Generallerin Gecesi (film)

Generallerin Gecesi veya özgün adıyla The Night of the Generals, 1967 İngiltere-Fransa ortak yapımı psikolojik gerilim filmidir. Konusu II. Dünya Savaşı sırasında ve sonrasında geçen film, ortak yapımcı ülke olan Fransa'da La Nuit des généraux adıyla gösterildi. Film, Alman yazar Hans Hellmut Kirst'ün 1962 yılında yazdığı aynı adlı romandan uyarlanmıştır. Eseri, kendisi de bir romancı olan Fransız Joseph Kessel ile İngiliz senarist Paul Dehn birlikte senaryolaştırmışlardır.

 Özet 
Generallerin Gecesi, Ukrayna kökenli olan ve Fransa'da ölen yönetmen Anatole Litvak'ın sondan bir önceki filmi olmuştur. Başlıca rollerinde Peter O'Toole, Ömer Şerif, Tom Courtenay, Donald Pleasence, Charles Gray ve Philippe Noiret'in oynadıkları filmin özgün müziğini Maurice Jarre bestelemiş, görüntülerini ise Henri Decaë çekmiştir. Çekimlerin büyük bir bölümü Polonya'da Varşova çevresinde gerçekleştirilmiştir. Soğuk Savaş döneminin en yoğun biçimde yaşandığı ve batılı sinemacılara Doğu Bloku ülkelerinde çekim izinlerinin kolay kolay verilmediği 1970'li yıllar için bu oldukça istisnai bir durumdu.

Filmde II. Dünya Savaşı sırasında değişik zamanlarda vahşice öldürülen bir grup fahişenin katilini bulmak için açılan soruşturmanın öyküsü anlatılmaktadır. Alman ordusunun yüksek bir kademesinde olduğu için bir türlü yakalanamayan seri katili ele geçirmek için sürdürülen insan avı, savaş bittikten sonra da Avrupa'nın dört bir köşesinde onlarca yıl boyunca devam eder.

Filmde canlandırdığı psikopat General Tanz rolüyle Peter O'Toole'a "en iyi yabancı oyuncu" dalında David di Donatello Ödülü verildi.

 Konusu 
Nazi işgali altındaki Polonya'nın başkenti Varşova'da 1942 yılında bir fahişenin vahşice öldürülmesi üzerine Alman Ordusu'nun haberalma servisi Abwehr'den Binbaşı Grau (Ömer Şerif) olayı soruşturmakla görevlendirilir. İstihbaratın işe karışmasının sebebi ise öldürülen fahişenin aynı zamanda bir Alman ajanı olmasıdır. Kanıtlar üç yüksek rütbeli Alman subayından birinin katil olabileceğine işaret etmektedir. Şüphelerin üzerinde toplandığı subaylardan üçü de general rütbesindedir: 7. Kolordu komutanı Korgeneral von Seydlitz-Gabler (Charles Gray), onun kurmay başkanı olan Tümgeneral Kahlenberg (Donald Pleasence) ve Korgeneral Tanz (Peter O'Toole). Tanz, Hitler'in de gözdesi olan bir generaldir. Durumdan rahatsız olan generallerin baskısıyla tayini Paris'e çıkartılan Grau'nun soruşturması da başlamadan bitmiş olur.

Dosya neredeyse kapanmışken 1944 Temmuzunda her üç general de görevli olarak Paris'te tekrar bir araya gelirler. O tarihte Paris entrikalarla kaynamaktadır. Bazı üst rütbeli subaylar Adolf Hitler'e karşı yapılacak bir suikastin hazırlığı içindedirler. General Kahlenberg gırtlağına kadar bu işe bulaşmıştır. Von Seydlitz-Gabler ise girişimden haberdar olduğu halde olan bitene sessiz kalmış ve olayları kendi akışına bırakmıştır. Suikastten hiç haberi olmayan Tanz ise üçünün arasında Hitler'e sadık kalan tek generaldir.

Tanz'ın şoförü onbaşı Kurt Hartmann (Tom Courtenay), 19 Temmuz 1944'te komutanının işlediği ikinci vahşi cinayete tesadüfen şahit olmuştur. Öldürülen yine bir fahişedir. General Tanz, cinayeti gören onbaşı Hartmann'a hemen ortadan kaybolmasını emreder. Doğruyu söylese bile böyle bir ortamda bir onbaşıya değil de generale inanacaklarını ve suçun üzerine kalacağını çok iyi bilen onbaşı, komutanının tavsiyesine uyar ve oradan kaçar. Artık bir yarbay olan Grau, cinayetin işleniş tarzına bakarak katilin Tanz olduğundan iyice emin olur ve soruşturmayı yeniden açar. Ancak talihsiz yarbayın zamanlaması çok kötüdür. 20 Temmuz'da Hitler'e düzenlenen suikast teşebbüsü başarısız olmuştur. Grau, generalin yüzüne suçunu söyleyip tam onu tutuklayacağı sırada Tanz yarbay dedektifi tabancasıyla vurarak öldürür ve odaya koşanlara onun da suikastçilerden biri olduğunu söyler. Tanz bir kez daha kendini olaylardan sıyırmıştır.

Savaş sona ermiştir. 1965 yılında Hamburg'da işlenen üçüncü bir fahişe cinayeti İnterpol dedektifi Morand (Philippe Noiret)'ın dikkatini çeker. Savaş sırasında Paris'te direnişçilere yardım etmiş olan Morand'ın o tarihte kendisini ele vermemiş olan arkadaşı Grau'ya bir minnet borcu vardır ve bu kez Tanz'ı yakalayarak bu borcunu ödemek ister. Morand Tanz'ı Panzer tümeninden eski asker arkadaşlarıyla bir araya geldikleri anma toplantısı yemeğinde bulur. Morand onbaşı Hartmann'ın da şahit olarak ifade vereceğini söyleyince, artık kaçacak yeri kalmadığını anlayan Tanz boş bir odaya geçerek tabancasıyla intihar eder.

 Oyuncu kadrosu 
OyuncuRolüPeter O'Toole	  	General TanzÖmer Şerif	 	Binbaşı GrauTom Courtenay	 	Onbaşı HartmannDonald Pleasence	 	General KahlenbergeJoanna Pettet	 	UlrikePhilippe Noiret	 	Müfettiş MorandCharles Gray		General von Seidlitz-GablerCoral Browne	 	Eleanore von Seidlitz-GablerJohn Gregson	 	Albay SandauerNigel Stock	 	OttoChristopher Plummer	 	Feld Mareşal RommelJuliette Gréco	 	Juliette Yves Brainville	 	LiesowskiSacha Pitoëff		Doktor Charles Millot	 	Wionczek

 Romandan farkları 
Film büyük ölçüde uyarlandığı romana sadık kalmıştır. Bununla birlikte romanla film arasında bazı küçük farklar da vardır:
RomandaFilmde Romanın ana kahramanları üç General ve Onbaşı Hartmann'dır     Filmin asıl kahramanı ise Binbaşı Grau'dur Fransız Müfettiş'in adı Romanda Prevert'tir   Filmde adı Morand yapılmıştır. Grau'yu asıl motive eden Aristokrat sınıfa (Generaller de Aristokrat sınıfa mensuptur) olan nefretidir  Grau ahlâki nedenlerde kararlı bir şekilde olayın üztüne gitmektedir.  Von Seydlitz-Gabler'in eşi sürekli olarak, General Tanz'la kızları Ulrike'nin arasını yapmaya çalışır  Filmde kısa bir tanıştırma sahnesi vardır   Hartmann ve Ulrike çok sonra, 1944'te Paris'te tanışırlar   Hartmann ve Ulrike'nin ilişkileri çok önce, Varşova'da başlar  Hartmann, Tanz'ın emrine girmeden önce bir barda bozguncu laflar ettiği için tutuklanır  Filmde böyle bir olay olmaz  Hartmann'ın kaçakken kendisine yardım eden ve saklayan Raymonde adında bir sevgilisi vardır  Filmde böyle bir kişi yoktur  Erwin Rommel romanda bir karakter olarak geçmez  Filmde Rommel'i Christopher Plummer canlandırıyor Hitler suikastinden önce Gen. Kahlenberge'i ziyaret eden ve olaydan haberi olduğunu ve sonuç olumlu olursa kendisine bildirmesini isteyen Fransız Müfettiş Prevert'dir.  Filmde onu Grau ziyaret ediyorPrevert, Hartmann'ı tutuklar, masum olduğunu anlayınca serbest bırakır   Filmde bu olay yokGrau, Prevert'e Varşova'daki cinayetten bahsetmez. Prevert bu cinayeti savaştan sonra yaptığı soruşturmada öğrenir   Gen. Von Seydlitz-Gabler darbe teşebbüsü sırasında Paris'tedir ve olaydan habersizmiş gibi görünme çabasına girmiştir Filmde ise Almanya'da iznini kullanmaktadır.  Grau Tanz'ı tutuklamak üzere geldiği Tümen karargâhında Tanz tarafından tutuklanır. Grau'nun adamları onu kurtarmak için geldiklerinde çıkan çatışmada Grau açılan ateşle öldürülür   Grau bizzat Tanz tarafından vurularak öldürülür Hartmann savaştan sonra Fransa'da kalır Savaştan sonra Hartmann ve Ulrike evlenerek Almanya'nın kırsalına giderler ve orada saklanırlar. Tanz savaş sonrasında Doğu Almanya hükûmetinde askeri danışman olarak çalışır  Tanz savaş suçları için yargılanmış ve cezasını çektiği hapishaneden yeni salıverilmiştir.  Tanz, anma toplantısı yemeğine Kahlenberg ve Von Seydlitz-Gable tarafından davet edilir  Tanz, Panzer tümeninden eski asker arkadaşlarına yemekte bir konuşma yapmaktadır Prevert'in Tanz'la karşılaşmasını Harmann ayarlar. Araştırmanın bu bölümünü Hartmann yapmış, bilgileri o toplamıştır   

 Çıkış tarihleri 
küçükresim|sağ|upright=1.36|Donald Pleasence, Peter O'Toole, Charles Gray ve Ömer Şerif "Generallerin Gecesi"nde.
"Generallerin Gecesi" filminin bazı ülkelerdeki ilk gösterim tarihleri şöyledir:
 Tarih Ülke Gösterim adı Not 29 Ocak 1967  Birleşik Krallık  The Night of the Generals  İlk gösterim 2 Şubat 1967  ABD (New York)   The Night of the Generals   Kısıtlı gösterim 24 Şubat 1967  Tüm ABD   The Night of the Generals   7 Mart 1967  Batı Almanya   "Die Nacht der Generale"   13 Mart 1967   İsveç   "Generalernas natt"   1 Nisan 1967    Fransa   "La nuit des généraux"   5 Mayıs 1967    Finlandiya   "Kenraalien yö"   5 Mayıs 1968    Danimarka    "Generalernes nat   25 Ocak 1971    Türkiye   "Generallerin Gecesi"  

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 

 allmovie.com'da "The Night of the Generals"
 Filmin çeşitli afişleri 

Kategori:1960'larda gerilim filmleri
Kategori:Fransa filmleri
Kategori:David di Donatello Ödülü sahipleri
Kategori:Alman romanlarından uyarlanmış filmler
Kategori:II. Dünya Savaşı filmleri
Kategori:Birleşik Krallık polisiye filmleri
Kategori:1960'larda gizem filmleri
Kategori:Neo-noir filmler
Kategori:Seri katil filmleri
Kategori:Konusu Varşova'da geçen filmler
Kategori:Konusu Paris'te geçen filmler
Kategori:Konusu Hamburg'da geçen filmler
Kategori:Technicolor filmler
Kategori:Anatole Litvak'ın yapımcısı olduğu filmler
Kategori:Sam Spiegel'in yapımcısı olduğu filmler
Kategori:Horizon Pictures filmleri
Kategori:Columbia Pictures filmleri
Kategori:Paul Dehn'in senaryosunu yazdığı filmler
Kategori:Joseph Kessel'ın senaryosunu yazdığı filmler
Kategori:Anatole Litvak'ın yönettiği filmler
Kategori:Henri Decaë'nın görüntülediği filmler
Kategori:Maurice Jarre'ın müziğini yaptığı filmler
Kategori:Fransa polisiye filmleri
Kategori:1960'larda İngilizce filmler
Kategori:1967 çıkışlı dramatik filmler
Kategori:II. Dünya Savaşı ile ilgili Birleşik Krallık filmleri
Kategori:II. Dünya Savaşı ile ilgili Fransa filmleri