Birleşik sözcük

Birleşik sözcük veya birleşik kelime, dilde yeni bir kavramı karşılamak amacıyla iki veya daha çok sözcüğün kaynaşarak oluşturduğu sözcük. Bu söz öbeklerini oluşturan sözcükler ses düşmesi, ses türemesi, sözcük türü kayması veya anlam kayması açısından aralarına ek giremeyecek kadar kalıplaşmıştır.İmlâ Kılavuzu, Türk Dil Kurumu Yayınları, 2000

Belirtisiz isim tamlamaları, sıfat tamlamaları, birleşik fiiller, ikilemeler, kalıplaşmış çekimli fiillerden oluşmuş ifadeler yeni bir kavramı karşılıyorsa birleşik sözcük olurlar.

 Birleşik sözcüklerin yazımı 

Birleşik sözcüklerin bir kısmı bitişik, bir kısmı ayrı yazılır.

 Bitişik Yazılan Birleşik Sözcükler 
Sözcüklerin her ikisi ya da yalnızca ikincisi anlamını kaybetmişse bu tür birleşik sözcükler bitişik yazılırlar:

 yalıçapkını
 kuşburnu
 tavukgöğsü

"Etmek, eylemek, olmak" gibi yardımcı fiillerle oluşturulan birleşik fiiller, bir ses olayına uğramışsa bitişik yazılır:

 affetmek
 kaybolmak
 hissetmek
 emretmek

Kurallı birleşik fiiller bitişik yazılır:

 yapabilmek
 kaçıvermek
 bakakalmak
 yürüyedurmak

Ses düşmesine uğramış birleşik sözcükler bitişik yazılır:

 kaynana
 niçin

İki veya daha fazla sözcükten oluşan kişi adları ve soyadları ile yer adları bitişik yazılır.

 Karaosmanoğlu
 Eskişehir
 Beşiktaş

 Ayrı Yazılan Birleşik Sözcükler 
Sözcüklerden her ikisi veya yalnızca ikincisi anlamını koruyorsa bu tür birleşik sözcükler ayrı yazılır:

 köpek balığı
 hamam böceği
 el sabunu

"Etmek, eylemek, olmak" gibi yardımcı fiillerle oluşturulan birleşik fiiller, bir ses olayına uğramamışsa ayrı yazılır:

 kabul etmek
 yok olmak
 terk etmek
 fark etmek

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 
 Birleşik yazılan bileşik sözcükler 
 Ayrı yazılan bileşik sözcükler 

Kategori:Türkçe dilbilgisi