Balıklı, Şavşat

Balıklı, Artvin ilinin Şavşat ilçesine bağlı bir köydür.

Tarihçe
Bugün Balıklı adını taşıyan köyün bilinen en eski adı Tzkalsimeri'dir. Gürcüce bir yer adı olan Tzkalsimeri (წყალსიმერი), "suyun öte yakası" anlamına gelir. Bu yer adı Türkçe kaynaklarda Zğalsmer, Skalsimer, Zığalsmer gibi farklı biçimlerde yazılmıştır.

Tzkalsimeri, tarihsel Gürcistan'ın güneybatısını oluşturan bölgelerden biri olan Şavşeti'de yer alır. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi 16. yüzyılın ortalarında Gürcülerden ele geçirmiştir. Tzkalsimeri'deki kazılarda Tunç Çağı'na ait baltaların bulunması da bu bölgenin çok eskiden beri bir yerleşim alanı olduğunu göstermektedir.Şavşeti (Gürcüce), Mamia Pağava, Meri Tsintsadze, Maia Baramidze, Malhaz Çoharadze, Tina Şioşvili, Şota Mamuladze, Ramaz Halvaşi, Nugzar Mgeladze, Zaza Şaşikidze, Cemal Karalidze, Batum, 2016, s. 8.  ISBN 978-9941-407-11-6

Tzkalsimeri, 1835 tarihinde Osmanlı idaresinin sadece erkek nüfusunun tespit ettiği sırada, Çıldır Eyaleti'nin İmerhevi sancağına bağlı köylerinden biriydi. Bu tarihte köyde 69 hanede 224 erkek yaşıyordu. Erkek sayısı kadar kadın eklenince, köyün nüfusunun yaklaşık 448 kişiden oluştuğu ortaya çıkar.

Tzkalsimeri, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'nın ardından imzalanan Berlin Antlaşması uyarınca Osmanlı Devleti tarafından Rusya'ya bırakılıdı. Rus idaresinin Tzkalsimer (Цкальцимеръ] olarak kaydettiği köy, Artvin sancağının Şavşet-İmerhevi kazasına bağlı Tzkalsimer nahiyesinin dört köyünden biriydi. 1886 nüfus tespitinde Tzkalsimeri köyünde, 398'i erkek ve 395'i kadın olmak üzere, 113 hanede 793 kişi yaşıyordu. Hayli büyük bir köy olan Tzkalsimeri'nin nüfusunun tamamı Gürcülerden oluşuyordu. Tsaklsimeri köyü, Bzata, Hilvadzeler ve Şoltishevi adlı mahallelerden meydana geliyordu. Tzkalsimeri nahiyesi, idari merkezi olan Tzkalsimeri köyü dışıdan Diobani, İphreuli ve Tsetileti adlı köyleri kapsayordu. Tzkalsimeri nahiyesinde, 1.218'i erkek ve 1.245'i kadın olmak üzere, 342 hanede 2.467 kişi yaşıyordu. Bir hane dışında bu nüfusun tamamı Gürcülerden oluşuyordu. İphreuli köyündeki 1 hanede ise, 3'ü erkek ve 4'ü kadın olmak üzere 7 Türk bulunuyordu.

Gürcü tarihçi Zakaria Çiçinadze 1890'ların başlarında Tzkalsimeri köyünü gezmiş ve köy hakkında bilgiler vermiştir. Çiçinadze'nin verdiği bilgiye göre güzel bir yerleşim olan Tzkalsimeri köyü 50 haneden oluşuyordu. 1893 yılına gelindiğinde köyden 40 hane Osmanlı ülkesine göç etmişti. Eski kilisenin yerinde cami inşa edilmişti. Çiçinadze Bzata ve Şoltishevi'yi ayrı köyler olarak vermiştir. Nikolay Marr 1904 yılında Tzkalsimeri'yi ziyaret ettiğinde köy üç mahalleden oluşuyordu. Marr'ın verdiği bilgiye göre köyde 112 ev vardı. Bir cami, bir mektep ve bir de okul bulunuyordu. Okula yüz kadar öğrenci devam ediyordu. Bununla birlikte Marr köydeki mektebe devam edenlerin sayısının fazlalığına dikkat çekmiştir.Niko Marr, Şavşeti ve Klarceti Gezi Günlükleri, Batum, 2015 (Birinci basım: 1911, Petersburg, Rusça), s. 168  ISBN 9789941434112.

Tzkalsimeri, Birinci Dünya Savaşı'nın sonlarında Rusların bölgeden çekilmesinin ardından Gürcistan'ın sınırları içinde kaldı. 7 Mayıs 1920 tarihinde imzalanan Moskova Antlaşması'yla Sovyet Rusya Artvin sancağını Gürcistan'ın bir parçası olarak tanıdı. Ancak Kızıl Ordu'nun Gürcistan'ı işgali sırasında Ankara Hükümeti'nin Tiflis hükûmetine verdiği ültimatom üzerine Gürcü idaresinin çekilmesinin ardından Tzkalsimeri köyü fiilen Türkiye'ye katıldı. Sovyet Rusya ile Ankara Hükümeti arasında 16 Mart 1921 tarihinde imzalanan Moskova Antlaşması'yla bu köyü de kapsayan Artvin bölgesi Türkiye'ye bırakıldı.

Tzkalsimeri köyü, 1922 yılında Artvin livasında yapılan nüfus tespitinde Artvin livasının Şavşat kazasına bağlı İmerhevi nahiyesinin 18 köyünden biriydi. Köydeki 125 hanede, 427'si kadın ve 444'ü erkek olmak üzere 871 kişi yaşıyordu. Bu tespitte de nüfusun tamamı Gürcü olarak kaydedilmiştir. Tzkalsimeri veya Skalsimer Türkçe olmadığı için köyün adı 1925 yılında Balıklı olarak değiştirildi.Muvahhid Zeki, Artvin Vilayeti Hakkında Malumat-ı Umumiye, İstanbul, 2010 (Birinci basım 1927), s. 189, ISBN 978-9944-197-52-6. Balıklı, 1940 genel nüfus sayımında Çoruh vilayetinin Şavşat kazasına bağlı İmerhevi nahiyesinin köylerinden biriydi ve nüfusu 1.027 kişiden oluşuyordu.1940 Genel Nüfus Sayımı, Ankara, 1946, s. 169. 1965 yılına gelindiğinde köyde yaşayan insan sayısı 1.297 kişiyi bulmuştu ve bu nüfus içinde 461 kişi okuma yazma biliyordu.1965 Genel Nüfus Sayımı, Ankara, 1968, s. 89.

15 Aralık 1993 tarihinde Meydancık (Diobani) köyü ile Balıklı (Tzkalsimeri), Mısırlı (İveti) ve Taşköprü (İphrevi) köyleri birleştirilerek Meydancık Belediyesi kurulduTaner Artvinli, Artvin Yer Adları Sözlüğü, İstanbul, 2013, s. 143, ISBN 9786055708856. ve Balıklı bu belediyeye bağlı bir mahalleye dönüştü. Ancak, Meydancık'ın belediye statüsü 2013 yılında sona erdi ve Balıklı yeniden köy statüsü aldı.

Coğrafya
Balıklı köyü, Artvin il merkezine 100 km, Şavşat ilçe merkezine 42 km uzaklıktadır.

 Nüfus 
Yıllara göre köy nüfus verileri 2021 273 2020 285 2019 282 2018 279 2017 264 2016 286 2015 300 2014 286 1990 408 1985 537

Kaynakça

 Dış bağlantılar 


Kategori:Şavşat belde ve köyleri
Kategori:Artvin ili tarihi
Kategori:Tao-Klarceti