Lohengrin (opera)

Lohengrin, 19. yüzyıl Alman bestecisi Richard Wagner tarafından hazırlanan altıncı opera olarak 1845 - 1848 döneminde yazılmış ve bestelenmiş ve 1850'de sahnelenmiş üç perdelik operadır.

Eserin konusu Orta Çağ Almanyasında mitik olan "kuğulu şövalye" hikâyesine dayanmaktadır ve bu mitik hikâye  Alman yazar Wolfram von Eschenbach'ın "Parzıval" adlı eserinde, yazarı bilinmeyen Lohengrın eserinde ve Fransızca "Garın Le Lorrain" Geste des Lorrains adlı eserde bulunmaktadır. Wagner bu eserin üzerinde doktorunun tavsiyesi ile dinlenme ve tatil için 1845'te gittiği Marienbad'da başlamış ve 1848'de eseri bitirmiştir. Eserin ilk sahnelenmesi Weimar'da 1850'de yapılmıştır.

Lohengrin ilk sahnelenmesinden sonra hemen büyük bir sükse kazandı ve bu opera dünya opera evleri repertuvarlarında popüler olarak günümüze kadar sahnelenmektedir. Bu eserin içinde bulunan bazı parçalar kendi başlarında çok yaygın olarak icra edilmekte bilinmektedir; örnekler  birinci ve üçüncü perdeler için prelüdler ve Lohergin'in İn fernem Land aryasıdır. Özellikle onüçüncü perdenin başında bulunan "Treulich geführt - Gelin Korosu" Batı Avrupa ve Kuzey Amerika'da düğün ve nikâhlarda gelininin girişi çalınan çok popüler bilinen bir parça olmuştur.

 Hazırlanış ve prömiyer 

küçükresim|sol|upright=0.82|Lohengrin gravür:Otto von Leixner, Leipzig 1880

 Roller 

küçükresim|sağ|upright=0.84|Lohengrin : Gravür:Arthur Thiele (1841-1916)

RolSes tıpıPrömiyerde roller28 Ağustos 1850(Orkestra şefi: Franz LisztLohengrintenorCarl BeckElsa von BrabantsopranoRosa von Milde-AgtheOrtrud, Telramund'un eşimezzo-sopranoJosephine FastlingerFriedrich von Telramund, Brabant KontubaritonHans von MildeHeinrich der Vogler (Alman Kralı)basHoferKralın habercisibaritonAugust PätschDört Brabantlı soylutenor, başDört İç Oğlanısoprano, altoDük Gottfried, Elsa'nın erkek kardeşisessiz rolHellstedtSaksonya, Thüriğia ve Brabant kontları ve soyluları, nedimeler, genç iç oğlanlar, serbest köylüler, serfler

 Enstrümantasyon 

Wagner'in hazırladığı partisyon notaları şu çalgıları kapsayan bir orkestra önermektedir:

 Konu özeti 

küçükresim|sağ|upright=0.91|Ortrud rolünde Johanna Jachmann-Wagner (1826-1894)

Mekân: Anvers şehri, Esko Nehri üzerinde
Zaman: 10. yüzyıl

 Arka plan 

 İ. Perde 

Mekân: Anvers şehri, Esko Nehri kenarına bir mera

Opera Gral Motifi ile giren bir prelüdle başlar. Kemanların ince sesleriyle devam eden parçadan sonra Elsa'nın Rüyası ve eserin diğer motifleri duyulur. Preludun hatlarını Wagner'in deyişiyle; «Gökten yavaşça yeryüzüne süzülüp gerçekleşen kutsal Gral fikri çizer»

Alman Kralı Heinrich tahtında oturmakta, çevresinde Saksonya kişizadeleri ve Brabant Kontları yer almaktadır. Brabantların başında Kont Friedrich von Telramund ve karısı Ortrud görünmektedir. Ortaya çıkan bir teşrifatçı borusunu çalar ve Kralın oraya devlet işlerini görüşmeye geldiğini haber verir. Kral doğrularak şövalyeleri selamlar, Alman ulusunun Macarlar tarafından tehdit edildiğini, birleşmeleri gerektiğini söyler. Sözleri bitince halk Brabantların bir başa ihtiyacı olduğunu, bunu sağlamasını Kraldan rica eder, Kral Heinrich, Telramund'a durumu anlatmasını emreder. Telramund anlatır; Brabant dükü olurken biri erkek diğeri kız olan iki çocuğuna kendisini koruyucu olarak bırakmıştır. Fakat çok haris olan kızı Elsa bir gün erkek kardeşi Gottfied'i ormana götürmüş, oradan yalnız olarak dönmüştür. Elsa'nın kardeş katili olduğu sanılmaktadır (Dank König dir!). Kral derhal duruşma yapılmasını ve Elsa'nın sorguya çekilmesini emreder. Teşrifatçı borusunu çalarak cinayetle suçlandırılan Elsa'yı ortaya çağırır. Güzel kız eşliğinde nedimeleri ile birlikte gelir. Kral, kıza adını ve kendisini yargıç olarak tanıyıp tanımadığını sorar. Kız çok açılıdır. Soruları cevapsız bırakır; «Zavallı kardeşim!» diye mırıldanır, sonra bir rüyadan bahseder; rüyasında bir şövalyenin kendisini bu suçlamadan kurtaracağını görmüştür. Gral motifiyle başlayıp, ortalara doğru Löhengrin motifiyle devam eden bir arya, eserin en sevilen parçalarından biridir (Einsam ın trüben Tagen). Kral, Telramund'a bir diyeceği olup olmadığını sorar. Telramund; «Aşığını tanıyalım, onu koruyacak şövalye kimse onunla dövüşmeye hazırım» der. Haberci Kralın emriyle ortaya çıkarak; «Elsa von Brabant için dövüşmek isteyen alana gelsin» diye bağırır. Kimse gelmemiştir. Elsa mahkûm olacaktır. Bu sırada bir kuğun çektiği küçük bir kayık görünür. İçinde bir şövalye vardır. Herkes hayret içindedir. Bir mucize olmuştur. Parıltı zırhları ve başlığıyla kıyıya inen genç, şövalye Löhengrin'dir. Friedrich von Telramund ve kötü kalpli karısı Ortrud dehşet içinde kalmışlardır. Halk bu meçhul şövalyeyi selamlar, Löhengrin kuğuya teşekkür ederek gönderir (Nun, sei bedankt mein lieber Schwan). Sonra masum bir kızı savunmak için geldiğini söyler. Elsa'ya dönerek onu kurtarırsa kendisiyle evlenmeye söz vermesini ister. Ancak bir şartı vardır; ancak kim olduğunu ona hiçbir vakit sormayacaktır (Nie sollst du mich befragen). Elsa söz verir, Löhengrin Telramund ile dövüşmeye hazır olduğunu söyler. Kralın emriyle başlayan düello ilk hamlede Kontun bozguna uğramasıyla bitmiştir. Löhengrin ona hayatını bağışlar. Kral Heinrich olaydan çok memnundur. Tanrıya şükreder (Mein Herr und Gott). Sahne Kralın, Elsa ve Löhengrin'in de katıldığı kişizadelerin, halkın başarıyı kutlayan korosuyla biter.

 II. Perde 

Mekân: Anvers şehri, katedaralın dış avlusunda gece

 III. Perde 
 1. Sahne 

Mekân:Gelin Odası

 2. Sahne 

Mekân:Anvers - Esko Nehri kıyısı

Önemli parçalar

Bu opera eserinde bulunan bazı aryalar ve parçalar kendi başlarına konser parçaları olarak icra edilmektedir:

İ. Perde
Prelüd.
'Einsam ın trüben Tage' (Elsa's Narratıve)
'Wenn ich im Kampfe für dich siege'
II. Perde
'Euch luften, die mein Klagen' (Elsa)
 4. Sahne prelud, İngilizce aranjman"Elsa's Procession to the Cathedral"
III. Perde
Prelüd
 Gelin Korosu "Treulich geführt" İngilizce aranjman "Here Comes the Bride"
'Das susse Lied verhallt' (Aşk düeti)
'Höchstes Vertrau'n' (Löhengrin's Declaratıon to Elsa)
 Kral Heinreich'in girişi
'In fernem Land' (Löhengrin's Narration)
'Mein lieber Schwan... O Elsa! Nur ein Jahr an deiner Seite' (Löhengrin'in vedası)

 Seçilmiş ses kayıtları 

YılRoller  (Löhengrin, Elsa, Ortrud, Telramund )Orkestra şefiOpera Evi ve OrkestraMarkaKatalog No.1953Rudolf Schock, Maud Cunitz,Margarete Klose,Josef MetternichWilhelm Schuchter,Kuzey Almanya Radyo Senfoni Orkestrası, Köln Batı Almanya Radyo Korusu, Kuzey Almanya Radyo Korosu Hamburg EMİ Claşsıcs655171954 (live)Wolfgang Windgassen,Birgit Nilsson,Astrid Varnay,Hermann UhdeEugen Jochum,Bayreuth Festivali Orkestra ve KorosuOpera d'Oro/İODA (1998)11491958Sandor Konya,Leonie Rysanek,Astrid Varnay,Ernest BlancAndre Cluytens,Bayreuth Festivali Orkestra ve KorosuWalhall Eternity SeriesWLCD 02501962Jess Thomas,Anja Silja,Astrid Varnay,Ramon VinayWolfgang Sawallisch,Bayreuth Festivali Orkestra ve KorosuDecca4705921963Jess Thomas,Elisabeth Grummer,Christa Ludwig,Dietrich Fischer-DieskauRudolf Kempe,Viyana State Opera Korosu, Viyana Filarmonik OrkestraEMİ Claşsıcs674111966 Nicolai Gedda,Aase Nordmo-Lovberg,Barbro Ericson,Ingvar WixellSilvio Varviso,Kungel Hovkapellet, StockholmPonto Recordings10111966Sandor Konya,Lucine Amara,Rita Gorr,William DooleyErich Leinsdorf,Boston Senfoni Orkestra, Boston Korosu Pro MusicaRCA Red Seal501641971James King,Gündula Janowitz,Gwyneth Jönes,Thomas StewartRafael Kubelík,Bavyera Radyo Senfoni Orkestra ve KorosuDeutsche Grammophon4495911981-83René Kollo,Anna Tomowa-Şintow,Dünja Vejzoviç,Siegmund NimsgernHerbert von Karajan,Berlin Filarmonik Orkestra, Berlin Deutsche Oper KorosuEMİ Claşsıcs665191982 (live)Peter Hofmann,Karan Armstrong,Elizabeth Connell,Bernd WeiklWoldemar Nelsson,Bayreuth Festival Orkestra ve KorosuÇBS385941985Plácido Domingo, Jessye Norman, Eva Randöva, Siegmund NimsgernGeorg Solti,Viyana Filarmonik Orkestra, Viyana State Opera KorosuDecca4707951994Siegfried Jerusalem,Cheryl Studer, Waltraud Meier, Hartmut WelkerClaudio Abbado,Viyana Filarmonik Orkestra, Viyana State Opera Korosu Deutsche Grammophon4378081994Ben Heppner,Sharon Sweet,Eva Marton,Sergei LeiferkusSır Colin Davis,Bavyera Radyo Orkestra ve Korosu, Bavyera State Opera KorosuRCA Red Seal626461998Peter Seiffert,Emily Magee,Deborah Polaskı,Falk StruckmannDaniel Barenboim,Berlin Staatskapelle Orkestra ve KorosuTeldec21484

 Medya 

orta|Gelin Korosu "Treulich geführt" Org: Kevin MacLeod

 Ayrıca bakınız 
 Richard Wagner

 Notlar 

 Dış bağlantılar 

  Opera Türkiye Websitesi "Lohengrin"  sayfası (Erişim:7.9.2010)
 Almanca, İtalyanca ve İngilizce tüm librettolar ve leitmotifler (Erişim:7.9.2010).
  Lohengrin diskografisi   (Erişim:7.9.2010)
 Wagner Operaları - Yapımların fotoğrafları, ses kayıtları, liberettolar ve ses dosyalarını kapsayan geniş ayrıntılı web-sitesi  (Erişim: 22.8.2009).

Kategori:Almanca operalar
Kategori:Richard Wagner operaları
Kategori:1850 operaları