Şibam

Şibam (), Şibam Hadramut () veya resmi adıyla Surlu Kadim Şibam Şehri, Yemen'in Hadramut Vadisinde bulunan 7 bin nüfuslu bir kasabadır. Hadramut Mahfuzatına bağlı Şibam Müdiriyyesinin yönetim merkezidir. Şehir bazıları 11 kata ulaşan çok katlı kerpiç evleri ile meşhurdur. Şehir, sakinlerini bedevi saldırılardan koruyacak şekilde tasarlanmıştır.

Şehir 3. yüzyıl civarında kurulmuş ve MS 300'de Hadramut Krallığının başkenti olmuştur. Antik ticaret yolları üzerindeki stratejik konumu sayesinde müreffeh bir yer olur. Tahminen 1700 yıldır şehir devamlı meskundur. 1982 senesinde Şibam, benzersiz mimarisi ve kültürel ehemmiyeti sebebiyle UNESCO Dünya Mirası Listesine alınır. Ayrıca Çölün Manhattanı (), Çölün Şikagosu () isimleriyle de anılmaktadır.

 Tarih 

 Antik 
Şehrin adına ilk kez MS 3. yüzyıla tarihlenen belgelerde rastlanmıştır. Şehrin önemi Hadramut Krallığının başkenti Şebve şehrinin yıkılmasının ardından başkent edilmesi ile artar.

 Modern 
El-Mükella ve Şihr ile Kuayti Sultanlığının üç büyük şehrinden biriydi.

1982 senesinde Unesco Dünya Mirası Listesine girer.

2008 Yemen Siklonunda sel basması sonucunda bazı binalar hasar görür ve çöker. Yemen İç Savaşı sırasında da tahribata uğrar. 2015 yılında ise Eski San'a ile birlikte UNESCO'nun "risk altındaki kültürel varlıklar" listesine girer.

 Mimari 
Şibam'da bulunan tüm yapılar kerpiçten yapılmıştır ve bunlardan 500 kadarı yüksekliği 5 ilâ 11 kat arasında değişen çok katlı evlerdir. Çok katlı yapıların pek çoğunda, her katta bir ya da iki daire yer alır. Çoğu bitişik nizamda inşa edilen ve evler arasında sokak olarak 1-2 metrelik geçitlerin bırakıldığı şehrin mimari yapısı, bedevi saldırılarından korunmak için bu şekilde geliştirilmiştir. Şibam'ın yaklaşık olarak 1700 yıllık bir şehir olduğu sanılmakla birlikte, şehirde bulunan yapıların çoğu 16. yüzyıldan kalmadır. Kerpicin dayanıksızlığı nedeniyle çabuk yıpranan evler yüzyıllar boyunca pek çok onarım ve yıkım da görmüştür.

Şibam batılı kaynaklarda çoğu zaman "en eski gökdelenler şehri" ya da "çölün Manhattan'ı" olarak anılır. Şehir, kent planlamacılığının en eski ve en iyi uygulandığı yerlerden biridir.Old Walled City of Shibam , UNESCO World Heritage Centre Dünyadaki en yüksek kerpiç binalar, 30 metreyi aşan yükseklikleriyle Şibam'da bulunmaktadırlar. Bu yapılar dünyada apartman tarzı yapıların ilk örneklerinden biri olarak kabul edilmektedir. Kerpiç yapıların dış cephelerine yağmur ve rüzgârlardan zarar görmemesi için kalın bir mantolama işlemi uygulanır ve cephelerin belirli aralıklarla elden geçirilmesi gerekir.

Şehrin yakınlarında bulunan Tarim kasabası da Hadramut Vadisi'ndeki en uzun yapıya ev sahipliği yapar. El-Minder Camii'nin yaklaşık 53 metre uzunluğundaki kerpiç minaresi bölgenin ve Güney Arap Yarımadası'nın en yüksek minaresidir.p. 9, The Shadow Factory: The Ultra-Secret NSA from 9/11 to the Eavesdropping on America, James Bamford, Random House, Inc., 2009, ISBN 0-307-27939-1.

 Şibam'da tehlikeler 
Şehir 2008 yılındaki yoğun yağışlar nedeniyle bir sel felaketi geçirdi. Şehirde bulunan çoğu binanın temeli sel suları nedeniyle hasar gördü ve bu yüzden pek çok bina çöktü. 2009 yılında El Kaide'nin şehri ziyaret eden turistlere yönelik gerçekleştirdiği bombalı saldırı 6 kişinin ölümü, 4 kişinin yaralanması ile sonuçlandı.

 Galeri 

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 
 Shibamonline.net
 Shibam on archnet.org
 World Heritage Site 
 Travel Adventures 
 Shibam Urban Development Project

Kategori:Yemen'deki Dünya Mirasları
Kategori:Arap mimarisi
Kategori:Yemen'deki arkeolojik sitler
Kategori:Tehlike altındaki Dünya Mirasları