Northwest Arctic Borough

küçükresim|upright=1.18|Kotzebue Sound

Northwest Arctic ili veya Northwest Arctic Borough, Amerika Birleşik Devletlerine bağlı Alaska eyaletinin Eskimo halklarından İnyupiklerlerce meskun olan bir ili. Borough terimi diğer eyaletlerden farklı olarak Alaska'da yaklaşık county-equivalent terimi ile benzerdir. Alaska'nin ikinci büyük ili olup yönetim merkezi Kotzebue'dür.

2 Haziran 1986 tarihinde kurulan ilin 2002 sayımına göre nüfusu 7.208 kişidir. 2008 nüfusu ise 7.407 dir. 2010 itibarıyla belediye başkanı Siikauraq Martha Whiting'dir.

 Tarih 

Kuzeybatı Alaska'da Avrupalılarla ilk karşılaşma ve 1840 yılındaki tahmini nüfusu
 Chukchi Sea Sociocultural Systems Baseline Analysis (1983) , Table 1 Northwest Alaska Eskimo Societies of the 1816-1842 period

Yerleşim (İngilizce ve İnyupikçe) KabileYaklaşık nüfusAvrupalılarla ilk karşılaşmaGoodhope BayPittaġmiut (?) 300	1816Buckland (Kaniq)Kaŋiġmiut300	1820Selawik (Siiḷivik ya da Aquligaq)Siiḷviiŋmiut775	1850Upper KobukKuuvaum Kaŋiaġmiut500 1860 'lar ya da 1870 'lerMiddle KobukAkuniġmiut3751860 'lar ya da 1870 'lerKobuk DeltaKuuŋmiut260	1850 Kotzebue (Qikiqtaġruk) Qikiqtaġruŋmiut3751826Upper NoatakNuataaġmiut550	1826Lower NoatakNapaaqtuġmiut225	1826Kivalina (Kivaliniq)Kivalliñiġmiut300	1821 ya da 1838Point Hope (Tikiġaq) Tikiġaġmiut900  1821

 Coğrafya 
küçükresim|upright=1.18|Selawik Milli Yaban Hayatı Sığınağı
küçükresim|upright=1.18|Agie Irmağı, Kobuk Vadisi Milli Parkı
ilin toplam alanı 105.573 km² dir. Bunun 92.976 km² si kara, 12.597 km² si ise sudur. Alan olarak Indiana eyaletinden daha büyüktür.

Batıdan Çukçi Denizi, güneyden Nome Census Area ve doğudan Yukon–Koyukuk Census Area ile sınırdır. İlin merkezinde Kotzebue Sound denilen yaban yaşamı bölgesi bulunur. Buranın Batılılarca fark edilmesi ("keşfedilmesi") 1818 yılında olmuştur.

İlde Wullik, Noatak, Kobuk, Selawik, Buckland ve Kugruk ırmakları bulunmaktadır.

 İdari yapılanma 
Recording District terimiyle ifade edilen iki idari bölgeye ayrılır:
Cape Nome Recording District : Buckland, Deering
Kotzebue Recording District : Ambler, Kiana, Kivalina, Kobuk, Kotzebue, Noatak, Noorvik, Selawik, Shungnak

İlde 10 tane "ikinci sınıf şehir" bulunur: Ambler, Buckland, Deering, Kiana, Kivalina, Kobuk, Kotzebue, Noorvik, Selawik ve Shungnak.

 Nüfus 
2000 nüfus sayımına göre şehir 1.780 hane ve 1.404 aile olmak üzere nüfusu 7.208 kişidir. Beyaz % 12.32, Siyah % 0.21, Amerikan Yerlisi  (çoğunlukla İnyupikler) % 82.46, Asyalı % 0.89, Pasifik Adalı % 0.06, diğer ırklar % 0.36 ve iki ya da çok ırklı olanlar ise % 3.70.

 Yerli Halk 
küçükresim|upright=1.18|Malimiut İnyupik ailesi, Noatak, 1930

İlnin ana yerli halkı İnuit kolundan bir Eskimo halkı olan İnyupiklerdir.

İlde Malimiut (ya da Kuzeybatı Alaska) İnyupikleri bulunmaktadır ve bunlar şive ve kabilelere göre şöyle sıralanır:

Kotzebue şivesi (İngilizce Kotzebue subdialect, Southern Malimiut Inupiatun) ve konuşan kabileler :
Pittaġmiut
Kaŋiġmiut
Qikiqtaġruŋmiut
Kobuk şivesi (İngilizce Kobuk subdialect, Northern Malimiut Inupiatun) ve konuşan kabileler :
Kuuŋmiut
Kiitaaŋmiut ya da Kiitaaġmiut
Siiḷviim Kaŋianiġmiut
Nuurvinmiut
Kuuvaum Kaŋiaġmiut
Akuniġmiut
Nuataaġmiut
Napaaqtuġmiut
Kivalliñiġmiut

Malimiut İnyupikçesi North Slope Borough İnyupikçesine en yakın şive olsa da ondan ayrıldığı yönleri de bulunur.
Dall yaban koyunu: Northwest Arctic Borough ipnaiq / North Slope Borough imnaiq

 Ekonomi 
küçükresim|upright=1.18|Erkek ren geyiği, Alaska

İlin yerli halkı olan İnyupikler ren geyiği (evcil ve yabani), beyaz balina, çeşitli kuşlar, dört tür fok, balık ve böğürtlensi meyveler ile sebzeler üzerine avcılık ve toplayıcılık yaparlar.

Bugün yetişkinlerin % 46.42 si işsizdir. Ortalama hane başına gelir 45.976 $ ve kişi başına gelir de 15.286 $ dır.

Kotzebue kasabasının 90 mil kuzeyinde NANA bölge şirketine ait olup Cominco Alaska adlı şirkete kiralanan dünyanın en büyük çinko ve kurşun rezervine sahip Red Dog Maden ocağı (Red Dog Mine) bulunur. Maden ocağı yılda yaklaşık 370 maaş ve bordro ödeyecek kadar istihdam sağlar.

İldeki en büyük işverenler Cominco Alaska, Maniilaq Association, the Northwest Arctic Borough School District, Veco Construction ve Kikiktagruk Inupiat Corp. (KIC) adlı kurum ve kuruluşlardır.

134 il sakininin ticari balıkçılık izni (permisi) vardır.

Kotzebue kasabası okyanus ile iç bölge arasındaki nakliyenin transfer noktasıdır. Limanda yılda ancak üç ay buzlar çözülüdür.

Yöredeki en büyük işverenler:

 Maniilaq Association Inc
 Northwest Arctic Borough School
 Teck Alaska Incorporated
 NANA Management Services LLC
 NW Inupiat Housing Authority
 AK Commercial Co
 Kotzebue City of
 Native Village of Kiana
 State of AK (excludes U of A)
 Selawik City Council
 NANA Regional Corporation

 ANCSA Yapılanması 
küçükresim|upright=1.18| Alaska Yerli Bölge Şirketleri dağılım haritası  
küçükresim|upright=1.18| NANA bölgesi ve NANA bölge şirketi alanı    
ABD'nin Alaska'yı 1867 yılında Ruslardan satın almasından bu yana 100 yıldır çözülemeyen yerlilerinin (Eskimo ve Kızılderililerin) toprak taleplerini çözmek üzere ABD Kongresinde 18 Aralık 1971 tarihinde başkan Richard Nixon tarafından imzalanarak yürülüğe giren ve ABD tarihinin en büyük toprak talebini karşılayan yasa olan Alaska Yerli Talepleri Çözümleme Yasası (ANCSA) gereği ayrılan 12 coğrafi bölgeden (geographic region) biri de NANA  (Northwest Alaska Native Association) coğrafi bölgesidir. Northwest Arctic Borough ilinin tamamını kapsayan bölgede NANA Regional Corporation adlı bölge şirketi (regional corporation) kurulmuş ve buna bağlı olarak da 11 tane köy şirketi (village corporation) oluşturulmuştur. Bölge şirketi arazinin yeraltı hakkına, köy şirketleri de yerüstü hakkına sahiptir.

NANA bölge şirketine bağlı köy şirketleri ve bulunduğu yerler:

Akuliuk Inc.   : Selawik
Buckland Nunachiak Corporation   : Buckland    
Deering Ipnatchiak Corporation   : Deering
Isingnakmeut  : Shungnak
Ivaisaapaagmit Corporation  : Ambler
Katyaak Corporation   : Kiana
Kikiktagruk Inupiat Corporation   : Kotzebue
Kivalina Sinnigaakmiut   : Kivalina
Koovukmeut Inc.   : Kobuk
Noatak Napaaktukmeur Corporation  : Noatak
Putoo Corporation  : Noorvik

 Eğitim 
Northwest Arctic Borough Okul Bölgesi (kısaltması NWABSD, İngilizce Northwest Arctic Borough School District) : Merkezi Kotzebue'dedir. Bölgeye bağlı okullar: Ambler, Buckland, Deering, Kiana, Kivalina, Kobuk, Kotzebue Middle/High, June Nelson Elementary, Noatak, Noorvik, Selawik, Shungnak, Star of the Northwest Magnet

 Milli Parklar ve Korunaklar 
 Alaska Dniz Milli Yaban hayatı Sığınağı 
 Chamisso Wilderness
 Bering Kara Köprüsü Milli Korunağı (kısmen)
 Cape Krusenstern National Monument
 Gates of the Arctic National Park and Preserve (kısmen)
 Gates of the Arctic Wilderness (kısmen)
 Kobuk Vadisi Milli Parkı
 Kobuk Valley Wilderness
 Koyukuk Milli Yaban hayatı Sığınağı (kısmen)
 Koyukuk Wilderness (kısmen)
 Noatak Milli Korunağı (kısmen)
 Noatak Wilderness (kısmen)
 Selawik Milli Yaban hayatı Sığınağı (kısmen)
 Selawik Wilderness (kısmen)

 Kasaba ve köyleri 

Ambler
Buckland
Deering
Kiana
Kivalina
Kobuk
Kotzebue
Noatak
Noorvik
Red Dog Mine
Selawik
Shungnak

 Sınır komşuları 

 Dipnotlar 

 Dış bağlantılar 
Northwest Arctic Borough resmi web sitesi