50. Türkiye Hükûmeti

50. Türkiye Hükûmeti veya I. Çiller Hükûmeti, Doğru Yol Partisi Genel Başkanı ve İstanbul Milletvekili Tansu Çiller'in başkanlığında, 25 Haziran 1993 tarihinde kuruldu. Doğru Yol Partisi ile Sosyaldemokrat Halkçı Parti (18 Şubat 1995 tarihi itibarıyla Cumhuriyet Halk Partisi) arasında kurulan koalisyon hükûmeti, 5 Ekim 1995 tarihine kadar görev yaptı.

 Arka plan 
Türkiye'nin 49. hükûmetinin başbakanı DYP'li Süleyman Demirel'di. Süleyman Demirel'in cumhurbaşkanı seçilmesiyle birlikte DYP, Tansu Çiller'i yeni genel başkan olarak seçti ve Tansu Çiller Türkiye'nin 50. hükûmetini kurdu. Türkiye'nin ilk (ve şimdiye kadarki tek) kadın başbakanı oldu. Öte yandan SHP'li Başbakan Yardımcısı Erdal İnönü partisinin liderliğinden istifa ederek koltuğunu Murat Karayalçın'a bıraktı. 1995 yılında SHP ve Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) mevcut CHP adı altında birleşti ve Hikmet Çetin partinin geçici genel başkanı olarak seçildi.Sina Akşin-Bülent Tanör:Türkiye Tarihi Cilt 5,Cem Yayınevi, İstanbul  p.94 50. hükûmet temelde 49. hükûmetle aynı hükûmet olmasına rağmen, liderlerdeki değişiklik, aşağıdaki tabloda gösterildiği gibi, bakanlarda daha sonra birçok değişikliğe neden oldu.

 Kabine 
 Görev  İsim  Siyasi Parti Başbakan Tansu Çiller  Doğru Yol Partisi Devlet Bakanı ve Başbakan Yardımcısı Erdal İnönü25 Haziran 1993 - 12 Eylül 1993  Sosyaldemokrat Halkçı Parti Murat Karayalçın12 Eylül 1993 - 27 Mart 1995 Hikmet Çetin27 Mart 1995 - 5 Ekim 1995  Cumhuriyet Halk Partisi Devlet Bakanı ve Hükûmet Sözcüsü Bekir Sami Daçe  Doğru Yol Partisi Devlet Bakanı Ali Şevki Erek28 Kasım 1993 - 30 Mayıs 1995 Nurhan Tekinel28 Kasım 1993 - 14 Ağustos 1994 Mehmet Gazioğlu24 Ekim 1993 - 28 Kasım 1993 Ahmet Esat Kıratlıoğlu14 Ağustos 1994 - 5 Ekim 1995 Mehmet Gölhan25 Haziran 1993 - 24 Ekim 1993 Ahmet Şanal25 Haziran 1993 - 28 Kasım 1993 Nafiz Kurt Şükrü Erdem Necmettin Cevheri Güneş Müftüoğlu25 Haziran 1993 - 28 Kasım 1993 Aykon Doğan7 Şubat 1994 - 5 Ekim 1995 Mustafa Çiloğlu25 Haziran 1993 - 28 Kasım 1993 Yıldırım Aktuna Cemil Erhan25 Haziran 1993 - 7 Şubat 1994 Ayvaz Gökdemir14 Ağustos 1994 - 5 Ekim 1995 Mehmet Ali Yılmaz28 Kasım 1993 - 15 Temmuz 1994 Abdülbaki Ataç28 Kasım 1993 - 5 Ekim 1995 Aysel Baykal27 Mart 1995 - 5 Ekim 1995  Cumhuriyet Halk Partisi Ziya Halis27 Mart 1995 - 18 Haziran 1995 Onur Kumbaracıbaşı27 Mart 1995 - 5 Ekim 1995 Algan Hacaloğlu27 Mart 1995 - 5 Ekim 1995 Salih Sümer27 Temmuz 1994 - 27 Mart 1995  Sosyaldemokrat Halkçı Parti Türkan Akyol25 Haziran 1993 - 27 Temmuz 1994 Azimet Köylüoğlu27 Temmuz 1994 - 27 Mart 1995 Mehmet Gülcegün5 Ekim 1994 - 27 Mart 1995 Bahattin Alagöz27 Aralık 1994 - 27 Mart 1995 İbrahim Tez25 Haziran 1993 - 27 Temmuz 1994 Önay Alpago27 Temmuz 1994 - 27 Mart 1995 Erman Şahin25 Haziran 1993 - 27 Temmuz 1994 Fikri Sağlar27 Temmuz 1994 - 2 Ekim 1994 Mehmet Kahraman25 Haziran 1993 - 25 Haziran 1994 Adalet Bakanı Mehmet Seyfi Oktay25 Haziran 1993 - 27 Temmuz 1994 Mehmet Moğultay27 Temmuz 1994 - 5 Ekim 1995 Millî Savunma Bakanı Nevzat Ayaz25 Haziran 1993 - 24 Ekim 1993  Doğru Yol Partisi Mehmet Gölhan24 Ekim 1993 - 5 Ekim 1995 İçişleri Bakanı Mehmet Gazioğlu25 Haziran 1993 - 24 Ekim 1993 Nahit Menteşe24 Ekim 1993 - 5 Ekim 1995 Dışişleri Bakanı Hikmet Çetin25 Haziran 1993 - 27 Temmuz 1994  Sosyaldemokrat Halkçı Parti Mümtaz Soysal27 Temmuz 1994 - 28 Kasım 1994 Murat Karayalçın12 Aralık 1994 - 27 Mart 1995 Erdal İnönü27 Mart 1995 - 5 Ekim 1995  Cumhuriyet Halk Partisi Maliye ve Gümrük Bakanı İsmet Attila  Doğru Yol Partisi Millî Eğitim Bakanı Nahit Menteşe25 Haziran 1993 - 24 Ekim 1993 Nevzat Ayaz24 Ekim 1993 - 5 Ekim 1995 Bayındırlık ve İskan Bakanı Onur Kumbaracıbaşı25 Haziran 1993 - 27 Temmuz 1994  Sosyaldemokrat Halkçı Parti Mustafa Yılmaz27 Temmuz 1994 - 23 Eylül 1994 Halil Çulhaoğlu5 Ekim 1994 - 27 Mart 1995 Erman Şahin27 Mart 1995 - 15 Temmuz 1995  Cumhuriyet Halk Partisi Halil Çulhaoğlu15 Temmuz 1995 - 5 Ekim 1995 Sağlık Bakanı Rifat Serdaroğlu25 Haziran 1993 - 28 Kasım 1993  Doğru Yol Partisi Kazım Dinç28 Kasım 1993 - 14 Ağustos 1994 Doğan Baran14 Ağustos 1994 - 5 Ekim 1995 Ulaştırma Bakanı  Mehmet Köstepen25 Haziran 1993 - 12 Nisan 1995 Nafiz Kurt12 Nisan 1995 - 29 Mayıs 1995 Ali Şevki Erek29 Mayıs 1995 - 5 Ekim 1995 Tarım ve Köyişleri Bakanı Refaiddin Şahin Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Mehmet Moğultay25 Haziran 1993 - 27 Temmuz 1994  Sosyaldemokrat Halkçı Parti Nihad Matkap27 Temmuz 1994 - 27 Mart 1995 Aydın Güven Gürkan27 Mart 1995 - 4 Haziran 1995  Cumhuriyet Halk Partisi Ziya Halis18 Haziran 1995 - 5 Ekim 1995 Sanayi ve Ticaret Bakanı Tahir Köse25 Haziran 1993 - 27 Temmuz 1994  Sosyaldemokrat Halkçı Parti Mehmet Dönen27 Temmuz 1994 - 27 Mart 1995 Hasan Akyol27 Mart 1995 - 5 Ekim 1995  Cumhuriyet Halk Partisi Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Veysel Atasoy  Doğru Yol Partisi Kültür Bakanı Fikri Sağlar25 Haziran 1993 - 27 Temmuz 1994  Sosyaldemokrat Halkçı Parti Timuçin Savaş27 Temmuz 1994 - 27 Mart 1995 Ercan Karakaş27 Mart 1995 - 24 Haziran 1995  Cumhuriyet Halk Partisi İsmail Cem7 Temmuz 1995 - 5 Ekim 1995 Turizm Bakanı Abdülkadir Ateş25 Haziran 1993 - 27 Temmuz 1994  Sosyaldemokrat Halkçı Parti Halil Çulhaoğlu27 Temmuz 1994 - 5 Ekim 1994 Şahin Ulusoy5 Ekim 1994 - 27 Mart 1995 İrfan Gürpınar27 Mart 1995 - 5 Ekim 1995 Çevre Bakanı Rıza Akçalı  Doğru Yol Partisi Orman Bakanı Hasan Ekinci

 Sonrası 
CHP'nin 9 Eylül 1995'teki birleşmeden sonraki ilk kurultayında Deniz Baykal partinin yeni lideri oldu. Haziran 1995'te, İstanbul Emniyet müdürü Necdet Menzir'in bir cenaze töreni sırasında yaptığı konuşmada üstü kapalı olarak İnsan Haklarından Sorumlu devlet bakanı CHP'li Algan Hacaloğlu'nu hedef alması hükûmet ortakları arasında gerilime neden oldu. Çiller'in, CHP'nin Menzir'in görevden alınmasına yönelik taleplerini karşılıksız bırakması hükûmetin sonunu getirdi. 20 Eylül 1995'te Çiller ile Baykal arasında yapılan görüşmede hükûmetin sürdürülmesi konusunda anlaşma sağlanamadı.

Bunun üzerine Çiller, 20 Eylül'de hükûmetin istifasını Cumhurbaşkanı Demirel'e sundu. İstifayı kabul eden Demirel, bir gün sonra, hükûmeti kurma görevini yeniden Çiller'e verdi. Çiller öteki parti liderleriyle yaptığı görüşmelerden bir sonuç alamadı ve bir koalisyon ortağı bulamadı. Bunun üzerine azınlık hükûmetinin güvenoyu alabilmesi için, Mecliste temsil edilen küçük partilerle temaslarda bulundu; MHP'den destek sözü alan Çiller bir azınlık hükûmeti kurma yolunu seçti. Çiller'in oluşturduğu DYP azınlık hükûmeti 5 Ekim'de Cumhurbaşkanı Demirel tarafından onaylandı.Türkiye'nin 50 yılı, Tempo Yayıncılık, İstanbul, 1998, p.459

 Kaynakça 


Kategori:Tansu Çiller hükûmetleri
Kategori:Türkiye'de koalisyon hükûmetleri