Tsengel

Sengel veya Ak-Sayan (Moğolca:Цэнгэл/ Tsengel), Türkçe: Sengel veya Çengel  — Moğolistan'ın batısında çoğunluğunu Kazak Türklerinin oluşturduğu Bay-Ölke ilindeki bir ilçe olup buranın halkının nüfusu da Tuva Türklerinden oluşmuştur.

 Konumu 
İl merkezine 80 km, Moğolistan başkenti Ulan-Bator şehrine ise 1720 km aralıkta yer alır.2009 yılı Bayölke ili yıllık istatistik raporu http://www.legendtour.ru/rus/mongolia/regions/bayan-ulgii-aimag.shtml 
Hizmet sektörüne yönelik okul, hastane ve turizm merkezleri vardır.

 İsim kökeni 

 Sengel Tıvaları 
Tsengel adı Tıva (Tuva) Türkleri tarafından Sengel adıyla söylenir ve buradaki Tıva Türklerine Sengel Tıvaları denilir.

 Nüfus 
Nüfusun büyük çoğunluğunu Tuva Türkleri oluşturur.

Yıllar198519942005Bay-Ölke (Bayan Ölgey) ili istatistikleri20082009Bay ölke ili 2009 istatistikleri www.statis.mn/portal/content_files/comppmedia/cdoc0x1526.doc2009 Merkez nüfusuYüzölçümü km²Bay  Ölke istatistikleri http://www.statis.mn/portal/content_files/comppmedia/cpdf0x365.pdf Nüfus yoğunluğu km²Bayölke'ye uzaklığı0Sengel Nüfusu6.7006.5398.3648.3058.3482.0286.463,171,29790

 Kasaba ve köyler 

 Tarih 
 Çin saldırıları 

 Coğrafya 
Moğolistan sınırları içindeki Altay dağlarını oluşturan dağ sırtları içinde Hüyten dağı (4374 m), İh Türgen (3507), Çagaanhayrhan (3628), Bitüü (3654), Undurhayrhan (3941), Çengelhayrhan (3943) ve başka  dağlar. Dağ arası akarsular arasında Kobdo, Çagaan, Harganat ve buralardaki göller Hoton Gölü, Hurgan ve çok sayıda küçük tuz gölleri bulunur. Karaca, yaban keçisi, kurt, tilki burada görülen hayvanlardır.

İklimi sert olup Ocak sıcaklık ortalamaları -20-25 °C, Haziran ise  +8-12 °C'dir. Yıllık ortalama yağış miktarı 280–500 mm.

Volfram, demir, değerli madenler bulunur.

 İklim 

 Ekonomi 

 Tarihi ve kültürel yapılar 

 Ünlüler 

 Harita 
orta|küçükresim|upright=3.41|Eski Türk merkez yurdu Moğolistan'ın ilçeleri

 Notlar 

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 
 Prof. Dr. Cengiz ALYILMAZ^'ın Moğolistan'da Türk Eserleri araştırmaları
 Review of Hearing Birds Fly: A Nomadic Year in Mongolia, a book by Louisa Waugh, who spent a year there
  Sengel Tuvaları kültürüne ait bir kitap: 

Kategori:Tuvalar
Kategori:Moğolistan
Kategori:Türk halkları