Ordubad

Ordubad (), Azerbaycan'ın Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti'nde yer alan, nüfus bakımından ikinci büyük şehir olup, aynı adı taşıyan rayonun merkezidir. 1 Ocak 2012 tarihi itibarıyla nüfusu 10,3 bin kişidir.Azərbaycan Respublikasının Dövlət Statistika Komitəsi: 2.5. 2012-ci ilin əvvəlinə iqtisadi və inzibati rayonlar, eləcə də şəhər yaşayış məntəqələri üzrə  əhalinin cins bölgüsündə sayı  (min nəfər) Nahçıvan'dan 64 km, Aras Nehrinden 1,5 km uzaktadır.

Kafkasya'nın önemli Orta Çağ şehirlerinden biri olarak kabul edilen Ordubad, bugünkü yerleşim dokusuyla 18. yüzyılda şekillendi. Şehir idari olarak Ambaras, Kurdtatal, Mingis, Sarşahar ve Uç olmak üzere beş ilçeye ayrılmaktadır. Ordubad, meyve ve baharat ihracatıyla tanınır ve Azerbaycan mutfağında önemli bir yere sahiptir.

 Etimoloji 
Ordubad, Türk-Fars kökenli bir yer adıdır. İsim, Türkçedeki “ordu” ile Farsçada “şehir” anlamına gelen “bad” kelimelerinin birleşmesinden oluşur. Bu durum, kentin Moğol ya da ardından gelen İlhanlılar döneminde kurulduğunu düşündürmektedir. Tarihçi ve coğrafyacı Hamdullah el-Müstevfî (1281-1349), 14. yüzyılın ortalarında Ordubad'ı Nahçıvan tümânını oluşturan beş kasabadan biri olarak tanımlar. Müstevfî'ye göre şehir, güzel bahçelere sahipti. Üzüm, mısır ve pamuk üretimiyle öne çıkan bir taşra yerleşimiydi.

Fransız gezgin Jean Saint-Martin, 1818 yılında Ermenistan coğrafyası üzerine kaleme aldığı eserinde, çağdaşı olan insanların bu şehri Ordouvar () ya da Ourdovar (Ermenice: ) olarak adlandırdıklarını belirtir. Saint-Martin ayrıca yerleşimin 14. yüzyılda da var olduğunu ifade eder.

 Konumu 
Ordubad şehri, 949 metre rakımda yer alır. Aras Nehri'nin orta kesiminin kuzey kıyısında konumlanmıştır. 3.904 metre yüksekliğindeki Çoban Dağı'ndan kuzeye doğru doğan akarsu, Aras Nehri'ne dökülür. Yerleşim Ambaras, Kurdtatal, Mingis, Sarşahar ve Uç olmak üzere beş bölgeye ayrılmıştır. Şehirde ceviz ve dut ağaçları yaygındır. En yakın demiryolu istasyonu Ordubad'dadır ve Nahçıvan'a uzaklığı 88 kilometredir. Tebriz ise kuzey-kuzeybatı yönünde yaklaşık 94 kilometre mesafede bulunmaktadır. Azerbaycan'da kaydedilen mutlak minimum sıcaklık  ve mutlak maksimum sıcaklık  olup, her iki değer de Ordubad'da (ayrıca Culfa'da) ölçüldü.

 Tarihi 
sağ|küçükresim|Serşehir Camii
Şehrin 14. yüzyılda ya da daha erken bir dönemde kurulmuş olabileceği düşünülmektedir. Osmanlı İmparatorluğu (1299-1923), geçmişte Ordubad'ı işgal etti. Bu işgalden önce, Safevilerin saldırı hazırlığında olduğunu öğrenen Hacı "Kasab" ve Bayandar adlı kişiler, Osmanlılara karşı yerel bir isyan örgütlediler ve halktan destek aldılar. İsyancılar başlangıçta şehri ele geçirdi, ayrıca şehir yakınlarındaki bir kaleyi de kontrol altına aldı. Ancak isyancı gruplar arasında çıkan anlaşmazlıklar nedeniyle birlik bozuldu ve bunun sonucunda Safevî ordusuna bağlı küçük bir birlik isyanı bastırarak isyancıları yenilgiye uğrattı. Bu gelişmeler ve Safevilerin bölgeyi ele geçirmesinin ardından, Başvezir Hatun Bey Ordubadi, Şah'tan yerel halktan alınan tüm vergilerin kaldırılmasını talep etti ve bu talep kabul edildi.

 Ekonomisi 
Ordubad'ın ekonomisi ticaret, özellikle meyve, buğday ve ipek ticaretine dayanmaktadır; 40 çeşit üzüm yetiştirilmektedir. İpek ihracatı, 16. yüzyılın ortalarından itibaren çoğunlukla Venedik, Marsilya, Amsterdam ve Avrupa'nın birçok başka yerine yapılmıştır. 20. yüzyılın ilk yıllarında Ordubad ipeği, uluslararası sergi ve fuarlarda 13 altın madalya aldı. Arak da şehrin ihraç mallarından biridir. Ordubad ve çevresindeki bölgelerdeki ekonomik faaliyetler arasında bakır madenciliği yer almaktadır. Ayrıca molibden yatağı, boksit, tungsten ve kalay cevheri bulunmaktadır.

 Önemli isimler 

 Memmed Said Ordubadi, 19. ve 20. yüzyılda yaşamış Azeri yazar.
 Yusuf Memmedaliyev, Azeri kimyager ve Azerbaycan'da petrokimya biliminin kurucusu.
 Viktor Çerokov, Sovyet askeri komutanı.
 Najafgulu Rafiyev, Sovyetler Birliği Kahramanı.

 Kaynakça 

Kategori:Ordubad Rayonu
Kategori:Azerbaycan'daki şehirler