Çatal kuyruklular

Çatal kuyruklular (Diplura), içtençeneliler (Entognatha) sınıfı altı bacaklılar alt şubesinden bir böcek türüdür.

 Morfoloji 

İçtençeneliler sınıfı içinde serkus taşıyan tek takımdır. Boyları 2 mm den 6 cm ye (Heteroyapyx) arasında değişen, gözsüz, beyaz veya sarımsı renkli, vücutlarının üzeri değişik sıklıkta tüylü, pek nadir olarak pullu, boncuk dizisi şeklinde segmentli antenleri ve ısırıcı ağız parçaları olan, nemli ve gevşek yapılı topraklar içerisinde yaşayan hayvanlardır.

Yapılarıyla böcekler (Insecta) sınıfının gümüşçünler (Thysanura) takımına geçiş gösterirler.

 Beslenmeleri 

Besinleri, kendi türdeşleri (yamyamlık), diğer kanatsız böcekler ve küçük toprak hayvanlarıdır. Avlarını ilk olarak duyargalarının yardımı ile sabitleştirir, daha sonra vücutlarının arka kısmını akrep gibi vücutlarının üzerinden öne doğru kıvırarak serkuslarını da devreye sokarlar. Daha sonra avlarını parçalarlar. Campodeidae familyasının üyeleri her şeyi (alg, mantar, ölü bitkiler vs) yer.

 Adlandırma 
Adını, 11. karın segmentindeki üyelerinin iplik (Campodeidae), kısa bir 8duyarga (Projapygidae) ya da kerpeten (Japygidae) gibi bir serkusa dönüşmesinden dolayı almıştır.

 Sınıflandırma 

 Dicellurata 
 Japygoidea
 Dinjapygidae 
 Dinjapyx
 Leipojapyx
 Japygidae 
 Evalljapyginae 
 Evalljapyx 
 Mixojapyx  
 Occasjapyx
 Heterojapyginae 
 Heterojapyx
 Japyginae 
 Allojapyx 
 Allurjapyx 
 Austrjapyx 
 Burmjapyx 
 Catajapyx 
 Chiljapyx 
 Deutojapyx 
 Dipljapyx 
 Epijapyx 
 Ferrojapyx 
 Gallojapyx 
 Hecajapyx 
 Holjapyx 
 Indjapyx 
 Japygianus 
 Japyginus 
 Japyx 
 Megajapyx 
 Mesjapyx 
 Metajapyx 
 Monojapyx 
 Nelsjapyx 
 Notojapyx 
 Oncojapyx 
 Opisthjapyx 
 Parindjapyx 
 Psalidojapyx 
 Rectojapyx 
 Teljapyx 
 Troglojapyx 
 Ultrajapyx 
 Unjapyx 
 Urojapyx
 Provalljapyginae 
 Ctenjapyx 
 Eojapyx  
 Nanojapyx
 Incertae sedis
 Atlasjapyx 
 Choujapyx 
 Indojapyx  
 Pauperojapyx
 Parajapygidae
 Ectasjapyx 
 Lacandonajapyx 
 Miojapyx 
 Parajapyx
 Rhabdura 
 Campodeoidea 
 Campodeidae
 Campodeinae 
 Afrocampa 
 Allocampa 
 Anisocampa 
 Camachancampa 
 Campodea 
 Campodella 
 Clivocampa 
 Condeicampa 
 Edriocampa 
 Eumesocampa 
 Eutrichocampa 
 Haplocampa 
 Helladocampa 
 Juxtlacampa 
 Leniwytsmania 
 Libanocampa 
 Litocampa 
 Meiocampa 
 Metriocampa 
 Mimocampa 
 Natalocampa 
 Nesocampa 
 Notocampa 
 Ombrocampa 
 Oncinocampa 
 Orientocampa 
 Parallocampa 
 Paratachycampa 
 Patrizicampa 
 Podocampa 
 Spaniocampa 
 Tachycampa 
 Torocampa 
 Tricampa
 Hemicampinae 
 Hemicampa 
 Triocampa
 Lepidocampinae 
 Lepidocampa
 Plusiocampinae 
 Cestocampa 
 Hystrichocampa 
 Plusiocampa  
 Silvestricampa 
 Vandelicampa
 Syncampinae
 Syncampa
 Octostigmatidae 
 Octostigma
 Procampodeidae
 Procampodea
 Projapygoidea
 Anajapygidae 
 Anajapyx
 Octostigmatidae 
 Octostigma
 Projapygidae
 Projapyx 
 Symphylurinus
 Unassigned
 †Onychojapyx
 †Plioprojapyx

 Kaynakça 
 Prof. Dr. Alı Demirsoy (1992), Yaşamın Temel Kuralları (Entomoloji)