Mirza Şefi Vâzıh

Mirza Şefi Vazıh (Azerbaycanca: Mirzə Şəfi Vazeh) - Azerbaycanlı şair, eserlerini Azerbaycan Türkçesinde ve Farsça yazmıştır.

Mirza Şefi 1794 yılında Gence'de doğdu. Dedesi Muhammed Şafi Gence  asilzadelerinden idi, babası Kerbelayi Sadıh sonuncu Gence hükümdarı Cavad Han'ın sarayında mimar olmuştur.

İlk tahsilini medresede aldı ve burada Arapça ve Farsça öğrendi. 1840 yılında  Tiflis'e taşındı ve eski öğrencisi Mirza Fatali Ahundov'un yardımıyla okul oğretmeni oldu. Tiflis'te yaşadığı yıllarda Vazeh edebiyata daha çok zaman ayırmış oldu ve 1844 yılında "Divan-i Hikmet" adlı birçok ünlü Azeri, Rus ve yabancı aydınların katıldığı bir edebi toplum kurdu. Bu toplumun üyeleri arasında Alman  şair ve gezgin Friedrich Martin von Bodenstedt de var idi ve Almanya'ya döndükten sonra Vazeh şiirlerini Almancaya çevirerek "Mirza Şafi şarkıları" («Die Lieder des Mirza-Schaffy») adı ile çap ettirdi. Kitap popüler oldu ve diğer Avrupa dillerine de tercüme olundu. Ancak Vazehin ölümünden sonra F. von Bodenstedt şarkıların kendisine ait olduğunu iddia etti.

Mirza Şefi Vazeh V.V.Grigoryev ile birlikte Azerbaycan Türkçesinde ilk ders kitaplarından biri olan "Kitabi-türki" adlı kitap da yazmıştır.

Mirza Şefi Vazeh 1852 yılında Tiflis'te öldü.

 Hayatı 

 Doğum tarihi 
Mirza Şefi Sadık oğlu, XVIII–XIX yüzyılların eşiğinde Gence'de inşaatçı Kerbelayi Sadık'ın ailesinde doğmuştur. Şairin doğum tarihi tam olarak net değildir. Büyük Sovyet Ansiklopedisi, Kısmi Edebiyat Ansiklopedisi ve Felsefe Ansiklopedisi'nde Mirza Şefi'nin doğum yılı 1796 olarak belirtilmiştir,bazı yazarlar ise şairin 1794 yılında doğduğunu düşünmektedir.

Doğu bilimci Adolf Berjenin'in yazılarına göre, 1851 yılında Tiflis'in sokaklarında "mütevazı 60 yaşlarında bir Türk" ile karşılaşmıştı; bu kişi Mirza Şefi Vazi idi. Berjenin'in sözlerinden, şairin 1800 yılına kadar doğmuş olduğu anlaşılmaktadır. Arşiv belgelerinde ise tamamen farklı bilgiler yer almaktadır. Örneğin, "1845 yılına ait hizmet formu listesi"nde Mirza Şefi'nin 40 yaşında olduğu yazılmıştır ("1845 yılında Tiflis kaza okullarında hizmet veren memurlar" hakkında olan arşiv işinden alınmıştır). Buradan, Vazi'nin 1805 yılında doğmuş olduğu sonucuna varılmaktadır. Aynı zamanda, "1852 yılına ait hizmet formu listesi"nde ise "doğum gününden 45 yıl geçtiği" belirtilmiştir — bu da şairin 1807 yılında doğmuş olduğunu göstermektedir; bu bilgiler, "Tiflis'teki gymnasiumlarda Tatar dili küçük öğretmeni Mirza Şefi'nin ölümü hakkında" olan arşiv işinden alınmıştır. Doğu bilimci Ivan Yenikolopov'a göre, bu kaynaklardan en güvenilir olanı, Mirza Şefi'nin amiri A. K. Monastırski'nin imzası ile onaylanmış "1845 yılına ait hizmet formu listesi"dir.

 Kaynakça 

Ayrıca bakınız
 Azeri yazarlar listesi

Kategori:Azeri şairler
Kategori:1794 doğumlular
Kategori:1852'de ölenler
Kategori:Gence doğumlular