Erkekler Türkiye Kupası (basketbol)

küçükresim|upright=1.14|2020 yılında kullanılan logo
küçükresim|upright=1.14|2022 yılında kullanılan logo
Ziraat Bankası Türkiye Kupası (basketbol), Türk erkek basketbol takımları arasında oynanan kupa organizasyonudur. Basketbol Süper Ligi'nin ilk yarısını ilk 8 içinde tamamlayan takımlar bu kupada oynama hakkı kazanırlar.

 Tarihçe 
2019-20 sezonunda 35.'si düzenlenen Erkekler Türkiye Kupası (basketbol), ilk olarak 1966-1967 sezonundan başlayarak her yıl düzenlenen bir turnuva olmuştur. Türkiye Kupasını ilk kazanan kulüp, Fenerbahçe'dir. Türkiye Kupasına 1972-1991 yılları arasında ara verilmişti.

2006-07 sezonu Tadım'ın sponsorluğu ile Tadım Türkiye Kupası olarak yapıldı. Bu organizasyon 2007-08 sezonu Opel sponsorluğu ile Opel Türkiye Kupası adı ile düzenlenmeye başlamıştır. 2008-09 sezonu ismi Teknosa'nın sponsorluğu ile Teknosa Türkiye Kupası olarak değiştirilmiştir. 2010-11 sezonundan itibaren kupaya Spor Toto sponsor olmuştur ve 2013-14 sezonu da dahil olmak üzere 4 sezon boyunca Spor Toto Erkekler Türkiye Kupası olarak anılmıştır. 2015 yılının Ocak ayında Royal Halı ile yapılan sponsorluk anlaşması ile kupanın yeni ismi Royal Halı Erkekler Türkiye Kupası olarak değiştirilmiştir. 2016 yılının Şubat ayında FIAT ile yapılan sponsorluk anlaşması ile kupanın yeni ismi FIAT Erkekler Türkiye Kupası olarak değiştirilmiştir. 2017 yılında ise yeni sponsor Integral Forex olmuş ve kupanın yeni ismi Integral Forex Erkekler Türkiye Kupası olarak değiştirilmiştir. 2018 yılında kupa PTT Erkekler Türkiye Kupası adı altında oynandıktan sonra 2019 yılında isim sponsorluğu olmadan organize edilmiştir. 2020 yılında Solgar Vitamin Türkiye Kupası adı altında oynanmıştır. 2021 yılında ise Avrupa ve lig fikstürlerinin yoğunluğu ile birlikte COVID-19 pandemisi sebebiyle oynatılmamıştır. 2022 yılında yeni sponsor Bitci olmuş ve kupanın yeni ismi Bitci Erkekler Türkiye Kupası olarak değiştirilmiştir.

 Finaller 
YılKazananSkorİkinciEn Değerli Oyuncu1967Fenerbahçe  84 - 67Muhafızgücü rowspan=28  65 - 76 1968Altınordu 71 - 56  Muhafızgücü 63 - 671969İTÜ 64 - 56 Galatasaray1970Galatasaray  86 - 83İTÜ1971İTÜ  74 - 69Beşiktaş1972Galatasaray* 70 - 69İTÜ 1973TED Ankara Kolejliler 64 - 68  68 - 56Beşiktaş1992Paşabahçe 79 - 71Nasaş1993Tofaş 90 - 64Nasaş1994Efes Pilsen 81 - 76Fenerbahçe1995Galatasaray 66 - 54Ortaköy1996Efes Pilsen 89 - 63 Türk Telekom1997Efes Pilsen 84 - 71Fenerbahçe1998Efes Pilsen 71 - 67Türk Telekom1999Tofaş 77 - 75Fenerbahçe2000Tofaş 72 - 54Ülker2001Efes Pilsen 85 - 78Türk Telekom2002Efes Pilsen 78 - 74Darüşşafaka2003Ülker 79 - 63Türk Telekom2004Ülker  84 - 74Efes Pilsen2005Ülker 73 - 41Pınar Karşıyaka2006Efes Pilsen  74 - 68Ülker2007Efes Pilsen 73 - 59Banvit 2008Türk Telekom 80 - 61Oyak Renault2009Efes Pilsen 79 - 70Erdemir 2010Fenerbahçe  72 - 68Mersin BŞB 2011Fenerbahçe 81 - 72
|Beşiktaş
| Emir Preldžič
|-
|align=center|2012|align=right|Beşiktaş |align="center"| 78 - 74|Banvit 
| Serhat Çetin
|- bgcolor="#efefef"
|align=center|2013|align=right|Fenerbahçe 
|align="center"| 63 - 57|Galatasaray 
| David Andersen
|-
|align=center|2014|align=right|Pınar Karşıyaka|align="center"| 66 - 65|Anadolu Efes 
| Bobby Dixon
|- bgcolor="#efefef"
|align=center|2015|align=right|Anadolu Efes 
|align="center"| 70 - 60|Fenerbahçe 
| Thomas Heurtel
|-
|align=center|2016|align=right|Fenerbahçe 
|align="center"| 67 - 65|Darüşşafaka
| Bogdan Bogdanović
|- bgcolor="#efefef"
|align=center|2017|align=right|Banvit 
|align="center"| 75 - 66|Anadolu Efes
| Jordan Theodore
|-
|align=center|2018|align=right|Anadolu Efes |align="center"| 78 - 61|Tofaş
| Krunoslav Simon
|- bgcolor="#efefef"
|align=center|2019|align=right|Fenerbahçe 
|align="center"| 80 - 70|Anadolu Efes
| Luigi Datome
|-
|align=center|2020|align=right|Fenerbahçe 
|align="center"| 74 - 71|Darüşşafaka
| Luigi Datome
|-
|- bgcolor="#efefef"
|align=center|2021| colspan="7" |COVID-19 pandemisi sebebiyle düzenlenmedi.
|-
|align=center|2022|align=right|Anadolu Efes|align="center"| 86 - 72|Fenerbahçe
| Tibor Pleiß
|-
|- bgcolor="#efefef"
|align=center|2023'| colspan="7" |2023 Kahramanmaraş depremleri nedeniyle iptal edilmiştir.2024Fenerbahçe 80-67Anadolu Efes Nick Calathes2025Fenerbahçe104-81Beşiktaş Nigel Hayes-Davis2026Fenerbahçe91-74Beşiktaş Tarık Biberović

 Kimi kaynaklarda 1972-73 Türkiye Kupası şampiyon ve finalistleri sehven 1971-72 şampiyon ve finalistleri olarak gösterilmekte, 1971-72'nin gerçek şampiyonu ve ikincisi yok sayılmaktadır. Galatasaray Spor Kulübünün resmî sitesi bile bu şampiyonluğu tarihçesinde zikretmemekte, sadece 1970 Türkiye Kupası şampiyonluğuna değinmektedir. Oysaki 1972 finalini Galatasaray, İTÜ'ye karşı 31 Mayıs 1972'de İstanbul'da oynamış ve olaylı maçta rakibini 70-69 yenerek şampiyon olmuştur.Durupınar, Mehmet. Türk Basketbolunun 100 yıllık tarihi, (2009), sayfa (115).Efes Pazarlama ve Dağıtım Ticaret A.Ş. ISBN 978-975-00995-1-9

 Şampiyonlar 

TakımŞampiyonlukİkincilik Anadolu Efes 12 5 Fenerbahçe 10 5 Ülker 3 2 Galatasaray  3 2 Tofaş 3 1 İTÜ  2 2 Türk Telekom 1 4 Beşiktaş  1 5 Banvit  1 2 Pınar Karşıyaka  1 1 Altınordu  1 0 Paşabahçe 1 0 TED Ankara Kolejliler  1 0 Darüşşafaka  0 3 Muhafızgücü  0 2 Nasaş  0 2 Ortaköy  0 1 Oyak Renault  0 1 Erdemir  0 1 Mersin BŞB  0 1

 Dış bağlantılar 
 Durupınar, Mehmet. Türk Basketbolunun 100 yıllık tarihi, (2009). Efes Pazarlama ve Dağıtım Ticaret A.Ş. ISBN 978-975-00995-1-9
 Milliyet Gazetesi Arşivi

 Kaynakça