1960 Kıbrıs Cumhuriyeti yasama seçimleri

1960 Kıbrıs Cumhuriyeti yasama seçimleri, Kıbrıs Cumhuriyeti'nde 31 Temmuz 1960 tarihinde yapılan yasama seçimleridir. Bu seçimlerde Temsilciler Meclisi'nin üyeleri seçilmiş olup iki cemaatin de katıldığı tek yasama seçimleridir. Seçimlerin sonucunda Glafkos Klerides Temsilciler Meclisi'nin ilk başkanı olurken Orhan Müderrisoğlu Temsilciler Meclisi'nin ilk başkan yardımcısı olmuştur.

Seçim Sistemi
Kıbrıs'ın bağımsızlığı üzerine geliştirilmiş olan yeni Kıbrıs Cumhuriyeti Anayasası gereğince Temsilciler Meclisi'nin 50 üyesi olması kararlaştırılmış; hükümet kadrolarındaki 70:30 Rum-Türk oranı gereğince bu üyelerin 35'i Rum ve 15'i Türk olacak şekilde belirlenmişti. Ayrıca Rum Cemaat Meclisi'nin üçü azınlık temnsilcileri olmak üzere 26 üyesi ve Türk Cemaat Meclisi'nin 30 üyesi bulunmaktaydı ve bu meclislerin seçimleri de Temsilciler Meclisi seçimlerine ek olarak 7 Ağustos 1960'ta gerçekleştirildi.

1959'da çıkartılan seçim yasası gereğince Kıbrıs altı seçim bölgesine bölündü ve seçmenlere bölgelerine atanan vekil sayısı kadar vekile oy verme hakkı tanındı.Marshall William Conley (1967) Political Community and Social Conflict: Cyprus Aynı yasa ve Kıbrıs Cumhuriyeti Anayasası seçimler için ayrı çoğunluk prensibini uygulamaya koymuş, Rum ve Türk seçimlerini ve çoğunluklarını birbirlerinden ayırmıştır.

+ Temsilciler Meclisi üye sayıları Kaza  Rum vekil sayısı  Türk vekil sayısı  Toplam vekil sayısı Lefkoşa Kazası12517 Mağusa Kazası7310 Limasol Kazası 729 Larnaka Kazası 325 Baf Kazası 426 Girne Kazası 213

Seçim Süreci
Seçimlerdeki adaylar önceden belirlenmiş olup bu durum seçim rekabetini büyük ölçüde engelledi. Eski Lefkoşa belediye başkanları Temistoklis Dervis ve Yannis Klerides'in önderlik ettiği Demokratik Birlik, seçim sisteminin Yurtsever Cephe'ye imtiyaz geçtiğini öne sürerek seçimlere katılmayı reddettiler.Yitzhak Oron Middle East Record Volume 1, 1960 The Moshe Dayan Centre, p225

Yurtsever Cephe ve AKEL, bir seçim anlaşması yaparak Temsilciler Meclisi vekilliklerini 30-5 ve Cemaat Meclisi vekilliklerini 20-3 şeklinde paylaştılar; bu durum pek çok yerde partili adayların rakipsiz seçilmesini ve bağımsızların adaylıktan çekilmelerine yol açtı. Limasol'da seçimlerin tek kadın adayı Kallisteni Mauni adaylıktan çekilirken Baf'taki Rum adaylar rakipsiz seçildi.

Eski EOKA üyelerinden enosis yanlısı olan ve Kıbrıs'ın bağımsızlığına sıcak bakmayan bir grup, tepki olarak Pankıbrıs Mücadeleciler Birliği adında bir yapılanma kurarak ikisi Lefkoşa'da, biri Girne'de ve biri Larnaka'da olmak üzere dört aday çıkardı.

Türk seçmen listelerinde Kıbrıs Milli Türk Birliği adayları büyük ölçüde rakipsiz seçildiler. Temsilciler Meclisi seçimlerinde KMTB 6 bağımsız adaya karşı yarışırken Cemaat Meclisi seçimlerinde bağımsız aday Bükay Köprülü'nün adaylıktan çekilmesi sebebiyle herhangi bir seçim yapılmadı.

Ermeni cemaati içerisinde Ermeni temsilcinin belirlenmesi için gayrıresmi bir adaylık seçimi yapıldı. Berç Tilbiyan ve Vahram Levonyan arasında yapılan seçimleri Tilbiyan kazandı ve Yurtsever Cephe listesinden aday gösterilerek rakipsiz seçildi.

 Sonuçlar 

 Temsilciler Meclisi 
PartiOy%SandalyeRum ToplumuYurtsever Cephe82,88856.130AKEL51,71935.05Pankıbrıs Mücadeleciler Birliği5,3973.70Bağımsızlar7,7365.20Geçersiz/boş oy ––Toplam147,74010035Kayıtlı seçmen/katılım216,31057,59–Türk ToplumuKıbrıs Milli Türk Birliği  15Bağımsızlar  0Geçersiz/boş oy ––Toplam6,729 15Kayıtlı seçmen/katılım9,15473.5–Kaynak: Nohlen & Stöver, Oron

 Cemaat Meclisleri 
PartiOy%SandalyeRum Cemaat MeclisiYurtsever Cephe5,06188.2920AKEL  3Bağımsızlar61810.780Ermeniler  1Maronitler  1Latinler  1Toplam5,73210026Türk Cemaat MeclisiKıbrıs Milli Türk Birliği  30Toplam  30Kaynak: Oron, Conley

Seçim sonrasında seçilen vekillerden Andreas Papadopulos, Osman Örek, Fazıl Plümer ve Niyazi Manyera, Cumhurbaşkanı III. Makarios tarafından bakan olarak atandıkları için 25 Eylül 1960'ta ara seçimler gerçekleştirildi. Bu ara seçimlerde Rum adaylardan Dafnis Panayides galip gelirken Türk adaylardan Mağusa adayı Nebil Nabi rakipsiz seçilmiş, Lefkoşa'daki seçimlerde ise KMTB'nin iki adayına karşılık bağımsız aday Mehmet Kemal Deniz seçilerek o dönemin ilk seçilmiş bağımsızı olmuştur.

 Kaynakça 

Kategori:Kıbrıs Cumhuriyeti'nde seçimler
Yasama seçimleri
Kıbrıs
Kıbrıs