Koca Murad Reis

Koca Murat Reis (ö. 1609, Kıbrıs), Osmanlı denizcisidir. Doğum tarihi bilinmemektedir. Rodos'ta doğmuş, 1609'da Kıbrıs'ta ölmüştür.

 Gençliği 
Gençliği hakkında çok az şey bilinmektedir. Ancak Turgut Reis ve Pîrî Reis'in yanında bazı deniz seferlerine katıldığı ve 1534 yılında Barbaros'la birlikte İstanbul'a geldiği bilinmektedir. Barbaros'un Kaptan-ı derya oluşundan sonra donanmada görev almıştır. 1565 yılında Turgut Reis'in Malta'daki ölümüne kadar genellikle Turgut Reis ile birlikte savaşmıştır.

 Faaliyetleri 

 Preveze 
1538 yılındaki Preveze savaşında Turgut Reis ile birlikte Osmanlı donanmasının yedeklerinin komutasını almıştır. 25/26 Eylül tarihlerinde Haçlı donanmasının Aktium'u alma girişimine engel olarak önemli bir başarı kazanmış ve bu surette zaferde pay sahibi olmuştur.

 Hint Seferi 

1552 yılında Piri Reis'in görevden alınmasından sonra, Murat Reis Hint kaptanı olarak atanmıştır. Basra'da onardığı 18 kadırga ile denize açılan Murat Reis 25 kadırgadan oluşan bir Portekiz filosu ile karşılaşmış ve Portekizlileri gerilemek zorunda bırakmıştır. Buna rağmen, Portekiz'in Hint Okyanusundaki üstünlüğüne son verememiş oluşu nedeniyle görevden alınmıştır.

 Kıbrıs’ın fethi 
Kıbrıs'ın fethi sırasında Murat Reis'in emrindeki 25 kadırgaya Kıbrıs'a Girit'ten gelecek yardımları önleme görevi verilmiştir. 1571 yılında Mağusa'nın fethine kadar Murat Reis bu görevi başarıyla yürütmüştür.

 Kanarya adaları (1585) 
1585 yılında Murat Reis Cebelitarık boğazını geçerek Atlantik okyanusuna açılmış ve ve Kanarya adalarına kadar giderek, bu adalardan bazılarını ele geçirmiştir. Bu arada Lanzarote adası yöneticisi de tutsak alınmıştır. Adalar ve tutsaklar bir yıl sonra fidye karşılığında bırakılmıştır.

 Akdeniz'de mücadele 
Murat Reis 1589'da Malta Şövalyelerine ait büyük bir gemiyi zaptetmeyi başardı.

 Akdeniz'deki başarıları (1605-1606) 
Cezayir Beylerbeyliği'ne bağlı Şerşel Sancakbeyi görevinde bulunan Murat Reis 1605 ve 1606 yıllarında Akdeniz'de başarılar kazandı ve 30 Temmuz 1606 tarihli bir hükümle "şimdiye kadar ifa ettiği başarılı görevlerinin karşılığında mükâfatlandırılacağı" açıkça ifade edilerek, "emrindeki Cezayir gemileri ve beyleriyle en kısa zamanda İstanbul’a gelmesi" istendi."Gâzi Murad Reis: Hayatı, Son Seferleri ve Adına Yazılan Halk Şiirleri", Mikail Acıpınar, 2. Turgut Reis ve Türk Denizcilik Tarihi Uluslararası Sempozyumu (1-4 Kasım 2013), Bildiriler, c.1, Bodrum (2015), s.526

Murat Reis bunun ardından Mora Sancakbeyliğine atandı.

 Karacehennem Deniz Muharebesi (1609) 
1609 yılında Mora Sancakbeyi Murat Reis'e Anadolu Mısır arasında ticaret ve haç amacıyla sefer yapan gemileri tehdit eden Maltalı şövalyelerini durdurma görevi verilen Kaptan-ı derya Kayserili Halil Paşa komutasındaki Osmanlı donanmasına katılma emri verildi. Fransızlar tarafından da desteklenen Şövalyelerin on kadırgaları ve Osmanlılar arasında Kara Cehennem adıyla bilinen 90 toplu bir kalyonları vardı. Kara Cehennem Deniz Muharebesi'nde Murat Reis Osmanlı donanmasının zaferinde (adıgeçen kalyon ile altı kadırgayı ele geçirilmiş ve 500 kadar tutsak alınmıştı) büyük pay sahibi oldu.

 Ölümü 
Son seferinde yaralanan Murat Reis Kıbrıs'ta öldü. Vasiyeti üzerine Rodos'ta toprağa verildi.

 Ayrıca bakınız 
 Preveze Deniz Savaşı
 Hint seferleri

 Kaynakça 

Kategori:1609'da ölenler
Kategori:17. yüzyılda Osmanlılar
Kategori:Osmanlı denizcileri
Kategori:Pîrî Reis
Kategori:16. yüzyılda Malta
Kategori:Korsanlar