Kutbüddin Aybeg

Kutbüddin Aybeg, Delhi Sultanlığı'nın kurucusu ve ilk hükümdarı.

Türk kökenli olan Aybeg esir edilişini müteakip, Nişabur kadısına satıldı ve burada iyi bir eğitim aldı. Kadı ölünce Gurlu Sultanı Gurlu Muhammed'e satıldı ve adı geçenin Delhi'yi yakıp yıktığı 1193 seferine katıldı. Gurlu'nun en güvendiği komutan mertebesine yükselen Aybeg, 1206 yılında efendisinin ölümüyle tüm Afganistan, Pakistan ve kuzey Hindistan topraklarına egemen oldu. 1210 yılında Çevgan oynarken attan düşerek öldü. Onun ölümünün ardından taht kavgaları başladı. Yerini oğlu Aram Şah alsa da Kutbüddin Aybeg'in damadı Şemseddin İltutmuş, Aram Şah'ı etkisiz hâle getirerek tahta oturdu.

Delhi'deki ilk İslam mimarisi örneklerinden biri olan Kuvvet-ül İslam Camii ve Dünya Kültür Mirası listesinde bulunan Kutub Minâr Kutbüddin Aybeg döneminde inşa edilmiştir. Güzel Kur'an okuduğu için "Kur'ân-hân" lakabıyla meşhur olmuştur.

Âlimlere ve ilim ehline büyük saygı gösteren Kutbüddin Aybeg, ülkesini bir ilim merkezi hâline getirmek için çalışmıştır. Hasan Nizamî, Fahr-i Müdebbir, İmam Radiyüddin Sagânî, Kadı Hamîdeddîn İftihâr Ali b. Ömer el-Mahmûdî ve Mevlânâ Bahâeddîn Uşî gibi alimleri himaye etmiştir.

 Kaynakça 

Kategori:Doğum tarihi bilinmeyenler
Kategori:1210'da ölenler
Kategori:Türk askerî personel
Kategori:Gurlular
Kategori:Memlûk Hanedanı sultanları (Delhi)
Kategori:12. yüzyılda Hint hükümdarları
Kategori:13. yüzyılda Hint hükümdarları
Kategori:Attan düşerek ölenler
Kategori:12. yüzyılda Türkler
Kategori:13. yüzyılda Türkler
Kategori:Orta Çağ köleleri
Kategori:Kurucu hükümdarlar