Jean le Rond d'Alembert

Jean le Rond d'Alembert (16 Kasım 1717 - 29 Ekim 1783), Fransız matematikçi, mekanikçi, fizikçi, filozof ve müzik teorisyeniydi. 1759 yılına kadar olan sürede Denis Diderot ile birlikte Encyclopédienin yardımcı editörlüğünü yapmıştır. Dalga denkleminin çözümü amacıyla geliştirdiği yöntem olan "d'Alembert formülü" onun adını taşır....

 Çocukluğu 
Paris'te doğan d'Alembert, yazar Claudine Guérin de Tencin ve topçu birliği subayı olan şövalye Louis-Camus Destouches'in gayri meşru çocuğudur. Destouches, d'Alembert's doğduğunda, ülke dışındaydı ve o doğduktan birkaç gün sonra annesi onu Saint-Jean-le-Rond de Paris Kilisesi'nin merdivenlerine bıraktı. Geleneklere göre, kilisenin koruyucu azizinin ismini aldı. D'Alembert bir yetimhaneye verilmişti yalnız kısa bir süre sonra bir camcının eşi tarafından evlatlık edinildi. Destouches gizli bir şekilde Jean le Rond'un eğitim masraflarını karşıladı fakat babalığının resmi olarak tanınmasını istemedi.

 Çalışmaları 
D'Alembert, Traité de dynamique (1743) adlı eserinde Newton’un ilkelerini temel alarak mekaniğin yeni bir dalını geliştirdi. Burada kendi adıyla anılan ‘d’Alembert ilkesi'ni formüle etti; bu ilkeyle, Newton'un üçüncü hareket yasasının yalnızca sabit cisimler için değil, serbestçe hareket edebilen cisimler için de geçerli olduğunu ortaya koydu. 1744'te akışkanlar mekaniğiyle ilgili Traité de l’équilibre et du mouvement des fluides'te d'Alembert ilkelerini sıvıların denge ve hareket teorisine uyguladı. Bu çalışmanın ardından, türev kuramının bir dalı olan kısmi diferansiyel denklemler geliştirildi; bu alandaki ilk makaleleri 1747'de yayımlanan Réflexions sur la cause générale des vents adlı eserinde yer aldı. 1749'da Recherches sur la precession des equinoxes et sur la nutation de la terre (Ilım Noktalarının Yalpalaması ve Yer Ekseninin Dalgalanması Üzerine) adlı büyük eserini yayımladı. Daha sonra 1754-56 yılları arasında üç ciltlik Recherches sur differentes points importantes du systeme du monde (Yer Sisteminin Değişik Önemli Noktaları Üzerine Araştırmalar) eserini kaleme aldı.James, Ioan, 2019, ss. 15-16.

1754'te Académie des sciences üyesi olarak seçildi ve 9 Nisan 1772'de akademinin Daimî Sekreteri oldu.Jean LE ROND, dit d’ ALEMBERT (1717-1783) Secrétaire perpétuel www.academie-francaise.fr/immortels  1758'de Encyclopédie ile ilişkisini kesti.James, Ioan, 2019, s. 18.

Müzik teorisi üzerine de yazdı. Besteci Rameau'nun müzik yapısı hakkındaki düşünceleri üzerine kapsamlı çalışması Eléments de musique théorique et pratique suivant les principes de M. Rameau bunlardan birisidir..

Oran testi ilk kez d'Alembert tarafından yayımlandı.

 Özel hayatı 
D'Alembert Paris'te dönemin bazı salonlarının, özellikle Marie Thérèse Rodet Geoffrin, Marquise du Deffand ve Julie de Lespinasse salonlarının müdavimi olmuştu. Ayrıca, Mademoiselle de Lespinasse'a âşık oldu ve bunun sonucunda birlikte yaşamaya başladılar.

 Ölümü 
Uzun yıllar boyunca sağlık problemleri çekti ve ölümü idrar kesesindeki rahatsızlığı nedeniyle gerçekleşti. İnançsız olarak tanınan D'Alembert,: "D'Alembert, though privately an atheist and materialist, presented the respectable public face of 'la philosophie' in the French capital while remaining henceforth uninterruptedly aligned with Voltaire.": "Unlike the French and English deists, and unlike the scientific atheists such as Diderot, d'Alembert, and d'Holbach, such English scientists as David Hartley and Joseph Priestley presented their scientific theories as evidence for their scriptural views.": "In positive theory there was a wide divergence between Voltaire's panpsychic deism and Diderot's physiological materialism, or d'Alembert's agnostic positivism and Helvetius' sociological materialism." sıradan ve isimsiz bir mezara defnedildi.

Kaynakça

Kategori:1717 doğumlular
Kategori:1783'te ölenler
Kategori:18. yüzyılda Fransızlar
Kategori:18. yüzyıl yazarları
Kategori:Fransız matematikçiler
Kategori:Fransız fizikçiler
Kategori:Fransız filozoflar
Kategori:Fransız ateistler
Kategori:Fransız Akademisi üyeleri
Kategori:Fransız Bilimler Akademisi üyeleri
Kategori:Prusya Bilim Akademisi üyeleri
Kategori:Ateist fizikçiler
Kategori:Ateist filozoflar
Kategori:Ateist yazarlar
Kategori:18. yüzyıl Fransız fizikçileri
Kategori:Royal Society üyesi Fransızlar
Kategori:Royal Society üyeleri
Kategori:Paris Üniversitesinde öğrenim görenler
Kategori:Paris doğumlu fizikçiler
Kategori:Paris doğumlu matematikçiler