NGC 3367

NGC 3367, Aslan takımyıldızında yaklaşık olarak  uzaklıkta bulunan bir çubuklu sarmal gökadadır. William Herschel tarafından 19 Mart 1784 tarihinde keşfedildi. NGC 3367 Grubu'nun bir üyesidir.

 Özellikler 
NGC 3367, 25 derecelik bir eğiklikle neredeyse karşıdan görünen, asimetrik bir şekle sahip çubuklu sarmal gökadadır. İç kollar çubuğun uçlarından başlayıp 0,9 yay saniyelik ana eksene sahip bir halka oluşturur ve yarım dönüşten sonra dallanarak çok kollu bir yapı meydana getirir. Bu kollar çok sayıda parlak HII bölgesiyle doludur. NGC 3367'deki yıldız oluşum hızı yılda yaklaşık 3 'dir. Dış kollar, merkezden 50 yay saniyelik bir mesafede güneye doğru yarım daire şeklinde bir yay oluşturur ve ultraviyole ışığında daha belirgindir.

Genellikle bir gökadadaki asimetri diğer gökadalarla etkileşimden kaynaklanır, fakat NGC 3367'nin yakınında büyük bir uydu gökada tespit edilmemiştir. Bu asimetrinin, son bir milyar yıl içinde gerçekleşmiş küçük bir birleşme veya kütle yığılması sonucunda oluştuğu düşünülmektedir. NGC 3367 yakınlarında püskül benzeri veya yıldız akıntıları gibi düşük yüzey parlaklığına sahip yapılar gözlemlenmemiştir ve HI gözlemleri de gökada çevresinde gaz tespit etmemiştir. Bu durum, gökadanın son bir milyon yıl içinde soğuk gaz yığılmasına maruz kaldığını düşündürmektedir. Bu gaz yığılması, yıldız oluşumunun ve çekirdek etkinliğinin artmasına yol açmıştır.

NGC 3367 belirgin bir çubuğa sahiptir. Çubuğun desen hızı, Tremaine-Weinberg yöntemi kullanılarak 43 ± 6 km s−1 kpc−1 olarak tahmin edilmiştir. Gökadanın çubuğu yakın kızılötesinde daha belirgindir ve bu durum, bu bölgede yaşlı yıldız popülasyonunun baskın olduğunu göstermektedir. Ayrıca çubuğun doğu ucunda önemli sayıda kırmızı dev ve asimptotik dev kol yıldızının bulunduğu bir düğüm vardır.

 Çekirdek 
küçükresim|Very Large Array tarafından NGC 3367'nin radyo dalgalarında görüntülenmesi.
NGC 3367, HII bölgesi veya tip 2 Seyfert gökadası olarak sınıflandırılmıştır, fakat optik olarak aktif gökada çekirdeğine (AGN) işaret eden hiçbir şey bulunamamıştır. NGC 3367'nin spektrumu alışılmadık derecede geniş çizgilere (Hβ için 490 m/s FWHM) ve mavi bir asimetriye sahiptir. Spektrum, Wolf-Rayet yıldızlarından üretilmiş gibi görünmektedir. H-alfa emisyonuna dair net bir kanıt bulunmamaktadır. Spektrum aynı zamanda düşük [Fe II] 1,2567 μm/Paβ çizgi oranı gibi yıldız patlaması (starburst) özellikleriyle de baskındır. Gökada, Spitzer Uzay Teleskobu tarafından gözlemlenmiş ve zayıf bir AGN varlığıyla uyumlu olan [Ne v] 14,3 ve 24,3 μm çizgileri tespit edilmiştir. XMM-Newton teleskobu tarafından gözlemlenen gökadanın 2-10 keV'deki X-ışını parlaklığı, bir kuvvet yasasıyla baskın olan 2,0 × 1040 erg s−1'dir. Bu değer düşük parlaklığa sahip AGN'lerle uyumludur.

Gökada radyo dalgalarında gözlemlendiğinde nükleer bir kaynaktan uzanan iki radyo lobuna sahiptir ve bu özellik Seyfert 2 gökadalarına özgüdür. Güneybatı lobunun emisyonu polarize olup disk düzleminin üzerinde olduğunu gösterirken, kuzeydoğu lobu depolarizedir. Güneybatı lobu çekirdekten 26" uzaklığa kadar uzanırken, kuzeydoğu lobu 33" uzaklıktadır. Kaynağın toplam genişliği gökadanın uzaklığında yaklaşık olarak 12 kpc'dir. Very Large Array tarafından yapılan daha detaylı gözlemler, çekirdeği güneybatı lobuna bağlayan bir radyo jeti ve yaklaşık 300 pc yarıçapında çekirdeği çevreleyen bir yapıyı ortaya çıkarmıştır.

Gökadanın merkezinde, Ks şişkinlik parlaklığına dayanarak kütlesi  (107,2)  olarak tahmin edilen bir süper kütleli kara delik bulunmaktadır. Gökadanın X-ışını spektrumları, süper kütleli kara deliğin kütlesinin 105 ila 107  aralığında olduğunu göstermiştir.

Çekirdeğin etrafında yaklaşık 2 yay-saniye yarıçapında, CO(1-0) emisyonu kullanılarak önemli miktarda moleküler gaz tespit edilmiştir. Bu bölgedeki toplam moleküler gaz kütlesi   olarak tahmin edilmektedir ve merkezi 5 yay-saniye içinde moleküler gaz kütlesi  'dir. Bu kadar büyük bir kütlenin varlığı aktif gökada çekirdeğinden gelen optik emisyon çizgilerini maskeleyebilir. CO emisyonu, muhtemelen çubuğun yarattığı kuvvetler nedeniyle uzunlamasına bir şekle sahiptir.

 Süpernovalar 
küçükresim|NGC 3367, ESO tarafından SN 1992C ile birlikte görüntülenmiştir.
NGC 3367'de altı süpernova gözlemlenmiştir:
 SN 1986A (tip Ia, kadir 14,0), Robert Evans tarafından 4 Şubat 1986'da, gökada merkezinin doğusunda sarmal kollarındaki yoğunlaşmaların yakınlarında keşfedilmiştir. Ayrıca L. Cameron ve B. Leibundgut tarafından 4 Şubat 1986'da, Miklós Lovas tarafından ise 6 Şubat 1986'da bağımsız olarak keşfedilmiştir.
 SN 1992C (tip II, kadir 16,5), ESO astronomu Hans van Winckel tarafından 28 Ocak 1992'de keşfedilmiştir. Winckel, Guido Pizarro tarafından La Silla'daki ESO 1 metrelik Schmidt teleskobu ile yapılan bir araştırma programı sırasında elde edilen bir fotoğraf plakası üzerinde bu keşfi yapmıştır. Süpernovanın spektrumları, Della Valle ve Christoffel Waelkens (Leuven Astronomical Institute, Belçika) tarafından La Silla'daki 2,2 metrelik teleskopla elde edilmiştir. Spektrumlar, süpernovanın tip II olduğunu ve patlamanın 10 ile 20 gün önce gerçekleşmiş olabileceğini göstermiştir. Genişleme hızı yaklaşık 7000 km/s olarak ölçülmüştür. SN 1992C, gökada merkezinin güneydoğusundaki bir sarmal kolun ucunda yer almaktadır.
 SN 2003aa (tip Ic, kadir 17,6), 31 Ocak 2003'te LOTOSS (Lick Gözlemevi ve Tenagra Gözlemevi Süpernova Aramaları) tarafından keşfedilmiştir.
 SN 2007am (tip II, kadir 17,8), 11 Mart 2007'de LOSS (Lick Gözlemevi Süpernova Araması) tarafından keşfedilmiştir.
 SN 2018kp (tip Ia, kadir 19,9), 24 Ocak 2018'de Catalina Real-time Transient Survey tarafından keşfedilmiştir.
 SN 2022ewj (tip II, kadir 16,3), 19 Mart 2022'de Kōichi Itagaki tarafından keşfedilmiştir.

 NGC 3367 Grubu (LGG 216) 
NGC 3318 grubu en az 4 gökada içerir.

GökadaDiğer belirtmeMesafe/MlyNGC 3367PGC 32178132NGC 3391PGC 32347128NGC 3419PGC 32535131PGC 32540NGC 3419A133

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 

 NGC 3367 Gözlem bilgisi (In-The-Sky.org)


Kategori:Aslan takımyıldızı
Kategori:Çubuklu sarmal galaksiler
Kategori:Radyo galaksiler
3367
032178
05880
+02-28-005
Kategori:William Herschel'in keşifleri
Kategori:1784'te keşfedilen astronomik cisimler