Kara Sakal

Edward Teach ya da Edward Thatch (c. 1680, Bristol – 22 Kasım 1718, Kuzey Karolina), Blackbeard (Karasakal) ismiyle bilinir. 18. yüzyılın başları boyunca West Indies ve doğu sahillerindeki Amerikan kolonileri civarında faaliyet gösteren İngiliz korsan olarak ün salmıştır.

 Hayatı 

Teach, büyük ihtimalle Bristol'da doğdu. Gençlik yılları hakkında bilinen çok az şey vardır; fakat 1716'da, New Providence'in karayipler adasında çalışan Benjamin Hornigold'un tayfasına katılmıştır. Kısa sürede kendi gemisi Queen Anne's Revengei kazanmıştır. 1717 ile 1718 arasında korkulan bir korsan olmuştur. Soyadı, kalın siyah bıyığı ve korkunç görünüşünden türemiştir. Diğer bir rivayete göre sakalının altında belirlenemeyen bir şey yakıp (bunun şimdilerde kullanılan bir çeşit yasaklı madde olduğunu savunanlar var) düşmanlarını korkuturmuş.

Hornigold'ın çetesinin bir parçası olduktan sonra, Teach korsanlar birliğine girdi ve Charleston, South Carolina limanını askerleriyle ablukaya aldı. Gemisini karaya çektikten sonra yaşayanlardan başarı ile fidye aldı. Teach kraliyet tarafından bahşedilen affı kabul etti ama hemen denize geri döndü. Bu olay Virginia valisi Alexander Spotswood'un dikkatini çekti. Spotswood askerlerinden bir ekip ayarladı ve denizcileri korsanı bulup ele geçirmeleri için görevlendirdi. Bu ekip 22 Kasım 1718'de görevini başardı. Savaş devam ederken Teach, üsteğmen Robert Maynard'ın yönettiği küçük bir denizci gücü tarafından öldürüldü.

Ünlü film serisi; Karayip Korsanlarının, 2011 yapımı Karayip Korsanları: Gizemli Denizlerde filminde  kötü karakter olarak  yer almış, 1718'deki çatışmada ölmediği gösterilmiştir. Bu filmde Ian McShane tarafından canlandırılmıştır. Peter Pan romanında da Kaptan Hook'un daha önce onun marinel başılığını yaptığı anlatılmaktadır. Ayrıca Peter Pan'ın geçmişini anlatan Pan filminde de kötü adam olarak yer almış ve Varolmayan Ülke'yi ele geçirip, peri tozunun gücünü ele geçirip, ölümsüz olmaya çalışmıştır. Bu filmde onu ünlü oyuncu Hugh Jackman canlandırmıştır. 2011-2018 arasında yayınlanan, peri masalı karakterlerini konu alan Bir Varmış, Bir Yokmuş (Once Upon A Time) adlı dizide o da yer almış ve aktör Charles Mesure tarafından canlandırılmıştır. Define Adası'nın öncülü olan, 1710'larda geçen, TV dizisi Black Sails'in üçüncü sezonundan itibaren  ana karakterlerden biri olarak yer almıştır. Burada da aktör Ray Stevenson tarafından canlandırılmaktadır.

 Erken yaşamı 
küçükresim|Korsan Kara Sakal (Blackbeard)
Kara Sakal'ın erken yaşamı hakkında pek az şey bilinmektedir. Yaygın olarak, ölümü sırasında 35-40 yaşları arasında olduğu ve bu sebeple yaklaşık olarak 1680 yılında doğduğu kabul edilir. Çağdaş kayıtlarda adı genellikle Kara Sakal, Edward Thatch veya Edward Teach olarak geçer. Sonuncusu, o dönemde Kuzey Amerika'nın tek gazetesi olan Boston News-Letter'da kullanıldığı için en yaygın olanıdır, ancak korsanla gerçekten tanışmış kişiler tarafından yazılan birincil kaynaklar onun adını genellikle "Thatch" veya türevleri olarak belirtir. Soyadının birkaç farklı yazılışı mevcuttur: Thatch, Thach, Thache, Thack, Tack, Thatche ve Theach. Bir kaynak soyadının Drummond olduğunu iddia eder, ancak bunu destekleyecek herhangi bir belge olmaması sebebiyle bu iddia pek olası görünmemektedir. Korsanlar, aile adını lekelememek için korsanlık yaparken genellikle sahte soyadlar kullanırlardı, bu da Teach'in gerçek adının asla bilinemeyeceği anlamına gelmektedir.

17. yüzyılda Britanya'nın Amerikan kolonilerinin yükselişi ve 18. yüzyılda Atlantik köle ticaretinin hızla genişlemesi, Bristol'ü uluslararası açıdan önemli bir deniz limanı haline getirdi ve Teach büyük olasılıkla o dönemde İngiltere'nin ikinci büyük şehri olan Bristol'de büyüdü. Neredeyse kesin ihtimalle okuma yazma biliyordu. Zira tüccarlarla iletişim kurmaktaydı ve öldüğünde, üzerinde Carolina Eyaleti Baş Yargıcı ve Sekreteri Tobias Knight tarafından kendisine hitaben yazılmış bir mektup bulundu. Yazar Robert Lee, bu bilgilerden yola çıkarak Teach'in saygın ve varlıklı bir ailede doğmuş olabileceğini öne sürdü. 17. yüzyılın son yıllarında, bir ticaret gemisiyle (muhtemelen bir köle gemisi) Karayipler'e gelmiş olabilir. 18. yüzyıl yazarı Charles Johnson, Teach'in bir süre Jamaika'dan, İspanyol Veraset Savaşı sırasında özel ticaret gemilerinde denizci olarak faaliyet gösterdiğini ve "olağanüstü cesareti ve kişisel kahramanlığıyla sık sık öne çıktığını" iddia etti. Teach'in savaşa ne zaman katıldığı, tıpkı korsan olmadan önceki hayatının çoğunluğu gibi, bilinmemektedir.

 Korsanlık hayatı 

 New Providence 
bağlantı=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Edward_Teach_(Black_Beard),_Walking_the_Plank,_from_the_Pirates_of_the_Spanish_Main_series_(N19)_for_Allen_&_Ginter_Cigarettes_MET_DP835032.jpg|sağ|küçükresim|upright=1.14|Edward Teach (Karasakal), ,  "Pirates of the Spanish" serisinden (N19), , Allen & Ginter
Batı Hint Adaları, sömürgecilik, ticaret ve korsanlık geçmişiyle 17. ve 18. yüzyıllarda birçok denizcilik olayına sahne olmuştur. Yasal-özel korsanlığın ardından normal korsan olarak faaliyet gösteren Henry Jennings ve takipçileri, 18. yüzyılın başlarında, operasyonları için Florida Boğazı ve buranın yoğun deniz yollarına yakınlığı sebebiyle ıssız olan, Bahamalar'daki New Providence adasını üs olarak kullanmaya karar verdiler. New Providence'ın limanı yüzlerce gemiyi rahatlıkla barındırabilecek kapasitedeydi ancak Kraliyet Donanması'nın daha büyük gemileri için fazla sığ bir limandı. Yazar George Woodbury, New Providence'ı "Evsiz bir şehir olarak New Providence, kelimenin tam anlamıyla yüzen bir nüfus için geçici bir konaklama ve dinlenme yeriydi" olarak tanımlar ve "Tek kalıcı sakinler korsanların kamp takipçileri, tüccarlar ve onlara takılanlardı. Bunun dışında herkes geçiciydi." diye ekler.Woodbury, George (1951), The Great Days of Piracy, New York: W. W. Norton & Company, ss. 71–72 Korsanlar için New Providence, kendileri için yasadan uzak bir sığınak görevi görmekteydi.

Teach, adanın sunduğu bu avantajlardan yararlanmaya gelenlerden biriydi. Muhtemelen Utrecht Antlaşması'nın imzalanmasının hemen ardından Jamaika'dan oraya taşındı ve bir zamanlar savaşa katılmış olan çoğu özel korsan gibi, o da normal korsanlığa dâhil oldu. Olasılıkla 1716 civarında, New Providence'ın güvenli sularından faaliyet gösteren ünlü İngiliz korsan Kaptan Benjamin Hornigold'un mürettebatına katıldı. 1716'da Hornigold, Teach'i bir ödül olarak aldığı bir şalopa (yelkensiz küçük gemi) komutasına yerleştirdi. 1717'nin başlarında, Hornigold ve Teach, her biri bir şalopanın komutasını alarak anakaraya doğru yola çıktılar. Havana'dan çıkmış olan 120 varil un taşıyan bir gemiyi ele geçirdiler ve kısa süre sonra Bermuda'dan çıkan bir şalopadan 100 varil şarap aldılar. Birkaç gün sonra, Madeira'dan Güney Karolina, Charles Town'a yelken açan bir gemiyi durdurdular. Bu sırada, Teach ve serdümen William Howard, mürettebatlarını kontrol etmekte zorlanmış olabilir. Muhtemelen bu zamana kadar Madeira şarabına düşkünlük geliştirmişlerdi. Nitekim 29 Eylül'de, Cape Charles yakınlarında, Virginia'dan gelmekte olan Betty'den yalnızca Madeira yükünü aldılar ve gemiyi geri kalan yükle birlikte batırdılar.

Hornigold ile çıktığı bu yolculuk sırasında, Teach'in korsan olarak kaydedildiği bilinen en eski rapor oluşturuldu. Kuzey Karolina'daki bir anti-korsan devriyesinde görev yapan Kaptan Mathew Munthe tarafından yapılan bir raporda "Thatch" 6 top ve yaklaşık 70 adamdan oluşan bir şalopa komuta ederken tanımlanmıştır. Eylül ayında, Teach ve Hornigold, o yılın başlarında korsanlığa başlayan zengin bir ailenin mülk sahibi ve askeri subayı olan Stede Bonnet (y. 1688–1718) ile karşılaştılar. Bonnet, korsanlar için bir sığınak olarak bilinen "Korsanlar Cumhuriyeti"ne yelken açtığı sırada karşılaştığı bir İspanyol savaş gemisiyle girdiği mücadele sebebiyle ağır bir biçimde yaralanmıştı. Yaraları nedeniyle mürettebatını yönetemeyecek durumda olması sebebiyle gemisinin komutasını geçici olarak Thatch'a devretti. Daha sonra, Aralık 1717'de ayrılmadan önce, Kara Sakal ve Bonnet, Doğu Kıyısı boyunca ticaret gemilerini yağmaladı ve ele geçirdiler.Butler, Lindley S. (2000). Pirates, Privateers, & Rebel Raiders of the Carolina Coast. Chapel Hill, North Carolina: UNC Press. s.33. Bonnet, Protestant Caesar'ı ele geçirmekte başarısız olunca yaklaşık 70 kişilik mürettebatı onu terk ederek Kara Sakal'ın gemisi Queen Anne's Revenge'e katıldı, böylece korsan filosu artık üç gemiden oluşuyordu: Teach'in komuta ettiği Revenge, Teach'in eski şalopası ve Hornigold'un gemisi Ranger. Bonnet, Kara Sakal'ın gemisinde bir misafir olarak kaldı ve 1718 yazında, Kuzey Carolina valisi Charles Eden tarafından affedilene ve İspanyol gemilerine karşı özel korsanlık yapma izni alana kadar olan süre boyunca bir mürettebata komuta etmedi. Bonnet, korsanlığa geri dönmeye meyilliydi ancak affını kaybetmek istemediğinden "Kaptan Thomas" takma adını benimsedi ve gemisinin adını Royal James olarak değiştirdi. Temmuz ayında ise korsanlığa geri döndü.Woodard, Colin (2007). The Republic of Pirates: Being the True and Surprising Story of the Caribbean Pirates and the Man who Brought Them Down. New York: Harcourt. s. 202. Ekim ayına gelindiğinde, başka bir gemi ele geçirilmiş ve küçük filoya katılmıştı. 22 Ekim 1717'de Philadelphia'dan Robert ve Dublin'den Good Intent adlı şalopalar durduruldu ve kargo ambarları boşaltıldı.

Eski bir İngiliz özel korsanı olan Hornigold, yalnızca eski düşmanlarına saldırdı. Ancak mürettebatı için değerli kargolarla dolu İngiliz gemilerinin pek zarar görmüş olmadığını izlemek onlar için dayanılmaz hale geldi ve 1717'nin sonlarına doğru görevden alındı. Teach'in bu kararda bir rolü olup olmadığı bilinmemektedir, ancak bundan sonra Hornigold hızla korsanlıktan emekli oldu. Ranger'ı ve şalopalardan birisini alarak Teach'i Revenge ve geriye kalan şalopa ile baş başa bıraktı ve bundan sonra ikisi bir daha hiç karşılaşmadı. Ardından, New Providence'ın diğer birçok sakini gibi, Hornigold da Kral'ın affı"Korsanların Bastırılması İçin Bildiri", yani Kral'ın affı, Büyük Britanya Kralı I. George tarafından 5 Eylül 1717'de yayımlanan, 5 Ocak 1718'den önce teslim olan korsanlara, işledikleri korsanlık suçlarından dolayı affedileceklerini vaat eden bir kraliyet bildirgesidir. İlkin teslim olma tarihi 5 Eylül 1718 olarak belirlenmişti; ancak bu tarih, ikinci bir bildiri ile 1 Temmuz 1719'a kadar uzatıldı. Bunun yanında bildiri, belirlenen tarihe kadar teslim olmayan korsanların yakalanması ve yaklanmasına yardımcı olacak korsan mürettebatı üyeleri için ödüller içermekteydi. Brigham, Clarence (1911). British Royal Proclamations Relating to America 1603–1783. Worcester, Massachusetts: American Antiquarian Society. ss. 176–180. bildirisini kabul etti.

 Karasakal 
28 Kasım 1717'de Teach'in iki gemisi, Saint Vincent açıklarında Fransız bir ticaret gemisine saldırdı. Geminin bordalarına ateş açarak mürettebatından birkaçını öldürdüler ve kaptanını teslim olmaya zorladılar. Bu gemi, Saint-Malo'ya kayıtlı ve köle taşıyan büyük bir Fransız gemisi olan La Concorde idi. Bu gemi, aslında 1711'de bir Fransız filosu tarafından ele geçirilen İngiliz ticaret gemisi Concord idi ve 1717'ye kadar birkaç defa el değiştirmişti.French Warships in the Age of Sail 1626–1786, Rif Winfield and Stephen S. Roberts, Seaforth Publishing, 2017. Teach ve mürettebatı, gemiyi Saint Vincent ve Grenadinler boyunca güneyde bulunan Bequia'ya doğru sürdü, burada mürettebatını ve yükünü indirdiler ve gemiyi kendi amaçlarına uygun hale getirdiler. Teach'in iki küçük gemisinden birisi, La Concorde mürettebatına verildi ve bu gemiye Mauvaise Rencontre ("Kötü Karşılaşma") adını verdiler, ardından Martinik'e doğru yola çıktılar. Teach, muhtemelen bu kölelerden bazılarını kendi mürettebatına katmıştı, ancak geri kalanı adada bırakıldı ve daha sonra Mauvaise Rencontre mürettebatı tarafından geri alındı.

Teach, hemen La Concorde'un adını Queen Anne's Revenge olarak değiştirdi ve gemiyi 40 topla donattı. Bu sıralarda Teach, teğmeni Richards'ı (fl. 1718) Bonnet'in gemisi Revenge'in komutasına yerleştirmişti. Kasım ayının sonlarında, Saint Vincent yakınlarında Great Allen'a saldırdı. Uzun süren bir çarpışmanın ardından, büyük ve iyi donanımlı ticaret gemisini teslim olmaya zorladı. Gemiyi kıyıya daha yakın bir yere çekmelerini emretti, mürettebatını indirdi, kargo ambarlarını boşalttı ve ardından gemiyi yakıp batırdı. Bu olay Boston News-Letter gazetesinde yazıldı ve Teach, "32 toplu bir Fransız gemisinin, 10 toplu bir Brigantin'in ve 12 toplu bir şalopanın komutanı" olarak nitelendirildi. Teach'in 10 toplu brigantin'i ne zaman veya nerede topladığı bilinmiyor, ancak o sırada en az üç gemi arasında paylaştırılmış 150 adamın komutanı olduğu düşünülüyor.

5 Aralık 1717'de Teach, Anguilla yakınlarındaki Crab Adası açıklarında ticaret gemisi Margaret'i durdurdu. Geminin kaptanı Henry Bostock ve mürettebatı, Teach'in mahkumları olarak yaklaşık sekiz saat boyunca gemide kaldılar ve bu şekilde şalopalarının yağmalanmasını izlemek zorunda kaldılar. Bostock, Queen Anne's Revenge'de tutulmuştu, ancak sağ salim Margaret'e geri döndü ve mürettebatıyla birlikte gitmesine izin verildi. Bostock, Saint Christopher Adası'ndaki operasyon üssüne döndü ve durumu Vali Walter Hamilton'a bildirdi, vali de ondan bu karşılaşma hakkında bir yeminli beyan (affidavit) vermesini istedi. Bostock, Teach'in iki gemiye; bir şalopaya ve 36 toplu, Hollanda yapımı büyük bir Fransız köle gemisine komuta ettiğini  ayrıntılarıyla anlattı. Bununla birlikte kaptan, büyük geminin değerli altın tozu, gümüş eşyalar ve Great Allen komutanından alındığı iddia edilen "çok güzel bir kupa" taşıdığına inanıyordu.Konstam (2007), bu iddianın olası olmadığını, korsanların büyük ihtimalle esirleri uydurma hikayelerle eğlendirdiklerini düşünmektedir. "" Bostock, ayrıca Teach'in, yerel gemilerin hareketleri hakkında kendisine soru sorduğunu iddia etti, ancak Londra'dan tüm korsanlar için beklenen bir kraliyet affından bahsedildiğinde şaşırmış görünmediğini de belirtti.

Bostock, verdiği ifadede Teach'i "kapkara, uzun sakallı ve uzun boylu, zayıf bir adam" olarak tanımlamıştır. Bu ifadeler, Teach'in görünüşüne dair kaydedilen ilk tanım olmakla birlikte lakabı olan Kara Sakal'ın kaynağıdır. Daha sonraki tanımlamalar, kalın siyah sakalının bazen küçük renkli kurdelelerle bağlanmış örgüler halinde olduğunu belirtmiştir. Johnson (1724), onu "hayal etme yetisinin, cehennemden gelmiş bir öfkenin daha korkunç görünebileceğini düşünemeyeceği ölçüde [korkunç] bir figür" olarak tanımlamıştır. Johnson'un betimlesi ne ölçüde doğru ve ne kadarı abartı olduğu belirsizdir, ancak Teach'in görünüşün önemini anladığı ve düşmanlarının kalbine korku salmanın blöften daha etkili olduğunu bildiği anlaşılmaktadır. Teach uzun boylu, geniş omuzluydu. Diz boyu çizmeler ve koyu renkli kıyafetler giyer, üstüne geniş kenarlı bir şapka ve bazen parlak renkli ipek veya kadifeden bir uzun ceket giyerdi. Johnson, Teach'in savaş zamanlarında "omuzlarının üzerinde, kemerlerinde tabanca kılıfları gibi asılı duran üç çift tabanca olan bir kayış taktığını ve şapkasının altına yanan ağır fitiller yerleştirdiğini"Lee (1974) bu fitilleri 'kalem kalınlığında kenevir ipinden yapılmış, potasyum nitrat ve kireç suyu çözeltisine batırılmış fitiller' olarak tanımlamaktadır.  de belirtir;  görünüşe göre bu sonuncusu, düşmanlarına vermek istediği korkutucu görünümü vurgulamak amacıyla bir yöntemdir. Korkutucu şöhretine rağmen, Teach'in esir aldığı kişilere zarar verdiğine veya onları öldürdüğüne dair doğrulanmış hiçbir kayıt bulunmamaktadır. Teach, muhtemelen başka takma adlar da kullanmıştı; 30 Kasım'da Monserrat Merchant, Captain Kentish ve Captain Edwards ("Merchant" adı, Stede Bonnet'in bilinen bir takma adıdır) tarafından komuta edilen iki gemi ve bir şalopa ile karşılaştı.

 Teach'in filosunun genişlemesi 
Teach'in 1717'nin sonları ile 1718'in başları arasındaki faaliyetleri bilinmemektedir. Teach ve Bonnet'in Aralık 1717'de Sint Eustatius açıklarında gerçekleşen bir saldırıdan sorumlu olmaları muhtemeldir. Henry Bostock, korsanların Hispanyola'daki İspanyol kontrolünde bulunan Samaná Körfezi'ne gideceklerini söylediklerini iddia etti, ancak gerçekleştirilen yüzeysel bir aramada korsan faaliyetleri tespit edilemedi. HMS Scarborough kaptanı Hume, 6 Şubat'ta "36 toplu ve 250 adamlı bir Korsan Gemisi ve 10 toplu ve 100 adamlı bir şalopanın Rüzgaraltı Adaları arasında dolaştığının söylendiğini" rapor etti. Hume, mürettebatını tüfekli askerlerle takviye etti ve HMS Seaford ile güçlerini birleştirerek bu iki gemiyi takip etmeye başladı, ancak bir sonuç elde edemedi. Bununla birlikte, iki geminin St. Christopher Adası açıklarında bir Fransız gemisini batırdıklarını ve en son "Hispanyola'nın kuzey tarafına doğru ilerlediklerinin" görüldüğünü bildirdi. Bu iki geminin Teach ve Bonnet tarafından kontrol edildiğine dair kesin bir kanıt bulunmasa da, tarih yazarı Angus Konstam bunun çok muhtemel olduğunu düşünmektedir.

Kaynakça

 Notlar

Alıntılar

Bibliyografya





 2006 edition ()

 1974 edition ()





 Dış Bağlantılar 

 Kuzey Carolina Ofisi Arşivleri ve Tarihi: BlackBeard özel bölümü
 Mike Daniel, Queen Anne's Revenge gemisini bulan kişi
 BBC Klibi Teach'in muhtemel gemisi hakkında 
 National Geographic dergisinin Blackbeard hakkındaki makalesi

Kategori:1680 doğumlular
Kategori:1718'de ölenler
Kategori:18. yüzyıl korsanları
Kategori:İngiliz korsanlar
Kategori:Karayip Korsanları karakterleri
Kategori:Edebiyat karakterleri
Kategori:Korsanlar
Kategori:Karayip Korsanları
Kategori:Peter Pan
Kategori:Bristol doğumlular
Kategori:Kuzey Karolina'da ölenler