9. Ordu (Osmanlı İmparatorluğu)

9. Ordu, I. Dünya Savaşı öncesinde Osmanlı İmparatorluğu tarafından 7 Haziran 1918 tarihinde kuruldu ve 3 Nisan 1919 tarihinde lağvedildi.

 I. Dünya Savaşı 
 Haziran 1918 Savaş Düzeni 
Haziran 1918'de ordu, aşağıdaki şekilde yapılandırıldı:Edward J. Erickson, Order to Die: A History of the Ottoman Army in the First World War, Greenwood Press, 2001, ISBN 0-313-31516-7, p. 188.

 9. Ordu, (Mirliva Yakup Şevki Paşa)
 1. Kafkas Kolordusu (Mirliva Kâzım Karabekir Paşa)
 9. Kafkas Piyade Tümeni, 10. Kafkas Piyade Tümeni, 15. Tümen
 4. Kolordu (Mirliva Ali İhsan Paşa)
 5. Tümen, 11. Tümen, 12. Tümen
 Bağımsız Süvari Tugayı

 Eylül 1918 Savaş Düzeni 
Eylül 1918'de ordu, aşağıdaki şekilde yapılandırıldı:Edward J. Erickson, Order to Die: A History of the Ottoman Army in the First World War, Greenwood Press, 2001, ISBN 0-313-31516-7, p. 197.

 9. Ordu, (Mirliva Yakup Şevki Paşa)
 9. Kafkas Tümeni, 11. Kafkas Tümeni, 12. Tümen, Bağımsız Süvari Tugayı

 Mondros Sonrası 
 Kasım 1918 Savaş Düzeni 
Kasım 1918'de ordu, aşağıdaki şekilde yapılandırıldı:Edward J. Erickson, Order to Die: A History of the Ottoman Army in the First World War, Greenwood Press, 2001, ISBN 0-313-31516-7, p. 202.

 9. Ordu, (Mirliva Yakup Şevki Paşa)
 3. Kafkas Tümeni (Ahıska)
 9. Kafkas Tümeni (Erzincan iliniin güneyinde)
 10. Kafkas Tümeni (Batum'dan İstanbul'a hareket etti.)
 11. Kafkas Tümeni (Hoy)
 36. Kafkas Tümeni (3. Ordu tarafından, Gümrü)
 12. Tümen (Serdarabad)
 Bağımsız Süvari Tugayı

 9. Ordu Müfettişliği, Mayıs 1919 
Nisan 1919 tarihinde Şevket Turgut Paşa, Cevat Paşa ve Kavaklı Mustafa Fevzi Paşa İstanbul'da gizli bir toplantı düzenledi. Bu toplantıda "Üçlü Yemin" adlı bir rapor hazırlandı (Üçler Mısakı) ve vatan savunması için ordu müfettişliği kurulmasına için karar verildi. Nisan ayı sonunda, Kavaklı Mustafa Fevzi Paşa, Harbiye Hazırı Şakir Paşa'ya bu raporu sundu. 30 Nisan 1919 tarihinde, Harbiye Nezareti ve Sultan VI. Mehmed Genelkurmay Başkanı tarafından önerilen ordu müfettişlikleri kurulması hakkındaki kararı onayladı.Zekeriya Türkmen, Mütareke Döneminde Ordunun Durumu ve Yeniden Yapılanması (1918-1920), Türk Tarih Kurumu Basımevi, 2001, ISBN 975-16-1372-8, p. 105.  Müfettişlikler kuruldu ve başlarına şu komutanlar getirildi; 1. Ordu Askeri Müfettişliği (İstanbul'da konuşlu, Kavaklı Mustafa Fevzi Paşa), Yıldırım Ordusu Askeri Müfettişliği (Konya'da konuşlu, Mersinli Cemal Paşa, daha sonra 2. Ordu Askeri Müfettişliği), 9. Ordu Askeri Müfettişliği (Erzurum konuşlu, Mustafa Kemal Paşa, daha sonra 3. Ordu Askeri Müfettişliği). Ayrıca, Rumeli Askeri Müfettişliği (Nurettin Paşa) kurulacak, 13. Kolordu Harbiye Nazırlığı'nın idaresi altında olacaktı.Zekeriya Türkmen, Mütareke Döneminde Ordunun Durumu ve Yeniden Yapılanması (1918-1920), Türk Tarih Kurumu Basımevi, 2001, ISBN 975-16-1372-8, p. 106.  Mayıs 1919'da, ordu müfettişliği aşağıdaki şekilde yapılandırıldı:Zekeriya Türkmen, Mütareke Döneminde Ordunun Durumu ve Yeniden Yapılanması (1918-1920), Türk Tarih Kurumu Basımevi, 2001, ISBN 975-16-1372-8, p. 333. Zekeriya Türkmen, Mütareke Döneminde Ordunun Durumu ve Yeniden Yapılanması (1918-1920), Türk Tarih Kurumu Basımevi, 2001, ISBN 975-16-1372-8, pp. 111-112. 

 9. Ordu Müfettişliği (Dokuzuncu Ordu Kıt'aatı Müfettişliği, Erzurum, Müfettiş: Mirliva Mustafa Kemal Paşa, 15 Haziran 1919 tarihinde, 3. Ordu Müfettişliği olarak değiştirildi)
 3. Kolordu (Sivas, Miralay Refet Bey)
 5. Kafkas Tümeni
 15. Tümen
 15. Kolordu (Erzurum, Mirliva Kâzım Karabekir Paşa)
 3. Kafkas Tümeni
 9. Kafkas Tümeni
 11. Kafkas Tümeni
 12. Tümen

 Kaynakça