Türkiye'de engelli hakları

Engelli hakları, mevcut engel durumu nedeniyle engellilerin, sağlıklı bireyler gibi eşit haklara erişiminin sağlanması için engellilere verilen pozitif ayrıcalık sağlayan haklara verilen genel ad.

 Türkiye'de kanunen verilmesi zorunlu temel hizmetler 
3 Mayıs 2013 tarihli Resmî Gazete uyarınca, daha önceki bazı resmî tanımlarda geçen; özürlü, sakat veya çürük (askere uygun değildir) gibi ibareler yerine engelli ibaresinin kullanılması kanuna bağlanmıştır

 Çevresel mimari erişim hakkı 
Türkiye'de, belediyeler 572 sayılı kanun hükmünde kararname gereğince engellilere uygun düzenlemeleri standartlara uygun olarak yapmak zorundadır.572 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname Madde 3-4 İmar Mevzuatına ulaşılabilirlikle (fiziksel engellerin kaldırılmasıyla) ilgili hükümler eklenmiştir. Buna göre, kaldırımlar, yaya yolları, konutlar ve umumi binalar engellilerin ulaşabilirliğine uygun olarak yapılmak durumundadır.

 Ulaşım hakkı 
Toplu taşımada engellilere bir takım indirimler uygulanmaktadır. Belediyeler ve belediyelerin kurdukları birlik, müessese ve işletmeler otobüs benzeri karayolu üzerinden yapılan toplu taşıma araçlarında, %40 oranında engelli olduğunu belgeleyen kişiler üzerinden %30 indirim uygulamak zorundadır. Demiryolu ulaşımında %40 ve üzeri engellilere %50, %50 ve üzeri ağır engellilerden iste ücret talep edilmez. Bazı havayolu şirketleri de, engelli yolculara indirim uygulamaktadır.

küçükresim|upright=1.09|Otomobillerde engelliler için yer alan sistem

 Engelliler için özel araçlar 
Ortopedik engelliler için araç alımlarına getirilen yasal kolaylıklar da sağlanmaktadır. Günlük ulaşımda engellinin ulaşım ihtiyacı için ithal edilen araçlardan hiçbir şekilde gümrük vergisi talep edilemez. H sınıfı sürücü belgesine sahip olan özürlüler yurt içinden aldıkları özel tertibatlı otomobillerde, katma değer vergisi indiriminden yararlanmakta ve taşıt alım vergisinden muaf tutulmaktadır. ortopedik engellilere otomobil tipi araç alımlarında engel durumuna göre aracı hareket ettirici düzenek yer alan (modifiye edilmiş) kullanıma uygun hale getirilmiş araçlardan Özel Tüketim Vergisi alınmaz.

 Yıllara göre ÖTV Engelli araç limiti 
%90 ve üzeri engeli olan kişiler için ÖTV indirimi uygulanmaktadır. %90 ve altı engeli olan engelliler için, engelli raporu açıklama kısmında kişinin araç kullanmasını engelleyen durumlar belirtilerek "Özel tertibatlı araç kullanabilir" ifadesi yer alması durumunda ÖTV indirim hakkı mevcuttur.
DönemÖTV İndirimi Sınırı20252.290.200 TL20241.591.200 TL20231.004.200 TL2022450.500 TL2021330.800 TL2020303.200 TL2019247.400 TL2018200.000 TL2017170.000 TL

 Engelli ÖTV İndirimi 
Engelli bireylerin vergi avantajlarından biri de Engelli Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) İndirimidir. Bu indirim, engelli bireylerin belli araçlarda ÖTV ödemeden faydalanmalarını sağlar. Otomobillerde güncel uygulanan ÖTV ve KDV oranları şu şekildedir; 
Otomobil ÖTV ve KDV TablosuSilindir Hacmi Vergisiz Satış TutarıÖTVKDV1600 cm³'e kadar184.000 TL'ye kadar %45%201600 cm³'e kadar184.000 TL - 220.000 TL arası%50%201600 cm³'e kadar220.000 TL - 250.000 TL arası%60%201600 cm³'e kadar250.000 TL - 280.000 TL arası%70%201600 cm³'e kadar280.000 TL üzeri%80%201600 cm³ ile 2000 cm³ arası170.000 TL'ye kadar %130%201600 cm³ ile 2000 cm³ arası170.000 TL üzeri%150%202000 cm³ üzeriTutar sınırı yok%220%20
Engelli bireylere yönelik ÖTV indirimi, hak sahibi kişilerin araç satışında uygulanır. Engelli ÖTV indirimi hesaplaması, aracın vergisiz fiyatına, silindir hacmine ve ÖTV oranına göre değişiklik gösterir.
 Engellinin eğitim ve kültür hakkı 
Ortaöğretimde, işitme engelli öğrenciler meslek liselerine sınavsız yerleştirilebilmektedir. Yüksek eğitim kurumuna girmeye hak kazanan öğrenciler, valilik bünyesindeki Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı'ndan Başbakanlık Bursu ve yardımcı ders araç gereçlerin temini konusunda destek alabilir. Kredi ve Yurtlar Kurumu, %40 ve üzerinde engelli olduğunu belgeleyen öğrencilere öncelik tanır ve harç üzerinden %50 indirim yapar.2008 ÖSYM - Engelli Öğrenci alım puanları Halk Eğitim Merkezleri'nde çeşitli mesleki eğitim programı alan ve %40 ve üzeri engellilerden, herhangi bir ücret alınmaz.

Devlet Tiyatroları, engellilerden ücret talep etmez. Ayrıca engelli tiyatrosu, Kültür Bakanlığı'ndan maddi destek almaktadır. Özel tiyatro ve sinemalarda da engelliler için indirim uygulanmaktadır.

 Eğitim 
31 Ağustos 2013 tarih ve 28751 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan "2013-2014 Eğitim-Öğretim Yılında Yükseköğretim Kurumlarında Cari Hizmet Maliyetlerine Öğrenci Katkısı Olarak Alınacak Katkı Payları Ve Öğrenim Ücretlerinin Tespitine Dair" Bakanlar Kurulu Kararında "Yükseköğretim programlarına kayıt veya kayıt yenileme sırasında 1/7/2005 tarihli ve 5378 sayılı Engelliler Hakkında Kanun ve 14/1/2012 tarihli ve 28173 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Engellilik Ölçütü, Sınıflandırması ve Engellilere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik uyarınca engelli olduğuna dair raporu ilgili yükseköğretim kurumuna sunan öğrencilerin ödemesi gereken öğrenim ücreti tutarlarından, engellilik oranı kadar indirim yapılır."

Ülke genelinde, Milli Eğitim Bakanlığı zihinsel özürlü çocukların eğitim uygulamaları yönetmeliğince düzenlenen eğitilebilir zihinsel engelliler meslek okulları bulunmaktadır.

 Açık öğretim ve Uzaktan öğretim programları 
" Anadolu Üniversitesi Senatosu kararı gereğince engelli oranı  %40 ve daha fazla olan öğrenciler bu durumlarını engelli olduğuna dair "Sağlık Kurulu Raporu" ile belgelendirmek kaydıyla "Öğretim Giderini ödemeyeceklerdir." "Açıköğretim Fakültesine kayıt yaptıran öğrencilerden Atatürk Üniversitesi Yönetim Kurulu kararı gereğince özürlülük oranı % 40 ve daha fazla olan öğrencilerden “Açıköğretim Materyal Ücreti” alınmayacaktır."

 İletişim hakkı 

Özel iletişim vergileri ilgili kanunun maddesi gereği engellilerden talep edilmez bu sayede özel hizmet veren firmalar %50'ye varan indirimler yapabilmektedirler.

Türk Telekom, sabit telefonlar için %40 ve üzeri engelliler için indirimli Sosyal Tarife Paketi uygulamaktadır. Cep telefonu operatör şirketleri de %40 ve üzeri engelliler için indirimler uygulamaktadır."Elele Tarifesi" Sabit internet hatları için de engellilere indirim uygulanmaktadır.http://www.tk.gov.tr/mevzuat/kurul_kararlari/dosyalar/2011%20DK-07-653.pdf

 İş ve istihdam
 ÖMSS (Özürlü Memur Seçme Sınavı) 
3 Ekim 2011 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan yönetmelik gereği tüm kamu kurum ve kuruluşlarına özürlü memur alımları ÖMSS (Özürlü Memur Seçme Sınavı) ve lise mezunu olamamış adaylar için kura sistemi ile atamalar yapılacak olup.
ÖMSS yönetmeliği ile gelen yenilikler
- sınav iki yılda bir yapılacak olup, sınavın geçerlilik süresi iki yıldır.
- özürlü adayları için yaş sınırı yoktur.
- özürlünün alacağı puanla, atama öncesi kurumun belirleyeceği 5 kişiden oluşan bir atama onay komisyonu ile engellinin başvurduğu pozisyona
engel durumunun uygun olup olmadığı değerlendirildikten sonra atama onayı olumlu veya olumsuz bir şekilde neticelendirilecektir.

 2014 yılında isim değişikliği ile EKPSS (Engelli Kamu Personeli Seçme Sınavı) olmuştur.
   engelli açısından iş kanunu maddeleri  işveren açısından iş kanunu  maddeleri İŞ KANUNU  Kanun Numarası : 4857 Özürlü ve eski hükümlü çalıştırma zorunluluğu (1) Madde 30 – (Değişik : 15/5/2008-5763/2 md.)
"İşverenler, elli veya daha fazla işçi çalıştırdıkları özel sektör işyerlerinde yüzde üç özürlü, 
kamu işyerlerinde ise yüzde dört özürlü ve yüzde iki eski hükümlü işçiyi meslek, beden ve ruhi durumlarına uygun işlerde çalıştırmakla yükümlüdürler. Aynı il sınırları içinde birden fazla işyeri bulunan işverenin bu kapsamda çalıştırmakla yükümlü olduğu işçi sayısı, toplam işçi sayısına göre hesaplanır.."

   İŞ KANUNU  Kanun Numarası : 4857 Özürlü ve eski hükümlü çalıştırma zorunluluğu (1) Madde 30 – (Değişik : 15/5/2008-5763/2 md.)
"..kontenjan fazlası özürlü çalıştıran, yükümlü olmadıkları halde özürlü çalıştıran işverenlerin bu şekilde çalıştırdıkları her bir özürlü için prime esas kazanç alt sınırı üzerinden hesaplanan sigorta primine ait işveren hisselerinin yüzde ellisi Hazinece karşılanır.."  Özürlü ve eski hükümlü çalıştırma zorunluluğuna aykırılık  
(Madde 101)  Bu Kanunun 30 uncu maddesindeki hükümlere aykırı olarak özürlü ve eski hükümlü çalıştırmayan işveren veya işveren vekiline çalıştırmadığı her özürlü ve eski hükümlü ve çalıştırmadığı her ay için 1.700 TL para cezası verilir. Kamu kuruluşları da bu para cezasından hiçbir şekilde muaf tutulamaz. 

 Engellilere uygulanan vergi indirimleri 

Engelli vergi indirim işlemleri dilekçe örnekleriyle Vergi Dairesi Başkanlığı sitesinde  yer almaktadır.

Girintili satır
 Özel sektörde işçi olarak çalışan engellilere uygulanan vergi indirimleri 
 yıllara göre  1. derece %80 ve üzeri   2. derece %60 ile 79 arası   3. derece %40 ile 59 arası 20259900 TL5700 TL2400 TL20246900 TL4000 TL1700 TL20234400 TL2600 TL1100 TL20222000 TL1170 TL500 TL20211500 TL860 TL380 TL20201400 TL790 TL350 TL20191200 TL650 TL290 TL20181000 TL530 TL240 TL2017900 TL470 TL210 TL 2016  900 TL  460 TL  210 TL  2015  880 TL  440 TL  200 TL  2013  800 TL  400 TL    190 TL 2012  770 TL  380 TL    180 TL 2011  700 TL  350 TL    170 TL 2010  680 TL  330 TL  160 TL 2009  670 TL  330 TL   160 TL 2008  600 TL  300 TL   150 TL 2007  570 YTL  280 YTL   140 YTL 2006  530 YTL  265 YTL   133 YTL 2005  480 YTL  240 YTL   120 YTL 2004  440.000.000  220.000.000   110.000.000 2003  360.000.000  180.000.000   90.000.000

Özürlü hizmet erbabı ile bakmakla yükümlü olduğu özürlü kişi bulunan hizmet erbabında uygulama:
Maliye Bakanlığı Merkez Sağlık Kurulunca tespit edilen çalışma gücü kayıp oranının asgari; olarak hesaplanan sakatlık indirimi, çalışanın ücret matrahından indirilmektedir. 
Sakatlık indiriminden yararlanacak birden fazla kişinin bulunması halinde, bu rakamlar, her biri için ayrı ayrı belirlenerek, indirim uygulanmasında toplu olarak dikkate alınmaktadır.

Ayrıca asgari ücret tutarına kadar olan gelir, vergi muafiyetine tabidir. Bu nedenle, asgari ücretle çalışan bir işçiden gelir vergisi kesilmez ve bu sebeple engelli vergi indiriminden faydalanamaz.

 Erken ve malülen emeklilik hakkı 
Çalışabilir durumda ona engellinin fiziki ve fizyolojik niteliklerine bağlı olarak verilen sağlık raporundaki iş yapabilir % oranına takabulen engellinin fiziki iş yapabilme kapasitesinin yanı sıra fizyolojik mukabiliyeti oranında malülen erken emekli olabilmesi sağlanılmaktadır. Normal şartlarda sağlıklı biri 25 yıllık işgünü sigorta primi yatırırken engellinin durumuna bağlı olarak en erken 15 yılda malülen emekli olabilmesi söz konusu olmaktadır. Yanlış ödemiş olduğu prim hesabına göre aldığı emekli maaşı çalışırken aldığının %60 oranındadır. Hiç çalışmamış, çalışamaz durumdaki engellilere bağlanılan malüllük maaşı hakkı, Resmî Gazete'ye göre 200 TL'lik cüzzi bir miktardır.

Engellinin çalışamadığı süreler için geçmişe dönük sigorta primi ödemek hakkı talebi, ilgili mevzuatlarda kişi engelli olsun veya olmasın; çalışmasa bile yurt dışında kaldığı süreyi, anavatanına kesin dönüş yapacağını bildirdiği ve bunu resmîleştirdiği zaman yurt dışında kalmış olduğu süreyi (süre sınırlaması olmaksızın) geçmişe dönük prim borçlanması olarak ödüye bilme hakkı ilgili mevzuatlarca sağlanmıştır.

Türkiye'deki engellilerinde anayasanın eşitlik ilkesi gereği çalışamadıkları süreler için belli şartlar altında geçmişe dönük prim borçlanma haklarının sağlanması konusunda ilgili insan hakları dernekleri tarafından kamu davası açılarak bu hakkın kazanılması açısında talepte bulunması gerekmektedir. Bu konuda belli başlı birkaç derneğin öngörülen kamu davası içi önçalışma yaptığı öngörülmektedir.

 Engelliler için Erken Emeklilik yıl gün şartları 
15 Ocak 2015 tarihinde yayımlanan ve 32783 sayılı Resmî Gazete'de yer alan 7538 numaralı Kanun ile, Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile bazı diğer kanunlarda değişiklikler yapılmış ve bu değişiklikler yürürlüğe girmiştir.
 Sigorta Başlangıç Tarihi  %40 ile 49 arası  %50 ile 59 arası    %60 ve üzeri Öncesi ~ 31.12.2008  18 yıl ; 4 bin 100 gün  16 yıl ; 3 bin 700 gün  15 yıl ; 3 bin 600 gün 01.01.2009 ~ 31.12.2009  18 yıl ; 4 bin 200 gün  16 yıl ; 3 bin 800 gün  15 yıl ; 3 bin 800 gün 01.01.2010 ~ 31.12.2010  18 yıl ; 4 bin 300 gün  16 yıl ; 3 bin 900 gün  15 yıl ; 3 bin 900 gün 01.01.2011 ~ 31.12.2011  18 yıl ; 4 bin 400 gün  16 yıl ; 4 bin gün  15 yıl ; 3 bin 960 gün 01.01.2012 ~ 31.12.2012  18 yıl ; 4 bin 500 gün  16 yıl ; 4 bin 100 gün  15 yıl ; 3 bin 960 gün 01.01.2013 ~ 31.12.2013  18 yıl ; 4 bin 600 gün  16 yıl ; 4 bin 200 gün  15 yıl ; 3 bin 960 gün 01.01.2014 ~ 31.12.2014  18 yıl ; 4 bin 680 gün  16 yıl ; 4 bin 300 gün  15 yıl ; 3 bin 960 gün 01.01.2015'ten sonra  18 yıl ; 4 bin 680 gün  16 yıl ; 4 bin 320 gün  15 yıl ; 3 bin 960 gün

 Güncellenen haklar listesi 

Özürlüler yasası ile ilgili mevzuat yayımlanmıştır.

 Engelli yüzdesine göre verilen yasal hakların özet listesi 
 İstihdam Hakkı  
 İŞ KANUNU  Kanun Numarası : 4857 Özürlü ve eski hükümlü çalıştırma zorunluluğu (1) Madde 30 – (Değişik : 15/5/2008-5763/2 md.)
"İşverenler, elli veya daha fazla işçi çalıştırdıkları özel sektör işyerlerinde yüzde üç özürlü, 
kamu işyerlerinde ise yüzde dört özürlü ve yüzde iki eski hükümlü işçiyi meslek, beden ve ruhi durumlarına uygun işlerde çalıştırmakla yükümlüdürler. Aynı il sınırları içinde birden fazla işyeri bulunan işverenin bu kapsamda çalıştırmakla yükümlü olduğu işçi sayısı, toplam işçi sayısına göre hesaplanır.." 
 İŞ KANUNU  Kanun Numarası : 4857 Özürlü ve eski hükümlü çalıştırma zorunluluğu (1) Madde 30 – (Değişik : 15/5/2008-5763/2 md.)
"..kontenjan fazlası özürlü çalıştıran, yükümlü olmadıkları halde özürlü çalıştıran işverenlerin bu şekilde çalıştırdıkları her bir özürlü için prime esas kazanç alt sınırı üzerinden hesaplanan sigorta primine ait işveren hisselerinin yüzde ellisi Hazinece karşılanır.."
 SAYI   : B.13.2.SSK.5.01.08.00/VII-031/ KONU : 4857 Sayılı Kanunun 30 uncu Maddesinin Uygulaması (G E N E L G E) 16- Ek "..% 80’den fazla kaybetmiş özürlüyü çalıştıran işverenlerin bu şekilde çalıştırdıkları her bir özürlü için 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununa göre ödemeleri gereken işveren sigorta prim hisselerinin % 50’sini kendisi, % 50’sini Hazine öder."
 Özürlü ve eski hükümlü çalıştırma zorunluluğuna aykırılık  
(Madde 101)  Bu Kanunun 30 uncu maddesindeki hükümlere aykırı olarak özürlü ve eski hükümlü çalıştırmayan işveren veya işveren vekiline çalıştırmadığı her özürlü ve eski hükümlü ve çalıştırmadığı her ay için yediyüzelli milyon lira para cezası verilir. Kamu kuruluşları da bu para cezasından hiçbir şekilde muaf tutulamaz. Araç Alım İndirimi  
 %1 ile %89 arası Ortopedik Engelli için Aracı hareket ettirici donanımlı araç şartıyla KDV, ÖTV, MTV muafiyeti
 %90 ve üzeri Tüm Engel türlerine ; Şartsız KDV, ÖTV, MTV muafiyeti
 Malul ve Engellilerin Araç Alımında ÖTV İstisnası Uygulamasının Şartları ile İstisnadan Yararlanılan Araçların Satışında Vergi Uygulanması. Yetim aylığı alma hakkı    
 "Malül çocuklar ömür boyu yetim aylığı alırlar." Malülen Emeklilik  
 5510 Sayılı MADDE 25- (Değişik: 17/4/2008-5754/13 md.) "..en az % 60’ını veya vazifelerini yapamayacak şekilde meslekte kazanma gücünü kaybettiği Kurum Sağlık Kurulunca tespit edilen sigortalı, malûl sayılır.."
506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu'nun 53. maddesinde göre; a) Çalışma gücünün en az üçte ikisini yitirdiği tespit edilen, sigortalı, malullük sigortası bakımından malul sayılır. Erken Emeklilik  Sigorta Başlangıç Tarihi  %40 ile 49 arası  %50 ile 59 arası    %60 ve üzeri Öncesi ~ 30.12.2008  18 yıl ; 4 bin 100 gün  16 yıl ; 3 bin 700 gün  15 yıl ; 3 bin 600 gün 01.01.2009 ~ 31.12.2009  18 yıl ; 4 bin 200 gün  16 yıl ; 3 bin 800 gün  15 yıl ; 3 bin 800 gün 01.01.2010 ~ 31.12.2010  18 yıl ; 4 bin 300 gün  16 yıl ; 3 bin 900 gün  15 yıl ; 3 bin 900 gün 01.01.2011 ~ 31.12.2011  18 yıl ; 4 bin 400 gün  16 yıl ; 4 bin gün  15 yıl ; 3 bin 960 gün 01.01.2012 ~ 31.12.2012  18 yıl ; 4 bin 500 gün  16 yıl ; 4 bin 100 gün  15 yıl ; 3 bin 960 gün 01.01.2013 ~ 31.12.2013  18 yıl ; 4 bin 600 gün  16 yıl ; 4 bin 200 gün  15 yıl ; 3 bin 960 gün 01.01.2014 ~ 31.12.2014  18 yıl ; 4 bin 680 gün  16 yıl ; 4 bin 300 gün  15 yıl ; 3 bin 960 gün 01.01.2015'ten sonra  18 yıl ; 4 bin 680 gün  16 yıl ; 4 bin 320 gün  15 yıl ; 3 bin 960 gün Vergi İndirimi  yıllara göre  1. derece %80 ve üzeri   2. derece %60 ile 79 arası   3. derece %40 ile 59 arası 20222000 TL1170 TL500 TL20211500 TL860 TL380 TL20201400 TL790 TL350 TL20191200 TL650 TL290 TL20181000 TL530 TL240 TL2017900 TL470 TL210 TL 2016 900 TL  460 TL    210 TL 2015 880 TL  440 TL    200 TL 2013   800 TL  400 TL    190 TL 2012  770 TL  380 TL    180 TL 2011  700 TL  350 TL    170 TL 2010  680 TL  330 TL  160 TL 2009  670 TL  330 TL   160 TL 2008  600 TL  300 TL   150 TL 2007  570 YTL  280 YTL   140 YTL 2006  530 YTL  265 YTL   133 YTL 2005  480 YTL  240 YTL   120 YTL 2004  440.000.000  220.000.000   110.000.000 2003  360.000.000  180.000.000   90.000.000 

 Engelli maaşları, engellilere ödenilen sosyal destek ödemeleri 

Mevcut aylık sahiplerinin muhtaçlık durumu ve Sağlık Kurulu Raporları yenilenmeyecek olup yılda bir kez yapılacak sosyal incelemeler yoluyla işlem tesis edilecektir.

 Engelli Aylığı
 Engelli Bakım Aylığı
 Muhtaç Aylığı

Engelli aylığı, SGK Primsiz Ödemeler Genel Müdürlüğü 2022 sayılı kanununda yer alan; "65 Yaşını Doldurmuş Muhtaç, Güçsüz ve Kimsesiz Türk Vatandaşlarına Aylık Bağlanması" kanununa göre belirlenen engelli aylık türüdür. Engelli oldukları kanıtlanmış durumundaki engelli yakınlarının bakımını üstlenen Türk vatandaşlarından, her ne nam altında olursa olsun her türlü gelirler toplamı esas alınmak suretiyle hane içinde kişi başına düşen ortalama aylık gelir tutarı 16 yaşından büyükler için belirlenmiş olan asgari ücretin aylık net tutarının 1/3'ünden daha az olan ve Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları tarafından muhtaç olduğuna karar verilenlere muhtaçlık hâli devam ettiği müddetçe ve bakım ilişkisini fiilen gerçekleştirmeleri kaydıyla, (3.240) gösterge rakamının memur aylık katsayısı ile çarpımından bulunacak tutarda aylık bağlanır. 
DönemEngel OranıYardım BedeliAylık Bağlanmasına Dair Üst Sınır2023 - Ocak - Haziran%40 ve %691.594,98 TL2.835,00 TL2023 - Ocak - Haziran%70 ve Üzeri2.392,04 TL2.835,00 TL2023 - Temmuz - Aralık%40 ve %691.874,56 TL3800,66 TL2023 - Temmuz - Aralık%70 ve Üzeri2.811,84 TL3800,66 TL2024 - Ocak - Temmuz%40 ve %692.797,79 TL5.667,37 TL2024 - Ocak - Temmuz%70 ve Üzeri4.196,69 TL5.667,37 TL2024 - Temmuz - Aralık%40 ve %693.337,00 TL5.667,37 TL2024 - Temmuz - Aralık%70 ve Üzeri5.006,00 TL5.667,37 TL2025 - Ocak - Aralık%40 ve %693.723,26 TL7.368,23 TL2025 - Ocak - Aralık%70 ve Üzeri5.584,89 TL7.368,23 TL2025 - Temmuz - Aralık%40 ve %694.303,39 TL7.368,23 TL2025 - Temmuz - Aralık%70 ve Üzeri6.455,07 TL7.368,23 TL

Engelli bakım aylığı, özel bakım gerektiren engelli kişilere yönelik devlet tarafından her ay düzenli olarak ödenen bir maaş türüdür. Engelli yakınlarının bakımını üstlenen Türk vatandaşlarından, her ne nam altında olursa olsun her türlü gelirler toplamı esas alınmak suretiyle hane içinde kişi başına düşen ortalama aylık gelir tutarı 16 yaşından büyükler için belirlenmiş olan asgari ücretin aylık net tutarının 1/3'ünden daha az olan ve Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları tarafından muhtaç olduğuna karar verilenlere muhtaçlık hâli devam ettiği müddetçe ve bakım ilişkisini fiilen gerçekleştirmeleri kaydıyla, (3.240) gösterge rakamının memur aylık katsayısı ile çarpımından bulunacak tutarda aylık bağlanır.
DönemEvde Bakım Net Maaş MiktarıAylık Bağlanmasına Dair Üst Sınır2023 - Ocak - Haziran4.336,80 TL5.670,00-TL2023 - Temmuz - Ağustos5.097,96 TL7.601,33 TL2024 - Ocak - Temmuz7.608,71 TL11.334,74 TL2024 - Temmuz - Aralık9.078,00 TL11.334,74 TL2025 - Ocak - Aralık10.125,56 TL14.736,46 TL2025 - Temmuz - Aralık11.701,97 TL14.736,46 TL2026 - Ocak - Haziran13.878 TL13.878 TLhttps://bigpara.hurriyet.com.tr/haberler/genel-haberler/bakan-goktas-acikladi-sosyal-yardim-rakamlari-belli-oldu_ID1623141/
Muhtaç aylığı, diğer adı fakirlik maaşı olan, muhtaçlık sınırı altında kalan, en az %40 engelli olan ya da anne ve babasını kaybetmiş 18 yaş altı çocuklara, devlet tarafından sağlanan sosyal yardım tutarıdır. Türk vatandaşlarından, her ne nam altında olursa olsun her türlü gelirler toplamı esas alınmak suretiyle hane içinde kişi başına düşen ortalama aylık gelir tutarı 16 yaşından büyükler için belirlenmiş olan asgari ücretin aylık net tutarının 1/3'ünden daha az olan ve Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları tarafından muhtaç olduğuna karar verilenlere muhtaçlık hâli devam ettiği müddetçe ve bakım ilişkisini fiilen gerçekleştirmeleri kaydıyla, (3.240) gösterge rakamının memur aylık katsayısı ile çarpımından bulunacak tutarda aylık bağlanır.
DönemYardım Bedeli2022 - Ocak - Haziran1.439,85 TL2023 - Ocak - Haziran2.432,81 TL2023 - Temmuz - Aralık2.715,19 TL2024 - Ocak - Haziran4.763,63 TL2024 - Temmuz - Aralık5.683,49 TL2025 - Ocak - Haziran6.339,36 TL 

 Kaynakça 

 Ayrıca bakınız 
 İşlevsellik, Yetiyitimi ve Sağlığın Uluslararası Sınıflandırması

 Dış bağlantılar 
 Türkiye Sakatlar Derneği  
 T.C. Başbakanlık Özürlüler İdaresi Başkanlığı
 T.C. Başbakanlık Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu - Özürlülere Yönelik Hizmetler
 Özveri dergisi
 5378 sayılı Özürlüler yasası  
 4857 Sayılı İş Kanunu   (30. madde)
 Sakatlara aylık bağlanmasına ilişkin 2022 sayılı kanun  
 Engelli.com Engelliler Platformu  

Kategori:Engelli hakları
Haklar