Actinidia

Actinidia,Sunset Western Garden Book, 1995:606–607 çeşitli asmamsı bitki türlerini içinde barındıran bir bitki cinsidir. 6 metreye uzanan küçük ağaççık şeklindeki bodur bitkiler yanında 30 metreyi bulan asma ve sarmaşık türlerini bünyesinde bulundurur. Asya'da Sibirya, Japonya, Çin gibi uzak doğu ülkelerinde özellikle bu cinsin anavatanıdır.

Beyaz 5 yapraklı çiçekler yanında uzun basit yapraklara sahiptir. Bununla birlikte cinsin çoğu türünde dişilik ve erkeklik organları ayrı bitkilerde bulunur ancak bazı bitki türleri de Actinidia arguta gibi kendine verimli olup, hermafrodittir. Pek çok tohum içeren ancak yenilebilir meyvelere sahiptir. Bu cinsin en çok kivi adıyla bilinen Actinidia deliciosa ile Sibirya Kivisi olarak bilinen Actinidia arguta ve bu cins içinde ne dayanıklılardan biri olarak kabul edilen ve daha çok peyzajlarda kullanılan Actinidia kolomikta bilinir.

 Türler 

Actinidia cinsinin yaklaşık 50-60 arası sayı verilebilecek türleri bulunur, başlıcaları:
 Actinidia arguta 
 Actinidia arisanensis
 Actinidia callosa
 Actinidia carnosifolia
 Actinidia chengkouensis
 Actinidia chinensis
 Actinidia chrysantha
 Actinidia cinerascens
 Actinidia cordifolia
 Actinidia coriacea
 Actinidia cylindrica
 Actinidia deliciosa
 Actinidia eriantha
 Actinidia farinosa
 Actinidia fasciculoides
 Actinidia fortunatii
 Actinidia fulvicoma
 Actinidia glauco-callosa
 Actinidia glaucophylla
 Actinidia globosa
 Actinidia gracilis
 Actinidia grandiflora
 Actinidia hemsleyana
 Actinidia henryi
 Actinidia holotricha
 Actinidia indochinensis
 Actinidia kolomikta
 Actinidia laevissima
 Actinidia lanceolata Actinidia latifolia
 Actinidia leptophylla
 Actinidia liangguangensis
 Actinidia macrosperma
 Actinidia maloides
 Actinidia melanandra
 Actinidia melliana
 Actinidia obovata
 Actinidia pilosula
 Actinidia polygama 
 Actinidia purpurea 
 Actinidia rubricaulis
 Actinidia rubus
 Actinidia rudis
 Actinidia rufa
 Actinidia rufotricha
 Actinidia sabiaefolia
 Actinidia sorbifolia
 Actinidia stellato-pilosa
 Actinidia styracifolia
 Actinidia suberifolia
 Actinidia tetramera
 Actinidia trichogyna
 Actinidia ulmifolia
 Actinidia umbelloides
 Actinidia valvata
 Actinidia vitifolia

 Kullanım alanları 
Actinidia deliciosa ve kültürleri ile Actinidia arguta meyveleri için yetiştirilir. A. kolomikta gibi türler bahçecilikte kullanılır.

Actinidia arguta 10-15 gramlık küçük ve yenilebilir yeşil meyvelere sahiptir ve A. deliciosa cinsinden daha dayanıklıdır.

Japonya'da Actinidia polygama kedi nanesi gibi kedileri etkilemektedir. Şöyle bir söze konu olmuştur; 猫にまたたび、女郎に小判 (neko ni matatabi, jorō ni koban, "Kediye gümüş asma, kadına para"), anlamı da istediklerini vererek insanları iyi ruh haline sokmadır.

Actinidia kolomikta bu cinsin en dayanıklı türüdür, -40 derece soğuğa bile dayanmakta, alışılmadık şekilde ayırt edilebilir beyaz yeşil karışımı yaprakları vardır. En fazla 8 gram ağırlığında meyvelere sahiptir.

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 

Kategori:Actinidia