Dakelce

Dakelce (kendilerince Dakelhghuni, Dakelhghunek; İngilizce Dakelh, Carrier, Carrier proper), Kanada'da Britanya Kolombiyası bölgesinde konuşulan Atabask dillerinden bir Kızılderili dilidir. Kimileri iki ayrı dil (Dakelce ve Güney dakelcesi) olarak sınıflandırır. En yakın akrabası Nadoten-Vetsuvetencedir. Nadoten-Vetsuvetenler ve Sekanilerle birlikte Carrier Sekani Tribal Council adı altında idari birlik oluştururlar. 

 Diyalekt ve kabileler 
Asıl Dakel dilleri ya da dili [kendilerince Dakelh, Yinka Déné, Yinka Whut’en; İngilizce Dakelh dialects or languages, Carrier proper]

 Dakelce [kendilerince Dakelhghuni; İngilizce Dakelh, Carrier, Central Carrier, Nak’albun/Dzinghubun dialect, Stuart/Trembleur dialect, Stuart-Trembleur Lake dialect]. Tl’azt’en Band, Nak’aẕdli Band ve Yekooche Band kabilelerince konuşulur.
 Güney Dakelcesi [kendilerince Dakelhghunek; İngilizce Southern Carrier]
 Neçako Dakelcesi [İngilizce Nechakoh dialect, Fraser/Nechako dialect]
 Lheidli şivesi [İngilizce Lheidli dialect]. Lheidli T’enneh kabilesince konuşulur.
 S̠aik’uẕ şivesi [İngilizce Saikuz or Stoney Creek dialect]. S̠aik’uẕ First Nation (ya da eski adıyla Stoney Creek Band) kabilesince konuşulur.
 Nadleh şivesi [İngilizce Nadleh dialect]. Nadleh Whut’en Band kabilesince konuşulur.
 Stelakoh şivesi [İngilizce Stelakoh dialect]. Stelakoh Band kabilesince konuşulur.
 Tesetl’adak şivesi [İngilizce Tesetl’adak or Cheslatta dialect]. Cheslatta Band kabilesince konuşulur.
 Blackwater Dakelcesi [İngilizce Blackwater dialect]
 Lhtakoh şivesi [İngilizce Lhtakoh dialect]. Red Bluff Band kabilesince konuşulur.
 Ndazko şivesi [İngilizce Ndazko or Nazko dialect]. Nazkoh Band kabilesince konuşulur.
 Lhoosk’us şivesi [İngilizce Lhoosk’us or Kluskus dialect]. Kluskus Band kabilesince konuşulur.
 Lhk’acho şivesi [İngilizce Lhk’acho or Ulkatcho dialect]. Ulkatcho Band kabilesince konuşulur.

 Yazı 
Dakel hece yazısı

küçükresim|upright=1.14|Dakel heceyazısı örneği

+ Dakel heceyazısı tablosu Ünsüzler Ünlüler Sonda a ʌ e i o u b ᗭ ᗪ ᗫ ᗬ ᗩ ᗨ ᗮ t ᗡ ᗞ ᗟ ᗠ ᗝ ᗜ ᐪ d ᑕ ᑐ ᑓ ᑔ ᑎ ᑌ  tʼ ᗧ ᗤ ᗥ ᗦ ᗣ ᗢ  k ᗺ ᗷ ᗸ ᗹ ᗶ ᗵ ᐠ g ᗴ ᗱ ᗲ ᗳ ᗰ ᗯ ᐟ kʼ ᘀ ᗽ ᗾ ᗿ ᗼ ᗻ ᘁ tʃ ᙠ ᙝ ᙞ ᙟ ᙜ ᙛ  dʒ ᘛ ᘗ ᘘ ᘙ ᘖ ᘔ  tʃ' ᘡ ᘞ ᘟ ᘠ ᘝ ᘜ  ts ᙦ ᙣ ᙤ ᙥ ᙢ ᙡ  dz ᙍ ᙊ ᙋ ᙌ ᙉ ᙈ  tsʼ ᙬ ᙩ ᙪ ᙫ ᙨ ᙧ  n ᘇ ᘄ ᘅ ᘆ ᘃ ᘂ ᐣ m ᘍ ᘊ ᘋ ᘌ ᘉ ᘈ ᒼ ŋ       ᓑ l ᘧ ᘤ ᘥ ᘦ ᘣ ᘢ ᑊ ɬ ᘳ ᘰ ᘱ ᘲ ᘯ ᘮ ᒡ tɬ ᘹ ᘶ ᘷ ᘸ ᘵ ᘴ  dl ᘭ ᘪ ᘫ ᘬ ᘩ ᘨ  tɬ' ᘿ ᘼ ᘽ ᘾ ᘻ ᘺ  s ᙓ ᙐ ᙑ ᙒ ᙏ ᙎ ᔆ s̪        z ᙅ ᙂ ᙃ ᙄ ᙁ ᙀ ᙆ z̪       ᙇ ʃ ᙙ ᙖ ᙗ ᙘ ᙕ ᙔ ᙚ x ᗉ ᗆ ᗇ ᗈ ᗅ ᗄ ᐥ ɣ ᗏ ᗌ ᗍ ᗎ ᗋ ᗊ ᐦ h ᐸ ᐳ ᐶ ᐷ ᐱ ᐯ ᑋ w ᗕ ᗒ ᗓ ᗔ ᗑ ᗐ  xʷ ᗛ ᗘ ᗙ ᗚ ᗗ ᗖ  j ᘓ ᘐ ᘑ ᘒ ᘏ ᘎ  YOK ᐊ ᐅ ᐈ ᐉ ᐃ ᐁ  ʔ       ᐧ

 Örnekler 

 Dakelh  Dakel (kişi)
 Dakelhne Dakel halkı
 dune adam
 ts'oodun (Dakelce) s̠kui (Güney Dakelcesi) çocuk 
 sus kara ayı 
 shas̠ boz ayı 
 dut'ai kuş 
 khez yumurta 
 d̠ẕulh dağ
 kw'us̠ bulut 
 chan yağmur
 too su
 s̠um yıldız
 kwun ateş 
 lhiz (Dakelce) lhez (Güney Dakelcesi) kül
 yok (Dakelce; Güney Dakelcesi/Neçako) koo (Güney Dakelcesi/Blackwater) ev
 'ilho (Dakelce) lhuk'ui (Güney Dakelcesi) bir
 kwulai' (Dakelce) skwunlai (Güney Dakelcesi) beş

 Dipnotlar 

 Dış bağlantılar 
 http://www.ydli.org/linginfo.htm  The Yinka Déné Language Institute

Kategori:Kızılderili dilleri
Kategori:Denesey dilleri
Kategori:Kuzey Atabask dilleri
Kategori:Kanada yerli dilleri