III. Tuthaliya

Genç Tuthaliya (bazı kaynaklarda III. Tuthaliya) kral olup olmadığı tartışmalı olan bir Hitit prensidir. M.Ö. 1350Verilen tarihler takribidir ve "orta" kronolojiye dayanmaktadır. Hitit krallarının 'uzun', 'orta' ve 'kısa' kronolojiye göre karşılaştırmalı bir listesi için: Alpaslan, M. (2009) 'Hititolojiye Giriş', s. 155. yılında tahta çıktıysa bile aynı yıl içinde öldürülerek tahtı I. Şuppiluliuma'ya kaybettiği kesindir.

 Biyografi 
Genç Tuthaliya hakkındaki bilgilerin hemen hemen tamamı bir nesil sonra II. Murşili zamanında yazılan dokümanlardan bilinmektedir. Kendisinden 'Tuthaliya TUR' diye bahsedilir. TUR kelimesi "genç" veya "çocuk" şeklinde tercüme edilebilir. Ancak kral unvanıyla bahsedilmez. Bu dokümanlardan anlaşıldığına göre II. Murşili'nin dedesi II. Tuthaliya zamanında oğlu Genç Tuthaliya taht varisi olarak hazırlanmıştır. Hem Genç Tuthaliya, hem Şuppiluliuma babaları II. Tuthaliya ile birlikte çeşitli seferlere katılmış olmalıdır.Şuppiluliuma'nın bu seferlerde oldukça aktif bir görev aldığı bilinmektedir. Genç Tuthaliya ve Şuppluliluma kardeş olmalıdır ancak annelerinin farklı olma ihtimali mevcuttur. II. Murşili'nin ağzından tanrılara yapılan bir yakarıştan Genç Tuthaliya'nın sonunun Şuppiluliuma ve taraftarları tarafından getirildiği anlaşılmaktadır:

“Genç Tuthaliya Hatti'nin efendisi olduğu için, prensler, soylular, komutanlar, subaylar, astsubaylar(?), Hatti'nin bütün piyade ve süvarileriSüvariden kasıt, savaş arabalarıdır. At binen süvari sınıfı Hititlerde mevcut değildi. ona bağlılık yemini yapmıştı. Babam da bağlılık yemini yapmıştı. Ama babam Tuthaliya'ya karşı yanlış davrandığı zaman Hatti'nin bütün prensleri, soyluları, komutanları ve subayları babamın tarafına geçtiler. Ona bağlılık yemini yapmış olmalarına rağmen Tuthaliya'yı yakaladılar ve öldürdüler. Ayrıca, onun tarafını tutan bütün kardeşlerini de öldürdüler.”KUB 14.14 i 13-19; İngilizce tercümesinden uyarlanmıştır: Beckman, G. (1997) "Plague Prayers of Muršili II", Context of Scripture I, p.156-160. 

Yukarıda bahsedilen bağlılık yemini Genç Tuthaliya'ya daha naip prensken de yapılmış olabileceği düşünüldüğünden tahta çıkıp çıkmadığı belli değildir.Klengel, s. 148. Kral olamadan öldürülmüş olması da muhtemeldir. Beckman, G. (2000) "Hittite Chronology," Akkadica 119-120, s. 25. Ayrıca bu kralın ismi kral adak listelerinde de geçmez, ancak II. Murşili zamanına ait ve üzerinde önceki devirlere ait kralların isimlerinin yazılı olduğu bir mühürde ismi geçen Tuthaliya isimli krallardan birinin Genç Tuthaliya olabileceği ileri sürülmüştür.Mühür için:  Dinçol, A. et al. (1993) “The ‘Cruciform Seal’ from Boğazköy-Hattuša,” Istanbuler Mitteilungen 43 (Fs Neve): 87-106. Tuthaliya iddiasi için:  Forlanini, M. (1995) "The Kings of Kaniš." Atti Del II Congresso Internazionale Di Hittitologia Pavia: Gianni Iuculano Editore, s. 123-32.

 Ayrıca bakınız 
 Hitit kralları listesi
 Hitit İmparatorluğu

 Kaynakça 
 Brandau, B. & Schickert, H. (2003) Hititler, Ankara: Arkadaş Yayınları.
  Bryce, T. (2005) Kingdom of the Hittites, 2nd Edition, Oxford: Oxford University Press
  Klengel, H. (1999) Geschichte des hethitischen Reichs, Brill: Leiden.

 Notlar 

Kategori:Hitit kralları