Ezop Masalları

Ezop Masalları veya Aisopos Fablları, MÖ 620 ile 564 yılları arasınsa Antik Yunan'da yaşamış olan hikaye anlatıcısı  Ezop (Aisopos) tarafından yazıldığı kabul edilen masalların derlemesidir. Bu hikayeler başlangıçta sözlü gelenek yoluyla aktarılmış olup Ezop'un ölümünden yaklaşık üç yüzyıl sonra, MÖ 4. yüzyılda, yazılı hale getirilmeye başlanmıştır.

Bilinen en eski yazılı derlemelerden biri MÖ 3. yüzyılda yaşamış Yunan şair Babrios tarafından Yunanca olarak yapılmıştır. Daha sonra, MS 1. yüzyılda Romalı yazar Phaedrus, bu fablları Latince şiir formunda derlemiştir. Orta Çağ boyunca ve sonrasında da farklı yazarlar tarafından yeni eklemeler yapılarak Ezop Masalları yazılı hale getirilmeye ve gelişmeye devam etmiştir.

İnsanlık kültürünün ortak malı haline gelmiş bu masallarda hayvanlar, bitkiler ya da cansız varlıklar insanlar gibi düşünüp konuşur, tanrılarla insanlar bir araya gelirler ve bu masalların özünde halk kitlelerinin yöneticilere üstü kapalı eleştiri ve itirazları saklıdır. Hindistan'da M.Ö. 4. yüzyılda  ortaya çıkan Jataka masalları ve M.Ö 300-  M.Ö 100 yılları arasında ortaya çıkan Pança-Tantra hayvan masalları ile benzerlikler gösterir. En ünlü ardılı, La Fontaine masallarıdır.

Ezop masallarında adalet, dostluk, doğruluk, bağışlamak, cömertlik, alçakgönüllülük, kanaat, sadakat, kendini bilme gibi değerler yüceltilir, zalimlik, düşmanlık, hainlik, kendini beğenmişlik, cimrilik, aç gözlülük, cahillik, kadir bilmezlik, yalancılık, bencillik gibi tutum ve davranışlar yerilir.

 Masalların geçmişi ve yayılması 
M.Ö. 6. yüzyılda Ezop'un anlattığı masalların kulaktan kulağa aktarılarak Sokrates'a kadar uzandığı; Sokrates'in bazılarını nazım hale dönüştürdüğü söylenir. İlk kez M.Ö. 300 yılında Atinalı filozof Demetrios Phalereus tarafından kağıda geçirildiği düşünülür. Demetrios Phalereus'un eserinden günümüze iz kalmamıştır.

M. Ö. I. yüzyılda ozan Gaius İulius Phaedrus, Ezop masallarını ilk kez Latince'ye aktarır.

Anadolu'da yaşadığı sanılan Babrios adlı bir şair, çoğu Ezop kaynaklı  fablleri  M.S. 100 yılında “Mythiamboi Aisopeioi” adlı eserinde ikinci kez bir araya toplamış ve bazı ilaveler de yapmıştır.  IV. yüzyılda Maksimos Planudes masalları düz yazı şeklinde yazar.

XVII. yüzyılda ise fabl ustası sayılan La Fontaine, büyük oranda bu masallardan yararlanarak "La Fontaine Masalları" diye anılan eserini ortaya koymuştur.  La Fontaine, 12 kitapta topladığı 238 masaldan 124'ünde büyük oranda Ezop masallarından esinlenmiştir.

Ezop masalları Nâzım Hikmet, Orhan Veli Kanık, Nurullah Ataç, Sabahattin Eyüboğlu, Ülkü Tamer, Olcay Göçmen, Türkan Uzel gibi Türk edebiyatçıları tarafından  Türkçeye çevrilmiştir.

Ezop masalları, ilk kez Amerikalı çizgi filmci Paul Terry tarafından 1921 yılında çizgi film haline getirilmiştir.

 Bazı Ezop masalları
Ağustos Böceği ile Karınca
Karga ile Tilki
Kurt ile Kuzu
Kurt ile Köpek
Tilki ile Leylek
 Kaynakça 

Kategori:Masallar
Kategori:Dünya Klasikleri
Kategori:Yunan Klasikleri
Kategori:100 Temel Eser
Kategori:Fabllar
*
Kategori:Antik Yunan eserleri