Yetenekli Bay Ripley

Yetenekli Bay Ripley (özgün adı: The Talented Mr. Ripley), Anthony Minghella tarafından yazılıp yönetilen psikolojik gerilim türünde bir 1999 film uyarlaması. Film, Patricia Highsmith'in 1955'te yazmış olduğu aynı adlı romandan uyarlanmıştır. Türkiye'de Becerikli Bay Ripley adıyla yayımlanan roman ilk kez 1960 yılında Fransa'da Plein Soleil adıyla sinemaya aktarılmıştı. Bu film Türkiye'de Kızgın Güneş, ABD'de ise Purple Noon adlarıyla gösterime verildi.

Filmde Tom Ripley rolünde Matt Damon, Marge Sherwood rolünde Gwyneth Paltrow, Dickie Greenleaf rolünde Jude Law, film için oluşturulmuş bir karakter olan Meredith Logue rolünde Cate Blanchett, Freddie Miles rolünde Philip Seymour Hoffman, Peter Smith-Kingsley rolünde Jack Davenport (romana oranla filmde daha geniş yer verilmiştir), Herbert Greenleaf rolünde James Rebhorn, Joan Teyze rolünde Celia Weston ve Colonnello Verrecchia rolünde Ivano Marescotti oynamıştır.

Filmin çoğunluğu İtalya'nın Roma ve Venedik şehirlerindeki yerlerde geçmiştir. Bir opera sahnesinde Eugene Onegin 'in Lensky ve Onegin arasında geçen düetine ağırlık verilmiştir.

 Konu 

Tom Ripley (Matt Damon) 1950lerde New York'ta geçinmeye çabalayan genç bir adamdır. Bir partide, giymiş olduğu ödünç Princeton ceketiyle piano çalarken, varlıklı Herbert Greenleaf (James Rebhorn) yanına yaklaşır. Tom'un bir üniversite mezunu ve oğlu, Dickie Greenleaf'ın (Jude Law) bir arkadaşı olduğunu sanır. Ripley'e, Dickie'nin Birleşik Devletler'e dönüp aile şirketinin başına geçmesinde iknasına ihtiyacı olduğunu söyler ve bunun için İtalya'ya gidip gidemeyeceğini sorar. Princeton'a gitmemiş ve Dickie'yle hiç tanışmamış olduğu hâlde teklifi kabul eder.

İtalya'ya varışından kısa bir süre sonra, Ripley "kazara" Dickie ve onun kız arkadaşı, Marge Sherwood (Gwyneth Paltrow) ile sahilde karşılaşmayı başarır ve kısa sürede kendini onların hayatının içine sokar. Dickie ve Tom birlikte seyahatlerine devam ederler. Bu seyahatlerin birinde Dickie'nin arkadaşı Freddie Miles (Philip Seymour Hoffman) ile karşılaşırlar. Freddie anında Tom'dan hoşlanmadığını fark eder ve Dickie'nin bir zamanlar ilişki yaşamış olduğu kızın kendini öldürmesiyle işler değişmeye başlar. Dickie yeni arkadaşından bıkmaya başlar; Ripley'in devamlı varlığı ve büyüyen bağımlılığı onun içerlemesine neden olur. Özellikle de Ripley'in Princeton'da birlikte geçirdikleri günler hakkında yalan söylediğini öğrendikten sonra. Gözüne çarpan zengin Greenleaf yaşam tarzı yüzünden arzusu ve yeni arkadaşıyla büyüyen cinsel saplantısı, Ripley'in hislerinin karışmasına neden olur.

Greenleaf, Ripley'e jest olsun diye onunla birlikte Sanremo'ya kısa bir tatile çıkmaya karar verir. İkisi bir tekne kiralarlar ve denize açılırlar. Fakat Dickie Ripley'e bağımlılığı ve varlığı konusundaki büyüyen endişesinden bahsetmesiyle, aralarında çıkan şiddetli kavga Ripley'in Dickie'yi öldürmesiyle sonuçlanır. Ripley kıyıya yüzmeden önce suçunun üstünü örtmek için Dickie'nin de içinde bulunduğu bir şekilde tekneyi batırır.

Otel görevlileri onu Dickie'yle karıştırınca Ripley Dickie'nin kimliğini üstlenebileceğini anlar. Dickie'nin imzasını ve pasaportunu üzerine alır ve geçimini onun ödeneğinden sağlamaya başlar. Dikkatlice Marge'ın Dickie tarafından terk edildiğine inanmasını sağlar. Hatta iki otelde kendisi ve Greenlief adına yer ayırtır ve otel çalışanları aracılığıyla "onlar" arasında birbirlerine mesajlar gönderir, bu da Dickie'nin hayatta olduğunu sanmalarını sağlar.

Daha sonra, Ripley Roma'da pahalı bir apartman kiralar. Noel'i yalnız başına kendine pahalı hediyeler alarak geçirir. Dickie'nin arkadaşı Freddie, Dickie'nin apartmanda olduğunu sanarak ziyarete gelir. Hemen Ripley'den şüphelenir; apartmanın Dickie'nin tarzı dikkate alınarak dekore edilmemiştir ve Greenleaf piano çalamazken ev sahibesi sürekli piano çalınmasından şikayet etmektedir. Miles bunun hakkında Ripley'in karşısına çıkmak üzereyken, Ripley onu da öldürür.

Sonraki birkaç hafta içinde, Ripley'in hayatı polis ve Greenleaf'in arkadaşlarıyla arasında "kedi-fare" oyunu hâlini alır. Onun bu çıkmazı zengin varis Meredith Logue (Blanchett)'ta bir karışıklılığa yol açar. Onunla İtalya'ya ilk vardığında tanışmış ve Dickie'yi tanımadan önce kendini Dickie Greenleaf olarak tanıtmıştır. Ripley, Greenleaf'in adına sahte bir intihar notu hazırlar ve Venidik'e taşınır. Peş peşe Marge, Dickie'nin babası ve Amerikalı bir özel dedektif (Philip Baker Hall) Ripley ile yüzleşir. Marge özellikle Dickie'nin ölümüyle ilişkili olarak Ripley'den şüphelenir. Bu sırada Ripley onu öldürmeye hazırlanmaktadır. Marge'ın arkadaşı Peter Smith-Kingsley'in (Jack Davenport) daireye girmesiyle Ripley'in bu girişimi yarıda kalır.

 Ödüller 
Akademi Ödülü adaylıkları
 Ödül Adaylığı Aday En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu Akademi Ödülü Jude Law En İyi Sanat Yönetmeni Akademi Ödülü Roy WalkerBruno Cesari En İyi Kostüm Tasarımı Akademi Ödülü Ann RothHassan Sahili En İyi Özgün Müzik Akademi Ödülü Gabriel Yared En İyi Uyarlama Senaryo Akademi Ödülü Anthony Minghella

Altın Küre adaylıkları
 Ödül Adaylığı Aday Sinema Dalında En İyi Aktör Altın Küre Ödülü - Drama Matt Damon Sinema Dalında En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu Altın Küre Ödülü Jude Law En İyi Sinema Filmi Altın Küre Ödülü - Dram Yetenekli Bay Ripley Golden Globe Award for Best Original Score Gabriel Yared En İyi Yönetmen Altın Küre Ödülü Anthony Minghella

 Kazandığı ödüller 
 En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu BAFTA Film Ödülü – Jude Law
 Blockbuster Entertainment Award for Favorite Supporting Actor – Jude Law
 BFCA Award for Best Score – Gabriel Yared
 En İyi Yönetmen NBR Ödülü – Anthony Minghella
 En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu NBR Ödülü – Philip Seymour Hoffman
 En İyi Uyarlama Senaryo Amerikan Yazarlar Loncası Ödülü - Anthony Minghella
 En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu Film Eleştirmenleri Ulusal Derneği Ödülü – Philip Seymour Hoffman

 Ayrıca bakınız 
 Becerikli Bay Ripley (The Talented Mr. Ripley) romanı ilk kez 1960'ta Purple Noon olarak da bilinen Plein Soleil adıyla çekilmiştir. René Clément'ın yönetmiş olduğu filmin baş rolünde ise Ripley'i canlandıran Alain Delon bulunmaktaydı.
 Tom Ripley'le ilgili diğer film uyarlamaları ise Mr. Ripley's Return (Ripley Under Ground), Ripley's Game ve The American Friend 'dir.

 Dış bağlantılar 

 SanatLog'da film hakkında bir inceleme



 Metacritic'de The Talented Mr. Ripley 
 New York Times'ta The Talented Mr. Ripley Tanıtım filmi 

Kategori:1999 çıkışlı polisiye dram filmleri
Kategori:1999 çıkışlı polisiye gerilim filmleri
Kategori:1990'larda LGBT temalı filmler
Kategori:1990'larda psikolojik gerilim filmleri
Kategori:1990'larda İngilizce filmler
Kategori:1990'larda Amerika Birleşik Devletleri filmleri
Kategori:Amerika Birleşik Devletleri dramatik gerilim filmleri
Kategori:Amerika Birleşik Devletleri polisiye dram filmleri
Kategori:Amerika Birleşik Devletleri psikolojik dram filmleri
Kategori:Amerika Birleşik Devletleri polisiye gerilim filmleri
Kategori:Amerika Birleşik Devletleri psikolojik gerilim filmleri
Kategori:Amerika Birleşik Devletleri LGBT temalı filmleri
Kategori:LGBT temalı dramatik gerilim filmleri
Kategori:Paramount Pictures filmleri
Kategori:Miramax filmleri
Kategori:Anthony Minghella'nın yönettiği filmler
Kategori:Gabriel Yared'in müziğini yaptığı filmler
Kategori:Amerikan polisiye romanlarından uyarlanan filmler
Kategori:Patricia Highsmith'in eserlerinden uyarlanan filmler
Kategori:BAFTA Ödülü kazanan filmler
Kategori:1958'de geçen filmler
Kategori:1959'da geçen filmler
Kategori:Konusu New York'ta geçen filmler
Kategori:Konusu Roma'da geçen filmler
Kategori:Konusu Venedik'te geçen filmler
Kategori:Roma'da çekilmiş filmler
Kategori:Venedik'te çekilmiş filmler
Kategori:Biseksüel temalı filmler
Kategori:Dolandırıcılık ile ilgili filmler
Kategori:Katiller ile ilgili filmler
Kategori:Kimlik hırsızlığı ile ilgili filmler
Kategori:Psikopatlar ile ilgili filmler
Kategori:Üst sınıf ile ilgili filmler
Kategori:İngilizce polisiye dram filmleri