Uzaklık modülü

Uzaklık modülü, genel olarak gökbilimde mesafelerin ölçülmesinde kullanılan bir yoldur.

 Tanımlama 

Uzaklık modülü,  gökcisminin görünen parlaklığı  ile mutlak parlaklığı  arasındaki farktır. Gökcisimlerinde gözlenen akısal değişimlerin, büyüklüğe logaritmik oranı olarak tanımlanmasından türetilir:

Bir ışık kaynağında gözlenen parlaklık ile gökcisminin uzaklığı ters kare yasası ile bağlantılıdır - iki kat uzak görünen bir kaynak, dörtte bir parlaklıktadır. Aynı parlaklık tek bir cisim veya iki cisim için  şu şekilde yerleştirilebilir 

Mutlak uzaklık, bir gökcisminin 10 parsek uzaklıkta sahip olduğu görünür parlaklıktır ve bundan dolayı büyüklük denklemi şu şekilde yazılır:

Logaritma yeniden düzenlenirse

 olur

Sonra, verilen uzaklık modülü , parsek olarak uzaklık şu şekilde elde edilir

Parseklerde mesafedeki belirsizlik (δd) uzaklık modülündeki belirsizlik hesaplanarak (δμ) bulunur

standart hata analizi kullanılarak türetilir.

 Farklı uzaklık modülleri 
Mutlak ve görünür parlaklık arasındaki fark uzaklık belirlemede tek yöntem değildir. Soğurma, özellikle baskın parçacık sonuçlarında diğer önemli bir faktördür (mesela galaktik merkezi yönünde).

 Kullanım 

Uzaklık modülleri en fazla yakın evrendeki gökadaların mesafe ölçümlerinde kullanılır. Örneğin, Büyük Macellan Bulutu'nun uzaklık modülü 18.5, Andromeda Gökadası'nın uzaklık modülü 24.4 ve Başak kümesi içindeki NGC 4548 gökadasının UM'si 31.0. BMB'nin sonucunda, görünen parlaklığı en üst noktada 2.8 ve mutlak parlaklığı -15.7 olan süpernova SN1987A söz konusudur.

Uzaklık modülü pek çok gök bilimci için pratik olmasından dolayı en çok tercih edilen yöntemdir. Örneğin Başak kümesi içindeki bir gökadada bulunan Güneş türü bir yıldızın (M=5) görünen parlaklığı (m=36) çok hızlı bir şekilde mesafe hesaplamasında kullanılabilir.

 Kaynakça 

 Zeilik, Gregory and Smith, Introductory Astronomy and Astrophysics (1992, Thomson Learning)

Kategori:Gök ölçümü