Avrupa Konseyi Parlamenter Meclisi

Avrupa Konseyi Parlamenterler Meclisi'' (AKPM'''), Avrupa Konseyi'nin parlamenter kolu ve insan haklarını, demokrasiyi ve hukukun üstünlüğünü savunmaya adanmış ve 46 ülkenin üye olduğu uluslararası bir kuruluştur.

Meclis, Avrupa Konseyi üye devletlerinin ulusal parlamentolarından seçilen 306 üyeden oluşur ve genellikle yılda dört kez, bir hafta süren genel kurul toplantıları için Strasbourg'da toplanır.

Hükûmetleri temsil eden yürütme organı olan ve sürekli diyalog içinde olduğu Bakanlar Komitesi ile birlikte Avrupa Konseyi'nin iki yasal organından biridir. Bununla birlikte, genellikle örgütün "motoru" olarak kabul edilen, hükûmetleri insan hakları konularında sorumlu tutan, devletleri demokratik standartları korumaya zorlayan, yeni fikirler öneren ve reform için ivme yaratan Meclistir.

Meclisin ana hedefleri arasında şunlar yer almaktadır:

 yeni üye devletlere üyelik şartı olarak tüm infazların sona erdirilmesini zorunlu tutarak Avrupa'da ölüm cezasına son verilmesi;
 Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'ni mümkün kılmak ve bunun için bir plan sağlamak;
 Avrupa Konseyi üye devletlerinde insan hakları ihlallerini açığa çıkaran yüksek profilli raporlar hazırlamak;
 1989'dan bu yana eski Sovyet ülkelerinin demokrasiyi benimsemelerine yardımcı olmak;
 birçok ilerici yeni ulusal yasaya ilham vermek ve bunları şekillendirmeye yardımcı olmak; ve
 üye devletlerin çatışmayı aşmasına veya bölücü siyasi veya sosyal konularda fikir birliğine varmasına yardımcı olmak.

 Diller 
Avrupa Konseyi'nin resmi dilleri İngilizce ve Fransızcadır, ancak Meclis çalışma dilleri olarak Almanca ve İtalyancayı da kullanır. Her milletvekilinin ayrı bir kulaklığı ve üzerinde dinlemek istedikleri dili seçebilecekleri bir masası vardır. Yabancı konuklar, Meclisin çalışma dillerinden farklı bir dilde hitap etmek istediklerinde, kendi tercümanlarını getirmelidirler.

 Katılımcılar 
Meclisin, her üye devletin parlamentoları tarafından atanan veya seçilen 306 asil ve 306 yedek This number is fixed by article 26. olmak üzere toplam 612 üyesi vardır. Delegasyonlar ulusal parlamentodaki dengeyi yansıtmalıdır, dolayısıyla hem iktidar partilerinin hem de muhalefetin üyelerini içermelidir. Her ülkenin nüfusu, temsilci sayısını ve oy sayısını belirler. Bu, her ülkenin bir oya sahip olduğu Avrupa Konseyi'nin yürütme organı olan Bakanlar Komitesi'nin tersidir. Kırgızistan, Ürdün, Fas ve Filistin parlamentoları tam üye olmasalar da Meclis ile "Demokrasi için Ortak" statüsüne sahiptir - bu, delegasyonlarının Meclis çalışmalarına oy hakkı olmadan katılmasına izin verir - ve ayrıca Kanada, İsrail ve Meksika parlamentolarından gözlemci delegeler de vardır.

Meclise katılım masrafları – esas olarak seyahat ve konaklama masrafları – ilgili delegasyonun ulusal parlamentosu tarafından karşılanır. Raportör olarak atanan az sayıdaki üye, Meclis çalışmalarını yürütürken masrafları Avrupa Konseyi tarafından karşılanmaktadır.

AKPM'nin bazı önemli eski üyeleri şunlardır:

 Birleşik Krallık Başbakanı Sir Winston Churchill, eski Almanya Şansölyesi Helmut Kohl, eski İtalya Başbakanı Silvio Berlusconi, eski Türkiye Cumhurbaşkanı Abdullah Gül, eski Kıbrıs Cumhurbaşkanı Glafkos Klerides, eski Finlandiya Cumhurbaşkanı Tarja Halonen, eski Gürcistan Cumhurbaşkanı Mikhail gibi eski devlet veya hükûmet başkanları Saakashvili, eski Arnavutluk Cumhurbaşkanı Sali Berisha ve diğerleri.

 Parlamento delegasyonunun kompozisyonu 
DelegasyonSandalyeKatılım Arnavutluk41995 Andorra21994 Ermenistan42001 Avusturya61956 Azerbaycan62001 Belçika71949 Bosna-Hersek52002 Bulgaristan61992 Hırvatistan51996 Kıbrıs Cumhuriyeti31961–1964, 1984 Çekya71991 Danimarka51949 Eston31993 Finlandiya51989 Fransa181949 Gürcistan51999 Almanya181951 Yunanistan71949–1969, 1974 Macaristan71990 İzlanda31959 İrlanda41949 İtalya181949 Letonya31995 Lihtenştayn21978 Litvanya41993 Lüksemburg31949 Kuzey Makedonya31995 Malta31965 Moldova51995 Monako22004 Karadağ32007 Hollanda71949 Norveç51949 Polonya121991 Portekiz71976 Romanya101993 San Marino21988 Sırbistan72003 Slovakya51993 Slovenya31993 İspanya121977 İsveç61949 İsviçre61963 Türkiye181949 Ukrayna121995 Birleşik Krallık181949

 Notlar 
Belarus Ulusal Meclisi'nin özel konuk statüsü 13 Ocak 1997'de askıya alındı.

Rusya Federasyonu, 16 Mart 2022'de Avrupa Konseyi üyesi olmaktan çıktı.

Azerbaycan'ın AKPM'deki yetkileri, AKPM'nin Azerbaycan parlamento heyetinin akreditasyonunu reddetmesinin ardından, 25 Ocak 2024'te askıya alındı, ancak Avrupa Konseyi üyeliği askıya alınmadı.

 Demokrasi Ortağı statüsüne sahip parlamentolar 
Demokrasi Ortağı statüsüne sahip parlamentolar, Avrupa Konseyi'nin belirli temel değerlerine yönelik çalışma taahhüdünde bulunur ve ilerlemelerinin ara sıra değerlendirilmesini kabul eder. Buna karşılık, Meclis ve komitelerinin çalışmalarına katılmak üzere heyetler gönderebilirler, ancak oy hakkı yoktur.
Delegasyon Sandalye Nüfus Üye başına nüfus Demokrasi Ortağı statüsü verilen yıl Ürdün 3 10.954.200  2016  Kırgızistan 3 6.586.600  2014  Fas 6 36.261.700  2011Filistin 3 5.227.193   2011 

 Gözlemci statüsündeki parlamentolar 
Delegasyon Sandalye Nüfus Üye başına nüfus Gözlemci statüsü verilen yıl Kanada 6 35.151.728   1996  İsrail 3 9.350.580   1957  Meksika 6 126.014.024   1999

 Diğer delegasyonlar 
Kosova Meclisi, Meclis ve komitelerinin çalışmalarına katılmak üzere bir delegasyon belirlemeye davet edildi, ancak oy hakkı yoktur. Meclisin çalışmaları kapsamında Kosova ve kurumlarına yapılan tüm atıflar, Kosova'nın statüsüne halel getirmez.
Delegasyon Sandalye Nüfus Üye başına nüfus Davet yılı Kosova 3  1.806.279  602.093 2016 

 Davetli temsilciler 
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nin iki temsilcisi meclis görüşmelerine katılmak üzere davet edilmiştir.
Katılımcılar Sandalye Nüfus Üye başına nüfus Davet yılı Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti 2 382.836  191.418 2004 James Ker-Lindsay, The Foreign Policy of Counter Secession: Preventing the Recognition of Contested States , p. 149: "... despite strong opposition from the Cypriot government, the Turkish Cypriot community was awarded observer status in the PACE"

 Siyasi gruba göre kompozisyon 
Meclis'te altı siyasi grup vardır.
Grup Başkan Koltuklar Sosyalistler, Demokratlar ve Yeşiller Grubu (SOC) Frank Schwabe (Almanya)  Avrupa Halk Partisi (EPP/CD) Davor Ivo Stier (Hırvatistan)  Avrupa Muhafazakârlar Grubu ve Demokratik İttifak (EC/DA) Ian Liddell-Grainger (Birleşik Krallık)  Avrupa için Liberaller ve Demokratlar İttifakı (ALDE) Iulian Bulai (Romanya)  Birleşik Avrupa Solu Grubu (UEL) Andrej Hunko (Almanya)  Herhangi bir gruba ait olmayan üyeler

 Başkanlar 
Avrupa Konseyi Parlamenterler Meclisi Başkanları:
DönemİsimÜlkeSiyasi üyelik1949Édouard Herriot (geçici)Radikal Party1949–1951Paul-Henri SpaakSosyalist Parti1952–1954François de MenthonCumhuriyetçi Halk Hareketi1954–1956Guy MolletSosyalist Parti1956–1959Fernand DehousseSosyalist Parti1959John Edwardsİşçi Partisi1960–1963Per FederspielVenstre1963–1966Pierre PflimlinCumhuriyetçi Halk Hareketi1966–1969Geoffrey de Freitasİşçi Partisi1969–1972Olivier ReverdinLiberal Parti1972–1975Giuseppe VedovatoHristiyan Demokrasi1975–1978Karl CzernetzAvusturya Sosyal Demokrat Partisi1978–1981Hans de KosterÖzgürlük ve Demokrasi için Halk Partisi1981–1982José María de AreilzaDemokratik Merkez Birliği1983–1986Karl AhrensAlmanya Sosyal Demokrat Partisi1986–1989Louis JungAvrupa Halk Partisi Grubu1989–1992Anders BjörckAvrupa Demokratik Grubu1992Geoffrey FinsbergAvrupa Demokratik Grubu1992–1995Miguel Ángel Martínez MartínezSosyalist Grup1996–1999Leni FischerAvrupa Halk Partisi Grubu1999–2002Russell JohnstonAvrupa için Liberaller ve Demokratlar İttifakı2002–2004Peter SchiederSosyalist Grup2005–2008René van der LindenAvrupa Halk Partisi Grubu2008–2010Lluís Maria de PuigSosyalist Grup2010–2012Mevlüt ÇavuşoğluAvrupa Demokratik Grubu2012–2014Jean-Claude MignonAvrupa Halk Partisi Grubu2014–2016Anne BrasseurAvrupa için Liberaller ve Demokratlar İttifakı2016–2017Pedro AgramuntAvrupa Halk Partisi Grubu2017–2018Stella KyriakidesAvrupa Halk Partisi Grubu2018Michele NicolettiSosyalistler, Demokratlar ve Yeşiller Grubu2018–2020Liliane Maury PasquierSosyalistler, Demokratlar ve Yeşiller Grubu2020–2022Rik DaemsAvrupa için Liberaller ve Demokratlar İttifakı2022–günümüzTiny KoxBirleşik Avrupa Sol Grubu

 Başkan Yardımcıları 
Dönem İsim Ülke Siyasi bağlantı 2020-günümüz Nicole Gries-Trisse La République En Marche! Andreas Nick Almanya Hristiyan Demokrat Birliği Akif Çağatay Kılıç Adalet ve Kalkınma Partisi Roger Gale Muhafazakar Parti Alvise Maniero Beş Yıldız Hareketi Antonio Gutierrez İspanyol Sosyalist İşçi Partisi Oleksandr Merezhko Halkın Hizmetkarı Snježana Novaković Bursac Bağımsız Sosyal Demokratlar İttifakı Cema Grozdanova Bulgaristan'ın Avrupa Kalkınması için Vatandaşlar Tomislav Tolušić Hırvat Demokratik Birliği Miroslava Němcová Demokratik Yurttaşlık Partisi Lars Aslan Rasmussen Sosyal Demokratlar Kimmo Kiljunen Finlandiya Sosyal Demokrat Partisi Iraklı Kobakhidze Gürcü Rüyası Inese Lībiņa-Egnere Yeni Birlik Susanne Eberle-Strub İlerici Yurttaş Partisi Laima Liucija Andrikienė Vatan Birliği Gusty Graas Demokrat Parti

 Genel Sekreter 
Ocak 2021'de Meclis, Despina Chatzivassiliou-Tsovilis'i Meclis Genel Sekreteri olarak seçti ve Mart 2021'den itibaren beş yıllık bir dönem için görev yaptı.

Strasbourg merkezli 80 kişilik çok uluslu bir sekreterliğin başında bulunuyor ve 1949'da Meclisin kurulmasından bu yana bu göreve gelen ilk kadın ve aynı zamanda Yunan uyruklu ilk kişidir.

 Ayrıca bakınız 

 Avrupa Kültür Sözleşmesi
 Avrupa İnsan Hakları Ödülü
 Václav Havel İnsan Hakları Ödülü

 Notlar 

 Kaynakça 

Kategori:1949'da Avrupa'da kurulan oluşumlar
Kategori:1949'da kurulan kuruluşlar
Kategori:Avrupa uluslararası kuruluşları
Kategori:Avrupa'da siyaset
Kategori:İncelenmemiş çeviri içeren sayfalar