Dâmad Gürcü Halil Rifat Paşa

Dâmad Gürcü Halil Rifat Paşa (1795 - 4 Mart 1856), II. Mahmud ve Abdülmecid dönemlerinde görev yapmış Gürcü asıllı Osmanlı devlet adamıdır. Dört kez Kaptan-ı Deryalık yapmıştır.

Osmanlı devlet adamı Dâmad Mahmud Celâleddin Paşa'nın babası ve Prens Sabahattin'in dedesidir.

 Yaşamı 
GürcüHatice Aynur, Saliha Sultan'ın düğününü anlatan surnâmeler, 1834: Kısım. İnceleme ve tenkitli metin , Harvard University, Department of Near Eastern Languages and Civilizations, 1995, p. 8.Necdet Sevinç, Osmanlı sosyal ve ekonomik düzeni, Üçdal Neşriyat, 1985, p. 344.Osman Sak, İrfan Çalışkan, Tarihi, kültürü ve sanatıyla Eyüpsultan Sempozyumu, VII: tebliğler , Eyüp Belediyesi Kültür ve Turizm Müdürlüğü, 2003, p. 159.Mehmet Zeki Pakalın, Sicill-i Osmanî zeyli: Kemterî-Mehmed Tahir Bey, Türk Tarih Kurumu, 2008, p. 156.Ufuk Gülsoy, Osmanlı Gayrimüslimlerinin askerlik serüveni , Simurg, 2000, p. 43.Dünden bugüne İstanbul ansiklopedisi: A - Z , Türkiye Ekonomik ve Toplumsal Tarih Vakfı, 1995, v.1 p. 266. asıllı olan Halil Rifat Paşa, Koca Mehmed Hüsrev Paşa tarafından evlatlık alınıp yetiştirilen yüz kadar çocuktan birisiydi. Mühürdarlık ve hazinedarlık görevlerinden sonra Tophane müşirliğine (topçu sınıfı komutanı) yükseldi. Bu görevi sırasında Taksim Kışlası'nı yaptırdı.

1828-1829 Osmanlı-Rus Savaşı sırasında Rusya'ya elçi olarak gönderildi. Rusya'dan döndükten sonra  kaptan-ı derya oldu ve donanmayı gençleştirip ıslah etmeye çalıştı. 1834 yılında Padişah II. Mahmud'un kızı Saliha Sultan ile evlenerek Osmanlı hanedanına dâmad oldu. Bu evlilikten kızı Ayşe Sıdıka Hanımsultan ve oğlu Sultanzade Abdülhamid Bey (küçük yaşta ölmüştür) dünyaya geldi. Saliha Sultan'ın genç yaşta ölümü üzerine İsmet Hanım ile yaptığı ikinci evlilikten Mahmud Celaleddin adlı oğlu dünyaya geldi.Belkıs Altuniş Gürsoy, Damat Mahmud Celaleddin Paşa, IX. Eyüp Sultan Sempozyumu (13-15 Mayıs 2005) Tebliğ Kitapçığı, Erişim tarihi:22.05.2013 

1836'da serasker tayin edildi. 1839'da Ticaret Nazırı oldu. 1843'te ikinci defa kaptan-ı deryalığa tayin edildi. 1845'te Trabzon valiliği görevine getirildi. 1847''de üçüncü kez kaptan-ı derya oldu. 1848–1854 yıllarında Aydın, Cezayir-i Bahr-i Sefid Eyaleti  ve Bursa valiliklerinde bulundu. 1854-1855 arasında dördüncü defa kaptan-ı deryalık yaptı.

1856 yılında öldü ve Eyüpsultan'da bulunan Hüsrev Paşa Türbesi'nin bitişiğindeki türbesine gömüldü.

 Aldığı görevler 
Aldığı çeşitli idari görevler aşağıda sıralanmıştır:
 Temmuz 1839-Mayıs 1840: Serasker
 Ekim 1842-Şubat 1843: Meclis-i ahkam-ı adliye reisi
 Mart 1843-Ağustos 1845: Kaptan-ı derya
 Eylül-Aralık 1845: Ticaret nazırı
 Şubat 1846-Ocak 1847: Trabzon valisi
 Temmuz 1847-Nisan 1848: Kaptan-ı derya
 Nisan-Haziran 1848: Meclis-i ahkam reisi
 Kasım 1848-Temmuz 1851: Aydın Vilayeti valisi
 Temmuz 1851-Ekim 1852: Cezayir-i Bahr-i Sefid Vilayeti valisi
 Eylül 1852-Aralık 1853: Hüdâvendigâr Vilayeti valisi
 Mayıs 1854-Ağustos 1855: Kaptan-ı derya

 Kaynakça 

Kategori:Kaptan-ı deryalar
Kategori:1856'da ölenler
Kategori:Osmanlı padişah damatları
Kategori:Osmanlı Gürcüleri
Kategori:1795 doğumlular
Kategori:İstanbul ilinde ölenler
Kategori:Osmanlı paşaları
Kategori:İstanbul ilinde defnedilenler
Kategori:Osmanlı elçileri
Kategori:1828-1829 Osmanlı-Rus Savaşı'ndaki kişiler
Kategori:Bilgi kutusu bulunmayan kişiler
Kategori:Kırım Savaşı'nda Osmanlı askerleri