Türkiye Kadınlar Basketbol Şampiyonası

Türkiye Kadınlar Basketbol Şampiyonası, 1956-1980 arasında Kadınlar Basketbol Süper Ligi kurulana kadar kadınlar basketbolda Türkiye şampiyonunu ve Avrupa Şampiyon Kulüpler Kupası'na gidecek Türk takımını belirlemek için yapılan spor organizasyonu.

Türkiye'de kadın basketbolunun başlangıcı
1950'li yılların ilk yarısında önce Fenerbahçe ve Galatasaray, sonrasında Beşiktaş ve Kadıköyspor'un liselerle anlaşmalı olarak kız basketbol takımlarını kurmasıyla kadınlararası basketbol faaliyetleri başlamıştır. İlk İstanbul Ligi 1954-55 sezonunda düzenlenmiş ve en güçlü rakibi Galatasaray'ı 7 Mayıs 1955 günü Teknik Üniversite Salonu'nda 22-17 yenen Fenerbahçe şampiyon olmuştur. Aynı dönemde Ankara'da da TED Ankara Kolejliler SK ve Gazi Eğitim Enstitüsü gibi eğitim kurumlarında da kız basketbol takımları kurulmuş ve ilk müsabakalar yapılmaya başlanmıştır.

İlk Türkiye Şampiyonaları
1954-55 sezonunda Fenerbahçe'nin şampiyonluğuyla biten İstanbul Ligi'nin sonlanmasının ardından basketbol, voleybol, hentbol, masa tenisi ve tenis sporlarının bağlı olduğu Spor Oyunları Federasyonu erkeklerdeki gibi bir Türkiye Şampiyonası düzenlemeye karar vermiş, ancak Mayıs ayında öngörülen şampiyona önce Eylül ayına ertelenmiş, daha sonra ise iptal edilmiştir.

Federasyon, bu fikrini 1956 sezonunda hayata geçirmeye karar vermiştir. Ankara takımlarının mali nedenlerden ötürü iştirak edememeleri üzerine ilk şampiyona İstanbul'da Fenerbahçe, Beşiktaş ve Kadıköyspor arasında düzenlenmiştir. Şampiyonu belirleyecek maçta Fenerbahçe, 15 Nisan 1956'da Kadıköy Halkevi Salonu'nda Beşiktaş'ı 37-14 yenerek ilk Türkiye şampiyonu olmuştur.Cumhuriyet, 16 Nisan 1956 Hakemler Gündüz Aktuğ ve Yılmaz Bayülken'in idaresindeki maçta Fenerbahçe'den Süeda Özçiçekçi 17, kaptan Ayten Salih 11, Güneş Çapa 6, İnci Önen 2, Seta Yağcıoğlu 1 ve Oya Çapa 0 sayıyla oynarken, Beşiktaş'tan Şeniz 9, kaptan Güngör ve Aysel ikişer, Esin 1, Ülkü ve Gönül ise 0 sayıyla oynadılar.Fenerbahçe Spor Gazetesi, 1956 Mayıs sayısı; İstanbul (1956)

Bu şampiyonadan sonra 1957 ve 1958 sezonlarında da Fenerbahçe şampiyon olurken, İstanbul'da 13-15 Mart 1959 tarihlerinde bu defa şampiyonluk Ankara takımlarına geçti. Ankara ikincisi Kolej ve İstanbul ikincisi PTT'yi yenen Fenerbahçe ile Gazi Eğitim Enstitüsü 15 Mart günü finalde karşı karşıya geldiler ve maçı 44-37 kazanan Gazi Eğitim Enstitüsü şampiyonluğu Ankara'ya taşıdı.

Bu tarihten 1980-81 sezonunda Kadınlar Basketbol Süper Ligi başlayana kadar iki yıl müstesna şampiyonluk Ankara takımlarında kaldı ve diğer spor dallarının aksine bu dalda İstanbul daha geride kaldı. Ankara'nın egemenliğini sadece 1961 ve 1962 sezonlarında İstanbul Üniversitesi kırabildi.

Şampiyonlar
1956 yılından 1980'dek toplam 23 kez düzenlenen şampiyonada 6 kez şampiyon olan Yükseliş Koleji ve TED Ankara Kolejliler SK en çok birincilik alan takımlar oldu. Ankara'nın bu iki takımını, 5 şampiyonlukla Gazi Eğitim Enstitüsü, üçer şampiyonlukla Fenerbahçe ve Ankara DSİ ile 2 şampiyonlukla 1960 yılından itibaren İstanbul'da Fenerbahçe'den üstünlüğü devralan İstanbul Üniversitesi izlediler.

Türkiye Şampiyonaları'nın yer ve tarihleri ile ilk dörde giren takımları gösteren liste aşağıdadır:

SezonŞampiyonİkinciÜçüncüDördüncüYer ve tarih1956FenerbahçeBeşiktaşKadıköyspor-İstanbul, 13-15 Nisan 19561957FenerbahçeTED Kolejliler--Ankara, Nisan 19571958FenerbahçeGazi Eğitim EnstitüsüTED Kolejliler-İstanbul, 5-6 Nisan 19581959Gazi Eğitim EnstitüsüFenerbahçeTED Kolejlilerİstanbul PTTİstanbul, 13-15 Mart 19591960TED KolejlilerGazi Eğitim Enstitüsü?-Ankara, 18-20 Mart 19601961İÜSBKTED KolejlilerGazi Eğitim Enstitüsü-İstanbul, 24-26 Şubat 19611962İÜSBKGazi Eğitim EnstitüsüTED Kolejliler-İstanbul, 21-23 Mart 19621963Gazi Eğitim EnstitüsüİÜSBKTED KolejlilerKonya Şekersporİzmir, 1-3 Mayıs 19631964Gazi Eğitim EnstitüsüİÜSBKTED Kolejlilerİzmirsporİstanbul, 1-3 Mayıs 19641965TED KolejlilerGazi Eğitim EnstitüsüİÜSBKFenerbahçeAnkara, 5-9 Mayıs 19651966Gazi Eğitim EnstitüsüİÜSBKTED KolejlilerBalıkesir Yüce KurtuluşBolu, 4-9 Mayıs 19661967Gazi Eğitim EnstitüsüİÜSBKTED KolejlilerAltınorduİzmir, 19-23 Nisan 19671968TED KolejlilerİÜSBKGazi Eğitim EnstitüsüFenerbahçeİzmit, 19-22 Nisan 19681969TED KolejlilerİÜSBKGazi Eğitim EnstitüsüBeşiktaşAntalya, 8-11 Mayıs 19691970TED KolejlilerİÜSBKGazi Eğitim EnstitüsüBeşiktaşManisa, 30 Nisan-3 Mayıs 19701971Yükseliş KolejiTED KolejlilerİÜSBKBeşiktaşİzmir, 1-5 Nisan 19711972Yükseliş KolejiBeşiktaşİÜSBKTED KolejlilerAntalya, 4-8 Mayıs 19721973Yükseliş KolejiBeşiktaşGazi Eğitim EnstitüsüİÜSBKİzmir, 9-12 Mayıs 19731974Yükseliş KolejiBeşiktaşTED Kolejliler??, 19741975Yükseliş KolejiTED KolejlilerBeşiktaşKarşıyakaİzmit, 23-24 Nisan 19751976YükselişTED KolejlilerAnkara DSİBeşiktaşEskişehir, 29 Nisan-3 Mayıs 19761977Ankara DSİTED Kolejlilerİstanbulspor?Bursa, 1-5 Nisan 19771978TED KolejlilerİstanbulsporYükseliş Koleji?Eskişehir, 29 Nisan-3 Mayıs 19781979Ankara DSİ???Ankara, 28 Mayıs-2 Haziran 19791980Ankara DSİBeşiktaşODTÜİzmirsporİzmir, 28 Nisan-4 Mayıs 1980

 Kaynakça 

Dış bağlantılar

 Milliyet gazete arşivi
 Avrupa Şampiyon Kulüpler Kupası (kadınlar) sonuçları 

Ayrıca bakınız
 Kadınlar Basketbol Süper Ligi (1980-->)
 İstanbul Kızlar Basketbol Ligi (1955-1980)

Kızlar Basketbol Şampiyonası