Türkiye'de seçim sistemi

Türkiye'de seçim sistemi, her beş yılda bir düzenlenen yerel, genel ve cumhurbaşkanlığı seçimlerinde farklı yöntemlerle uygulanır. 1945 yılından itibaren, Türkiye çok partili bir demokrasiye sahiptir. 1923'te kurulan tek parti yönetimini sona erdiren ilk demokratik seçim 14 Mayıs 1950 tarihinde yapılmıştır. Genel seçimlerde uygulanan mevcut seçim sistemi %7 seçim barajına sahiptir.

Aşağıdakiler, her seçim türü için kullanılan seçim sistemlerinin kısa bir özetidir:

 Genel seçimler: nüfuslarına bağlı olarak farklı sayıda milletvekili seçen 87 seçim bölgesinden parlamentoya 600 üye seçmek için parti listeli, D'Hondt yöntemli nispi temsil sistemi.
 Yerel seçimler: Büyükşehir ve İlçe Belediye Başkanları, Belediye ve İl Genel Meclis üyeleri, muhtarlar ve muhtar azaları seçilmektedir. Her büyükşehir ve ilçe belediye başkanı tek isimli tek turlu çoğunluk sistemi ile seçilir.
 Cumhurbaşkanlığı seçimleri: İki turlu seçim uygulanır. Hiçbir adayın halk oylamasının en az %50+1'ini elde edememesi durumunda ilk seçimden iki hafta sonra, birinci seçimde yarışan ilk iki adayın yer aldığı ikinci bir seçim düzenlenmesi gerekir.

 Genel seçimler 
sağ|küçükresim|Yüksek Seçim Kurulu, Türkiye'de seçimleri düzenleyen bu konuda en yetkili devlet organıdır.
Türkiye, D'Hondt yöntemli parti listeli nispi temsil sistemi ile beraber yasama organı üyelerini seçer. Bir siyasi parti, kendi başına ya da bulunduğu seçim ittifakının oy oranının bir parçası olarak mecliste temsil edilebilmek için %7'nin üzerinde bir oy almalıdır: bir siyasi parti bölgesel olarak milletvekili çıkartabilecek oy oranını alsa bile, seçim barajını ülke genelinde geçemediklerinde milletvekili çıkartamaz. Türkiye'de 1982'den 2022'ye kadar seçim barajı %10 olarak uygulanmıştır. %10'un altında oy alan partilere verilen tüm oyların boşa gitmesi ve oy oranlarına göre daha fazla milletvekili kazanan partilere oy oranlarına göre daha fazla milletvekili kazandırması nedeniyle bu durum büyük eleştiriler toplamıştır. Örneğin, Türkiye'nin siyasetini temelinden sarsan büyük bir değişim olarak nitelendirilen 2002 seçimlerinde Erdoğan liderliğinde AK Parti, oyların yalnızca %34,28'ini alarak TBMM'de koltukların üçte ikisinden fazlasını kazandı. 1999'da kendisi de seçim barajını aşamayan Baykal liderliğindeki CHP ise oyların yüzde 19,39'u ile ana muhalefet partisi oldu.

2018 genel seçimlerinden önce, seçim ittifaklarını desteklemek için seçim sistemi değiştirildi. Partilerin ittifak olarak seçimlere girmesine izin verildi. İttifakın toplam oyu seçim barajını aştığında, ittifak içindeki partiler için baraj geçersiz kılınır hale geldi, bu da partilerin seçim barajını aşmasına izin verdi. Bu değişikliğin ilk etkisi, dönemde meydana geldi: İYİ Parti, %9.96 oy oranı ile o dönem %10 olan barajın altında kalmasına rağmen, Millet İttifakı sayesinde parlamentoya girmeyi başardı.

Başlangıçta, D'Hondt yöntemi tüm ittifak üyelerine orantılı olarak uygulandı, ancak 31 Mart 2022'de seçim yasasında yapılan değişikliklerden sonra, her bir siyasi parti, kendi başına ya da bir seçim ittifakının bir üyesi olarak, D'Hondt'un hesaplamaları yapılırken her seçim bölgesinde kendi oylarıyla milletvekili çıkartmaya başladı. Değişikliklerden önce milletvekilleri ittifaklara, ardından ittifak içerisindeki siyasi partilere dağıtılıyordu.

 Eleştiriler ve öneriler 
Mevcut sistemin en büyük eleştiri odağı, bir siyasi partinin mecliste temsil edilebilmesi için gerekli olan ülke geneli seçim barajıdır. Ocak 2015'te CHP, barajı %3'e düşürme konusunda meclis önerilerini yenilemiş ancak nispi temsil sisteminde herhangi bir değişiklik önermemiştir, buna karşılık AK Parti, kapsamlı bir sistem reformu olmadan barajın düşürülmesine karşı çıkmıştır.

Temmuz 2013'te, AK Parti, daha az milletvekili seçen daha küçük seçim bölgeleri oluşturmak için "dar bölge sistemi" olarak adlandırılan yeni seçim sistemi çalışmaları yaptı. Bu önerilere göre baraj %10'dan %7 ya da %8'e düşerken, Türkiye o tarihte bulunan 85 seçim bölgesi yerine 129 seçim bölgesine bölünecekti. İstanbul'un kendisi ise 17 veya 20 bölgeye bölünmüş olacaktı. Önerilen düzenlemelerle, sistem en büyük partinin yanı sıra belirli bölgelerde en güçlü olan partilere de fayda sağlayacaktı (AK Parti ve BDP). AK Parti, Aralık 2014'te 550 tek üyeli seçim bölgesi ile reform planlarını açıkladı. Ancak, seçimlerden en az bir yıl önce seçim yasasında herhangi bir değişikliğin meclisten geçmesi gerektiğini düzenleyen yasa maddesi nedeniyle düzenlemeler meclise getirilmedi. Öneriler bazı eleştirmenler tarafından gerrymandering (stratejik taksimat) amaçlı olduğu öne sürülerek eleştirildi.

Seçim barajının gerekliliği, 2018'den bu yana yürütmenin yasamadan ayrılmasından bu yana tartışma konusu olmuştur. 2018 yılından sonra uygulanmaya başlayan seçim ittifakı sistemi, yüksek barajla ilgili eleştirileri önemli ölçüde azalttı. Yeni seçim ittifakı sistemi küçük siyasi partilerin katıldığı ittifakın toplam oy oranının ülke geneli barajı geçmesi durumunda bu siyasi partilerin mecliste temsil edilmesine olanak sağladı. Bununla birlikte, ittifak üyesi olmayan küçük siyasi partiler, seçim barajının hala çok yüksek olmasından ötürü mecliste temsil bulamamaktadır.

 Seçim bölgeleri 
Türkiye, 87 seçim bölgesine ayrılmıştır ve her bölge toplam nüfusuna oranla parlamenter seçer. 2017'deki anayasa değişikliklerinden sonra toplam 550'den 600'e çıkartılan toplam milletvekili sayısı, her seçim bölgesinin nüfusuna orantılı olarak dağıtılır. Yüksek Seçim Kurulu, her bölgenin nüfusunu inceleyerek, o bölgenin milletvekili sayısını artırabilir veya azaltabilir.

 Kronolojik tablo 
Türkiye Büyük Millet Meclisi üye sayısının illere göre dağılımı 1920 yılından bu yana aşağıdaki tabloda görüldüğü gibi değişmiştir:
+ Türkiye'deki şehirlerin yıllara göre parlamento üye sayılarıSeçim yılları 20. yüzyıl 21. yüzyıl 1920 1923 1927 1931 1935 1939 1943 1946 1950 1954 1957 1961 1965 1969 1973 1977 1983 1987 1991 1995 1999 2002 2007 2011 2015201520182023Toplam mv. 436 333 335 348 444 470 492 503 477 537 602 450 450 450 450 450 400 450 450 550 550 550 550 550 550 550 600 600 Şehir                            Adana1933-1956 arasında Seyhan. 7 3 4 481110101113161213131314121414171414141414141515 Adıyaman1954'e kadar Malatya ilinin ilçesi. - - - - - - - - - - 5 4 4 4 4 4 4 4 4 5 6 55 55555Afyonkarahisar Şeriye sicillerine göre 1651 yılından itibaren Karahisar-ı Sahip olan ilin adı Afyonkarahisar olarak da kullanılmaya başlanmıştır. Afyon Kocatepe'de dikilmiş bulunan Atatürk Anıtının kaidesinde de Afyonkarahisar vilayeti ibaresi bulunmaktadır. Daha sonra resmi bir karar olmamasına rağmen Afyonkarahisar adı kısaltılarak Afyon biçiminde kullanılagelmiştir. 11.01.2005 tarih ve 25697 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 5285 sayılı Kanunla Afyon adı Afyonkarahisar olarak değiştirilmiştir.8  6 6 7 7 8 8 8 99 10 7 7 7 7 6 5 6 6 7 7 7755566Ağrı1938'e kadar Bayazıt5  2 3 3 4 4 3 3 3 4 5 3 3 3 4 4 4 4 4 5 4 55 44444Aksaray1924-1933 arasında il olan Aksaray 1933'ten 1989'a kadar Niğde'ye bağlı bir ilçe olarak kaldı.-  3 3 4- -  - - --  - - - - - -- - 3 4 4 4433344Amasya7  4 3 3 3 3 4 4 4 5 6 4 4 4 5 4 4 4 3 4 4 3333333Ankara9  781115161518182122 21 21 24 26 29 23 26 23 28 28 2929 3132323636Antalya6  4 5 5 8 8 8 7 7 9 9 7 7 7 7 7 7 8 9 10 12 13131414141617Ardahan1926'ya kadar il olan Ardahan, 1926'dan 1992'ye kadar Kars'a bağlı bir ilçe olarak kaldı.2  3 - - - - - - - - - - - - - --- - 2 2 2222222Artvin 1921'de il oldu. 1933-1936 arasında merkezi Rize olmak üzere Rize İli'yle birleşerek Çoruh İli oluştu. 1956'da Artvin adını aldı.-  1 22 10 4 4 5 5 5 5 3 3 3 3 3 3 3 2 3 2 2 222222Aydın7  6 5 6 7 8 9 8 58 10 8 8 7 7 7 6 7 6 8 8 8877788Balıkesir 1926'ya kadar adı Karesi.6 81010121213141214151111 10 9 9 7 8 7 9 9 8888899 Bartın 1991'e kadar Zonguldak ilinin ilçesi. - - - - - - - - - - - - - - --- - 2 3 2 2222222 Batman1990'a kadar Siirt ilinin ilçesi. - - - - - - - - - - - - - - -- - - 3 4 4 4444455Batum 16 Mart 1921'de akdolunan Moskova Antlaşması ile Gürcistan'a bırakılmıştır.5------ - - - - - - - -- - - - - - --- - - - -Bayburt 1989'a kadar Gümüşhane ilinin ilçesi.- - - - - - - - - -  - - - - - -- - 2 2 2 2212211Biga1923'te Çanakkale ilinin ilçesi oldu.3  3 - - - - - - - - - - - - - -- - - - - --- - - - -Bilecik 1926'ya kadar Ertuğrul.5  5 4 3 3 5 5 3 3 4 4 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2222222Bingöl1926'ya kadar Genç, 1927-1929 arasında Elazığ ilinin, 1929-1936 arasında Muş ilinin ilçesi.6 2 - -  - 2 2 2 2 3 3 2 2 2 2 2 3 3 3 3 3 3333333Bitlis 1929-1935 arasında Muş ilinin ilçesi.7  23 -  - 2 2 3 2 2 3 2 2 2 2 2 3 3 3 4 4 4433333Bolu8  5 66 10 8 8 8 7 8 8 6 6 5 5 5 5 5 5 6 5 3333333Burdur7  2 2 2 4 3 4 3 3 4 4 3 3 3 3 2 3 3 3 3 3 3333333Bursa7  6 99121212131113141111111111101112141616161818182020Çanakkale1923'te il oldu.-  - 4 5 5 6 6 6 7 8 8 5 5 5 5 4 4 4 4 5 4 4444444Çankırı1925'e kadar Kangırı7  4 4 4 8 6 6 5 5 6 6 4 4 4 3 3 3 3 3 3 3 3322222Çatalca1926'ya kadar bağımsız bir sancak olan Çatalca, 26 Haziran 1926'da İstanbul iline bağlı bir ilçe durumuna getirildi.- 1  - -- - - -  - - - - - -- - ---- - --- - - - -Çorum7  6 5 6 7 8 9 8 89 10 7 7 7 7 6 5 6 5 6 5 5544444Denizli6  5 6 6 89 10 8 7 9 9 7 7 7 6 6 5 6 6 7 7 7777787Diyarbakır1937'ye kadar Diyarbekir.7  7 6 4 8 8 6 7 7 8 9 7 7 7 7 7 7 88101110101111111212 Düzce1999'a kadar Bolu ilinin ilçesi. - - - - - - - - - - - - - -- - -  - - - - 3333333Edirne5  3 4 4 4 6 5 5 5 6 6 5 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4433344Elazığ1937'ye kadar Elaziz.7  6 7 7 6 5 5 5 5 5 6 5 5 5 5 5 4 5 4 5 5 5554455Ergani 1926'da Diyarbakır ilinin ilçesi oldu.11  3 - - - - - - - - - - - -- - ---- - --- - - - -Erzincan5  3 3 3 4 7 5 7 5 5 6 4 4 4 3 3 3 3 3 4 3 3322222Erzurum10  7 77 12 96111012 13 9 9 9 9 8 7 7 7 8 8 7766666Eskişehir7  4 4 4 5 5 5 7 6 7 8 6 6 6 6 5 5 5 5 6 6 6666676Gaziantep1921'e kadar Ayıntab, 1928'e kadar Gaziayıntab.6  5 65 10 7 8 7 78 10 7 7 7 8 8 7 8 9 9910101212121414Gelibolu 1926'da Çanakkale ilinin ilçesi oldu.1  1 - - - - - - - - - - - -- - -- - - - --- - - - -Giresun1921'de il oldu.-  5 5 5 7 7 9 9 8 8 8 6 6 6 6 5 5 5 4 5 5 5544444Gümüşhane6  4 5 3 5 5 5 6 7 6 6 4 4 4 4 3 3 3 2 2 2 2222222Hakkâri1933-1936 arasında Van ilinin ilçesi.6  2 1 1 - 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 2 2 2 2 3 3333333Hatay1938'de Türkiye Cumhuriyeti'ne katıldı, 1939'da il oldu.- - - - -  5 5 6 6 8 9 7 7 7 7 8 7 98101010101010101111 Iğdır1992'ye kadar Kars ilinin ilçesi. - - - - - - - - - - - - - -- - - -  - 2 2 2222222Isparta6  3 4 4 4 5 5 5 5 5 5 4 4 4 4 4 4 4 4 5 4 5544444İçel  1933'te Mersin İli'yle birleşti.6  2 2 2 - - - - - - - - -- -  ---- ----- - - - -İstanbul12231718201928302529393131333844364550616970708588889898İzmir8111212141517151620221717181819161919242424242626262828Kahramanmaraş1973'e kadar Maraş.8  5 5 4 6 5 5 6 7 7 9 6 6 6 7 7 6 7 7 8 9 8888888 Karabük1995'e kadar Zonguldak ilinin ilçesi. - - - - - - - - - - - - - --  --- - 3 3 3322233 Karaman1989'a kadar Konya ilinin ilçesi. - - - - - - - - - - - - - - - -  - - 2 3 3 3322233Kars3  2 6 58 108101010 12 9 9 9 8 8 6 6 5 4 3 3333333Kastamonu8 8  6 89 119111010 10 7 7 6 6 5 4 4 4 5 4 4433333Kayseri7 5  6510 8 10 9 99 11 8 8 8 8 8 7 8 7 9 8 889991010 Kırıkkale1989'a kadar Ankara ilinin ilçesi. - - - - - - - - - - - - -- - - - - 3 4 4 4433333 Kırklareli    1924'te il oldu, 1925'e kadar Kırkkilise.-  3 3 3 3 5 5 5 5 5 6 4 4 4 3 3 3 3 3 4 3 3333333Kırşehir1954-1957 arasında Nevşehir ilinin ilçesi.7  5 3 3 4 5 4 4 3 5 4 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3322222 Kilis1995'e kadar Gaziantep ilinin ilçesi. - - - - - - - - --  - - -- -  --- - 2 2 2222222Kocaeli1923'e kadar İzmit.6  6 771010131011 12 5 5 5 4 5 5 5 7 7 9 10 991111111314Konya10101314151515161719211616161616131413161616161414141515Kozan1926'da Adana ilinin ilçesi oldu.5  2 - - - - - - - - - - -- -  -- - -  --  --- - - - -Kütahya6  871211101210 10 8 8 6 6 6 5 5 5 5 5 6 6 6654455Lazistan1923’te Lazistan Sancağı'nın yerine Rize ili kuruldu. 6 - - - - - - - - - - - -- -  ----  ----- - - - -Malatya11  5 6 6910111211 12 9 6 6 6 6 6 6 6 6 7 7 7766666Manisa1927'ye kadar Saruhan.91010111213121212121411111110 10 8 991110101010991010Mardin6  6 5 3 7 87 10 7 7 8 6 6 6 6 6 5 6 5 6 6 6666666Mersin2002'ye kadar İçel.7  2 2 3 5 7 8 8 7 8 9 7 7 7 7 8 7 9 9 12 12 12121111111313Muğla1926'ya kadar Menteşe.11  3 4 4 6 6 6 5 5 6 7 5 5 5 5 4 4 5 5 6 6 6666677Muş1925-1929 yılları arasında Bitlis ilinin ilçesi.7  3 - 4 4 2 2 3 2 3 4 3 3 3 3 3 3 4 3 4 4 4443343Nevşehir1954'e kadar Kırşehir ilinin ilçesi.- - - - - - - - - -  4 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3333333Niğde6  4 4 4 7 7 8 7 8 8 7 5 5 5 5 5 5 5 3 4 3 3333333Oltu 1926'da Erzurum ilinin ilçesi oldu. 2 - - - - - - - - - - - -- -  ----  ----- - - - -Ordu-  5 6 6 7 8 8 9 89 10 8 8 8 8 7 6 7 6 8 7 7765566Osmaniye1924'e kadar Cebel-i Bereket Sancağı, 1933'e kadar Cebel-i Bereket Vilayeti, 1933-1996 arasında Adana iline bağlı ilçe.3  2 5 3 - - - - - - - - -- - - -- -  - 4 4444444Rize          1924’te Lazistan Sancağı'nın yerine kuruldu, 1933-1936 arasında merkezi Rize olmak üzere Çoruh İli'yle birleşti.-  6 6 6 - 6 6 6 6 6 6 4 4 4 4 4 4 4 3 4 3 3333333 Sakarya1954’e kadar Kocaeli ilinin ilçesi. - - - - - - - - - - 8 6 6 6 6 5 5 6 6 7 6 6677778Samsun1926'ya kadar Canik.6  3 67  99111010121411111110 10 8 9911 10 9999999Siirt6  2 2 2 6 5 5 4 4 4 5 4 4 4 4 4 4 5 3 3 3 3333333Sinop6  4 3 4 6 5 5 5 5 6 6 4 4 4 3 3 3 3 3 3 3 3322222Sivas8  7 77111115121314 15 11 11 10 9 8 7 7 6 7 6 6655555Siverek1926'da Şanlıurfa ilinin ilçesi oldu.6 4 -- - - - - - -  - - --  -- - --  -- --- - - - -Şanlıurfa1984'e kadar Urfa.5  6 5 6 7 7 6 7 7 8 9 7 7 6 7 7 5 7 8 9 11 11111212121414Şebinkarahisar 1926'ya kadar Karahisar-ı Şarki, 1933'te Giresun ilinin ilçesi oldu..5  4 3 3 - - - - - - - - --  -- - --  -- --- - - - - Şırnak - - - - - - - - - - - - --  -- - - 3 3 3 3344444 Tekirdağ-  2 3 4 5 5 6 6 5 6 6 4 4 4 4 4 4 4 4 5 5 5566678Tokat7  4 5 6 8 98 10 99 10 7 7 7 7 7 6 6 6 7 6 7755555Trabzon11  7 8 991111121212 12 9 9 9 8 8 6 7 6 8 7 8866666Tunceli1935'e kadar Dersim, 1926-1936 arasında Elazığ ilinin ilçesi.6  2 - - - 3 2 2 2 3 3 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2222221Uşak1953'e kadar Kütahya ilinin ilçesi.- - - - - - - -  - 4 4 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3333333Van7  3 2 23  3 4 3 3 4 5 3 4 4 4 4 4 5 5 6 7 7788888Yalova1995'e kadar İstanbul ilinin ilçesi.- - - - - - - - - -  - - - - --  - - - 2 2 2222233Yozgat1926'ya kadar Bozok.7  4 5 6 7 7 7 8 7 8 9 6 6 6 6 6 5 5 5 6 6 6644444Zonguldak1924'te il oldu.-  4 761010 1191010 12 9 9 9 9 9 8 9 7 6 6 5555555
Ankara, İzmir, İstanbul ve Bursa hariç Türkiye'nin kalan 77 ilinin tamamı seçim bölgelerinin adını ve sınırlarını paylaşmaktadır. Seçilen milletvekili sayıları 19 ile 36 arasında olan iller iki seçim bölgesine, 36'dan fazla olan iller ise üç seçim bölgesine ayrılmaktadır. İzmir ve Bursa iki alt bölgeye, Ankara ve İstanbul ise üç alt bölgeye ayrılmıştır. Her seçim bölgesi için seçilen milletvekili sayısı aşağıda gösterilmiştir:
BölgeMVB.A.S.P.Adana15419Adıyaman5418Afyonkarahisar619Ağrı4118Amasya322Ankara361424Ankara (I)13822Ankara (II)11324Ankara (III)12324Antalya17124Artvin2122Aydın8120Balıkesir9121Bilecik2123Bingöl3121Bitlis320Bolu324Burdur322Bursa20523Bursa (I)10323Bursa (II)10221Çanakkale424Çankırı221 BölgeMVB.A.S.P.Çorum421Denizli7120Diyarbakır12119Edirne4123Elazığ5520Erzincan2121Erzurum6120Eskişehir6121Gaziantep14322Giresun4121Gümüşhane2122Hakkâri3118Hatay11320Isparta4222Mersin13122İstanbul982324İstanbul (I)35524İstanbul (II)27824İstanbul (III)361022İzmir28824İzmir (I)14423İzmir (II)14424Kars321 BölgeMVB.A.S.P.Kastamonu3122Kayseri10520Kırklareli3224Kırşehir223Kocaeli1421Konya15420Kütahya520Malatya6419Manisa10320Kahramanmaraş8422Mardin6222Muğla7122Muş319Nevşehir321Niğde323Ordu621Rize322Sakarya822Samsun9521Siirt3219Sinop222Sivas5320Tekirdağ8320 BölgeMVB.A.S.P.Tokat519Trabzon6219Tunceli121Şanlıurfa14819Uşak321Van8416Yozgat419Zonguldak5123Aksaray4120Bayburt123Karaman3123Kırıkkale3121Batman517Şırnak422Bartın221Ardahan2123Iğdır2222Yalova324Karabük324Kilis222Osmaniye4120Düzce3223Toplam60015124

 Değişiklikler 

 2018-2023 
sağ|küçükresim|upright=1.82|2023 genel seçimlerinde seçim çevresi başına seçilen milletvekili sayısı
Yüksek Seçim Kurulu (YSK), aşağıdaki on seçim bölgesinin milletvekili sayısını son genel seçimlerde değiştirmiştir:
Seçim bölgesi20182023±Antalya16171Denizli871Eskişehir761İstanbul9898İstanbul (II)28271İstanbul (III)35361 Seçim bölgesi20182023±Kocaeli13141Muş431Sakarya781Tekirdağ781Tunceli211

 2011-2015 
2011 genel seçimlerinden bu yana, Yüksek Seçim Kurulu (YSK) sekiz seçim bölgesinde milletvekili sayısını değiştirmiştir. Ankara'nın iki seçim bölgesinin sınırları da bu dönemde değiştirilmiştir:
sağ|küçükresim|upright=1.82|2015 genel seçimlerinde seçim çevresi başına seçilen milletvekili sayısı
Seçim bölgesi20112015±Ankara31321Ankara (I)16182Ankara (II)15141Bayburt121Elazığ541İstanbul85883İstanbul (I)30311İstanbul (II)27261İstanbul (III)28313 Seçim bölgesi20112015±Kütahya541Manisa1091Muş431Ordu651

 İllere göre milletvekili başına gereken oy sayısı 
küçükresim|upright=2.27|Türkiye'nin farklı illerinde her bir milletvekili için gereken oy sayısı (2015)
Verilen örnekte her ildeki seçmen sayısı 17 Mayıs 2015 tarihinde açıklanmıştır. 2015 yılında güncellenen rakamlarda Türkiye'de toplam 53.741.838 seçmen bulunmaktadır, bu da her milletvekiline düşen 97.712 seçmen anlamına gelmektedir. Bununla birlikte, seçim sistemi nedeniyle bu sayı iller arasında eşit değildir. İzmir, milletvekili başına düşen seçmen sayısı 118.669 seçmen ile en yüksek olan il olarak hesaplanmıştır. Bununla birlikte, Bayburt'ta bir milletvekili tarafından temsil edilen 27.089 seçmen bulunmaktadır.

2015 yılında verilen örnekte, iller arasındaki farklılığa iki faktör neden olmuştur: Türkiye'nin en büyük şehirleri ve illeri olan İzmir, İstanbul ve Ankara, özellikle küçük illerin temsiliyetini arttıran seçim yasası nedeniyle seçmen başına en az temsiliyeti elde etmiştir. İkinci olarak, milletvekillerinin illere dağıtımı seçmen sayısına göre değil, toplam nüfusa göre yapılmaktadır, bu durum doğurganlık oranı fazla olan illerde bir oya düşen temsiliyet sayısının değerini arttırmıştır. Örnekler arasında yer alan bazı durumlar: 2015 yılında HDP'nin güçlü olduğu Hakkari'de 154.705 seçmen 3 milletvekili ile temsil edilirken, Yalova'da 166.060 seçmen 2 milletvekili ile temsil edilmiştir. 2015 yılında AK Parti ve HDP, 974.219 seçmenin oy verdiği Şanlıurfa'da toplam 12 milletvekili kazanırken, CHP ve MHP ortalamanın üzerinde oy aldıkları Manisa'da sadece 9 milletvekili ile temsil edilmiştir. TBMM daha önce bu konuya yönelik tasarı sunan Yusuf Halaçoğlu'nun tasarısını reddetmiştir.

 Meclis aritmetiği 
Bir partinin anayasa değişikliği yapabilmesi için ya beşte üç çoğunluğa sahip olması gerekir ya da üçte iki çoğunluğa sahip olması gerekir, diğer faktörler ise yürütme organına doğrudan etki eden durumları gösterir:

 301 sandalye – veto edilen yasayı tekrar geçirmek
 360 sandalye – önerilen anayasa değişikliklerinin referanduma sunulması (beşte üç çoğunluk)
 400 sandalye – referanduma gerek kalmadan anayasayı değiştirmek (üçte iki çoğunluk)

 Yerel seçimler 

 2013 yerel yönetim reformu 
2013'teki yerel yönetim reformunda, belediye meclis üyeleri ve belediye başkanlarının sayıları seçimlerden önce azaltıldı. Yeniden yapılanma sürecinde 1040 belde kaldırıldı. Bu nedenle, 2009'a kıyasla 2014'te seçilen belediye başkanlarının sayısı azaldı.

2009 ve 2014 yıllarında seçilen büyükşehir ve ilçe belediyeleri ile belediye meclis üyeleri aşağıdaki tabloda gösterilmektedir:
Seçim yapılan2009 yılında seçilen2014 yılında seçilen±Büyükşehir belediyeleri1630 14İlçe belediyeleri29031351 1552İl Genel Meclisi üyeleri32811251 2030Belediye meclis üyeleri32.39220.500 11.892Toplam38.59223.132 15.460

 Kaynakça 

Kategori:Türkiye'de cumhurbaşkanlığı seçimleri
Kategori:Türkiye'de seçimler
Kategori:Türkiye'de genel seçimler
Kategori:Türkiye'de yerel seçimler
Kategori:Türkiye Büyük Millet Meclisi