Blakernai

Blakernai () Bizans İmparatorluğu başkenti Konstantinopolis'in kuzeybatı kesiminde bir semt. Doğu Hristiyanlığı'nın Kutsal su mekanıdır ve birçok öne çıkan kilise buraya inşa edilmiştir. Bilhassa en tanınanı Meryem Ana Kilisesidir (Panagia Blacherniotissa), bu kilise imparatoriçe Pulcheria tarafından yaklaşık 450 yılında inşa ettirilmiş, imparator I. Leo tarafından genişletilmiş, I. Justinianus tarafından 6. yüzyılda yenilenmiştir..

Günümüzde bu alan İstanbul'un Avrupa Yakası'nda Fatih ilçesinde Ayvansaray semti olarak bilinmektedir. Meryem Ana ile özdeşleşen kutsal kaynak hala ziyaret edilmekte ve Türkçe Ayazma olarak adlandırılmaktadır. Bu kelime Yunanca "kutsal su" anlamına gelen hagiasma () kelimesinden türemiştir.

 Etimoloji 
Rumen filolog Ilie Gherghel, Blakernai (Blachernae) üzerine yazdığı çalışmasında, bunun muhtemelen bir Ulah'ın (bazen Blach veya Blasi olarak yazılır) adından türediği sonucuna vardı. Gherghel, Genesios gibi eski tarihçilerden ve Suidas adlı Yunan sözlüğünden verileri karşılaştırdı ve günümüz Blakernai bölgesinde küçük bir Ulah kolonisi'nin varlığından bahsetti. Lisseanu da benzer görüşleri savundu.G. Popa Lisseanu, Continuitatea românilor în Dacia, Editura Vestala, Bucuresti, 2014, p.78 Blakernai adı, vakanüvis ve keşiş olmuş bir Bizans asilzadesi Aziz Theofanis 513 yılında Flavius Vitalianus'un İmparator I. Anastasius'a karşı ayaklanmasıyla bağlantılı bir eserinde ortaya çıktı.Theophanes Confessor. In: Fontes Historiae Daco-Romanae, București, Institutul de studii Sud-Est Europene, 1970, p.599

Ancak, Skarlatos Byzantios'un etkili eseri Constantinople Cilt I'de, bölgenin, yerel halkın orada bol miktarda yakaladığı ve Blakernai olarak adlandırdığı Lakernai balık türünden adını aldığına dair Yunan geleneğinden bahsetmesi önemlidir.

Ilie Gherghel'e göre, Ulah kelimesi, Bizans İmparatorluğu ile temas kuran Vikingler aracılığıyla Cermen ve Slav dünyasında tanındı. Ulah kelimesinin Bizans kökeni, Tuna'nın güneyindeki Romenler hakkında vlachorynchini (Rynchos nehri yakınındaki Ulahlar) adıyla bahsedilen ilk kayıtlardan birinin, 17. yüzyılda yazılan ancak 9. yüzyıl Bizans kaynağına dayanan Konstamonitou Manastırı hakkındaki tarihi bir kayıtta bulunduğunu düşünen tarihçi Stelian Brezeanu tarafından desteklenmektedir.Stelian Brezeanu, O istorie a Bizanțului, Editura Meronia, București, 2005, p. 126

 Bizans dönemi 
Bu mahalle, 5. yüzyılın başlarında yazılan Notitia Urbis Constantinopolitanae adlı eserde XIV. bölge olarak kaydedilmiş ve kendi surlarıyla çevrili olduğu belirtilmiştir.. Bu mahalle, Theodosius Surları'nın inşasıyla şehre bağlanmıştır, ancak Aziz Meryem Kilisesi, İmparator Heraklius (610-641) tarafından etrafını çevrelemek için başka bir sur inşa edildiği 627 yılına kadar surların dışında kalmıştır.Kazhdan, Alexander Petrovich, ed. (1991). Oxford Dictionary of Byzantium. New York, New York and Oxford, United Kingdom: Oxford University Press. ISBN 978-0-19-504652-6. O zamana kadar kilise, şehrin başlıca Meryem tapınağı ve - yalnızca imparatorların ikametgâhı yakınında olduğu için bile - Ayasofya'dan sonra Konstantinopolis'teki en önemli ikinci kilise haline gelmişti. 1347'de İmparator VI. John Kantakouzenos (1347–1354), Ayasofya yerine orada taç giydi.

Kilisenin güneyinde ve şehrin Yedinci Tepesi üzerinde, ilk olarak MS 500 civarında inşa edilen İmparatorluk Blaherne Sarayı bulunuyordu. Komnenoslar döneminde, şehrin doğu ucundaki eski Büyük Saray'ın yerini alarak favori imparatorluk ikametgâhı haline geldi. Latin imparatorları Bukoleon Sarayı'na dönmesine rağmen, restore edilen Bizans İmparatorluğu'nun Paleologos imparatorları, Blahernae Sarayı'nı yeniden ana ikametgâhları olarak kullandılar. Birden fazla binadan oluşan bir kompleks olan Blaherne Sarayı'nın başlıca ayakta kalan yapıları, Porphyrogenitus Sarayı (Tekfur Sarayı) ve Anemas Zindanı olarak adlandırılan yapıdır.

Mayıs 1453'te Konstantinopolis'in Osmanlılar tarafından alınmasının ardından, Sultan'ın ikametgâhı, Bizans'ın antik akropolünün bulunduğu yerde, o zamana kadar tamamen harabe haline gelmiş olan Büyük Saray'ın orijinal yerinin karşısında bulunan Topkapı Sarayı'na taşındı ve Blakernai bölgesi (Porphyrogenitus Sarayı hariç) kullanım dışı kaldı.

Bizans Papalığı döneminde, Roma'nın Yunan mahallesine bakan Aventine Tepesi'nin bir kısmı ad Balcernas veya Blachernas olarak bilinirdi.Ekonomou, Andrew J. 2007. Byzantine Rome and the Greek Popes: Eastern influences on Rome and the papacy from Gregory the Great to Zacharias, A.D. 590–752, page 42. Lexington Books.

 Galeri 

 Ayrıca bakınız 

 Atik Mustafa Paşa Camii
 Tanrıdoğuran'ın Şefaati Yortusu

 Kaynakça 
Özel

Genel

 Dış bağlantılar 
I. Gherghel on etymology 
Church of Panagia of Blachernae
3D Reconstruction of the Blachernae Walls at the Byzantium 1200 Project 

Kategori:Bizans döneminde İstanbul'un mahalleleri
Kategori:İstanbul ilindeki arkeolojik sitler