Kerecî

El-Kereci veya Ebu Bekir bin Muhammed bin el Hüseyin el-Kereci (; 
, d. 953 - ö.1029) Cebir'i geometrik işlemlerin sınırlarından kurtararak, günümüz matematiğinde kullanılan cebirin çekirdek yapısını oluşturan 10. yüzyıl İranlı Müslüman matematikçi ve mühendisdir. Üç büyük çalışması Al-Badi' fi'l-hisab (Hesaptaki Hariküladelik), Al-Fakhri fi'l-jabr wa'l-muqabala (Cebir'deki Olağanüstülük) ve Al-Kafi fi'l-hisab (Hesaptaki Yeterlilik)'tır.

Bağdat'ın bir banliyösü olan Karkh doğumlu olduğu rivayet edilir. Kesin olan ise hayatının büyük bölümünü Bağdat'ta geçirmiştir. Arapça orijinal metinlerinin kaybolmuş olması nedeniyle, El-Karaji'nin adının El-Karkhī olabileceği düşünülmektedir.

 Bilime Katkıları 
küçükresim|Kereci'nin 11. yüzyılda yazdığı İnbāṭ al-miyāh al-khafīyah adlı kitabının 17. yüzyıla ait bir el yazması
Üstün yetenekli bir mühendis ve matematikçi olan El-Karaji'nin en büyük katkısı, bir n tam sayısı için,

şeklinde verilen bir polinomun, 

şeklinde formülize edilebilen Binom Katsayıları'nın tablosu olmuştur.

El-Karaji, Binom açılımı ve Pascal Üçgeni'ni matematiksel tümevarım metodu kullanarak ispatlamıştır. Bu ispat, Milattan sonra 1000'li yıllarda  El-Fakhri tarafından ortaya konacak olan ardışık bir dizilim için yapılan en eski ispatlardan biridir. Cebire yaptığı büyük katkıları dışında El-Karaji'nin, geometrinin de çeşitli alanlarında çalışmaları olmuştur. "Bina ve Yapıların Ölçümü ve Dengesi" kitabında nokta, doğru, düzlem, uzay ve açıyı tanımlamıştır.

Bağdat Yönetimi altında yaptığı resmi çalışması "Hesaptaki Yeterlilik" Bağdat'ta memurlar için bir ders kitabı niteliğindeydi. Kitapta; tam sayılar ve kesirli sayıların kareköklerinin alınması ve alan ve hacim hesaplamaları yer alıyordu.

 Ayrıca bakınız 
Binom açılımı
Pascal üçgeni
Ömer Hayyam

Kaynakça

Encyclopedia Britannica Online. History of the Arabs (Tenth Edition), Phillip K. Hitti

Kategori:953 doğumlular
Kategori:1029'da ölenler
Kategori:10. yüzyıl matematikçileri
Kategori:11. yüzyıl matematikçileri
Kategori:Fars matematikçiler
Kategori:Orta Çağ Müslüman matematikçileri