İrini (Trabzon imparatoriçesi)

İrini Paleologina (, Eirēnē Palaiologina; yaklaşık 1315-1341'den sonra), 6 Nisan 1340 tarihinden 17 Temmuz 1341 tarihine kadar Trabzon İmparatorluğu'nun imparatoriçesi. Bizans imparatoru III. Andronikos'un gayrı meşru kızıdır.

 Evliliği 
1335 yılında, Trabzon imparatoru Basileios, Bizans imparatoru III. Andronikos ile müttefik olabilmek için İrini ile bir evlilik yaptı. Ancak bu evlilikten kısa bir süre sonra ilişkiler bozuldu. Basileios, gene İrini isminde bir metres tuttu. Bu ilişkiden dört gayrı meşru çocuk babası oldu. Yerel kilise, Basileios ile İrini'yi boşadı ancak Konstantinopolis Patriği XIV. İoannis Kalekas bu konu hakkında Trabzon metropolitine mektup yazmıştır. Boşanmaya rağmen, Trabzon'da etkili durumda kalmıştır. Basileios, 6 Nisan 1340 tarihinde muhtemelen İrini tarafından zehirlenmesi sonucu ölmüştür. Saray darbesi ile tacı ele geçirmiştir. Ancak, Komninos Hanedanı üyesi olmaması, tacı ele geçiriş tarzı durumunu zorlaştırdı. Durumunu sağlamlaştırmak için ölü kocasının metresi ve çocuklarını Konstantinopolis'e babasının gözetimine yollamıştır.William Miller, Trebizond: The last Greek Empire of the Byzantine Era: 1204-1461, 1926 (Chicago: Argonaut, 1969), s. 45

Durumunu güçlendirmek, düşmanlarıyla savaşmak ve hükûmet işlerine yardım etmesi için babasından Bizans soyluları arasından bir koca belirleyip yollamasını istedi. Ancak III. Andronikos bu isteği yerine getiremeden 15 Haziran 1341 tarihinde öldü. Ancak bu onu çok etkilemedi çünkü kısa bir süre önce kendisinin Megas Domestikosuna ("Ordu komutanı") âşık olmuştu. Ona karşı duyguları sarayı hiziplere böldü.Miller, Trebizond, pp. 46f. However, George Finlay believes there was truth in this story; The History of Greece and the Empire of Trebizond, (1204-1461) (Edinburgh: William Blackwood, 1851), s. 365

 İç savaş  
İlk savaşın ilk dönemi tahta çıkmasından kısa bir süre süre sonra başladı. Üç muhalif hizip vardı:
 İrini'nin hizbi, Amytzantarioi ailesi ve onun babasına sadık Bizanslı tüccarlar.
 Donanma komutanı Lord Tzanich liderliğinde birleşen soylular, önceki imparatora sadık Scholarioi (imparatorluk muhafız birliği) bir kısmı bu hizbi destekliyordu.
 Limnia yöneticisi Megadük Hadım İoannis

Asi asiller, başkentteki Hagios Eugenius Manastırı'nda toplandılar fakat Megadük İoannis taraf değiştirerek İrini tarafına geçti. Manastır neredeyse tamamen yıkılacak şekilde bombalanarak Temmuz 1340 tarihinde isyan bastırıldı.Miller, Trebizond, pp. 47f

Aynı zamanlarda, Türkmenler Trabzon'a saldırdılar ve şehrin duvarlarına kadar geldiler. İlk atak savuşturulsada, ikincisi durdurulamadı ve bu İrini'nin ordusunda moral bozukluğuna neden oldu. Türkmenler şehri almadılar ama ateşe verdiler. Bu felaket bir salgınla iyice etkisini artırdı. Şehri, insan ve at cesetlerinin kötü kokusu sardı.Panaretos, ch. 30. Greek text and English translation in Scott Kennedy, Two Works on Trebizond, Dumbarton Oaks Medieval Library 52 (Cambridge: Harvard University, 2019), s. 15

 Görevden alınması 
Hagios Eugenius Manastırı katliamından kaçan soylular, bu felaketten çıkış olarak II. Aleksios'un kızı Anna Anakutlu Komnini'yi tahta çıkmasına karar verdiler. Rahibeliği bırakmasını ikna ederek, Lazika'da imparatoriçe olarak ilan ettiler. İrini bu isyanı duyunca, Hagios Eugenius Manastırı katliamından esir alınanları idam ettirdi.Miller, Trebizond, s. 48 Ancak bu, Anna'nın 17 Temmuz 1341 tarihinde şehre girip onu görevden alıp tahta geçmesine engel olamadı.

Bu olaydan sonra Konstantinopolis'e yollandı. Daha sonraki hayatı hakkında bilgi yoktur.

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 
Her profile in "Medieval Lands" by Charles Cawley

Kategori:1315 doğumlular
Kategori:Trabzon imparatoriçeleri
İ
Kategori:Bizanslı kadınlar