C tabanlı programlama dilleri listesi

Bu makaledeki diller, C programlama diliyle ilgili veya ondan türetilmiş dillerdir. Kabaca C ailesi dilleri, bir bloğun sınırlarını belirtmek için küme parantezi kullanan C benzeri sözdizimi olan dillerdir. C ailesi, jenerik, işlevsel ve nesnel tabanlı programlama gibi değişik programlama paradigmaları içerir. Ayrıca hem makine dili, hem de sanal makine çalıştırma ortamı (İng. runtime environment) bulunmaktadır.

Kabaca kronolojik sırayla her dilin bazı temellerini sıralayan listesi aşağıdadır.

 Dil  Oluşum târihi  Oluşturulduğu kurum  Yorumlar Alef  1995  Phil Winterbottom (Bell Labs)  Sistem programlama için  Bell Laboratuvarları işletim sistemi Plan 9'dan geliştirilmiş olan bu dil, 1995'te yayınlanmış, fakat sonuçta bırakılmıştır. Paralel programlama için hatırı sayılır destek vermektedir. C shell/tcsh  1970'lerin sonu  Bill Joy (UC Berkeley)  Komut dizisi dili ve standart Unix shell. C  1969-1973  Dennis Ritchie (Bell Labs)  Ken Thompson'un B dili'nin geliştirilmişidir. C#  1999  Anders Hejlsberg (Microsoft)  "Cool" adı altında yazılan bu dil, sözdizimi açısından Smalltalk'a benzer birleştirilmiş bir tip sistemi (İng. unified type system) olmasına rağmen Java'ya çok benzer. C++  1979  Bjarne Stroustrup (Bell Labs)  "C with Classes" (sınıflı C) olarak adlandırılan ve 1983'te C++ yeniden adlandırıldı. Simula 67 benzeri şekilde sâbit nesneye yönelimin yeniden gerçekleştirmesiyle başladı, standardizasyon ve yaygın kullanım sâyesinde generik programlamayla berâber nesnel tabanlı kökleri içerir oldu. D  ?  Walter Bright (Digital Mars)  C++'a dayanan bu dilin C uyumlu bir sözdizimi olmayıp Java ve C-sharp gibi başka C benzeri dillere benzer tarafları vardır. ECMAscript  1995  Brendan Eich (Netscape)  Mocha ve LiveScript olarak oluşturulan bu dil, 1995'te duyuruldu ve bir yıl sonra JavaScript sevkedildi. Öncelikle Web sahifesi geliştirmesinde ve Adobe Flash ile QtScript çevrelerinde kullanılan bir komut dilidir. C ve Java sözdizimine dayanmasına rağmen birinci derecede Self ve Scheme'e dayanan bir işlevsel programlama dilidir. Go  2007  Rob Pike, Ken Thompson ve Rob Griesemer (Google)  2009'da halka sunuldu. Hızlı tercümeleri olan paralel bir programlama dili olan bu dil, Java benzeri sözdizimi olan, fakat nesnel tabanlı özellikleri bulunmayan ve güçlü yazılmıştır. Java  1991  James Gosling (Sun Microsystems)  Önce Oak olarak adlandırılan dil, 1995'te halka sunuldu. Nesnel tabanlı dinamik dil tabanlı olup çokça Objective-C tarafından esinlenilerek yazılmış olan bu dil, sözdizimi açısından biraz C++'a benzemektedir. Ayrıca dil belirtimlerinin standart bir bölümü olarak kendi byte koduna tercüme edilir. Sanal makinece gerekli olduğundan güçlü yazılmış (İng. strongly typed) olma özelliğine sâhiptir. Limbo  ?   Alef'in yerine geçen Limbo, Alef'in Plan9'da kullanıldığı gibi İnferno'da kullanılmaktadır. LSL  2003  ?  Second Life sanal dünyası için Linden Lab tarafından yazılmıştır. NQC (Pek C Sayılmaz)  ~1998  David Baum  Lego Mindstorms RCX 1.x platformu gömülü sistemlerinde kullanılın bir programlama dili olup yavaşçaLabVIEW'e dayanan ROBOLAB IDE'nin yerine geçmek için hazırlandı. Daha sonra Mindstorms NXT platformu için daha gelişmiş bir sürüm olan NXC (tam tamına C değil) ile değiştirildi. Objective-C  1986  Brad Cox ve Tom Love  Nesnel tabanlı dinamik bir dil olup ağırlıklı olarak Smalltalk'a dayanır. Asıl geliştiricileri tarafından gevşekçe tanımlanmış bilfiil standart kütüphâne olarak yazılmış olan bu dilin yerine bugün genelde OpenStep FoundationKit'in varyasyonları geçmiştir. Perl  1988  Larry Wall  Sistem yönetimi, metin işleme ve Web sunucu görevleri için yaygın olarak kullanılan komut dili. PHP  1995  Rasmus Lerdorf  Sunucu tarafında yaygın olarak kullanılan bir HTML Komut dili olarak kullanılır. Perl benzeri sözdizimi vardır. Ratfor  1974  Brian Kernighan (Bell Labs)  C ve Fortran'ın melezi olup C derleyicilere kolay erişemeyen çevreler için ön-işlemci olarak yazılmıştır. Rust  2006  Graydon Hoare  Rust paralel-aktör (İng. concurrent-actor) stiline ağırlık verir. SAC  1994  (Almanya)  Geliştirmesi Almanya, BK ve Kanada'daki birkaç kuruma yayılmış olup C sözdizimi olan işlevsel bir dilidir. Vala  2006  Jürg Billeter, Raffaele Sandrini  Vala, GNOME geliştiricilerini desteklemek için C'ye nesneler ekler. JavaScript  1995 Brendan Eich  JavaScript, yaygın olarak web tarayıcılarında kullanılmakta olan dinamik bir programlama dilidir.

Kategori:C programlama dili
Kategori:Programlama dilleri