Windows Phone

Windows Phone, Microsoft tarafından geliştirilmiş ve Windows Mobile serilerinin devamı olan bir mobil işletim sistemidir. Windows Mobile işletim sistemine son verildikden bu sisteme geçiş yapıldı. 2010 Şubat ayında Mobil Dünya Kongresi'nde ilk kez duyurulan sistem; Windows Mobile'daki kurumsal kullanıcı kitlesine nazaran Windows Phone'da hedef kitlesi Microsoft tarafından sadece son kullanıcılar olarak belirlemiştir.

2010 Nisan ayında geliştirici araçları Microsoft tarafından indirilebilir olarak uygulama geliştiricilerine sunulmuştur.

21 Ekim 2010'da Avrupa, Singapur, Avustralya ve Yeni Zelanda'da; 8 Kasım 2010'da Birleşik Devletler ve Kanada'da; 24 Kasım 2010'da Meksika'da; 3 Aralık 2010'da PAL bölgelerinde ve 2011'in ilk tarihlerinde Asya'da kullanıma sunuldu.

Windows Phone sistemi 2010 yılından bu güne kadar 4 büyük güncelleme kullanıma vermiştir.
 Windows Phone 7 sürümü - 21 Ekim 2010
 Windows Phone 7.5 (Mango) Sürümü - 27 Eylül 2011
 Windows Phone 7.8 sürümü - 1 Şubat 2013
 Windows Phone 8 sürümü - 29 Ekim 2012
 Windows Phone 8.1 sürümü - 15 Temmuz 2014
 Windows 10 Mobile sürümü - 20 Kasım 2015

 Tarihi 

 Gelişim 
2004 yılında başlamış olan ve Windows Mobile serisinin bir güncellemesi olarak geliştirilen Photon kod adlı sürümün geliştirilme süreci çok yavaş olduğundan iptal edildi. 2008'de, Microsoft Windows Mobile grubunu yeniden bir araya getirdi ve yeni bir işletim sistemi çalışmalarına başlandı. 2009 yılında Windows Phone adıyla duyurulacak olan sistemin geliştirme sürecinde gecikmelerin meydana gelmesi sebebiyle Microsoft bir ara sürüm olarak Windows Mobile 6.5'u geliştirdi ve duyurdu.

Windows Phone çok hızlı bir şekilde geliştirildi. Bunun bir sonucu olarak yeni OS eski Windows Mobile uygulamalarıyla uyumlu çalışamıyordu. Microsoft'un Mobil Geliştirici Deneyimi ikinci ürün müdürü Larry Lieberman bunu açıklamak için "Eğer daha fazla zaman ve kaynağımız olsaydı, uyumluluk konusunda bir şeyler yapabilmek için imkanımız olurdu." demiştir. Windows Phone mühendislerinden olan Terry Myerson ise "Stylus'tan uzaklaşıp kapasitif ekranı tercih ettiğimiz ve Windows phone 7 deneyimi için bazı donanım seçimlerini yaptığımız koşulda Windows Mobile 6.5 uygulamaları uyumluluğunu bitirmek zorundaydık" şeklinde bir açıklamada bulunmuştur.

 Tanıtımı ve Yayılması 
Microsoft, 15 Şubat 2010 tarihinde Barcelona'da düzenlenen Mobile World Congress 2010 etkinliğinde resmi olarak Windows Phone'u tanıtmıştır. 15 Mart 2010 tarihinde MIX 2010 etkinliğinde detaylarını açıklamış, 16 Eylül 2010 tarihinde ise final yazılım geliştirme kiti'ni (SDK) yayınlamıştır. HP, sonraları Windows Phone işletim sistemine sahip cihaz üretmeyeceklerini, WebOS ile devam edeceklerini duyurmuştur. İlk sürülen ismin (Windows Phone 7 Series) çok karmaşık ve "kelime dolu" olması nedeniyle daha sonra "Series" kelimesi çıkarılmış ve yalnızca Windows phone 7 olarak tanıtılmıştır.

11 Ekim 2010 tarihinde Microsoft CEO'su Steve Ballmer, HTC, Samsung, LG ve Dell tarafından üretilmiş 10 yeni Windows Phone 7 akıllı telefon tanıtmıştır. Bu cihazlar 21 Ekim 2010 tarihinde Avrupa ve Avustralya'da, 8 Kasım 2010 tarihinde de ABD'de satışa sunulmuştur. Bu cihazlar 30 ülke ve 60 operatör ile ulaşılabilir durumdaydı. Windows Phone 7.5 Mango sürümü ile birlikte daha önce ek üretici olan Acer, Fujitsu ve ZTE de partner olmuştur.

Windows Phone, varsayılan olarak 25 destekli olarak sunulmuştur. Windows Phone uygulamalarının indirilebilmesi için geliştirilmiş olan Windows Phone Marketplace ise 35 ülkede yayınlanmıştır.

2011 Mobile World Congress etkinliğinde Microsoft CEO'su Steve Ballmer, Windows Phone cihazlar için Mango adlı güncellemeyi resmi olarak duyurmuştur. Bu güncelleme ile Windows Phone 7.5, masaüstü sürümü ile aynı web standartlarına ve grafiksel kapasiteye sahip olan Internet Explorer 9'un mobil sürümüne, üçüncü-parti uygulamalar için çoklu görev desteğine, People Hub'da Twitter entegrasyonuna ve Windows Live SkyDrive (şimdiki OneDrive) girişine sahip olmuştur. Bu güncelleme mevcut olan tüm Windows Phone 7 cihazlar için kullanıma sunulmuştur.

2012'de "Tango" isimli bir güncelleme daha kullanıma sunulmuştur. Bu güncelleme kapsamında hatalar düzeltilmiş ve düşük donanımlı cihaz konfigürasyonu geliştirilmiştir. Sonuç olarak bu güncelleme ile en az 800 MHz işlemci ve 256 MB RAM'e sahip olan akıllı telefonlar da Windows Phone ile çalışabilme özelliği kazanmıştır. İlk Windows Phone 7.5(Tango)'lu cihaz Nokia tarafından üretilmiş Lumia 610 olmuş ve bunu yine Nokia tarafından üretilmiş olan NFC desteğine sahip Lumia 610 NFC izlemiştir.

 Windows Phone 8 
Windows Phone 8 sürümü 20 Haziran 2012 tarihinde, Microsoft yeni nesil işletim sistemini duyurdu. Bu yeni işletim sisteminde Windows Phone 7 ve Windows Phone 7.5'ta kullanılan Windows CE kerneli yerine Windows NT tercih edilmiştir. Bu kernel x86 tabanlı Windows 8'de de kullanılmaktadır. Microsoft'un kernel tabanını değiştirmekteki ana sebeplerden biri de Windows 8 ile Windows Phone arasında uyumluluk sağlamaktır. (Uygulamalar, senkronizasyon ve daha fazlası...) Windows Phone 8'de kullanılan Windows NT tabanlı bu kernel sayesinde aynı zamanda Windows 8'e hazırlanan uygulamalar kolayca Windows Phone'a, Windows Phone 8 için hazırlanan uygulamalar da kolaylıkla Windows 8'e uyarlanabilmektedir.

Windows Phone 8, aynı zamanda daha yüksek ekran çözünürlüklerini de desteklemektedir. Eski Windows Phone sürümleri en fazla 480x800 piksel desteklemekteyken, Windows Phone 8 ile 1280x720 ve 1280x768 HD çözünürlükler de desteklenmektedir. Windows Phone 8, ayrıca çok çekirdekli işlemcileri (Teknik olarak 64 çekirdeğe kadar destek vermektedir), NFC'yi, eski Windows Phone 7 uygulamalarını, sonradan genişletilebilir hafızayı (MicroSD) ve 64 Bit'i de desteklemektedir. Windows Phone 8 kullanıcıları cihaz çıkış tarihinden itibaren en az 18 ay kesintisiz güncelleme desteğine sahip olacaklarken, bu güncellemeler Over The Air (veya OTA) ile yapılabilecektir.

Windows Phone 8 kullanıcılarına sunulacak olan bir diğer özellik ise yenilenen Başlat ekranıdır. Bu ekranda artık üç farklı boyda "Tile" (Karo) ekleyebilme imkânı bulunmaktadır. Aynı zamanda Windows Phone 7 ve 7.5'ta bulunan ve sizi uygulamaların bir listesine götüren daire içerisindeki ok işareti de ekranın sağ tarafından alınıp en alt sıraya taşınmıştır. Yenilenen Başlat ekranı, şu an mevcut olan Windows Phone 7.5 sürümüne sahip çoğu cihaz için gelecek olan Windows Phone 7.8'de de sağ kenarda bulunacaktır.

 Windows Phone 8.1 
Windows Phone 8.1 2-3 Nisanda Build 2014 konferansında Joe Belfiore tarafından duyurlmuştur. Daha sonra Twitter üzerinde yine Joe Belfiore tarafından açıklandığı üzere programcılara 14-21 Nisan arası (14 Nisan Pazartesi olduğu düşünülüyor), diğer kullanıcılara için Haziran ayında çıkacaktır. Güncellemenin kullanıcı açısından başlıca özellikleri arasında Microsoft Cortana (Sesli Yardımcı - Türkiye'de başlangıç aşamasında kullanılamayacaktır), Türkçeyi de destekleyen İş akışı (Word Flow) klavyesi (Tek parmağı sürükleyerek yazı yazma), Bildirim Alanı, Ekran butonları ve uygulamaları SD karta taşıma özelliğidir. Güncellemenin programcılar açısından da birçok özelliği vardır. Bunlardan belirgin olanları Universal apps (Windows 8.1.1 ve Windows Phone 8.1 için aynı kod kullanılarak birden fazla sistemde kullandıran bir uygulama türü) ve daha gelişmiş API servisleridir. Bu sistemi destekleyen ilk üç telefon (Nokia Lumia 530, Nokia Lumia 630, Nokia Lumia 635 ve Nokia Lumia 930) 2 Nisanda Nokia tarafından "More Lumia" (Daha fazla lumia) etkinliğinde açıklanmıştır.

 Minimum Sistem Gereksinimleri 
Windows Phone cihaz üreticileri, Microsoft'un belirlediği donanım listesine uymak zorundadır. Tango güncellemesi ile donanım desteği genişletilmiş ve düşük donanımlı cihazlar için de destek sağlanmıştır.

 Minimum Windows Phone 7 cihaz gereksinimleri WVGA çözünürlüklü Kapasitif ekran, 4-noktalı multi-touch ekran ARM mimarisi v7 "Cortex/Scorpion" – Snapdragon QSD8X50, MSM7X30 ve MSM8X55 DirectX 9 destekli GPU En az 4 GB Flash hafıza ve 256 MB RAM İvmeölçer, ortam ışık sensörü, yakınlık sensörü ve A-GPS FM Radyo 6 atanmış donanım tuşu – geri, Başlat, ara, kamera, güç/uyku ve ses tuşları Opsiyonel donanım: Ön kamera, pusula ve jiroskop

 Minimum Windows Phone 8 cihaz gereksinimleri WVGA çözünürlüklü kapasitif ekran, 4-nokta multi-touch ekran DirectX 9 destekli GPU En az 4 GB flash hafıza ve 256 MB RAM İvmeölçer, ortam ışık sensörü, yakınlık sensörü ve A-GPS 6 atanmış donanım tuşu – geri, Başlat, ara, kamera, güç/uyku ve ses tuşları (Geri, Başlat ve Ara gereksinimi Windows Phone 8.1 ile kaldırılarak sanal tuş olarak kullanılabilmektedir.)

 Slogan 
Son kullanıcı vurgusu yapmak için Microsoft tarafından seçilen Put People First (Önce insanlar) kullanılmaktadır. 19 Eylül 2011'de Microsoft Windows Phone 7 için kullandığı Put People First sloganı için patent başvurusunda bulunmuştur.

 Kullanıcı Arayüzü 

Windows Phone, Microsoft tarafından geliştirilen ve 3. parti yazılımları destekleyen Metro adından bir kullanıcı arayüzü kullanmaktadır. Mango güncellemesi ile hareketli kutucuklar halini alan arayüz ayrıca tabletler için geliştirilen Windows 8'de de kullanılmıştır.

 Ortaklıklar 
Microsoft CEO'su Steve Ballmer 21 Ekim'de gerçekleştirilen Windows Phone lansmanında HTC, Dell, Samsung ve LG tarafından geliştirilen 10 yeni Windows Telefonu'nunun 30 ülkede 60 farklı GSM operatörü ile satışa sunulacağını açıkladı.

 Nokia ile Yapılan Stratejik Ortaklık 
11 Şubat 2011 günü Nokia CEO'su Steven Elop ve Microsoft CEO'su Steve Ballmer yeni iki büyük marka arasında büyük bir stratejik ortaklığa imza attılar. Bu stratejik ortaklığın bazı şartları vardı. Bunlar;

 Nokia akıllı telefonlarında Windows Phone'u kullanacak
 Bing Arama Motoru reklam ve tanıtım hizmetleri AdCenter tarafından sağlanacak
 Xbox, Live ve Office uygulamaları için içerik geliştirecek ve bu hizmetlerden faydalanabilecek
 Nokia Mağaza ve Windows Phone Marketplace içerikleri birleştirilecek
 Nokia, Windows Phone nin gelişimi için donanım, tasarım ve dil desteği konusundaki tecrübesini Microsoft'a aktaracak
 Nokia Maps haritalama sisteminde Microsoft'un elinin altında olacak
 Nokia'nın operatör ve kullanım bazında aktif olduğu ülkelerde Windows Phone için pazarlama stratejileri ve operatör anlaşmaları yapılacak

Bloomberg tarafından yapılan açıklamaya göre Windows Phone 8 işletim sistemine sahip Nokia akıllı telefonlar 2012 sonbahar aylarında gerçekleştirilecek olan Nokia World 2012 etkinliğinde tanıtılacaktır.

 Masaüstü ile Senkronizasyon 
Windows Phone Zune uygulaması, Windows bilgisayarlarda müzik, video ve resim gibi tüm içeriklerin senkronize edilmesini sağlamasının ve oynatabilmesinin yanı sıra yazılım güncellemesini gerçekleştirebiliyor. Eğer bir Mac kullanıcısı iseniz Mac App Store'da ücretsiz olarak indirilebilen Windows Phone 7 Connector sayesinde cihazınızı Mac'iniz ile senkronize edebilir ve yazılımınızı güncelleyebilirsiniz.

 Yazılım Sürümleri 
 Yazılım Sürümü İsmi  Özellikler  Çıkış Tarihi Windows Phone 7.5 Mango  
 Internet Explorer 9 Mobile
 3. Parti çoklu görev desteği
 People Hub Twitter/LinkedIn desteği
 Dinamik Me karosu
 Outlook görev desteği
 Windows Live Messenger ve Facebook Chat entegrasyonu
 Gruplar
 Facebook Places Check-in desteği
 Bing arama desteği geliştirildi. Bing Vision ve Bing Audio eklendi.
 SkyDrive ve Office 365 doküman senkronizasayonu
 Geliştirilmiş Excel Mobile
 Microsoft Lync uygulaması desteği
 OneNote sayfalarına Yapılacaklar eklendi (To-Do)
 Office 2007 öncesi dokümanları düzenleyebilme desteği kaldırıldı
 Fotoğraf otomatik iyileştirme özelliği eklendi
 Başlat menüsüne albüm ekleyebilme özelliği
 Zune SmartDJ Mix desteği
 Kamera arayüz değişikliği
 500+ değişiklik 24 Mayıs 2011 (Duyuruldu: Şubat 2011) Windows Phone 7.5 Refresh Tango  
 LTE desteği
 İyileştirilmiş multimedya mesajlaşma
 MMS üzerinden zil sesleri gönderebilme
 256 MB RAM ve 800 MHz CPU ile çalışabilme
 Yeni duvar kâğıtları
 Gelişmiş bildirimler
 Hızlı numerik PIN yanıt süreleri
 Konum farkındalık ikonu
 8 uygulamaya kadar çoklu görev desteği (Windows Phone 7.5 Mango, yalnızca 5 adet uygulamayı aynı anda çalıştırabilmektedir)
 Hata düzeltmeleri
 23 farklı pazar desteği
  2012 4. Çeyrek Windows Phone 7.8  
 Yenilenen Windows Phone 8 ana ekranı ve yeniden boyutlandırılabilir karo desteği
 Nokia Lumia cihazlar için özel destek
  Kullanıma sunuldu Windows Phone 8  
 Windows NT
 Internet Explorer 10 Mobile
 Görev Yöneticisi
 Data Sense
 Arama ve Sms Engelleme 20 Haziran 2012 Windows Phone 8.1  
 Internet Explorer 11 Mobile
 Microsoft Cortana
 İş akışı (Word Flow) klavyesi
 Uygulamaları SD Karta kopyalama
 Bildirim alanı Programcılar: 14 Nisan, Son kullanıcılar: Temmuz/Ağustos ayı


2011 Şubat ayında duyurulan Mango güncellemesi ile Microsoft sisteme 500'den fazla yeni özelliğin geleceğini açıkladı. Bu özellikler arasında en önemlileri kopyala-yapıştır desteği ve multi-tasking'dir.

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 


 Nokia Windows Phone site 
 Microsoft & Nokia Stratejik Ortaklık Basın Bildirisi
 Windows Phone Mağazası 

 Ayrıca bakınız 
 Windows Phone versiyon tarihi 
 Windows Phone'de kaldırılan özellikler listesi
 Windows Phone aygıtları listesi


Kategori:Microsoft franchiseleri
Kategori:Durdurulan Microsoft işletim sistemleri
Kategori:Mobil işletim sistemleri
Kategori:Akıllı telefonlar
Kategori:ARM işletim sistemleri