Cat (Unix)

cat, dosyaları sırasıyla okuyan ve standart çıktıya yazan POSIX standartlı bir Unix komutudur.

Komut ismi, komutun dosyaları peşpeşelenmesi işlevine işaret eden İngilizce "(con)catenate" (Latince catenare, "zincirlemek") kelimesinden türetilmiştir.

Tarihçe

cat, bir dosyayı ekrana kopyalamak için kullanılan bir PDP-7 ve Multics komutu olan pr komutunun yerini alarak ilk Unix sürümlerinde (ör. Version 1) yer aldı. Bu versiyon, Ken Thompson ve Dennis Ritchie tarafından yazılmıştır. GNU coreutilste paketlenmiş cat sürümü ise Torbjorn Granlund ve Richard Stallman tarafından yazılmıştır. ReactOS sürümü ise David Welch, Semyon Novikov ve Hermès Bélusca tarafından yazılmıştır.

Zamanla, tac ve bat gibi alternatif araçlar da farklı ve yeni özellikleriyle erişilebilir hale geldi.

 Kullanım 

Tek Unix Şartnamesi tanımına göre, cat, dosyaları argüman sırasına göre okur ve dosya içeriklerini aynı sırada standart çıktıya yazdırır. Şartname, arabelleksiz çıktı (her bayt okunduktan sonra arabelleğe aktarılmadan yazılır) için u bayrağını zorunlu kılar. GNU Coreutils gibi bazı işletim sistemleri, bunu varsayılan olarak yapar ve bayrak desteğini görmezden gelir.GNU Coreutils. "GNU Coreutils manual" , GNU, 1 Mar 2017.

Eğer girdi dosya adlarından biri tek bir tire (-) olarak belirtilirse, o noktada cat standart girdiden okur. Eğer dosyalar belirtilmezse, cat sadece standart girdiden okur.

Komut-sözdizimi:

  cat [seçenek] [dosya_isimleri]

Seçenekler
Bazı cat seçenekleri şunlardır:OpenBSD manual page and the GNU Core Utiltites version of cat

  (GNU: ): Dosyanın boş olmayan' satırlarını numaralarıyla birlikte görüntüle.
  (GNU: ): Bütün çıktı satırlarının sayısı.
  (GNU: ): Satır sonu karakterlerini $ olarak göster. 
  (GNU: ): Tüm çıktı satırlarına numara ekle.
  (GNU: ): Birbirine bitişik birden fazla boş satırı tek bir boş satıra sıkıştır.
  (GNU: ): Tab karakterlerini ^I olarak göster.
 : Stdout için tampon kullanmadan I/O kullan. POSIX, Bu seçenek olmadan  davranışını belirtmez.
  (GNU: ): Sekme karakterleri ve satır sonu karakterleri hariç olmak üzere, yazdırılmayan karakterleri görüntüle.

 Örnekler 
 Komut  Açıklama cat dosya1.txt   Dosya içeriğini görüntüle. cat dosya1.txt dosya2.txt  İki metin dosyasını birleştir ve sonucu terminalde gösterin. cat dosya1.txt dosya2.txt > yeniDosya.txt  İki metin dosyasını birleştir ve bunları yeni bir dosyaya yaz. cat > yeniDosya.txt  yeniDosya.txt adında bir dosya oluştur. Komutun ardından Ctrl-D() tuş kombinasyonuna basılmalı. Bunun anlamı, dosyaya dosya sonu (ing. EOF - End Of File) karakteri gönderilmesidir. cat -n dosya1.txt dosya2.txt > yeniDosya.txt  cat'in bazı uygulamaları, -n seçeneği ile satırlara numara verebilir. cat dosya1.txt > dosya2.txt  dosya1.txt dosyasının içeriğini dosya2.txt dosyasına kopya. cat dosya1.txt >> dosya2.txt  dosya1.txt dosyasının içeriğini var olan dosya2.txt dosyasına ekle. Eğer dosya2.txt yok ise, bu dosyayı oluştur. cat dosya1.txt dosya2.txt dosya3.txt | sort > dosya4.txt  Dosyaları birleştir; tüm satırların tamamını sırala ve çıktıyı yeni oluşturulan bir dosyaya yaz. cat dosya1.txt dosya2.txt | less  less programını, dosya1 ve dosya2 dosyalarının birleştirilmiş haliyle girdi olarak çalıştır. Büyük (çok satırlı) dosyalarda, cat'in less ile birlikte kullanılması tavsiye edilir, çünkü örneğin 1000 satırlık bir dosya görüntüleneceği zaman hiç kullanışlı olmaz, en üst satırı göremeden en alt satıra gelinmiş olur, fakat less gibi bir sayfalama komutu ile bilrikte kullanılırsa dosyanın en başından başlayarak sayfa sayfa dosya okunabilir. cat dosya1.txt | grep ornek  dosya1.txt dosyasındaki "ornek" kelimesinin örneklerini bul. command | cat  UUOC (Useless Use of Cat) durumunda, özellikle sayfalama gibi özel davranışları iptal etmek için commandın doğrudan TTY'ye yazdığında iptal edin.

Kullanım alanları

cat, girdi akışında düz metin veya ikili veri bekleyen bir programa dosya yönlendirmek için kullanılabilir. cat, birleştirme ve çıktı yaparken metin olmayan baytları yok etmez. Bu nedenle, iki ana kullanım alanı, metin dosyaları ve belirli format uyumlu ikili dosya türleridir.

Metin birleştirmesi, örneğin ASCII gibi aynı geleneksel kodlamayı kullanan metin dosyalarıyla sınırlıdır. cat, birleştirilecek Unicode metin dosyalarının Bayt Sırası İşareti olan veya birbirinden farklı metin kodlamaları kullanan dosyaların birleştirilmesi için bir çözüm sağlamaz.

Birçok yapılandırılmış ikili veri seti için, sonuçta birleştirilen dosya geçerli olmayabilir; örneğin, bir dosyanın benzersiz bir başlık veya altbilgisi varsa, sonuç yanlışlıkla bunları çoğaltır. Ancak, bazı multimedya içerik biçimi için, sonuçta oluşan dosya geçerlidir ve bu nedenle cat, dosyaları birleştirmenin etkili bir yolunu sağlar. Video akışları, örneğin (MPEG-1 ve MPEG-2) MPEG program akışı ve DV (format) (Dijital Video) formatları, temel olarak paketlerin basit akışlarıdır ve cat tarafından sorunsuzca birleştirilebilir.

 Ayrıca bakınız 

 Unix programlarının listesi
 split

 Dış bağlantılar 
 ubuntu Türkiye wiki'si cat başlığı
 cat için GNU projesi dokumantasyonu  (İngilizce)
 cat için FreeBSD dokumantasyonu  (İngilizce)

 Kaynakça 

Kategori:Özgür yazılım
Kategori:Unix yazılımları
Kategori:Linux