Önce senaryosu sonra romanı yazılan filmler

Önce senaryosu sonra romanı yazılan filmler (İngilizce: Novelization)

Sinema başlangıcından beri edebiyatla yakın bir etkileşim içinde olmuş ve sayısız roman, hikâye ve oyun sinemaya uyarlanmıştır. Ancak bazı durumlarda bunun tersi de gerçekleşmiş ve filmlerin senaryolarından romanlar, resimli romanlar ve tiyatro oyunları da yazılmıştır. Bunlar genellikle bir pazarlama stratejisinin ürünleri olmuşlardır. Gişede başarılı olması beklenen bir filmin başarısını desteklemek veya garanti altına almak için ısmarlanan romanlar olduğu gibi zaten başarı kazanmış bir filmin rüzgârından yararlanarak ekstra gelir elde etmek için de bu yola başvurulduğu olmuştur. Bu romanların yayım tarihlerinin özel zamanlara denk getirilmesine de çalışılmıştır. Örneğin ünlü Aşk Hikayesi filminin senaryosundan bir roman oluşturulmak istenmiş ve yine filmin senaristine ısmarlanan roman özellikle 'Sevgililer Günü"nde piyasaya verilmiş ve beklendiği gibi bir bestseller olmuştur. Benzer şekildeki diğer filmlerin senaryolarından uyarlanmış romanlar da aşağı yukarı filmin gösterime çıktığı aynı yıl veya en geç bir sonraki yıl yayımlanmışlardır. Bu romanlar çoğunlukla ve doğal olarak filmle aynı adı taşıyorlardı. Bazı filmler ise kendileri birer roman uyarlaması oldukları halde ayrıca farklı yazarlar tarafından film romanları da çıkartılmıştır, buna bir örnek Ay Harekatı filmidir.

Önce senaryosu sonra romanı yazılan filmlerin bir listesi aşağıdadır:

YılFilmin özgün adıFilmin Türkçe adıFilmin senaristiKitabın yazarıKitabın yayımlandığı yılNotlar1949   The Third Man  Üçüncü Adam  Graham Greene  Graham Greene  1950  Yazar Graham Greene önce senaryoyu yazmış, ertesi yıl, 1950'de senaryosuna bir ön hazırlık olarak yazdığı kısa romanını kitap halinde de yayımlamıştı.1953   Les Vacances de M. Hulot  Bay Hulot'nun Tatili  Jacques Tati-Henri Marquet  Jean-Claude Carrière  1958  Jacques Tati'nin 1953'te yönettiği filmin romanı 1958'de Fransa'da yayımlandı. Kitabı Pierre Etaix resimlemişti. Roman Türkiye'de 1974'te Milliyet Yayınları'ndan Tatil Günleri adıyla çıktı.1955  Mr. Arkadin /Confidential Report   Ölüm Raporu Orson Welles (kendi hikâyesinden)  Maurice Bessy  1955  Filmin karakterleri zaten Üçüncü Adam filmine dayanıyordu. Romanın yazarının da Orson Welles olduğu belirtilmiştir, oysa roman Maurice Bessy adlı bir gölge yazar tarafından Fransızca yazılmıştır. İngilizceye sonradan çevrilmiştir.1961  Tintin et le mystère de la Toison d'Or   Tenten ve Altın Post  André Barret (Hergé'in karakterlerinden)  Francis Boucrot  1962  Konusu Türkiye'de geçen ve 1961 yılında çevrilen filmin ardından, filmden alınan renkli ve siyah-beyaz fotoğraflarla bir tür fotoroman tarzında büyük boy bir film kitabı da oluşturulmuştur. 1961  The Misfits  Uygunsuzlar  Arthur Miller  Arthur Miller  1961  Görünüşte roman formatındaki kitabının önsözünde yazar Arthur Miller, bu alışılmadık formatın yeni bir deneme olduğunu, kitabının roman, oyun ve senaryo formatlarının dışında olduğunu belirtmiştir. (The Misfits, Dell Publishing Co. Inc.,New York)1963   Charade  Öldüren Şüphe  Peter Stone  Marc Behm  1963  Film, Peter Stone'un "Redbook" dergisinde yayımlanan "The Unsuspecting Wife" (Kuşkulanmayan Zevce) adlı kısa hikâyesinden uyarlanmıştır. Senaryoyu da yine Peter Stone kendi öyküsünden uyarlayarak yazmıştır. Sonradan çıkan romanının gölge yazarı Marc Behm olmakla birlikte, kapağında yazarın Peter Stone olduğu belirtilmiş, roman Marc Behm'e ithaf edilmiştir.1964  The Fall of the Roman Empire   Roma İmparatorluğu'nun Çöküşü Ben Barzman, Basilio Franchina, Philip Yordan  Harry Whittington  1964  Filmin özgün senaryosuna dayanarak Harry Whittington tarafından yazılan aynı adlı bir roman da o yıl piyasaya verilmişti.1966  Fantastic Voyage  Fantastik Yolculuk  Isaac Asimov  Isaac Asimov  1966   Roman Türkiye'de Kan Damarlarında Yolculuk adıyla yayımlandı1968  2001: A Space Odyssey  2001 Uzay Yolu Macerası  Stanley Kubrick  ve Arthur C. Clarke  Arthur C. Clarke  1968  Senaryo ve roman atbaşı gitmiş ve birbirinden alıntılar olmuştur.1970  Love Story  Aşk Hikayesi  Erich Segal  Erich Segal  1970  Erich Segal Paramount'a önce senaryoyu yazdı. Filmin promosyonu için şirket yazardan bir de filmin romanını yazıp "Sevgililer Günü"ne yetiştirmesini istemişti. Filmden önce çıkan roman bestseller oldu.1971  Summer of '42  Yaz Günüydü   Herman Raucher  Herman Raucher  1971  Filmden önce çıkan roman bestseller oldu. Roman Türkiye'de En Tatlı Yaz adıyla 1972'de çıktı. 1971  Harold and Maude  Harold ve Maude   Colin Higgins   Colin Higgins  1971   Higgins kendi özgün senaryosunu filmle aynı yıl roman haline getirdi. Film tiyatroya da uyarlandı, Türkiye'de de defalarca sahnelendi.1978  Capricorn One  Hükmedenler (film)   Peter Hyams  Bernard L. Ross(İngiltere)/Ron Goulart (ABD)      Filmin popüler olmasından sonra biri İngiltere'de Bernard L. Ross, diğeri de ABD'de Ron Goulart tarafından olmak üzere iki kez romanı yazılmıştır.1978  The Deer Hunter   Avcı   Deric Washburn/Michael Cimino   E. M. Corder  1979  Senaryodan ertesi yıl roman haline getirildi.1978  Halloween  Yabancı   John Carpenter, Debra Hill  Curtis Richards   1979  ABD'de "Bantam Books" tan çıktı. 1979  Moonraker  Ay Harekatı   Ian Fleming  Christopher Wood  1979  Moonraker filmi bir roman uyarlamasıydı ve senaryosu Ian Fleming tarafından 1955 tarihli kendi romanından uyarlanıp yazılmıştı. Ancak 1979'da bir de filmden uyarlanan roman piyasaya verildi. Romanın adı biraz değiştirilmiş ve "James Bond and Moonraker" yapılmıştı.1988  Tucker: The Man and His Dream  Tucker  Arnold Schulman, David Seidler   Robert Tine  1988  "Pocket Books"'tan filmle aynı yıl çıktı.1989  The Abyss  Işığın Bittiği Yer/Derinlik Sarhoşluğu   James Cameron   Orson Scott Card  1989  James Cameron'ın senaryosunu yazıp yönettiği bu filmden uyarlanan roman, Orson Scott Card tarafından yazıldı ve aynı yıl piyasaya verildi.2006  Ultraviolet  -   Kurt Wimmer  Yvonne Navarro  2006 2006  Zwartboek  Kara Kitap   Gerard Soeteman, Paul Verhoeven  Laurens Abbink Spaink   2006 

 Kaynakça 

Kategori:Film listeleri
Kategori:Romanı sonradan yazılmış filmler
Kategori:Spin-off
Kategori:Türlerine göre kitaplar