Osman Turan

Osman Ferit Turan (1914, Çatıksu - 17 Ocak 1978, İstanbul), Türk tarih profesörü, akademisyen ve siyasetçi. Selçuklu İmparatorluğu hakkında detaylı incelemeler ve araştırmalar yapmıştır. Selçuklu üzerine yaptığı çalışmalar İslam Ansiklopedisi gibi yerlerde yayımlanmış ve uluslararası tarih camiasında tanınmasına olanak sağlamıştır.

 Yaşamı 
1914 yılında doğdu. Kurunoğulları (veya Koronoğulları) adı ile anılan bir aileden gelmektedir.Abdurrahman Acer, Türkçenin Müdafaası, s. 185 vd. Babası, Birinci Dünya Savaşı'na katılarak Kafkas Cephesi'nde ölen Hasan Ağa'dır. Osman Turan; ilkokulu Çaykara'da bitirdi. Liseye Trabzon'da başladı fakat Ankara'da bitirdi. 1940 senesinde Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi'nden mezun oldu. Oniki Hayvanlı Türk Takvimi adlı teziyle doktorluk payesini aldı. Doktora jürisinin başkanı Ord. Prof. Dr. Fuad Köprülü idi. 1944'te doçent oldu ve Türk-İslâm Tarihi dersleri okutmaya başladı. 1948-1950 yılları arasında Londra ve Paris'te araştırmalarda bulundu. 1951'de profesörlüğe yükseldi. 1954 senesinde Demokrat Parti Trabzon listesinden milletvekili seçildi ve 27 Mayıs 1960'a kadar bu vazifede kaldı. Yassıada'da 17 ay hapis yattı. 1964'te Adalet Partisi Genel Başkan Yardımcısı seçilen ve 1965'te tekrar Trabzon'dan milletvekili olan Turan, 1969'da siyasetten tamamen çekildi. 1972 yılında da profesörlükten emekli olan Osman Turan 17 Ocak 1978 tarihinde öldü. Prof. Dr. Osman Turan Sultan II. Abdülhamid'in torunu Nemika Sultan'ın kızı Satıa Hanımsultan (1927-2003) ile evliydi.

Yakınları tarafından "Ciddi ilim adamı formasyonu, sağlam karakteri, yüksek medeni cesareti, doğrulu ve tok sözlülüğü, çok geniş fikri ihata kabiliyeti, Türklükle ilgili geniş ve sağlam bilgisi, muktedir kalemi ile tanınmış bir ilim adamı"Abdurrahman Acer, Türkçenin Müdafaası, s. 186 vd. olarak tarif edilen Turan; İngilizce, Fransızca, Arapça ve Farsça biliyordu. Türk Ocakları Genel Merkezi'nin Ankara'ya nakli üzerine 1959'da yapılan kurultayda genel başkan seçildi. Türk Yurdu Mecmuası'nı yepyeni bir muhteva ve ruhla çıkararak Türkiye'nin en popüler okunan fikir dergisi haline getirdi. Yassıada'ya sevkedilince bir süre Türk Ocakları'ndan ayrı kaldı.

 Eserleri 

 1941 - Oniki Hayvanlı Türk Takvimi (Doktora Tezi)
 1944 - Orta Zaman Türk Devletlerinde Türkçe Unvanlar (Doçentlik Tezi) 
 1944 - Müsâmeretü'l-Ahbâr  (Moğollar Zamanında Türkiye Selçukluları Tarihi) (Tercüme)
 1953 - Tarihi Kronolojinin Esasları (Tercüme)
 1954 - İstanbul'un Fethinden Önce Yazılmış Tarihi Takvimler 
 1958 - Türkiye Selçukluları Hakkında Resmi Vesikalar Metin, Tercüme ve Araştırmalar
 1964 - Türkiye'de Manevi Buhran Din ve Laiklik
 1964 - Kızıl Tehlike (M. Şevket Eygi ve Peyami Safa ile beraber)
 1964 - Türkiye'de Komünizmin Kaynakları 
 1964 - Türkiye'de Komünizm Kaynakları ve Kültür İhtilali İlaveli
 1965 - Selçuklular Tarihi ve Türk - İslam Medeniyeti
 1968 - Türk Cihan Hakimiyeti Mefkuresi Tarihi 
 1969 - Türkiye'de Siyasi Buhranın Kaynakları 
 1971 - Selçuklular ve İslamiyet
 1971 - Selçuklular Zamanında Türkiye  
 1973 - Doğu Anadolu Türk Devletleri Tarihi 
 1973 - Türkler Anadolu'da
 1980 - Tarih Akışı İçinde Din ve Medeniyet 
 1980 - Vatanda Gurbet
 2010 - Makaleler (Haz. Doç. Dr. Altan Çetin ve Bilal Koç) (Selçuklu Tarihi Araştırmaları adlı ile 2014'te tekrar basıldı)
 2014 - "Kunlar ve Eski Türkler" (Haz. Doç. Dr. Altan Çetin ve Bilal Koç)

 Hakkındaki eserler 
 Bahattin Yediyıldız, Fahri Unan ve Yücel Hacaloğlu (ed.), (1998) Ölümünün 20. Yılı Münasebetiyle Prof. Osman Turan'ın Eserinde Tarih ve Tarihçi İlişkileri İlmi Toplantısı, Ankara 15-16 Mayıs 1998 Tebliğler ve Tartışmalar, Ankara: Türk Yurdu Yayınları
 Nurdan Demirci (1998), Prof. Dr. Osman Turan'ın Hayatı ve Eserleri, İstanbul: Boğaziçi Yayınları, ISBN 9754511225
 Ali Birinci (2008), "Bir Tarihçinin Portresi Osman Turan'in Hayatı ve Eserleri", İsmail Kara (ed.), 30. Vefat Yıldönümünde Büyük Tarihçi Osman Turan, İstanbul Büyükşehir Belediyesi

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar
 "Osman Turan" Web sitesi

Kategori:1914 doğumlular
Kategori:Çaykara doğumlular
Kategori:Trabzon ili doğumlu siyasetçiler
Kategori:1978'de ölenler
Kategori:TBMM 10. dönem Trabzon milletvekilleri
Kategori:TBMM 11. dönem Trabzon milletvekilleri
Kategori:TBMM 13. dönem Trabzon milletvekilleri
Kategori:20. yüzyıl Türk tarihçileri
Kategori:Türk tarih akademisyenleri
Kategori:Türk antikomünistler
Kategori:Türk-İslam sentezcileri
Kategori:Demokrat Parti (1946) mensubu siyasetçiler
Kategori:20. yüzyıl Türk siyasetçileri
Kategori:Resim aranan siyasetçiler