II. Arnuvanda

II. Arnuvanda, yaklaşık MÖ 1322-1321 yıllarında,Verilen tarihler takribidir ve "orta" kronolojiye dayanmaktadır. Hitit krallarının 'uzun', 'orta' ve 'kısa' kronolojiye göre karşılaştırmalı bir listesi için: Alpaslan, M. (2009) 'Hititolojiye Giriş', s. 155. kısa bir süre hüküm sürmüş Hitit kralıdır.

 Hükümdarlığı 
Hitit imparatorluk devrinin en başarılı krallarından I. Şuppiluliuma'nın en büyük oğludur. II. Arnuvanda'nın hüküm süresine ait yazılı doküman çok azdır.Boğazköy'de ana kraliçe ile birlikte ismini gösteren bir mühür ve bir yazılı fragman bulunmuştur, Klengel, (1999) s. 169. Hakkındaki bilgilerin çoğu kardeşi ve bir sonraki Hitit kralı olan II. Murşili dönemine ait dokümanlardan bilinmektedir. Prens olarak babasının yanında Mitanni ve Mısır'a karşı yapılan savaşlarda yer almıştır. Kendisini başarılı bir savaşçı olarak ispatlamış ve babasının döneminde veliaht prens olarak tahta hazırlanmıştır. Babası I. Şuppiluliuma'nın Mısırlı tutsaklardan bulaştığı düşünülen bir salgın sonucu ölmesiyle tahta geçmiştir. II. Muşili'nin çeşitli dokümanlarından bu salgının Anadolu'da birkaç yıl boyunca büyük bir kıyıma yol açtığı anlaşılmaktadır. Aynı salgından II. Arnuvanda da etkilenmiş ve yaklaşık bir yıl sonra o da ölmüştür. II. Arnuvanda'nın iki kardeşi Piyassili (Şarri-Kusuh) ve Telipinu, Karkamış ve Halep şehirlerinde daha I. Şuppiluliuma zamanında kral olarak atanmış ve imparatorluğun güney bölgelerinin denetiminde II. Arnuvanda'ya yardımcı olmuşlardır. Genç kardeş Murşili de Arnuvanda'ya Kaşka ve Arzava tehditlerine karşı yardım etmiştir. Arnuvanda'nın Hitit nüfuzunu kullanarak batıdaki Seha Irmağı Ülkesi'nde Hitit taraftarı Manapa-Tarhunta'yı desteklediği ve tahta geçmesine yardımcı olduğu Manapa-Tarhunta ile daha sonra yapılan bir antlaşmada bahsedilmektedir.

II. Arnuvanda'nın ölümüyle kardeşi II. Murşili başa geçmiştir. Hitit kanunlarına göre krallık babadan oğula geçer. Bu durumda zaten genç bir yaşta ölen II. Arnuvanda'nın ya hiç oğlu olmadığı veya olanların da salgın yüzünden ölmüş olabileceği düşünülebilir.Bir adak listesinde (KBo 13.42) adı Tulpi-Sarruma (Tulpi-LUGAL.ma) olarak geçen kişi II. Arnuvanda'nın oğlu olabilir; bkn. Bryce, T. (2005) s. 443 n.5

 Kaynakça 
 Brandau, B. & Schickert, H. (2003) Hititler, 2003.
  Bryce, T. (2005) Kingdom of the Hittites, 2nd Edition.
  Klengel, H. (1999) Geschichte des hethitischen Reichs.

 Notlar 

 Ayrıca bakınız 

 Hitit kralları listesi
 Hitit İmparatorluğu

 Dış bağlantılar 
 *II. Arnuvanda'nın hükümdarlığı

Kategori:Hitit kralları
Kategori:MÖ 14. yüzyıl liderleri