Peyzaj planlama

Peyzaj planlama; doğal ve kültürel süreçlerin ve kaynakların tanımladığı yaşam ortamlarının, koruma-kullanım dengesinin sağlanması ile kentsel, kırsal ve endüstriyel, turistik ve benzeri kullanımlarda var olan ve olası çevre sorunlarının giderilmesi ve önlenmesi temelinde, kamu ve toplum yararını gözeterek açık ve/veya yeşil alanların oluşturulmasında, koruma, onarım, yenileme, restorasyon ve yönetimi ile plan ve projelerin uygulanmasını içeren planlamadır.

Peyzaj planlamanın analizleri sonucu ilgilerin katılımı ile peyzaj gelişim stratejileri oluşturulur. Bu stratejiler peyzaj planlarına aktarılır.Aynı zamanda çevre düzeni planlarına aktarılması sağlanır.

Alan kullanım planlaması ve cihazları
Peyzaj ve çevre planlama gelişimi
Peyzaj planlaması için veri kaynakları
Planlama teorisi ve teknikleri
Peyzaj değerlendirmesi
Görsel kaynak analizi
Coğrafi bilgi sistemleri (CBS) ve fotoğraf yorumlama
Peyzaj potansiyeli
Ekolojik risk analizi, V-wert dahil analitik yöntemler

 Avrupa peyzaj sözleşmesine göre tanımı 
Peyzaj planlama, Peyzaj planlanması, peyzajların geliştirilmesi, restore edilmesi veya yaratılması için yapılan ileri görüşlü güçlü eylem anlamına gelir.

Peyzaj planlama , peyzaj mimarlığının bir dalıdır. Ervin Zube (1931-2002) göre 
peyzaj planlama önemli doğal ve kültürel kaynakları ve doğal süreçleri korurken rakip arazi uzlaştırılması kullanıldığı ile ilgili bir aktivite olarak tanımlanır.

Frederick Law Olmsted tarafından planlanan şehir park sistemleri ve yeşil yollar kentsel peyzaj planlamanın anahtar örnekleridir. Peyzaj tasarımcıları inşaat çalışma komisyonunda olan müşteriler için çalışma eğilimindedirler. Peyzaj plancıları teknik çizim limitleri dahilinde ve ülkesel, bölgesel, arazi ve mülki sınırlar dahilinde sınırlandırılmış olan tasarım projelerine bakabilirsiniz.

Peyzaj plancıları hangi projeler eğiliminde çalışmaktadırlar:

Geniş coğrafi alanlar (ülkesel, bölgesel ve kent ölçeğinde,
Arazi kullanım sorunlarında,
Uzun bir süre uygulanır.

Kırsal alanlarda, plansız maden çıkarımının açtığı hasarların onarımı peyzaj planlama için kamu kurumu talebine yönelik erken nedenlerden biridir.

Peyzaj planlama çalışmalarında arazi kullanım kararlarını alabilmek, çevresel, sosyal, ekonomik vb. faktörleri göz önünde bulundurarak mekana, araziye yönelik çeşitli analizler yapabilmesi, geleceğe yönelik planların oluşturulması ve tasarım süreçlerine katkı sağlaması amacıyla coğrafi bilgi sistemlerinden (CBS) yararlanılır.

 Peyzaj analizi 
 Peyzaj karakter tipi analizi 
Peyzaj karakter tiplerinin belirlenmesi - peyzaj elemanlarının belirlenmesi

 Peyzaj fonksiyon analizi 
Peyzajın su fonksiyonu
Peyzajın toprak koruma fonksiyonu
Peyzajın habitat fonksiyonu
Peyzajın kültürel fonksiyonu
Peyzajın biyoçesitlilik fonksiyonu

 Görsel peyzaj analizi 

 Peyzaj planlama plan kademeleri 

Planlama SeviyesiPlanlama bölümleriPeyzaj planlamasıGenel ölçekDevletÜlkenin kalkınma programları (ülkesel)Peyzaj programıStratejik planlama hizmetleri1:100.000BölgeselBölgesel planlarıPeyzaj master planıÜst bölge ölçeği1:100.000–1:50.000İl, ilçe, köyArazi kullanım planlarıPeyzaj planlarıAlt bölge ölçeği1:50.000–1:25.000Kentsel (belediye)İmar planlarıYeşil kalkınma peyzaj planlarıÇevre düzeni planı ve nazım imar planı ölçeği1:25.000–1:5000Kentsel (belediye)İmar planlarıYeşil kalkınma peyzaj planlarıUygulama imar plan ölçeği1:5.000–1:1000Kentsel ölçektePeyzaj tasarım projeleriYapısal ve bitkisel tasarım projeleri1:1.000–1:50(Ayrıca 1:1'e kadar uzanan sistem detayları paftası)Korunan alanlar için -Bakım, koruma ve kalkınma gelişim planları1:10.000–1:500Müdahale projeler -Peyzajın çalışmaları destek planı1:5.000–1:500

Ulusal peyzaj politikaları,
Peyzaj planlarının planlama kademesinde yer alması,
Peyzaj kalitesi hedeflerinin belirlenmesi,
Peyzajların korunması,
Peyzajların yönetimi
Yeşil sistem ana planı

Ülke Kalkınma/Strateji Planı-Peyzaj Programı
Üst Bölge Planı/Bölgesel Peyzaj Planı
Alt Bölge Planı/ Peyzaj Planı/ Yaşam Alanı (Habitat) Planlaması
Nazım Planı (Master Plan) ve Uygulama İmar Planı
Çevre Koruma Planı (Doğal Çevre/Yaşam Alanı (Habitat) Planlaması ve Tarihi Çevre Koruma Planı)
Yeşil sistem ana planı
Ulaşım Ana Planı
Kültürel Değerler Ana Planı, Yerleşmeler Ana Planı
Altyapı Ana Planı

Ülkesel ve bölgesel mekansal strateji planları

Peyzaj plan aşamaları;

Peyzaj Envanteri
Peyzaj Analizi /(Doğal-Kültürel ve Görsel Peyzaj Analizi)
Ekolojik Sınıflama-Peyzaj Sınıfları/Doğal vejetasyon potansiyeli ile iklim, toprak koşulları, morfolojik ve jeolojik yapı, su ilişkileri gibi nitelik ya da etmenler (Mikro-klimatik alanlar, bakılar, morfolojik yapı)
Peyzaj Diagnozu/doğal peyzaj elemanları ile alan kullanımları arasındaki ilişkiler
Planlama/peyzaj analizi, ekolojik sınıflama ve peyzaj diagnozu aşamalarında saptanan esasların plana aktarılması
Koordinasyon
Uygulama

 Metodoloji 
Geleneksel planlama süreci faaliyetlerini doğrusal bir ilerlemedir. Ortak adımlar şunlardır:
Sorunların ve fırsatların belirlenmesi(SWOT analizi)
Hedeflerin oluşturulması
Biyofiziksel çevre envanteri ve analizi
İnsan topluluğu envanter ve analizi
Kavram ve seçeneklerinin geliştirilmesi
Bir plan benimsenmesi
Toplum katılımı ve eğitim
Ayrıntılı tasarım
Planın uygulaması
Planın yönetimi

Peyzaj planlaması her zaman ekolojik planlama yöntemi her zaman değildir çünkü 'planlama bir dizi seçenek üzerinde uzlaşma ve bilimsel ve teknik veriyi kullanan süreç olarak göz önünde bulundurulmalıdır. Ekoloji, insanlar dahil biyolojik ve fiziksel ortamlara kadar tüm canlıların, bir ilişkinin incelenmesidir. O zaman ekolojik planlama, peyzaj kullanımı hakkında karar vermek için fırsatlar ve sınırlamalar önermek için biyofiziksel ve sosyo kültürel bilginin kullanımı olarak tanımlanabilir.'(Steiner, 1991)

 Dış bağlantılar 
Avrupa Peyzaj Sözleşmesi Avrupa Konseyi tarafından resmi bir açıklama
 Peyzaj Kanunu olmalı ya da kurmalı mısınız? by Gert Groening
Peyzaj Planlama

 Ayrıca bakınız 
Yeşil kalkınma planı
Peyzaj koruma planı
Peyzaj planı
Peyzaj master planı
Peyzaj programı
Bakım ve kalkınma planı
Kırsal peyzaj planlama
Kentsel peyzaj planlama

 Kaynakça 
Ekolojik Tasarım ve Planlama  George F. Thompson and Frederick R. Steiner, (Wiley, 1997)
Petzaj planlama : Teori ve Planlamaya Giriş  Hackett, Brian (Oriel, 1971)
Peyzaj Planlama ve Çevresel Etki Tasarımı  Tom Turner (2nd ed UCL Press, 1998)
Design with nature  Ian L. McHarg (Wiley, 1992)
Yaşayan Peyzaj: Peyzaj Planmaya göre Ekolojik Yaklaşım Steiner, Frederick R. (McGraw-Hill College, 1991)

Kategori:Peyzaj
Kategori:Peyzaj mimarlığı