Türkiye Ulusal Numaralandırma Planı

Türkiye Ulusal Numaralandırma Planı, Türkiye ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'ndeki telefon numaralandırma planı ve belirli hizmetlere tahsis edilmiş numara ve kodlarına denir. Düzenlemeler Türkiye'de Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK), Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nde ise Bilgi Teknolojileri ve Haberleşme Kurumu (BTHK) tarafından ITU-T E.164 ve ITU tavsiye kararlarına uygun olarak yapılmaktadır.

 Numara biçimleri 

 Türkiye 
Türkiye'deki standart telefon numaraları, 1988 yılına kadar 10 basamaklı sayılardan oluşmaktaydı. 1988'de PTT tarafından 12 basamağa çıkarılmış ve yeniden düzenlenmiştir. 12 basamaklı bu sistem, Türkiye'nin uluslararası numara ön eki olan 90 ile başlar, sonraki üç rakam ise alan adıdır. Türkiye Ulusal Numaralandırma Planı'na göre, numara bir sabit hatta aitse, hangi ilde bulunduğu, aksi halde ne tür bir numara olduğunu belirtir. Örneğin GSM operatörleri için bu üç hane, 5xx biçimindedir, sonraki yedi hane ise kullanıcıya özeldir.
orta|küçükresim|upright=2.27|Türkiye'deki ulusal numaralandırma planının genel yapısı
Ulusal Numaralandırma Planı'na göre numaraların ilk hanelerine; 1 (kısa numaralar, taşıyıcı seçim kodu), 2-3-4 (coğrafi numaralar), 5 (mobil numaralar), 8-9 (coğrafi olmayan numaralar) olmak üzere çeşitli kategoriler verilmiştir. Aşağıda detaylı örnekleri verilmiştir:

 1 (112-155 ve 118 vb.)
 2-3-4 (212-216-312 ve 412 vb.)
 5 (5xx, mobil operatörlerin müşterilerine verdiği numaralar)
 8-9 (ücretsiz aranır telefon, internet hizmetleri, katma değerli elektronik haberleşme hizmetleri (canlı sohbet, hikâye, arkadaşlık hattı ve cinsel içeriğe sahip katma değerli haberleşme hizmetleri) vb.)

Ulusal Numaralandırma Planı'nda bulunan bir başka numara grubu ise rehberlik hizmetleridir. Bu numaralar bilinmeyen numaralar ve rehberlik hizmetlerine, 118XY olmak üzere tahsis edilmiştir.

 Kısa numaralar 
Sabit ve mobil için belirlenen bu sistemin haricinde, acil numaralar ve bilgi hatları gibi çeşitli numaralar da bulunmaktadır. 2021 yılında Türkiye'deki 110 (itfaiye), 155 (polis) ve 156 (jandarma) gibi acil çağrı numaraları 112 Acil Çağrı Merkezi adı altında birleştirilmiştir. Böylece eski acil çağrı numaralarından yapılan aramalar 112 Acil Çağrı Merkezi'ne yönlendirilmektedir.
NumaraTahsis olunan kurumAmaç112BelediyelerYangın ihbar112* T.C. Sağlık BakanlığıSıhhi imdat (112 Acil Çağrı Merkezi)113Alo sağlık yardım114Ulusal Zehir Danışma Merkezi115Türkiye Yeşilay CemiyetiYeşilay danışmanlık merkezi (YEDAM)116Bilgi Teknolojileri ve İletişim KurumuHESC (Harmonized European Short Codes)120BTK tüketici iletişim merkezi121Türk TelekomTelefon arıza112Afet ve Acil Durum Yönetimi BaşkanlığıAlo AFAD123T.C. Ulaştırma ve Altyapı BakanlığıAlo Ulaştırma124Türkiye İstatistik KurumuAlo TÜİK125Doğal Afet Sigortaları KurumuAlo DASK126TürksatKablo TV arıza130T.C. Sanayi ve Teknoloji BakanlığıÜrün güvenliği şikayet hattı131Türkiye Cumhuriyeti Devlet DemiryollarıTCDD acil durum hattı132T.C. Sağlık BakanlığıAcil yardım hizmetleri destek hattı133Ulusal Siber Olaylara Müdahale MerkeziUlusal Siber Olaylara Müdahale Merkezi (USOM)136T.C. Ticaret BakanlığıAlo gümrük kaçakçılığı140T.C. İçişleri BakanlığıAlo terör ihbar hattı141Bilgi Teknolojileri ve İletişim KurumuGüvenli İnternet Merkezi144T.C. Aile ve Sosyal Hizmetler BakanlığıAlo sosyal yardım hattı150T.C. CumhurbaşkanlığıCumhurbaşkanlığı İletişim Merkezi (CİMER)151T.C. Ulaştırma ve Altyapı BakanlığıKıyı Emniyeti Genel Müdürlüğü152Boru Hatları ile Petrol Taşıma Anonim Şirketi (BOTAŞ)BOTAŞ ihbar hattı153BelediyelerAlo zabıta, büyükşehir, belediye112Emniyet Genel MüdürlüğüTrafik imdat112Emniyet Genel MüdürlüğüPolis imdat112Jandarma Genel KomutanlığıJandarma imdat157Göç İdaresi Başkanlığıİnsan ticareti mağdurlarına yardım ve ihbar hattı112Sahil Güvenlik KomutanlığıSahil Güvenlik159T.C. Ulaştırma ve Altyapı BakanlığıAlo karayolları160TürksatE-Devlet Kapısı çağrı merkezi161Karayolları Genel MüdürlüğüOtoyol acil yardım163Türk TelekomTürk Telekom borç sorma ve ödeme servisi166Bilgi Teknolojileri ve İletişim KurumuAlo internet bilgi ihbar168Türk KızılayKızılay çağrı merkezi170T.C. Çalışma ve Sosyal Güvenlik BakanlığıSosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı171T.C. Sağlık BakanlığıSigara bırakma hattı172Tarım Sigortaları HavuzuAlo TARSİM174T.C. Tarım ve Orman BakanlığıAlo gıda hattı175T.C. Ticaret BakanlığıAlo tüketici176T.C. Kültür ve Turizm BakanlığıKültür ve Turizm Bakanlığı iletişim merkezi112T.C. Tarım ve Orman BakanlığıOrman yangın ihbar178Radyo ve Televizyon Üst KuruluAlo 178179T.C. İçişleri BakanlığıAlo valilik180T.C. Tarım ve Orman BakanlığıTarım iletişim merkezi (TİMER)181T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği BakanlığıÇevre bilgi182T.C. Sağlık BakanlığıHastane randevu hattı (MHRS)183T.C. Aile ve Sosyal Hizmetler BakanlığıKadın ve sosyal hizmetler184T.C. Sağlık BakanlığıSağlık danışma185BelediyelerSu arıza186 Dağıtım şirketleriElektrik arıza187Doğalgaz arıza188BelediyelerCenaze hizmetleri189Gelir İdaresi BaşkanlığıVergi danışma190Diyanet İşleri BaşkanlığıDini danışma hattı191T.C. Sağlık BakanlığıUyuşturucu ile mücadele danışma ve destek hattı192Türkiye Yeşilay CemiyetiYeşilay195Jandarma Genel Komutanlığı198Kişisel Verileri Koruma KurumuAlo veri koruma199T.C. İçişleri BakanlığıAlo Nüfus (NVİ)*BTK'nin yayımlamış olduğu kısa numaralar raporuna göre 112, Sağlık Bakanlığı'na tahsis edilmiştir.
Kaynak: BTK

 Mobil şebeke kodu 
Mobil şebeke kodu, ITU-T E.212 tavsiye kararına uygun olmak üzere Uluslararası Mobil Abone Kimliği'nin bir parçası olarak belirlenmiştir. Minimum olarak 15 haneden oluşmaktadır. Mobil şebeke kodları; IMSI (Uluslararası Mobil Abone Kimliği), MCC (Mobil Ülke Kodu), MNC (Mobil Şebeke Kodu) ve MSIN (Mobil Abone Kimlik Numarası) olmak üzere 4 parçadan oluşmaktadır. ITU tarafından Türkiye için tahsis edilmiş MCC kodu 286'dır.
orta|küçükresim|upright=2.27|Türkiye'deki Mobil şebeke kodu yapısı

 Coğrafi numaralar 
Coğrafi numaralar, Uluslararası Numaralandırma Planı'na göre 2xx (Trakya ve Batı Anadolu illeri), 3xx (Orta Anadolu) ve 4xx (Doğu Anadolu) ile başlamaktadır. Türkiye'nin her ili (İstanbul için Avrupa ve Anadolu olmak üzere 2 adet) için özel bir coğrafi numara belirlenmiştir.
İlAlan KoduİlAlan KoduİlAlan KoduAdana322Elazığ424Manisa236Adıyaman416Erzincan446Mardin482Afyon272Erzurum442Mersin324Ağrı472Eskişehir222Muğla252Aksaray382Gaziantep342Muş436Amasya358Giresun454Nevşehir384Ankara312Gümüşhane456Niğde388Antalya242Hakkâri438Ordu452Ardahan478Hatay326Osmaniye328Artvin466Iğdır476Rize464Aydın256Isparta246Sakarya264Balıkesir266İstanbul216 (Anadolu)Samsun362Bartın378212 (Avrupa)Siirt484Batman488İzmir232Sinop368Bayburt458Kahramanmaraş344Sivas346Bilecik228Karabük370Şanlıurfa414Bingöl426Karaman338Şırnak486Bitlis434Kars474Tekirdağ282Bolu374Kastamonu366Tokat356Burdur248Kayseri352Trabzon462Bursa224Kırıkkale318Tunceli428Çanakkale286Kırklareli288Uşak276Çankırı376Kırşehir386Van432Çorum364Kilis348Yalova226Denizli258Kocaeli262Yozgat354Diyarbakır412Konya332Zonguldak372Düzce380Kütahya274Edirne284Malatya422

 Mobil numaralar 
Mobil numaralar için Türkiye'de Turkcell, Türk Telekom ve Vodafone Türkiye için, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nde ise KKTC Telsim ve Kuzey Kıbrıs Turkcell için tahsis edilmiş çeşitli alan kodları bulunmaktadır.
Mobil operatörAlan koduTürk Telekom501, 505, 506, 507, 551 (BİMcell sanal operatörü), 552, 553, 554, 555, 559Turkcell510, 516 (Bursa Mobile sanal operatörü), 530, 531, 532, 533, 534, 535, 536, 537, 538, 539, 561 (61Cell sanal operatörü)Vodafone540, 541, 542, 543, 544, 545, 546, 547, 548, 549NETGSM51022KKTC Telsim54285, 54286, 54287, 54288, 54881, 54882, 54883, 54884, 54885, 54886, 54887, 54888, 54889, 54699Kuzey Kıbrıs Turkcell53383, 53384, 53385, 53386, 53387

 Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti 
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti, Birleşmiş Milletler tarafından tanınmadığı için, resmî bir uluslararası alan kodu yoktur. Bu nedenle, sabit ve mobil telekomünikasyon hizmetleri Türkiye üzerinden gerçekleştirmektedir. Bu nedenle, KKTC'de kullanılan sabit hatlar Türkiye'nin bir ili gibi görülmüştür. Örneğin KKTC'den İsviçre'yi aramak isteyen birinin çağrısı doğrudan İsviçre'ye değil, Türkiye'deki ağ geçidine ("gateway") gider ve buradan aranan ülkeye yönlendirilir.

Kuzey Kıbrıs'taki mobil operatör kullanıcılarının da, aynı şekilde, Türkiye'deki kullanıcılardan teknik olarak bir farkı yoktur, ancak numara havuzları daha küçüktür ve çeşitli siyasi sorunlar vardır. Örneğin Güney Kıbrıs'ın iki mobil operatöründen biri olan CyTA Mobil, Vodafone ile ortaklığı bulunmasına rağmen, yine bir Vodafone iştiraki olan KKTC Telsim'i tanımamaktadır.

Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nde (KKTC), Türkiye Ulusal Numaralandırma Planı kullanılmaktadır. Dolayısıyla Kuzey Kıbrıs için uluslararası ülke kodu da +90'dır. 392, tüm sabit hatların alan kodudur. Mobil Operatörler, Kuzey Kıbrıs Turkcell ve KKTC Telsim sırasıyla 533 ve 542 alan kodunu kullanır.

Güney Kıbrıs'tan Kuzey Kıbrıs'a yapılan aramalarda, 0139 kodu ve ardından 7 haneli abone numarası kullanılır ve yerel arama tarifesi üzerinden ücretlendirilir. 0139, Aralık 2001'deki numaralandırma planı değişikliğinden sonra bile, Kuzey Kıbrıs'a doğrudan aramalar için hala kullanılmaktadır.

Kuzey Kıbrıs'tan Güney Kıbrıs'a yapılan aramalarda 0123 alan kodu kullanılır, ancak arama uluslararası tarifelerden ücretlendirilir. Uluslararası 00357 ön ekini kullanmak da mümkündür.

Güney Kıbrıs ile Kuzey Kıbrıs arasındaki direkt telefon bağlantıları, Birleşmiş Milletler borsası tarafından işletilmektedir. Bu, iki toplum arasında doğrudan telefon görüşmelerine izin verir ve 4 Mayıs 1998'den beri yürürlüktedir.

2 Mart 2003'ten beri, Kuzey Kıbrıs'tan Türkiye'ye doğrudan uluslararası aramalar mümkün olmuştur ve şimdi Güney Kıbrıs'tan arayanlar, 0090 392 xxxxxxx'i arayarak veya 0139'u kullanarak Türkiye üzerinden Kuzey Kıbrıs'ı arayabilirler (bu durumlarda aramalar uluslararası tarifelerden ücretlendirilse de).

 Arama şekli 
Uluslararası aramalar için arama çıkış kodu (+) veya (00)'dır. Örneğin, yurt dışından Ankara'daki bir sabit hattı arayacak kişinin numarayı, +90312xxxxxxx biçiminde veya (+) yerine (00) kullanarak, 0090312xxxxxxx şeklinde tuşlaması gerekmektedir.

Ülke içi şebekeler arası arama çıkış kodu (0)'dır. Türkiye'de her il için belirlenmiş 3 haneli "il telefon alan kodları" bulunur. Sabit bir hat ile farklı ildeki bir sabit hattı aramak isteyen kişi, arama yapmak için önce 0 (sıfır)'a basar, ardından arama yapacağı ilin 3 haneli kodunu tuşlar ve son olarak arayacağı 7 haneli numarayı girer.

İstisna olan iki grubun aranması ise, hiçbir alan kodu kullanımını gerektirmediğinden gayet basittir. Doğrudan 1xx ya da 444xxxx biçiminde aranırlar.

 Kaynakça 

Kategori:Ülkelerine göre telefon numaraları
Telefon numaraları
Telefon numaraları
Kategori:Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nde telekomünikasyon