

Neoliberallerin uluslararası kurumların rolüne yaptığı tarihsel göndermelerden biri soğuk savaş dönemine yapılan vurgudur. Zira Neoliberallere göre soğuk savaş döneminde ABD ile SSCB arasındaki savaşı önleyen kurum BM'dir. Çünkü iki devlet daha önceki dönemlerin aksine BM'nin var olduğu dönemde bir araya gelip uluslararası sorunları konuşabiliyor, iki devlet arasında diyalog ortamı doğabiliyordu.

Neoliberaller ile neorealistler arasındaki farklardan bir diğeri ise her iki teorinin yoğunlaştığı konular arasındaki nüanstır. Neoliberaller Uluslararası ekonomi politiği, ekonomik refah, çevre gibi konularla bolca ilgilenirken Neorealistler ise güç, güvenlik ve devletlerin bekaası gibi hususlara daha fazla önem vermektedir.

Kategori:Uluslararası ilişkiler
Kategori:Uluslararası ilişkiler teorisi
Kategori:Siyasi realizm