Victoria Üniversitesi (Wellington)

Victoria Üniversitesi (İngilizce: Victoria University of Wellington, Maorice: Te Herenga Waka), Yeni Zelanda'nın başkenti Wellington'da bulunan bir üniversitedir.

Parlamento Yasası ile 1897 yılında kurulan üniversite, Yeni Zelanda'nın en eski üniversiteleri arasında yer alır. Araştırma odaklı olan kapsamlı bir üniversitedir. Özellikle hukuk programlarını, beşeri bilimler ve bazı bilimsel disiplinler için uyguladığı programlarla ünlü olup ve aynı zamanda diğer ilim alanları içinde geniş bir eğitim yelpazesi sunmaktadır. Victoria Üniversitesi 2003 yılında Yeni Zelanda'da ilk 3 sıraya girmiş ve 2006 yılında Yeni Zelanda Hükûmeti'nin Performansa Dayalı Araştırma Fonu derecesinde dördüncü en yüksek ortalama araştırma notunu almıştır.Performance-Based Research Fund—Evaluating Research Excellence: the 2003 assessment , retrieved 27 December 2006. Specifically this PDF  at p. 49. Victoria QS Dünya Üniversite Sıralamaları tarafından Dünyanın En İyi 500 üniversitelerinde 2022 yılında 236. seçilmiştir.

Maori adının ilk kısmı, "Te Whare Wānanga", yüksek öğrenim evi olarak tercüme edilir, günümüzde Yeni Zelanda üniversiteleri tarafından yaygın olarak kullanılan bir deyimdir. İkinci kısmında "o Te Ūpoko o Te Ika a Māui" üniversitenin Maui balığının başında konumlandırıldığını anlatmaktadır. Maui balığı Maori efsanesinden türemiştir. Bu efsanede bir Polinezyalı kâşif olan Maui sihirli bir olta kullanarak Kuzey adasını yukarı deniz yüzeyine çekmiştir. Aotearoa, Yeni Zelanda'nın Maori adıdır ve "Uzun Beyaz Bulut Ülkesi" anlamına gelmektedir.

 Geçmiş 
 Kuruluş 
küçükresim|sağ|upright=1.14|Cable Car ile Kelburn Kampüs durağından yukarı çıkarken
küçükresim|sağ|upright=1.14|Victoria Üniversitesi Pipitea Kampüsü
küçükresim|sol|upright=1.14|Kıyı Ekolojisi Laboratuvarı
küçükresim|sağ|upright=1.14|Victoria Üniversitesi Kelburn Kampüsü: Hunter Building
küçükresim|sağ|upright=1.14|Victoria Üniversitesi Kelburn Kampüsü
küçükresim|sağ|upright=1.14|Victoria Üniversitesi Kelburn Kampüsü - Oryantasyon haftası
küçükresim|sağ|upright=1.14|Victoria Üniversitesi Kelburn Kampüsü
küçükresim|sağ|upright=1.14|Victoria Üniversitesi Hunter Binası 1908
küçükresim|sağ|upright=1.14|Victoria Üniversitesi Hunter Binası 2003
küçükresim|sağ|upright=1.14|Victoria Üniversitesi Kelburn kampüsünün Te Aro'dan görünüşü
küçükresim|sağ|upright=1.14|Victoria Üniversitesi Kelburn kampüs içi

Victoria Üniversitesi adını 1897'de Kraliçe Victoria'nın taç giyme töreninin 60. yıl dönümünde Kraliçe Victoria'dan almıştır. Başlangıçta okulun nerede konumlandırılacağı konusunda anlaşmazlık olduğu için Thorndon'da okulun geçici tesisleri açılmıştı. Sonunda şu anda birincil kampüsü olarak bilinen Kelburn'e yerleşilmek için karar verildi. Kelburn'e yerleşmenin nedenlerinden biri ise Cable Car şirketinin 1000 £ bir bağış teklifidir; çünkü öğrenciler şehirden üniversiteye giderken Cable Car'ı kullanacaklardı. Tarihi Hunter Binası temel taşı 1904 yılında atıldı ve Victoria Üniversitesi Koleji olarak biliniyordu ve daha sonra adı Victoria Üniversitesi olarak değiştirildi.

Son yıllarda, Victoria ve Kelburn içerisindeki orijinal kampüs dışına genişletmek zorunda kalmıştır, şehir genelinde dört kampüsü (Te Aro, Pipitea, Karori ve Kelburn (Ana kampüs)) bulunmaktadır ve (Mart, Temmuz ve Kasım başında) üç yarıyıl sistemi ile çalışmaktadır. Victoria Üniversitesi 2004 yılında, ilk binası olan tarihi Hunter Binasının 100. yaş gününü kutlamıştır.

 Genel Bilgi 
Victoria Üniversitesinin 8 fakültesi vardır. Ana kampüsü Wellington merkezî iş bölgesine hakim bir tepenin üzerinde yer alan Kelburn'dedir, yönetim ve beşeri bilimler, sosyal bilimler ve fen fakülteleri buradadır. Hukuk, ticaret ve yönetim fakülteleri Eski Hükûmet Binaları, Parlamento Binaları ve Wellington Tren İstasyonu West Wing'e yakın bulunan Pipitea Kampüsündeki Rutherford evindedir. Wellington Te Aro bölgesindeki daha küçük bir alanda olan kampüsü mimarlık ve tasarım okulları için temel oluşturmaktadır. Eğitim Fakültesi Karori kampüs içindedir. Üniversitenin yeni tesisi olan Victoria Üniversitesi Kıyı Ekolojisi Laboratuvarı, Wellington'un güney kıyısında deniz biyolojisi ve kıyı ekolojisinde araştırma programlarını destekler.

2009 yılında Victoria Üniversitesi 1884 tam zamanlı toplam 2.713 personel çalışmaktaydı. Toplam 22.270 öğrenci olmak üzere 17.350 tam zamanlı öğrenciye ev sahipliği yapmıştır.

Bunlardan:

 Yüzde 45'i erkek, yüzde 55'i kadındı
 19.723'ü yerli öğrenci
 2547'si uluslararası öğrenci
 1830'u Maori öğrenci
 1024'ü Pasifik adalarındandı

 Organizasyon 

 Kampüsler 
 Kelburn
Bütün Victoria Üniversitesinin öğrencileri ilk yıl deneyimlerini Kelburn Kampüsünde yaşarlar. Kelburn'de en büyük iki fakültesi olan Beşeri ve Fen Bilimleri Fakültesi ve Mühendislik Fakültesi ile birlikte, öğrenci destek ve yönetim ofisleri ve Merkez Kütüphanesi yer almaktadır.

 Karori
Eğitim Fakültesi Karori Kampüsü'nde yer almaktadır. Lisans ve lisansüstü öğretmen eğitimi ve mesleki gelişim programları, yanı sıra bazı Eğitim Bilimleri Karori Kampüsü'nde öğretilir. Kreş, İlk ve Orta okul öğretmenlik eğitimi programları büyük ölçüde Karori kampüsü'ndedir. Diğer eğitim çalışmaları ve lisansüstü eğitim nitelikleri, Kelburn Kampüsü'nde olmaktadır. Karori Kampüsü geniş bir alana yayılmış ve pek çok açık alanlarda tesisleri vardır. Tenis ve netball kortu, spor alanları ve bir spor salonu yer almaktadır. Kampüse bitişik yeni bir yüzme havuzu vardır. Kütüphane, öğrenci bilgisayar olanakları, teknoloji alanlarda ve ekipman kiralama için bir kaynak merkezi de öğrenci kullanımına açıktır.

 Te Aro
Te Aro Kampüsü'nde Mimarlık ve Tasarım fakültesi yer almaktadır. Mağazalar, kafeler ve sokak yaşamı ile, Küba Street kozmopolit alanına yakın olan Te Aro semt'inde konumlanmıştır.

 Pipitea
Pipitea Kampüsü Wellington hukuk, hükûmet ve iş bölgesinin kalbinde yer almaktadır. Hukuk Fakültesi, Rutherford Evi bu kampüste yer almaktadır. Wellington tren istasyonuna, otobüs duraklarına bitişiktir. Hukuk fakültesi hükûmet binasının (Arı kovanı) ve Meclis yakınlarındaki merkezde ana kampüs dışında yer almaktadır. 1990 yılına kadar bina hükûmet koltuğu olarak ve en son, Milli Eğitim Bakanlığına ev sahipliği etmişti. Bu nedenle, bu bina hala "Eski Hükûmet Binası" olarak adlandırılır. Binanın güney yarımkürede ve Nara Todai-ji Tapınağı (Japonya)dan sonra dünyanın ikinci en büyük ahşap yapı binası olarak kabul edilir. William Clayton tarafından tasarlanıp 1876 yılında Kauri ağacından yapılmıştır.

 Kütüphane 
Wellington Kütüphanesi Victoria Üniversitesi 1899 yılında kurulmuştur. Victoria Üniversitesi Kütüphanesi; Merkez, Hukuk, Mimarlık ve Tasarım, Eğitim ve Ticaret Kütüphanesi olmak üzere 5 ayrı kütüphaneden oluşur. Son yıllarda, baskı koleksiyonların geleneğini korurken aynı zamanda online dijital kitap koleksiyonlarına da odaklanarak öğrencilerin internetten de bu kaynaklara ulaşmalarını sağlamaktadırlar. Elektronik kaynaklar, basılı kitap ve dergilerin yanı sıra, Kütüphane de Üniversite'nin akademik program ihtiyaçları için mikrofon, ses kayıtları, videolar ve diğer medya materyalleri de sağlanmaktadır.

Üniversite Kütüphanesi yaklaşık 1,3 milyon basılmış cilt, 70.000 basılı ve elektronik dergi ve 200.000 e-kitap erişim sağlamaktadır. Yeni Zelanda Elektronik Metin Merkezi (NZETC) Yeni Zelanda ve Pasifik metinler ve malzemelerinin önemli bir dijital kütüphanedir.

Victoria Üniversitesi Kütüphanesi Nisan 2003 ve Şubat 2010 tarihleri arasında ünlü sakinleri, Tessa Brown ve Sandy Rankine adlı bir çift kediye ev sahipliği yapmıştır.

 Fakülteler 
 Mimarlık ve Tasarım Fakültesi
 Ticaret ve İdari Bilimler Fakültesi
 Eğitim Fakültesi
 Mühendislik Fakültesi
 Lisansüstü Araştırma Fakültesi
 Beşeri ve Sosyal Bilimler Fakültesi
 Hukuk Fakültesi
 Fen Bilimleri Fakültesi

 Araştırma Merkezleri ve Enstitüler 
Wellington Victoria Üniversitesi de dahil olmak üzere 40'tan fazla araştırma merkezleri ve enstitüler vardır. Bunlardan başlıcaları şunlardır.
 Gelişmiş Malzemeler ve Nanoteknoloji Enstitüsü MacDiarmid
 Tıbbi Araştırma Enstitüsü Malaghan
 Victoria University Kıyı Ekolojisi Laboratuvarı
 Stratejik Çalışmalar Merkezi Yeni Zelanda
 Politika Araştırmaları Enstitüsü
 Adam Sanat Galerisi
 Yeni Zelanda Elektronik Metin Merkezi

 Öğrenci ikamet yerleri 
 Cumberland House
 Education House
 Everton
 Helen Lowry Hall
 McKenzies Apartments
 Joan Stevens Hall
 Stafford
 Te Kotahinga
 Te Puni Village - Edge & Tower
 Victoria House
 Wai-te-ata Apartments
 Weir House
 Whānau Housing

 Öğrenci Dernekleri 
 Wellington Öğrenci Derneği Victoria Üniversitesi
 Salient (öğrenci dergisi)
 VBC 88.3FM (öğrenci radyo istasyonu)
 Wellington Victoria Üniversitesi Münazara Topluluğu

 Galeri 

 Ünlü mezunlar 
küçükresim|upright=1|sağ|Sam Neill
küçükresim|upright=1|sağ|Jemanie Clement (solda), Bret Mckenzie (sağda) Gramercy Tiyatrosu, New York, 14 Haziran 2007'da konser veriyor.

 Prof Alan MacDiarmid, (Lisans, Yüksek Lisans, Bilim Fahri Doktor) Kimya, 2000 yılında Nobel Ödülü sahibi
 Bret McKenzie, (Flight of the Conchords) sanatçı
 Jemaine Clement, (Flight of the Conchords) sanatçı
 Sam Neill (BA), aktör
 Fleur Adcock (MA), şair, Şiir için Queen's Altın Madalya sahibi
 Barbara Anderson (BA), yazar, şair
 Michelle Ang (BCA, BSc), aktör
 Sir Brian Barratt-Boyes (Lisans), kardiyolog
 Dr John Cawte Beaglehole (BA, MA), Captain Cook uzman, OM alıcı
 Sir Michael Hardie Boys (BA, LLB), Yeni Zelanda eski Genel Vali
 Sarah Billinghurst (BA), Metropolitan Opera sanat yönetmeni
 Dr Robert Burchfield (BA), lexikografik bilgin
 Alistair Campbell (BA, Diptera), roman yazarı şair,
 John Campbell (BA (Hons)), Yeni Zelanda televizyon sunucusu
 Philippa Campbell (BA), Yeni Zelanda film yapımcısı
 Jane Campion (BA), Oscar ve Altın Palmiye Veya ödüllü yönetmen / senarist
 John Clarke (Edebiyat Fahri Doktora), Fred Dagg yaratıcısı
 Frank Corner (MA, Fahri Hukuk Doktoru) Yeni Zelanda diplomat, memur
 Sir Thomas Eichelbaum, (Lisans), Yeni Zelanda eski başyargıç
 Sir Randal Elliott (Lisans) sosyal savunucusu, cerrah
 Gareth Farr (BMus (Hons)) Besteci, perküsyoncu
 Sir Michael Fay, (Lisans), tüccar bankacı, Yeni Zelanda üçüncü en zengin kişi
 John Feeney, İki Akademi Ödülü'ne aday belgesel film yapımcısı
 Chris Finlayson, (BA, LLM) Başsavcı, MP
 Patricia Grace (DipTchg, Edebiyat Fahri Doktora) yazar
 Prof Harry Hawthorn, (BA) NZ-tarihi Kanadalı antropolog
 Hon Georgina Te Heuheu, (BA, LLB) Bakan
 Dr Fred Hollows, (BA) NZ-tarihi göz cerrahı
 Don Hunn, (MA) Devlet Hizmetleri Komisyonu
 Sir Jack Hunn, (Yüksek Lisans) Yeni Zelanda kamu görevlisi
 Prof Witi Ihimaera, (BA, Edebiyat Fahri Doktora), Whale Rider yazarı
 Moana Jackson, (BA LLB) Waitangi ve Maori Antlaşması ve anayasal konularda uzmanlaşmış avukat
 Sir Robert Jones (BA)
 Lloyd Jones, (BA), yazar, Commonwealth Writers ödülü sahibi
 Sir Kenneth Keith, (LLM, Fahri Hukuk Doktoru) uluslararası hukukçu
 Roger Kerr, Yeni Zelanda İş Yuvarlak Masa direktörü
 Chong Kah Kiat, (Lisans, Yüksek Lisans (Hons)) Sabah Eski Devlet Başbakanı
 Sir Hon Doug Kidd, (Lisans), Temsilciler Yeni Zelanda Meclisi eski Başkanı
 Dr Michael King, (BA, DLitt) tarihçi
 Sir George Laking, (Lisans) Yeni Zelanda diplomat, memur
 Dianne MacAskill, İcra Kurulu Başkanı ve Baş Arşivci
 Sir Jack Marshall (BA, LLB) eski Başbakan
 Sir Thaddeus McCarthy (LLM) Mahkemesi Yargıtay hakimi
 Sir Alister McIntosh (MA) Yeni Zelanda kamu görevlisi
 Dr John Para, (Lisans) ünlü seksolog
 W. H. Oliver, (MA) tarihçi şair, yazar
 Lorae Parry, (MA) Oyun yazarı ve Aktris
 Mark Paston (Lisans) 2010 FIFA Dünya Kupası Yeni Zelanda kalecisi
 Sir Guy Powles, (Lisans) Yeni Zelanda diplomat, ilk ombudsman
 Dr Christopher Pugsley, askeri tarihçi
 Beverley Randell, (BA, TTC) yazar
 Sir Paul Reeves, (BA, MA), Yeni Zelanda eski Genel Vali ve Başpiskopos ve Yeni Zelanda Primate
 Dr Jonathan Sarfati, (BSc (Hons), doktora), yazar, Yeni Zelanda Satranç Şampiyonu
 Conrad Smith (LLB (Hons)) All Black oyuncusu
 Jacqueline Sturm, (BA, MA, Edebiyat Fahri Doktora), James K. Baxter eski eşi
 Dr Bill Sutch, (BCA, MA) kamu görevlisi, şüpheli casus
 Sir Ronald Syme, (MA) klasik tarihçi, OM alıcı
 Sir Brian Talboys, (BA), eski Başbakan Yardımcısı
 Fran Walsh (BA, Edebiyat Fahri Doktora) birden fazla Oscar kazanan film yönetmeni Peter Jackson eşi
 Dr Marilyn Waring, (BA (Hons)) AUT Üniversitesi feminist, eski milletvekili, profesör
 Albert Wendt, (MA), Samoalı yazar ve şair
 Maarten Wevers, diplomat ve memur, Başbakan ve Bakanlar Kurulu Bölümü'nün mevcut Yönetim Kurulu Başkanı
 Gillian Whitehead (BMus (Hons), Müzik Fahri Doktor), Yeni Zelandalı besteci
 Sir Richard Wild (LLM), Yeni Zelanda'nın eski başyargıçı
 Thomas Stafford Williams (BCA), Yeni Zelanda'nın tek yaşayan kardinali
 Simon Wilson (BA), Metro editörü
 Alison Wright (BA), Yeni Zelandalı atlet ve rekortmeni
 Martin Wylie, Shot Sling CEO'su
 Niel Wright (PhD), yazar, şair
 Jack Yan (Lisans, BCA (Hons), MCA), iş adamı, yayıncı, Good Morning panelist
 John Stuart Yeates, Massey Üniversitesi (Doktora (Botanik)) akademik, kurucu elemanı

 Kaynakça 

Kategori:Yeni Zelanda'daki üniversiteler
Kategori:1897'de kurulan üniversiteler