Çanakkale Savaşları Gelibolu Tarihî Alanı'ndaki şehitlikler ve eserler listesi

Kırmızı hat: ilçe sınırları
 Yeşil hat: milli park sınırları
Gelibolu Yarımadası'ndaki anıt ve düzenlemelerin bugünkü görünümünü alması 1970 yılında Gelibolu Yarımadası Tarihi Milli Parkı'nın kurulması ve devamında 19.06.2014 yılında Çanakkale Savaşları Gelibolu Tarihi Alan Başkanlığının faaliyete geçmesiyle oluşmuştur. Öncesinde, 1916 Şevki Paşa haritasının hazırlanması ve Muharebeler sırasında ve hemen sonra yapılmış birkaç mütevazı anıt ve tekil şehitlikler dışında, 1940'lara varıncaya kadar Gelibolu Tarihi alanında önemli bir faaliyet olmadı. 1940'larda Nuri Yamut Anıtı (1943), Çanakkale Şehitler Abidesi proje yarışması (1944) ve başka girişimlerle başlayan ilgi 1970'lere kadar yavaş bir tempoyla sürdü. 1973 yılında Gelibolu Yarımadası Tarihi Milli Parkı ilanı anıtlarla ilgili faaliyetlerde gelişmeler yaşanmasına olanak sağladı.

1980'lere gelene kadar "TMP" (Türkiye Milli Parklar Genel Müdürlüğü) yönetimi birkaç anıt yarışması düzenledi. Bu kapsamda önemli miktarda anıtı da hayata geçirdi. Ancak, 1980'lerde Kültür Bakanlığı Güzel Sanatlar Genel Müdürlüğü devreye girdi ve "Sembolik Şehitlikler, Kahramanlık Anıtları" akımı başlatarak, Gelibolu Yarımadası Tarihi Milli Parkı'nın sınırları içinde yirminin üzerinde eser ortaya çıkardı. 2005 yılında ise Gelibolu Yarımadası Tarihi Milli Parkı'nın içerisinde önemli faaliyetler gerçekleştirilerek, Tarihi Milli Park içerisinde yeni şehitlik yapıldı. Şehitlik ve eserlerle ilgili köklü bakım ve renovatif çalışmalar yapıldı. Tarihi Alan içerisindeki yolların bakım ve asfaltlanması gerçekleştirildi. 
 Çatab logosu 
Çevre ve Orman Bakanlığı'nın Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü tarafından Gelibolu Yarımadası Tarihi Milli Parkı'nın tanıtımında etkinlik sağlamak için düzenlenen 'Logo Yarışması'nda 416 eser arasından birinciliği Ayşen Tuğba Doruk'un eseri kazandı. (Yarışmada ikincilik ödülünü Murat Bektaş, üçüncülüğü ise Barış Atiker kazandı.) Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürü Prof. Dr. Mustafa Kemal Yalınkılıç, tasarımın teknik özelliklerinin yanı sıra tarihi yarımadanın niteliklerini veren detayları da içermesinin jüri tarafından dikkate alındığını söyledi.

Açıklamada şöyle denildi: "Logoda yer alan renklerin bayrak kırmızısı ve beyaz olması bayrağımıza çağrışım yapmaktadır. Asker figürü, 1. Dünya Savaşı’nda Çannakkale cephesinde Türk askerinin kıyafeti ile verilerek tarihi olaya gönderme yapılmaktadır. Boğazda kararlılıkla duran Türk askeri illüstrasyonu Çanakkale’nin geçilmediğini ve geçilemeyeceğini vurgulamaktadır. Gelibolu Yarımadası aynı zamanda askerin arkasına açılan bir melek kanadı gibi yerleştirilerek şehitlerimizin ruhaniyetine gönderme yapılmaktadır."

 Türk şehitlik ve anıtları envanteri 
Gelibolu Yarımadası Barış Parkı Uluslararası Fikir ve Tasarım Yarışması hazırlıkları bağlamında, TMP içindeki Türk şehitlik ve anıtları teker teker tespit edilmiş ve bir katalog çalışmasındaa ayrıntılı olarak verilmişti.

 Suvla: Anafartalar cephesi - 05 adet 
 Conkbayırı : Kabatepe-Arıburnu (Anzak) cephesi - 16 adet 
 Seddülbahir : Alçıtepe cephesi - 15 adet 
 Kilitbahir-Eceabat yöresi - 08 adet 
 GYTMP Sınırları dışında - 11 adet 
 Toplam Şehitlik ve Anıtlar - 55 adet

Toplam ellibeş (55) adet Türk şehitlik ve anıtı hakkında Katalog çalışmalarındaki bilgilerin izleyen bölümde tekrar ayrıntılı sunulmasında yarar görülmektedir. Çünkü, bu şehitlik ve anıt stoğu TMP'ın temel kaynak değeri olup, bu bilgi ve veritabanıının TMP UDGP çalışması bağlamında "TMP Türk Şehitlik ve Anıtlar Envanteri" olarak derlenmesi ve zaman içinde güncelleştirilip, zenginleştirilerek kullanılması gerekmektedir. Bu, TMP yönetimine düşen önemli bir görevdir. (kaynaklar daha sonra eklenecektir)
 Tanıtım Merkezleri 
upright=1|küçükresim|sağ|Gelibolu Yarımadası Tarihî Millî Parkı  Kabatepe Tanıtma Merkezi
upright=1|küçükresim|sağ|Gelibolu Yarımadası Tarihî Millî Parkı  Şehitler Abidesi
upright=1|küçükresim|sağ|Gelibolu Yarımadası Tarihî Millî Parkı  Dur Yolcu Kitabesi
upright=1|küçükresim|sağ|57. Alay Şehitliği
küçükresim|sağ|upright=1|Çanakkale İlinin ilçeleri 

 Milli Park idare ve ziyaretçi merkezi - (Kilitbahir bölgesi) 
 Kilye Koyu ana tanıtım merkezi - (Kilitbahir bölgesi) 
 Kabatepe tanıtım merkezi - (Conkbayırı bölgesi) 
 Alçıtepe tanıtım merkezi - (Seddülbahir bölgesi) 
 Seddülbahir tanıtım merkezi - (Seddülbahir bölgesi)

 Dinlenme Noktaları 
 Kabatepe Kamp ve Günübirlik Kullanım Alanı ve Tesisleri
 Jandarma İskelesi Ziyaretçi Dinlenme Noktası
 Mortokoyu Ziyaretçi Dinlenme Noktası

 Anıtlar 
 No  360° İsim bölge Katalog Yapım Tescil Yeri Sembolik anıt 01  - Alçıtepe Garnizon Anıtı Seddülbahir  Aa40 bilinmiyor  14.11.1980 Alçıtepe Köyü, sınırı ask. alan  sembolik anıt 02  360°  Atatürk Anıtı Conkbayırı Anıtları  Aa19 bilgi yok  14.11.1980 Conkbayırı  sembolik anıt 03  - Büyük Kemikli Anıtı Conkbayırı  Aa36 bilinmiyor  17.06.1991 Büyükkemikli Burnu  sembolik anıt 04  360°  Conkbayırı Mehmetçik Anıt Yazıtları  Conkbayırı  Aa18 bilgi yok  14.11.1980 Conkbayırı  sembolik anıt 05  - Dumlupınar Anıtı Gelibolu  Katalog dışı 2003  23.02.2003 Gelibolu ilçesi sahili  sembolik anıt 06  - İlk Şehitler Anıtı Seddülbahir  Aa26 1986  17.06.1991 Seddülbahir Kalesi girişi  sembolik anıt 07  - Kabatepe Arıburnu Sahil Anıtı Conkbayırı  Aa22 1985  17.06.1991 Arıburnu güneyi  sembolik anıt 08  - Kabatepe Tanıtım Merkezi Anıtı Conkbayırı  Aa08 bilgi yok  bilgi yok Kabatepe tanıtım merkezi  sembolik anıt 09  360°  Kanlı Sırt Anıtı Conkbayırı  Aa10 bilinmiyor  14.11.1980 Kabatepe-Conkbayırı, Kanlısırt  sembolik anıt 10  360°  Mareşal Fevzi Çakmak Harp Karargâh Anıtı Seddülbahir  Aa44 1941  14.11.1980 Alçıtepe Köyü, 2.7 km doğu  sembolik anıt 11  360°  Mehmet Çavuş Anıtı Conkbayırı  Aa15 1934  14.11.1980 Cesaret tepe yolu  sembolik anıt 12  360°  Mehmetçiğe Saygı Anıtı Conkbayırı  Aa09 bilgi yok  bilgi yok Kabatepe-Conkbayırı, Kanlısırt  sembolik anıt 13  360°  Seyit Onbaşı Anıtı Kilitbahir  Aa02 bilgi yok  bilgi yok Kilitbahir, Havuzlar yolu  sembolik anıt 14  360°  Son Ok Anıtı Seddülbahir  Aa41 1948  14.11.1980 Alçıtepe Köyü, 500 m batı  sembolik anıt 15  - Su Yatağı Anıtı Conkbayırı  Aa17 bilgi yok  14.11.1980 Conkbayırı-Kemalyeri yolu  sembolik anıt 16  360°  Tarihe Saygı Anıtı ve Parkı Eceabat  Katalog dışı 2008  17.03.2008 Eceabat iskelesi yanı  sembolik park 17  - Türk Askerine Saygı Anıtı  Conkbayırı  Aa14 1992  bilgi yok 57 Alay Şehitliği karşısı  sembolik anıt 18  360°  Zığındere Nuri Yamut Anıtı Seddülbahir  Aa43 1943  14.11.1980 Alçıtepe Köyü, 2.6 km batı  sembolik anıt

 Şehitlikler ve anıtlar 
 No  360° İsim bölge Katalog Yapım Tescil Yeri Gerçek şehitlik 01  - Damakçılık Bayırı Şehitliği ve Anıtı Conkbayırı  Aa23 bilinmiyor  bilgi yok Damakçılık Bayırı'nın kuzeybatısı  bilgi yok 02  - Gözetleme Tepe Şehitliği ve Anıtı  Seddülbahir  Aa39 1939  bilgi yok Alçıtepe Köyü, 4.5 km kuzeyi  gerçek şehitlik 03  - Kireçtepe Şehitliği ve Anıtı (Jandarma Şehitliği) Conkbayırı  Aa35 1916  14.11.1980 Kireçtepe Sırtları, Kapanca Tepe  gerçek şehitlik 04  - Rumeli Mecidiye Şehitliği ve Anıtı  Kilitbahir  Aa01 1969  14.11.1980 Kilitbahir Namazgah Tabyası  gerçek şehitlik 05  360°  Sargıyeri Anıtları ve Şehitliği Seddülbahir  Aa42 1943  14.11.1980 Alçıtepe Köyü, 1 km batı  sembolik şehitlik 06  360°  Yahya Çavuş Şehitliği ve Anıtı Seddülbahir  Aa29 1962  14.11.1980 Ertuğrul Koyu  sembolik şehitlik 07  - Yusufçuk Tepe Anıtları (Mestan Tepe Şehitlikleri) Conkbayırı  Aa34 bilinmiyor  14.11.1980 Yusufçuktepe  bilgi yok

 Şehitlikler 
 No  360° İsim bölge Katalog Yapım Tescil Adres Gerçek şehitlik 01  360°  57. Alay Şehitliği Conkbayırı  Aa13 1992  bilgi yok Kılıçbayır'ın güney ucu  sembolik şehitlik 02  360°  57. Alay Yarbay Hüseyin Avni Şehitliği Conkbayırı  Aa13 1992  bilgi yok Kılıçbayır'ın güney ucu  sembolik şehitlik 03   Akbaş Şehitliği GYTMP Sınırı  Aa31 bilinmiyor  14.11.1980 Akbaş Limanı koyu  bilgi yok 04   Alçıtepe (Kirte) Şehitliği Seddülbahir  ?? ??  ?? ??  ?? 05  360°  Anafartalar Şehitliği Conkbayırı  Aa33 bilgi yok  14.11.1980 B.Anafarta Köyü, 250 m batı  gerçek şehitlik 06  - Balkan Harbi Şehitliği Gelibolu  ?? ??  ?? ??  ?? 07  360°  Çamburnu Şehitliği Eceabat  Aa06 1962  14.11.1980 Eceabat, Çamburnu  bilgi yok 08  - Çamtekke Şehitliği (Kumköy Şehitliği) Conkbayırı  Aa32 bilinmiyor  bilinmiyor B.Anafarta Kumköy yolu  gerçek şehitlik 09  360°  Çataldere Şehitliği Conkbayırı  Aa49 2006  bilgi yok Conkbayırı yolu üzerinde  bilgi yok 10  - İsimsiz Topçu Şehitliği Seddülbahir  Aa45 bilinmiyor  bilgi yok Alçıtepe Köyü-Alçıtepe yolu  bilgi yok  11  - İsimsiz Topçu Yüzbaşı Şehitliği Eceabat  Aa05 bilinmiyor  14.11.1980 Kilitbahir, 800 m kuzeyi  bilgi yok 12  - İsimsiz Yüzbaşı Şehitliği Eceabat  Aa07 bilinmiyor  14.11.1980 Eceabat, Çamburnu TMP Merk.  bilgi yok 13  - İstihkam Yüzbaşı Tahir Bey Şehitliği Eceabat  - -  - -  - 14  - Gelibolu Şehitliği Gelibolu  - -  - -  - 15  360°  GYT Milli Parkı Sembolik Şehitliği Conkbayırı  - -  - -  - 16  360°  Havuzlar Şehitliği Kilitbahir  - -  - -  - 17  - Karayörük Deresi Şehitliği Conkbayırı  - -  - -  - 18  360°  Kaymakam (Yarbay) Hasan Bey Şehitliği Seddülbahir  - -  - -  - 19  360°  Kesikdere Şehitliği Conkbayırı  - -  - -  - 20  - Kocadere Hastane Şehitliği Conkbayırı  - -  - -  - 21  - Ortaköy Şehitliği Gelibolu  - -  - -  - 22  - Sancaktar Kerami Şehitliği Gelibolu  - -  - -  - 23  - Seddülbahir Cephane Şehitliği Seddülbahir  - -  - -  - 24  - Soğanlıdere Hava Şehitliği Kilitbahir  - -  - -  - 25  360°  Soğanlıdere Hastane Şehitliği Kilitbahir  - -  - -  - 26  360°  Şahindere Şehitliği Kilitbahir  - -  - -  - 27  360°  Üsteğmen Nazif Çakmak Şehitliği Conkbayırı anıtları  - -  - -  - 28  - Yalova Şehitliği GYTMP Sınırı  - -  - -  - 29  360°  Yüzbaşı Mehmet Şehitliği Conkbayırı  - -  - -  -

 Diğer eserler ve alanlar 
 No  360° İsim bölge Katalog Yapım Tescil Adres Gerçek şehitlik 01  360°  Arıburnu Yarları Conkbayırı  - -  - -  - 02  360°  Anzak Koyu Conkbayırı  - -  - -  - 03  - Anzak Koyu Yazıtı (Arıburnu Sahil Kitabesi) Conkbayırı  - -  - -  - 04  - Anzak Tören Alanı Conkbayırı  - -  - -  - 05  360°  Atatürk’ün Saatinin Parçalandığı Yer Conkbayırı anıtları  - -  - -  - 06  360°  Atatürk’ün Gözetleme Yeri Conkbayırı  - -  - -  - 07  - Büyük Kemikli ve Küçük Kemikli Burnu Conkbayırı  - -  - -  - 08  360°  Conk Bayırı Siperleri Conkbayırı anıtları  - -  - -  - 09  - Dur Yolcu Kitabesi Eceabat  - -  - -  - 10  - Ertuğrul Koyu Seddülbahir  - -  - -  - 11  360°  Kemal Yeri Yazıtı Conkbayırı  - -  - -  - 12  - Lağım Tüneli Conkbayırı  - -  - -  - 13  - Mesudiye Topu Conkbayırı  - -  - -  - 14  360°  Seyirtepe Manzara Seddülbahir  - -  - -  - 15  - Sfenk Conkbayırı  - -  - -  - 16  360°  Şehitler Abidesi Seddülbahir  - -  - -  - 17  - Talat Göktepe Anıtı Conkbayırı  - -  - -  -

 Mezarlar ve mezarlıklar 
 No  360° İsim bölge Katalog Yapım Tescil Adres Gerçek şehitlik 01  - Alman Hemşire Madam Erika Mezarı GYTMP Sınırı  - -  - -  - 02  - Asteğmen Halit Efendi Mezarı Conkbayırı  - -  - -  - 03  - Binbaşı Ali Zeynel Abidin Mezarı Conkbayırı  - -  - -  - 04  - Conkbayırı Şehitlik Mezarı Conkbayırı  - -  - -  - 05  - Er Halil İbrahim Mezarı Seddülbahir  - -  - -  - 06  360°  Meçhul Asker Mezarı Seddülbahir  - -  - -  - 07  360°  Mustafa Efendi Mezarlığı (Şahindere Şehitliği) Kilitbahir  - -  - -  - 08  - Müftü Efendi Mezarı Conkbayırı  - -  - -  - 09  - Üsteğmen Ali Rıza Efendi Mezarı Conkbayırı  - -  - -  - 10  - Üsteğmen Hasan Tahsin Efendi Mezarı Conkbayırı  - -  - -  - 11  - Yarbay Halit Bey Mezarı Büyük Anafarta  - -  - -  - 12  - Yarbay Ziya Bey Mezarı Büyük Anafarta  - -  - -  -

 Yabancı mezarlık ve anıtlar 

Gelibolu Yarımadası üzerinde toplam 36 adet yabancı anıt ve mezarlık bulunmaktadır. Bunlardan 34 adedi Anzak'lara ait olurken, bir adedi Fransa'ya ve bir adedi de İngilizlere ait. Son olarak Yeni Zelanda'ya ait bir adet Ulusal Şehtilik Anıtı mevcut. Bu anıt ve mezarlıklar, Lozan Antlaşması'nın 124-136 nolu maddeler arasındaki anlaşma hükümleri ile koruma altına alınmışTürk Tarih Kurumu’nun 124-136 nolu maddeleri içeren pdf dokümanı  6 mart 2011 tarihinde erişilmiştir) ve bakım-onarımını merkezi Londra'da bulunan İngiliz Milletler Topluluğu Harp Mezarlıkları Komisyonu'na bağlı Çanakkale’deki İngiliz Milletler Topluluğu Harp Mezarlıkları Müdürlüğü tarafından yapılmaktadır. Yabancı anıt ve mezarlıkların bulunduğu topraklar hiçbir şekilde yabancılara ait değildir, sadece onlara tahsisli topraklardır. Anlaşma hükümleri gereği anıt ve mezarlıkların olduğu yerlerde bayrak ve asker bulunduramazlar. Yabancı anıt ve mezarlıklar Çanakkale Savaşı sonucu düşmanın ulaşabildiği en son hat üzerine inşa edilmişlerdir.

Avustralya Hükûmetine bağlı olan "Departement of Veterans' Affairs", yani 'Şehitlikler Departmanı İlişkileri'nin resmi internet sitesinde burada yayımlanan bilgiye göre alttaki liste şekillendirilmiştir. Anzaklar kendi mezarlıklarının bulunduğu yerleri 2 isimledirmeyle adlandırıyorlar; North Graves, yani 'Kuzey mezarlıklar' ve South Graves, yani 'Güney mezarlıklar'. Gelibolu Yarımadası'nda bulunan bütün bu yabancı mezarlıklar "Anzak Mezarlıkları" olarak isimlendiriliyor Avustralya Şehitlikler Departmanı tarafından.

 Kuzey cephesi mezarlık ve eserleri 
 No  360° İsim bölge Katalog Yapım Tescil Adres Ölü sayısı 01  - 4th Battalion Parade Ground Mezarlığı Conkbayırı  - -  - -  - 02  - 7th Field Ambulance Mezarlığı Conkbayırı  - -  - -  - 03  - Arı Burnu Mezarlığı Conkbayırı  - -  - -  - 04  360°  Avustralya Anzak Siperleri Conkbayırı  - -  - -  - 05  - Azmak Mezarlığı Conkbayırı  - -  - -  - 06  - Baby 700 Mezarlığı Conkbayırı  - -  - -  - 07  - Beach Mezarlığı Conkbayırı  - -  - -  - 08  - Canterbury Mezarlığı Conkbayırı  - -  - -  - 09  - Chanak Consular Mezarlığı Conkbayırı  - -  - -  - 10  360°  Chunuk Bair Mezarlığı Conkbayırı  - -  - -  - 11  360°  Courtney and Steele's Post Mezarlığı Conkbayırı  - -  - -  - 12  360°  Embarkation Pier N.2 Mezarlığı Conkbayırı  - -  - -  - 13  - Green Hill Mezarlığı Conkbayırı  - -  - -  - 14  - Hill 10 Mezarlığı Conkbayırı  - -  - -  - 15  - Hill 60 Mezarlığı ve Anıtı Conkbayırı  - -  - -  - 16  - Johnston's Jolly Mezarlığı Conkbayırı  - -  - -  - 17  - Lalababa Mezarlığı Conkbayırı  - -  - -  - 18  360°  Lone Pine (Tek Çam) Anıt ve Mezarlığı Conkbayırı  - -  - -  - 19  - N.Z No 2 Outpost Mezarlığı Conkbayırı  - -  - -  - 20  - No 2 Outpost Mezarlığı Conkbayırı  - -  - -  - 21  - Plugge's Plateau Mezarlığı Conkbayırı  - -  - -  - 22  360°  Quinn's Post Mezarlığı Conkbayırı  - -  - -  - 23  - Shell Green Mezarlığı Conkbayırı  - -  - -  - 24  - Shrapnel Valley Mezarlığı Conkbayırı  - -  - -  - 25  - The Farm Mezarlığı Conkbayırı  - -  - -  - 26  360°  The Nek Mezarlığı Conkbayırı  - -  - -  - 27  - Twelve Tree Copse Mezarlığı ve Anıtı Conkbayırı  - -  - -  - 28  360°  Walkers Ridge Mezarlığı Conkbayırı  - -  - -  - 29  360°  Yeni Zelanda Ulusal Şehtilik Anıtı Conkbayırı anıtları  - -  - -  -

 Güney cephesi mezarlık ve eserleri 
 No  360° İsim bölge Katalog Yapım Tescil Adres Ölü sayısı 01  360°  Fransız Anıtı ve Mezarlığı Seddülbahir  - -  - -  - 02  360°  Cape Helles Anıtı Seddülbahir  - -  - -  - 03  - Lancashire Landing Mezarlığı Seddülbahir  - -  - -  - 04  - Pink Farm Mezarlığı Seddülbahir  - -  - -  - 05  - Redoubt Mezarlığı Seddülbahir  - -  - -  - 06  - Skew Bridge Mezarlığı Seddülbahir  - -  - -  - 07  - Twelve Trees Copse Mezarlığı Seddülbahir  - -  - -  - 08  - V Beach Mezarlığı Seddülbahir  - -  - -  - 09  - Wylie Grove Mezarlığı Seddülbahir  - -  - -  -

 Anadolu yakası şehitlikleri 
 No  İsim bölge Katalog Yapım Tescil Adres Gerçek şehitlik 01  18 Mart Tabelası Çanakkale ilçesi  - -  - -  - 02  Anadolu Hamidiye Şehitliği ve Anıtı Çanakkale ilçesi  - -  - -  - 03  Biga Şehitliği ve Anıtı Biga  - -  - -  - 04  Çardak Arıburnu Şehitliği Lapseki  - -  - -  - 05  Hasan Mevsuf Şehitliği ve Anıtı Çanakkale ilçesi  - -  - -  - 06  Hastane Bayırı Şehitliği ve Anıtı Çanakkale ilçesi  - -  - -  - 07  İntepe Hava Şehitliği Çanakkale ilçesi  - -  - -  - 08  Köse Burnu Tabya Şehitliği ve Anıtı Çanakkale ilçesi  - -  - -  - 09  Kumkale Şehitliği Çanakkale ilçesi  - -  - -  - 10  Lapseki Şehitliği Lapseki  - -  - -  -

 Tabyalar 

Tarihi ve turistik açıdan önemli bir yere sahip olan Çanakkale'de il genelinde 19 tabyanın bulunduğu bildirildi. Çanakkale'de 3 yıl önce vefat eden araştırmacı-yazar Ramazan Eren tarafından derlenen Çanakkale ve yöresindeki Türk devri eserlerinin anlatıldığı kitapta, il genelinde 19 tabyanın bulunduğu ifade ediliyor. Tabyaların büyük kısmı çetin muharebelere sahne olan Çanakkale il merkeziyle Gelibolu Yarımadası Tarihi Milli Parkı'nda bulunuyor. Bu Tabyalarının büyük kısmının halen ayakta olduğu belirtiliyor.

Bu tabyalardan en eskilerinden birinin de 1839 ile 1861 yılları arasında Sultan Abdülmecid tarafından yaptırılan Anadolu Mecidiye tabyası olduğunun belirtildiği kitapta, tabyanın 1882 yılında Sultan II. Abdülhamid tarafından onarılarak yeni surlar ilave edildiği anlatılıyor. Bunun dışında en eski tabyalardan birisinin de 1853-1856 yılları arasında Osmanlı ile Rusya arasındaki Kırım Savaşı sırasında boğaz trafiğinin güvenliğini sağlamak için yaptırılan Bolayır tabyalarının olduğunun ifade edildiği kitapta, Çanakkale'nin adeta bir tabya zengini il olduğu dile getiriliyor. Bu arada, Gelibolu Yarımadası Tarihi Milli Parkı'nda uzun devreli gelişim planı çerçevesinde yeniden restore edilen tabyaların pırıl pırıl hali takdir topluyor.

 Avrupa Yakası 
 Domuzdere Tabyası - (Alçıtepe bölgesi) 
 Değirmenburnu Tabyası - (Kilitbahir bölgesi) 
 Ertuğrul Tabyası - (Seddülbahir bölgesi) 
 Kayalık Tepe Tabyası - (Conkbayırı bölgesi) 
 Namazgâh Tabyası - (Kilitbahir bölgesi) 
 Rumeli Hamidiye Tabyası - (Kilitbahir bölgesi) 
 Rumeli Mecidiye Tabyası ve Şehitliği - (Kilitbahir bölgesi) 
 Yıldız Tabyası - (Kilitbahir bölgesi)

 Anadolu Yakası 
 Anadolu Hamidiye Tabyası 
 Anadolu Mecidiye Tabyası 
 Çataltepe Tabyası 
 Çimenlik Tabyası 
 Dardanos Tabyası 
 İntepe Tabyası 
 Karanlık Liman Tabyası 
 Mesudiye Tabyası 
 Orhaniye Tabyası 
 Topçular Tabyası 
 Turgut Reis Tabyası

 Kaleler 

 Akbaş Kalesi - (Kilitbahir bölgesi) 
 Bigalı Kalesi - (Kilitbahir bölgesi) 
 Çamburnu Kalesi - (Kilitbahir bölgesi) 
 Çimenlik Kalesi - (Çanakkale merkez, anadolu yakası) 
 Çimpe Kalesi - (Gelibolu bölgesi)
 Harapkale - (Seddülbahir bölgesi) 
 Kilitbahir Kalesi ve Sarıkule - (Kilitbahir bölgesi) 
 Kilye Kalesi - (Kilitbahir bölgesi) 
 Seddülbahir Kalesi - (Seddülbahir bölgesi)

 Müzeler 

 10 Ağustos 1915 Anafartalar Savaş Koleksiyonu - (Özel) 
 Anafartalar Harp Hatıraları Müzesi - (Özel) 
 Büyük Anafarta Köyü Barış Müzesi - (Özel) 
 1915 Seddülbahir Savaş Malzemeleri Galerisi - (Özel) 
 Alçıtepe Çanakkale Savaşları Galeriyesi - (Özel) 
 Bigalı Köyü Atatürk Evi Müzesi - (Kültür ve Turizm Bakanlığı) 
 Çamburnu Ziyaretçi Merkezi Milli Parklar Müzesi - (Orman Bakanlığı) 
 Çanakkale Askeri Deniz Müzesi ve Parkı - (Resmi) 
 Çanakkale Şehitleri Anıtı Harp Müzesi - (Kültür ve Turizm Bakanlığı) 
 Gelibolu Savaş Müzesi - (Resmi) 
 Gelibolu Panorama Müzesi - (Resmi) 
 Kabatepe Tanıtım Merkezi Müzesi - (Orman Bakanlığı)
 Kilitbahir Namazgah Tabyaları Müzesi - (Kültür ve Turizm Bakanlığı) 
 Kilitbahir Kalesi Sarıkule Müzesi - (Kültür ve Turizm Bakanlığı) 
 Kilitbahir Kültür Evi - (Kilitbahir Muhtarlığı) 
 Kilye Koyu Ana Tanıtım Merkezi Müzesi - (Osman Bakanlığı) 
 Salim Mutlu Savaş Hatıraları Müzesi - (Özel) 
 Şehitlik Abidesi Savaş Eserleri Müzesi - (Resmi)

 Ayrıca bakınız 
 Gelibolu Yarımadası Tarihî Millî Parkı
 Çanakkale Şehitlikleri
 Çanakkale Savaşı
 Çanakkale Savaşı kronolojisi
 Çanakkale Boğazı
 Çanakkale Deniz Harekâtları
 Çanakkale Müstahkem Mevkii Komutanlığı
 Arıburnu Cephesi
 Conk Bayırı Muharebesi
 Anafartalar Savaşı
 Anafartalar Cephesi
 Birinci Anafartalar Muharebesi
 İkinci Anafartalar Muharebesi
 Kirte Bağları Muharebesi
 Tekketepe Muharebesi

 Virtüel tur 
 http://www.360tr.com/17_canakkale/gelibolu/ 

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 
 Gelibolu Yarımadası Tarihî Millî Parkı Müdürlüğü Resmi Web Sitesi
 GYTMP Çalışma usul ve görevleri hakkında yönetmelik
 Fotograflarla Gelibolu Yarımadası Tarihî Millî Parkı 
 Türkiye Milli Parklar Genel Müdürlüğü 
 İngilizce Vikipedi'de mezar listeleri kategorisi 
  CWGC'nin, yani İngiliz Milletler Topluluğu Harp Mezarlıkları Komisyonu resmi websitesi 
 Çanakkale Savaşı üzerine içeriği profesyonelce hazırlanmış kişisel bir website 
 Çanakkale Şehitleri Tanıtım ve Araştırma Derneği 
 Gelibolu Yarımadası gezi notları

*
Kategori:Çanakkale Savaşı
*
*
*
Kategori:Türkiye'deki tabyalar
Kategori:Türk Şehitlikleri