Dolganlar

Dolganlar, (öbür adları — Dolgan Türkleri, Dağlı kişi manasında Tıa-kihi (тыа-киһи), Haka (Һака)) —  Rusya'nın kuzeyindeki Taymır yarımadası çevresinde yaşayan etnik grup. Soyları Evenkiler başta olmak üzere birkaç farklı Sibirya halkına dayanan Dolganlar, 18. yüzyıldan sonra Türk dilini kabul etmiştir. Taymir yarımadası, idari olarak Krasnoyarsk Kray'a bağlıdır. Dolganlar'ın Taymir Özerk Okruğu adında özerk illeri vardır.

Dolganlar, Yakutça ile çok benzer olan Dolganca dilini konuşmaktadır. Yakutlarla kolayca anlaşabilirler. Dolganlar, 20. yüzyıldan önce Sibirya bölgesinde göçebe hayat yaşayan avcı insan topluluğuydu. Sovyet döneminde iskana zorlandılar.

Dolganlar, Rusların etkisiyle Ortodoks kilisesine bağlanmışlardır ancak şamanizmin etkisi hala sürmektedir.

 Dil

Dolganlar, Yakut diliyle yakın akraba olan Dolgancayı konuşurlar. Dilde Evenkice'nin belirgin etkileri görülmektedir. E. İ. Ubryatova’ya göre Dolganca, Yakutçanın 16. yüzyılın sonlarında Dulgan (Dulkan) boyuna mensup Evenkiler arasında yayılması ve daha sonraki dönemde diğer Evenki gruplarına da geçmesi sonucunda oluşmuştur.

Dolgan Türkçesi Norilskiy, Pasinskiy, Avamskiy, Hatangskiy ve Popigayskiy ağızlarından oluşur. Dolganca yazılmış ilk eser 1973 yılında yayımlanan Ogdo Aksyonova’nın Baraksan adlı şiir kitabıdır. 1984 yılında Dolganca için bir alfabe (okuma kitabı) hazırlanmıştır. Rus alfabesi esas alınarak oluşturulan Dolganca yazı dili 1970 yılında resmî olarak kabul edilmiştir.

 Nüfus 
Dolgan nüfusunun değişimi:

Dosya:Dolgans population.png küçükresim|380px|2010 nüfus sayımına göre Dolganların Uzak Doğu Federal Bölgesi’ndeki kentsel ve kırsal yerleşimlere göre dağılımı (%) küçükresim|380px|2010 nüfus sayımına göre Dolganların Sibirya Federal Bölgesi’ndeki kentsel ve kırsal yerleşimlere göre dağılımı (%)

 Genetik 
Genetik araştırmalara göre Dolganlarda en yaygın Y-DNA haplogrupları C (%37,3) ve N1a1-Tat (eski adıyla N1c) (%22,4) olarak tespit edilmiştir. Bunları R1a (%16,4), N1a2b-P43 (eski adıyla N1b) (%11,9) izlemektedir. Daha düşük oranlarda ise I ve R1b (her biri %1,5) ile Q (%1,4) haplogrupları görülmektedir.

 Tanınmış kişiler
küçükresim|sağ|Ogdo Yegorovna Aksenov
 Ogdo Aksyonova (Огдуо Аксёнова) —  1936 doğumlu şair ve Dolgan Edebiyatının kurucusu.

 Kaynakça 

 Ayrıca bakınız 

 Dolganca
 Taymir Özerk Okrugu

 Dış bağlantılar 

 Dolgan Destancılık Geleneği

Kategori:Türk halkları
Kategori:Rusya'daki etnik gruplar
Kategori:Taymir Özerk Okrugu
Kategori:Sibirya halkları