Çukçice

Çukçice ya da Çukçi dili (kendilerince ԓыгъоравэтԓьэн йиԓыйиԓ), Rusya'ya bağlı Çukotka Özerk Okrugunda Çukçiler tarafından konuşulan Çukçi-Kamçatka dilleri ailesinden Paleosibirya dili.

Rusya 2002 nüfus sayımına göre 15.700 Çukçi nüfustan anadilini konuşan kişi sayısı yaklaşık 7.700 dir. Çukçilerden etkilenen komşu halk Sibirya Yupikleri arasında Çukçice bilenler de vardır.

Tükenme tehlikesindeki Çukçice, UNESCO'nun Tehlikedeki Diller Kırmızı Kitabında yer almaktadır.

 Alfabe 
Çukçicenin ilk resmi alfabesi Vladimir Bogoraz tarafından 1931 yılında düzenlenen Latin kökenli alfabedir:

 А а Ā ā B b C c D d Е е Ē ē Ә ә Ӛ ӛ F f G g H h I i Ī ī J j K k L l M m N n Ŋ ŋ O o Ō ō P p Q q R r S s T t U u Ū ū V v W w Z z  Ь ь       

1937 yılında Kiril kökenli alfabe kullanılmaya başlandı:

А аБ бВ вГ гД дЕ еЁ ёЖ жЗ зИ иЙ йК кӃ ӄЛ лԒ ԓМ мН нӇ ӈО оП пР рС сТ тУ уФ фХ хЦ цЧ чШ шЩ щЪ ъЫ ыЬ ьЭ эЮ юЯ яʼ

NOTLAR:
 1950 lerde iki harf değiştirildi: К' к' = Ӄ ӄ  ; Н' н' = Ӈ ӈ 
 1980 lerde yeni bir harf eklendi: Ԓ ԓ

 Örnekler 
 Ԓыгъоравэтԓьан tekil Ԓыгъоравэтԓьат çoğul - Çukçi
 левыт - baş
 мури - biz
 тури - siz
 ытри - onlar
лиг-лиг - yumurta
 йъаяӄ - martı
 вэтлы - kuzgun
 ятъёл - tilki
 кэйӈын - boz ayı
 рыркы - mors
 мэлёталгын - tavşan
 ыннээн - balık
 к'улгык'ул, к'улгын - balık derisi
 мэмыл - fok
 нэннэт - su samuru
 ыттъын - köpek
 вопӄы - sığın (Alces alces)
 оргоор - ren geyiği ya da köpek kızağı
 ы'ттъин вины - köpek kızağı
 вээм - ırmak
 ръэт - yolculuk
 льэлеӈ - kış
 кыткыт - ilk bahar
 гыроӈэт - ilk bahar
 элен, элеӈит  - yaz
 гытган - ilk güz
 ӄэтыӈӈон - son güz
ным-ным - köy
 яраӈы / ярат - ev
нымытваран - konut; daire
малявран - hastane
калеткоран - okul
кынъёран - çocuk parkı
велыткоран - dükkân
 ӄэмэӈы - ağaçtan oymak tabak
 койӈын - fincan
 чайкок - çaydanlık 
 вонны - kaşık
 айкол - post yatak
эвиръыт - elbise
иръын - ren geyiği derisinden iki kat dikilmiş kadın ve erkek üst giyimi (Rusça кухлянка 
 мычыквын - gömlek
лилит - kolçak
къэли - şapka
 ыннэн - bir, 1
 ӈирэӄ - iki, 2 
 ӈыроӄ - üç, 3
 ӈыраӄ - dört, 4
 мытлыӈэн - beş, 5
 ыннанмытлыӈэн - altı, 6
 ӈэръамытлыӈэн - yedi, 7
 амӈырооткэн - sekiz, 8
 ӄонъачгынкэн - dokuz, 9
 мынгыткэн - on, 10

 Kaynakça 
Елена Нутэкэв, Уроки чукотского языка
А. П. Володин & П. Я. Скорик (1997), Чукотский Язык, Языки мира. Палеоазиатские языки. - М., 1997. - С. 23-39

 Dış bağlantılar 
Koryak-Chukchi Topical Dictionary
Алваӈ вальыт лымӈылтэ (Çukçice okuma parçaları)
Chukchee Homepage

Kategori:Çukçiler
Kategori:Çukçi - Kamçatka dilleri
Kategori:Rusya'daki diller
Kategori:Ünlü uyumlu diller