Gelişmiş ülke

Bu sınıflandırma, IMF ve BM tarafından yapılmıştır.
Gelişmiş ülke, bazı kriterlere göre yüksek düzeyde gelişme göstermiş ülkeler için kullanılan bir terimdir. Hangi kriterlerin kullanılacağı ve hangi ülkelerin gelişmiş olarak tanımlanması gerektiği büyük bir tartışma konusu olmaya devam etmektedir. Ekonomik kriterler genel olarak değerlenirmelerde baskın olmaktadır. Bu kriterlerin en çok kullanılanlarınan biri kişi başına düşen millî gelirdir; yüksek millî gelire sahip ülkeler gelişmiş ülke olarak tanımlanmaktadır. Diğer bir ekonomik kriter sanayileşme düzeyidir; sanayi sektörünün egemen olduğu ekonomiler gelişmiş sayılmaktadır. Günümüzde başka bir kriter, ekonomik ölçümü, millî geliri, eğitim ve sağlık düzeyini kombine eden İnsani Gelişme Endeksi daha egemen olmuştur. Bu kritere göre yüksek insani gelişmişlik endeksine sahip ülkeler daha gelişmiştir. Ama her kriterde olduğu gibi bu kriterde de anomaliler bulunmaktadır.

Bu kriterlere uymayan ülkeler genel olarak gelişmekte olan ülke olarak sınıflandırılmaktadır.

 Benzer terimler 
Gelişmiş ülkeye benzer terimler olarak ileri ülke, sanayileşmiş ülke veya birinci dünya ülkesi gibi terimlerde kullanılmaktadır. Sanayileşmiş ülke terimi biraz belirsiz olabilir çünkü sanayileşme sürekli devam eden bir süreçtir. Dünyada ilk sanayileşen ülke Büyük Britanyadır, sonrasında diğer Batı Avrupa ülkeleri ve ABD takip etmiştir. Fakat Jeffrey Sachs'a göre, şu anda gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeler arasındaki fark 20. yüzyıl sırasında oluşmuştur.

 Tanım 
Birleşmiş Milletler eski genel sekreteri Kofi Annan, gelişmiş ülke terimini şu şekilde tanımlamıştır: "Gelişmiş bir ülke, bütün vatandaşlarına güvenli bir ortamda özgür ve sağlıklı bir hayat yaşamaya olanak sağlayan ülkedir". Ama Birleşmiş Milletler İstatistik Bölümü'ne göre gelişmiş ve gelişmekte olan ülke ayrımını yapmak için belirlenmiş bir kural yoktur. Ayrıca gelişmiş ve gelişmekte terimlerinin istatistiksel kolaylık için olduğunu ve bir ülkenin gelişmişlik aşaması hakkında bir yargı bulundurmadığını da eklemektedir.

 İnsani Gelişme Endeksi 
küçükresim|upright=1.40|İnsani Gelişme Endeksi kategorilerini temsil eden dünya haritası (2019 verilerine dayanarak, 2020'da yayınlanmıştır).
İnsani Gelişme Endeksi (Human Development Index, HDI), dünyadaki ülkeler için yaşam uzunluğu, okur yazar oranı, eğitim ve yaşam düzeyi doğrultusunda hazırlanan bir ölçüdür.

Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı'nın 2019 İnsani Gelişme Raporu, 9 Aralık 2019'da yayınlandı ve 2018 tahminlerine göre İGE değerlerini hesapladı. Aşağıda "çok yüksek insani gelişme"ye sahip ülkelerin listesi yer almaktadır:
  = artan.
  = sabit.
  = azalan.

Parantez içindeki rakamlar, ülkenin 2017 yılındaki sıralamaya göre yükseldiği (yukarı veya aşağı) sıra sayısını temsil eder.

+ Sıra Değişim Ülke HDI değeri %yıllık büyüme(2010–2023)1  scope=row   0.972  2  scope=row   0.970    scope=row    4  scope=row   0.962  5  scope=row  0.959   scope=row   7  scope=row  0.958  8  scope=row   0.955    scope=row   10  scope=row  0.951  11  scope=row   0.949  12  scope=row  0.948 13  scope=row   0.946    scope=row   15  scope=row   0.940  16  scope=row   0.939   17  scope=row   0.938    scope=row     scope=row   20  scope=row   0.937   21  scope=row   0.931  22  scope=row  0.930 23  scope=row  0.925 24  scope=row  0.924 25  scope=row  0.922 26  scope=row   0.920   27  scope=row   0.919  28  scope=row   0.918  29  scope=row   0.915    scope=row     scope=row   32  scope=row   0.913    scope=row   34  scope=row   0.908  35  scope=row  0.906 36  scope=row   0.905  37  scope=row  0.900 38  scope=row   0.899  39  scope=row  0.895  40   scope=row   0.890  41  scope=row  0.889   scope=row    43  scope=row   0.886  44  scope=row  0.880 45  scope=row   0.878  46  scope=row   0.870  47  scope=row   0.865  48  scope=row   0.862    scope=row   50  scope=row  0.858  51  scope=row   0.853  52  scope=row   0.852  53  scope=row   0.851   54   scope=row   0.848  55   scope=row   0.845    scope=row   57  scope=row  0.844 58  scope=row   0.840  59  scope=row  0.839 60  scope=row   0.837    scope=row   62  scope=row  0.833   scope=row   64  scope=row   0.832  65  scope=row  0.824  66  scope=row   0.820  67  scope=row   0.819  68  scope=row  0.815 69  scope=row   0.811    scope=row   71   scope=row   0.810  72  scope=row  0.807 73   scope=row   0.806   74   scope=row   0.804  

 WESP'e göre gelişmiş ekonomiler 
Birleşmiş Milletler Ekonomik ve Sosyal İşler Departmanı'nın Dünya Ekonomik Durumu ve Beklentileri (WESP) raporuna göre, Ocak 2025 itibarıyla aşağıdaki 37 ülke “gelişmiş ekonomi” olarak sınıflandırılmaktadır.

Avrupa'da yer alan 31 ülke:

Kuzey Amerika'da yer alan iki ülke:

Asya ve Pasifik'te yer alan dört ülke:

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 

 IMF (ileri ekonomiler)
 The Economist (quality of life survey)
 The World Factbook (gelişmiş ülkeler)
 United Nations Statistics Division (definition)
 United Nations Statistics Division (developed regions)
 World Bank  (high-income economies)

Kategori:İnsan coğrafyası
Kategori:Ekonomik coğrafya
Kategori:Kalkınma