Türkiye'de yayımlanmış tarih dergileri

Türkiye'de tarih dergisi yayıncılığı ilk kez 1910 yılında Tarih-i Osmani Encumeni Mecmuası'yla başlamış ve günümüze kadar kimisi uzun, kimisi kısa ömürlü olan onlarca tarih dergisi yayımlanmıştır. Bunların yayın hayatları arasına bazen uzun boşluklar girmiştir. Tarih dergiciliği 1950'li yıllarda bir altın çağ yaşamış ve bu dönem içerisinde onlarcası bir arada çıkmaya başlamıştır. 1965'te aylık yayımlanmaya başlayan ve Şevket Rado ve Yılmaz Öztuna'nın birlikte çıkardıkları Hayat Tarih Mecmuası ise uzun yayın hayatı, yüksek tirajı, hem de popüler tarih konularına yaklaşımıyla hâlâ bir rekoru elinde tutmaktadır.
 Liste 
Türkiye'de yayımlanmış tarih dergilerinin bir listesi aşağıdadır:

 Bağımsız dergiler 
YılDergiYayımcı/çıkartanNotlarNisan 1910- Mayıs 1931  Tarih-i Osmani Encümeni Mecmuası    Osmanlı'dan Cumhuriyet'e devredilen ilk tarih dergisi, Cumhuriyet döneminin ilk süreli tarih yayını. Bu akademik dergi 21 yıl boyunca 101 sayı yayımlandı. Son yıllarda adı "Türk Tarih Encümeni Mecmuası" olarak değiştirildi. Sonradan da "Belleten" ismiyle yayınını sürdürdü.1918- 1922  Osmanlı Tarih ve Edebiyat Mecmuası  Ali Emiri Efendi  Toplam 36 sayı çıktı. Tüm makaleleri de Ali Emiri Efendi bizzat kendisi yazıyordu. Bu dergiden sonra 25 yıl piyasaya yeni bir tarih dergisi çıkmadı.1937'den bugüne  Belleten  Türk Tarih Kurumu  Dört ayda bir çıkıyor. "Tarih-i Osmanî Encümeni Mecmuası" ve "Türk Tarih Encümeni Mecmuası" nın devamı niteliğinde. Türkiye'nin en uzun ömürlü tarih dergisi bugün hâlâ yayımlanıyor ve 302. sayıya geldi.1941-1961  Tarih Vesikaları  Maarif Vekilliği  Kapağında iki ayda bir yayımlanacağı yazan dergi, 100 kuruşa satılıyordu. İlk sayısı Haziran 1941'de çıktı. Mart 1961'e kadar 18 sayı yayımlanabildi.1943-1945  Tarihten Sesler  İskender Fahrettin Sertelli  Belleten'den sonra Latin harfleriyle basılmış ikinci tarih dergisi. 25 sayı çıkmıştır.1952-1976  Harb Tarihi Vesikaları Dergisi  Erkanı Harbiye-i Umumiye  Ankara'da basılıyordu. İlk sayısı Eylül 1952'de çıkan dergi 25. yıl yayımlandı. Mart 1976'da 76. sayısı çıktı.1950'ler  Tarih Dünyası   1950'ler  Tarih Orduya Sesleniyor   1950'ler  Tarih Sesleniyor   1950'ler  Resimli Tarih Mecmuası  Server İskit  Aylık dergi toplam 84 sayı çıktı. Kendi türünün ilk popüler dergisiydi. İlk sayısı hemen tükenmiş ve ikinci baskısını yapmıştı. Tirajı 36 binlere ulaşmıştı.1950'ler  Tarih Hazinesi  İbrahim Hakkı Konyalı  17 sayı çıktı.1950'ler  Tarih Aynası   1950'ler  Yeni Tarih Dünyası  Server İskit  Resimli Tarih Mecmuası'nın devamı niteliğindeydi.1950'ler  Dün ve Bugün   1950'ler  Yakın Tarihimiz  Feridun Kandemir  Dergi haftalık yayımlanıyordu. 52 sayıdan sonra kapandı.1950'ler  Tarih Konuşuyor   1950'ler  Tarihin Sesi   1950'ler  Tarih Dünyası  Niyazi Ahmet Banoğlu  Dergi 3 yıldan fazla çıktı. 38. sayıdan sonra kapandı.1950'ler  Tarihçi   1956-1982  Hayat Tarih Mecmuası  Şevket Rado ve Yılmaz Öztuna  1956'da haftalık, 1965'te aylık olarak çıkmaya başladı. Tirajı 100.000'leri geçti.216 sayıyla en uzun süre yayın hayatını sürdüren dergilerin başında geliyordu. Yüksek resim kalitesi sunan Tifdruk baskı sistemi kullanılmıştı.1960  Tarih-Coğrafya Dünyası  Niyazi Ahmet Banoğlu  Bu dergi 12 sayı çıkabildi.1969-1970  20. Yüzyıl Tarihi  Arkın Kitabevi  Kapağında "Haftalık tarih dergisi" ibaresi yer alıyordu. 50 sayı çıktıktan sonra 2 cilt olarak kitap halinde de piyasaya verildi.1978-1985  Yıllarboyu Tarih  Hürgün Gazetecilik (Hürriyet)/Erol Simavi   Aylık dergi.1980Türk Dünyası Tarih Kültür DergisiTürk Dünyası Araştırmaları VakfıAylık tarih dergisi1984'ten beriAtatürk Araştırma Merkezi DergisiAtatürk Araştırma Merkezi Atatürk Araştırma Merkezi Başkanlığı'nın süreli, hakemli akademik yayını olan Atatürk Araştırma Merkezi Dergisi, yayın hayatına 1984 yılında başlamıştır. Başlangıçta yılda üç sayı (Mart-Temmuz-Kasım) yayımlanan Dergi, 2015 yılından itibaren Bahar (Mayıs) ve Güz (Kasım) dönemlerinde olmak üzere yılda iki kez yayımlanmaya devam etmektedir. 106. sayıya geldi.1984-2003  Tarih ve Toplum  İletişim Yayınları/Mete Tunçay  Aylık dergi. Hâlen Tarih ve Toplum-Yeni Yaklaşımlar adıyla yayınını sürdürüyor1987'den beri  Türk Dünyası Tarih Kültür Dergisi  Türk Dünyası Araştırmaları Vakfı  Bu aylık dergi 282 aydır kesintisiz çıkmaktadır.1994-1999  Tarih ve Medeniyet   1994  Toplumsal Tarih  Tarih Vakfı  Hâlen çıkıyor.1999  Tarih ve Düşünce   1998-1998  Albüm Dergisi  Hürriyet Dergi Grubu/Gökhan Akçura  Gündelik yaşamın, ayrıntıların, objelerin ve insanların tarihini ele alan aylık görsel kültür ve tarih dergisi. 1998'in Şubat ve Haziran ayları arasında sadece 5 sayı çıktı.2000-2000  Tepekule Tarih Yerel Tarih Araştırmaları Dergisi  Tepekule Kitaplığı Yayınları/Hakan Kazım Taşkıran  İzmir, Ege ve Balkan tarihi üzerine makalelerin yer aldığı İzmir'de yayınlanan bir yerel tarih dergisi. 2 sayı çıkmıştır. 1. sayı 24.Mart.2000 tarihinde. 2. sayı Eylül 2000 tarihinde basılmıştır. İzmir'de bağımsız olarak yayınlanmış ilk tarih dergisidir.2000-2007  Popüler Tarih  Lütfü Tınç   Aylık yayımlanıyordu.2005'ten beri  Tarih ve Toplum-Yeni Yaklaşımlar  İletişim Yayınları Tarih ve Toplum dergisinin devamı niteliğinde.2008'den beri  Yedikıta  Ömer Faruk Yılmaz   İlk sayısı 1 Eylül 2008'de yayımlanmış olan bu aylık dergiye abone sistemiyle de ulaşılabilmektedir. Ayrıca Yedikıta'yı daha uygun bir fiyata e-dergi formatında internet üzerinden de okumak mümkündür.2008'den bugüne  Tarih Okulu  Dr. Mustafa Alican (Genel yayın yönetmeni  Üç ayda bir çıkıyor. 2008 yılından beri çıkan Tarih Okulu Dergisi uluslararası hakemli bir dergi olup, 14. sayısına ulaşmıştır. Tarih Okulu Dergisi, varlığını PILA (The Publishers International Linking Association, Inc.) üyesi olarak ve uluslararası akademik dergicilik standartlarında sürdürmektedir. Dergi 2013 yazına kadar basılı formatta çıkmış, bu tarihten sonra elektronik formatta yayımını sürdürme kararını almıştır2009-2013  NTV Tarih  Doğuş Yayın Grubu   Bu aylık derginin ilk sayısı Şubat 2009'da yayımlandı. Formatı ve tarzı "Popüler Tarih" dergisine çok benzemektedir. Dergi Temmuz 2013 sayısıyla birlikte yayın hayatına son verilmiştir.2010-2012  Smyrna İzmir Şehir Araştırmaları Dergisi  Hakan Kazım Taşkıran  İlk 9 sayı aylık, diğer 4 sayı ise üç aylık olarak yayınlanmıştır. Ocak 2010 ile Nisan 2012 tarihleri arasında Tepekule Kitaplığı Yayınları arasından toplam 13 sayı çıkmıştır.2010'dan beri  Atlas Tarih  Doğan Burda Dergi Yayıncılık   Haziran ayında yayın hayatına başladı. İlk birkaç sayısı aylık olarak çıkan derginin sonradan iki ayda bir yayımlanacağı duyurulmuştur.2012'den bugüne  Tarih ve Uygarlık: İstanbul Dergisi  Doğu Kitabevi  2012 yılında yayın hayatına başladı. Tarih ve Uygarlık İstanbul Dergisi Doğu-Batı ilişkileri ve çatışması içinde İstanbul'un yeri ve rolünü Doğu Roma (Bizans) ve Osmanlı uygarlık mirasının bütünlüğü içinde ele alarak, günümüz açısından değerlendirmeyi amaçlar. Bu kapsamda toplum bilimleri arasında işbirliğini öngören uluslararası ve disiplinler arası bir dergidir. Dergide tarih, sosyoloji, coğrafya, mimari, sanat tarihi, edebiyat-sanat, filoloji, iletişim, iktisat, siyasetbilimi ve hukuk disiplinleri alanında inceleme yazılarına yer verilir. Yılda iki kere yayımlanan uluslararası hakemli bir dergidir.2012'den beri  Derin Tarih  Albayrak   Nisan ayında yayın hayatına başladı. İlk sayıda Kazım Karabekir'i konu almış daha sonraki sayılarda da etkisini sürdürmüştür.2014'ten beri  #tarih  Stüdyo Yapım  Kapatılan NTV Tarih ekibi tarafından çıkarılan dergi Soma maden kazasını kapağına taşıyan Haziran 2014 sayısıyla yayım hayatına başladı.

 Not:Gerçek anlamda bir tarih dergisi sayılmasa da yukarıdaki dergilere Tombak dergisini de katmak uygun olabilir.

YılDergiYayımcı/çıkartanNotlar1994-2001  Tombak  Horhor Yayıncılık  1994-2001 yılları arasında iki ayda bir çıkmış ve 36. sayısı ile birlikte yayımına son vermiş olan bu görsel ağırlıklı dergi aslında bir antika kültürü, koleksiyon ve sanat dergisi olmakla birlikte yer verdiği antika gündelik eşya ve efemera koleksiyonlarıyla özellikle yakın tarihe ışık tutmaktaydı.

 Gazete eki olan dergiler 
YılDergiYayımcı/çıkartanNotlar1969-1970  Günü Gününe İstiklâl Harbi Gazetesi   Ömer Sami Coşar (Yeni İstanbul Yayınları)  Yeni İstanbul gazetesinin eki olarak yayımlandı. Günlük gazete görünümünde tabloid formda bir dergidir. Birer yapraklık (2 sayfa) toplam 121 sayı çıkmıştır. Kurtuluş savaşı sırasında gerçekleşmiş önemli olayları o gün olmuş gibi gazete haberi formatında okuyucuya aktarmaktadır. Sonradan kitap haline getirilerek de piyasaya verilmiştir. 15 Mayıs 1919 tarihinde çıkmış gibi basılan ilk sayı İzmir'in işgali ile başlar, 121. sayı 30 Eylül 1919'daki olaylarla sona erer. 1980'de Milliyet yayınları bunları yeniden yayımladı.1980-1981  İstiklâl Savaşı Gazetesi  Ömer Sami Coşar  "Kalk uyan yoksa ardı hicrandır" alt başlığıyla Milliyet gazetesinin günlük eki olarak çıkıyordu. İlk sayısı "1981 Atatürk Yılı" vesilesiyle 31 Aralık 1980'de verilen gazete konularını 15 Mayıs 1919'da başlatır. 1. Cildin 28. Nisan 1981'de çıkan 36. fasikülle sona erdiği bildirildi. Ancak yayımlanması plânlanan 2. Cilt çıkmadı. Yukarıdaki yayının yeniden basımıdır. Boyutları biraz daha küçültülmüş, farklı fotoğraflar kullanılmış ve gazete formatı 1980'lerin gazete formatlarına benzetilmiştir.2002-2007  Hürriyet Tarih  Murat Bardakçı   Hürriyet gazetesinin haftalık eki olarak yayımlandı. İlk sayı 6 Kasım 2002, son sayı da 3 Ocak 2007 tarihinde çıkmıştır. Toplam 217 sayı çıktı. Fasiküller 24'er sayfa tabloid boy, gazete kağıdına basılmıştır.2010-2011  Habertürk Tarih  Murat Bardakçı   Habertürk gazetesinin haftalık eki olarak pazar günleri çıkıyordu. İlk sayısı 30 Mayıs 2010 tarihinde yayımlandı. İçerik ve format olarak yukarıdaki dergiye çok benziyor. Bu dergi de 22 Mayıs 2011 tarihli 52. sayısı ile yayınına son vermiştir.

 Dergi eki olanlar 
YılDergi adı ve alt başlıkHazırlayanNotlar1956  Tarih Gazetesi ("Gazete Şeklinde Dünya Tarihi")  İngilizceden çeviridir. Türk tarihine ait olaylar Yılmaz Öztuna tarafından eklenmiştir  Hayat mecmuası'nın haftalık eki olarak yayımlandı. Günlük gazete görünümünde bir dergidir. Toplam 52 sayı çıkmıştır. Fasikülleri dörder sayfa tabloid boy, gazete kağıdına basılan derginin yayın hakkının "Prentice-Hall International" şirketinde olduğu belirtilmiştir. ABD'de "News of the World" adıyla yayımlanmıştır. İlk sayı MÖ 3000 öncesi olaylarla başlıyor, son sayı 1956'daki olaylarla ona eriyor. Bu da yukarıdaki "İstiklâl Savaşı Gazetesi" örneğinde olduğu gibi tarihte gerçekleşmiş önemli olayları o gün olmuş gibi gazete haberi formatında okuyucuya aktarmaktadır. Sonradan kitap haline getirilerek de piyasaya verilmiştir.

 Kaynakça 

Kategori:Tarih dergileri
Tarih dergileri
Kategori:Dergi listeleri