Fritz Haber

Fritz Haber (Almanca telaffuz:  [ˈfʁɪt͡s ˈhaːbɐ]; d. 9 Aralık 1868, Breslau, Prusya Krallığı - ö. 29 Ocak 1934, Basel, İsviçre) Alman kimyager. 1918 yılında Nobel Kimya Ödülü'nü kazanmıştır. I. Dünya Savaşı süresince klor ve diğer zehirli gazları geliştirme ve dağıtımı konusundaki çalışmaları nedeniyle "kimyasal savaşın babası" olarak da tanımlanır.

Haber'in eşi Clara Immerwahr da kimya üzerine doktora yapmıştır. Immerwahr, Haber'in zehirli gazlar konusundaki çalışmalarına karşıydı ve II. Ypres Muharebesi'nde klorun ilk başarılı kullanımına yanıt olarak bahçelerinde intihar etmiştir.

Haber, Max Born ile birlikte, iyonik bir katı maddenin kafes enerjisini değerlendirmek için Born-Haber siklusu yöntemini geliştirmiştir. Haber MDMA'yı ilk sentezleyen kişi olarak da bazı yerlerde anılsa da, bu bilgi doğru değildir.Benzenhöfer, U. ve Passie, T. (2006): Zur Frühgeschichte von Ecstasy. In: Der Nervenarzt. Bd. 77, S. 95-99. PMID 16397805 PDF  

Yahudi bir anne babanın çocuğu olarak Breslau, Almanya'da (günümüzde Wrocław, Polonya) doğmuştur.http://www.nobel.se/chemistry/laureates/1918/haber-bio.html  Fritz Haber'in Nobel sayfasındaki biyografisi Annesi doğumda ölmüştür. 1886'dan 1891'e kadar Robert Bunsen'in yanında Heidelberg Üniversitesi'nde, A. W. Hofmann'ın grubunda Berlin Üniversitesi'nde (günümüzde Berlin Humboldt Üniversitesi) ve Carl Liebermann'ın yanında Technical College of Charlottenburg'da (günümüzde Technical University of Berlin) çalıştı. 1901'de Clara Immerwahr ile evlendi ve oğulları Hermann 1902'de doğdu. Akademik kariyerine başlamadan önce babasının kimyasal işinde ve Zürih'te Georg Lunge ile İsviçre Federal Teknoloji Enstitüsü'nde çalıştı.

1933'te Nazileri desteklemesine rağmen Haber İngiltere'ye göç etmek zorunda kaldı ve burada bir süre Cambridge Üniversitesi'nde çalıştı. Fritz Haber, 1934'te İsviçre'nin Basel kentinde eşinin yanında aile kasasında gömüldüğü yerde öldü.

 Kaynakça 

 Konuyla ilgili yayınlar 
 Daniel Charles, Master mind: The Rise and Fall of Fritz Haber, the Nobel Laureate Who Launched the Age of Chemical Warfare (New York: Ecco, 2005), ISBN 0-06-056272-2.
 Dietrich Stoltzenberg, Fritz Haber: Chemist, Nobel Laureate, German, Jew: A Biography (Chemical Heritage Foundation, 2005), ISBN 0-941901-24-6.
 Vaclav Smil, Enriching the Earth: Fritz Haber, Carl Bosch, and the Transformation of World Food Production (2001) ISBN 0-262-19449-X
 Thomas Hager, The Alchemy of Air: A Jewish Genius, a Doomed Tycoon, and the Scientific Discovery That Fed the World but Fueled the Rise of Hitler (2008) ISBN 978-0-307-35178-4.

 Dış bağlantılar 
 Nobel e-Museum - Fritz Haber Biyografisi
 HABER - Fritz Haber hakkında biyografik bir film 
 Fritz Haber'in yaşamından fotoğraflar
 Fritz Haber'in kısa bir biyografisi, yazan Bretislav Friedrich 
 Encyclopedia Britannica: Nobel Prizes - Fritz Haber 
 Fritz Haber. "''The Synthesis of Ammonia from its Elements", Nobel Lecture, 2 Haziran 1920 

Kategori:1868 doğumlular
Kategori:1934'te ölenler
Kategori:20. yüzyılda Almanlar
Kategori:Alman Nobel Ödülü sahipleri
Kategori:Nobel Kimya Ödülü sahipleri
Kategori:Yahudi asıllı Almanlar
Kategori:Yahudi bilim insanları
Kategori:Polonya Yahudileri
Kategori:Heidelberg Üniversitesinde öğrenim görenler
Kategori:ETH Zürih'te öğrenim görenler
Kategori:Berlin Humboldt Üniversitesinde öğrenim görenler
Kategori:Berlin Teknik Üniversitesinde öğrenim görenler
Kategori:Karlsruhe Teknoloji Enstitüsü
Kategori:Rusya Bilimler Akademisi'nin muhabir üyeleri (1917-1925)
Kategori:SSCB Bilimler Akademisi'nin şeref üyeleri
Kategori:SSCB Bilimler Akademisi muhabir üyeleri
Kategori:20. yüzyıl Alman kimyagerleri
Kategori:19. yüzyıl Alman kimyagerleri
Kategori:Amerikan Bilim ve Sanat Akademisi üyeleri
Kategori:Ulusal Bilimler Akademisi üyesi Almanlar
Kategori:Alman Lüterciler
Kategori:Yahudi Nobel Ödülü sahipleri
Kategori:Silezya Yahudileri
Kategori:Birleşik Krallık'taki Yahudi göçmenler (Nazi dönemi)
Kategori:Yahudi kimyagerler
Kategori:Ulusal Bilimler Akademisi üyesi yabancılar