Unutmabeni

Unutmabeni, bilimsel ismi ile Myosotis (Yunanca: "fare kulağı"), Boraginaceae familyasından bir çiçekli bitki cinsidir. Özellikle bahçelerde yetiştirilen, kültive edilmiş formlarında birkaç renk birden görülebilir. Mavinin dışında yaygın Unutmabeni renkleri beyaz ve pembedir.

Yaklaşık elli tür barındıran cins oldukça çeşitlidir. Türlerin büyük bir kısmı küçük (yaklaşık 1 cm veya daha küçük çapta) ve yassı 5 mavi taçyaprağa sahip çiçekler açarlar. Baharda açan çiçeklerde renk çeşitliliği sıklıkla görülebilir; genel olan mavi rengin dışında beyaz ve pembe renkler de sıklıkla görülebilir. Gölgeyi tercih eden bitki bahçelerde oldukça yaygındır ve kültive edilmiş olanları sıklıkla birkaç renkte çiçek açarlar.

 Etimoloji ve isimlendirme 
küçükresim|Myosotis stricta
Cinsin bilimsel adı olan Myosotis Yunanca "fare kulağı" anlamına gelir ki bu isim çiçeğin yapraklarının şekline atıfta bulunur. Yaygın ismi olan Unutma Beni isminin kökeni çiçeğin Fransızcada yaygın bir şekilde ne m'oubliez pas (Türkçesi: "Beni unutma" veya "Unutma beni") deyişiyle anılmasıdır ki Fransızcadan bu kullanım İngilizceye de geçmiş ve Orta Çağ'dan beri çiçek İngilizcede de "unutma beni" anlamına gelen Forget-me-not olarak anılmaktadır. Birçok başka dilde de çiçeğe benzeri isimler verilmiştir.

 Dağılımı 
Oldukça geniş bir alana dağılmış olan cinsin birçok çeşidi Yeni Zelanda'ya endemik, birkaç Avrupa türü mevcuttur. Çiçeğin bazı türleri, özellikle de Myosotis sylvatica, Avrupa, Asya ve Amerika'daki ılıman bölgelere götürülmüştür ve buralarda da görülebilir. ABD'de Myosotis alpestris Alaska eyaletinin resmi çiçeğidir.

 Kültürde ve folklorde önemi 

Çiçek hakkında birçok farklı efsane vardır ve efsanelerin çoğunda çiçeğin ismi bir şekilde açıklanır. Örneğin bir Alman efsanesine göre, Tanrı tüm çiçekleri adlandırdığında, adlandırılmamış ufak bir çiçek bağırır: "Unutma beni, Ey Tanrım!" Tanrı yanıtlar "Bu senin adın olacak."Sanders, Jack. The Secrets of Wildflowers: A Delightful Feast of Little-Known Facts, Folklore, and History. Globe Pequot, 2003. ISBN 1-58574-668-1. ISBN 978-1-58574-668-2. Bir başka efsanede ise Adem ile Havva cenneti terk ederken çiçek haykırır: "Beni unutmayın!" Bunların dışında sıklıkla tekrarlanan bir başka efsane ise Orta Çağ'da geçmektedir. Bu Alman efsanesine göre Tuna Nehri kıyısında yürüyüşe çıkmış bir şövalye ve sevgilisi, nehir kenarında sulara kapılıp gitmek üzere olan bir mavi çiçek görürler. Sevgilisinin çiçeği arzu etmesi üzerine çiçeği almaya çalışan fakat bu sırada nehrin sularına kapılan şövalye son bir hamleyle çiçeği sevgilisine doğru atar ve "Vergissmeinnicht!" yani "Unutma beni!" diye haykırır. Birçok başka efsanede de yer alan çiçek edebiyatta da kendisine önemli bir yer bulmuştur; birkaç Grimm kardeşler masalında adı geçen çiçek ayrıca birçok şiirde de konu edilmiş, birçok edebiyatçı tarafından övülmüş, örneğin Goethe bu çiçek için "en canlı çiçek, zariflerin en zarifi" demiştir.

Ayrıca IV. Henry bu çiçeği 1398'deki sürgünü sırasında amblemi yapmış ve bir sonraki yıl İngiltere'ye döndükten sonra da amblemi olarak kullanmaya devam etmiştir.

Unutmabeni, Ermeni Soykırımı'nın 100. yıldönümünün sembolü olarak belirlenmiştir.

 Taksonomi 
küçükresim|upright=1|Myosotis scorpioides
Kaydedilen 510'dan fazla tür adından yalnızca 156'sı şu anda kabul edilmekte olup aşağıda listelenmiştir. Geriye kalanlar ise halihazırda kabul görmüş veya önerilen isimlerin sinonimleri veya melezleridir.

Myosotis abyssinica Boiss. & Reut.
Myosotis afropalustris  C.H. Wright
Myosotis albicans  Riedl
Myosotis albiflora Banks & Sol. ex Hook.f.
Myosotis albosericea Hook.f.
Myosotis alpestris F.W.Schmidt (alp unutmabenisi)
Myosotis amabilis Cheeseman
Myosotis ambigens (Bég.) Grau
Myosotis angustata Cheeseman
Myosotis anomala  Riedl
Myosotis antarctica Hook.f.
Myosotis arnoldii L.B.Moore
Myosotis arvensis (L.) Hill
Myosotis asiatica (Vestergr. ex Hultén) Schischk. & Serg. (Asyalı unutmabeni)
Myosotis atlantica  Vestergr.
Myosotis australis R.Br.
Myosotis austrosibirica  O.D.Nikif.
Myosotis azorica H.C.Watson (Azorlar unutmabenisi)
Myosotis baicalensis  O.D.Nikif.
Myosotis balbisiana Jord.
Myosotis × bohemica Domin
Myosotis × bollandica P.Jeps.
Myosotis bothriospermoides Kitag.
Myosotis brachypoda  Gren.
Myosotis brevis de Lange & Barkla
Myosotis brockiei L.B.Moore & M.J.A.Simpson
Myosotis bryonoma Meudt, Prebble & Thorsen
Myosotis butorinae  Stepanov
Myosotis × cadevallii 
Myosotis cadmea  Kitag
Myosotis cameroonensis  Cheek & R.Becker
Myosotis capitata  Hook.f.
Myosotis chaffeyorum Lehnebach
Myosotis chakassica  O.D.Nikif.
Myosotis cheesemanii Petrie
Myosotis × cinerascens Petrie
Myosotis colensoi (Kirk) J.F.Macbr.
Myosotis concinna Cheeseman
Myosotis congesta  Shuttlew.
Myosotis corsicana  (Fiori) Grau
Myosotis czekanowskii (Trautv.) Kamelin & V.N.Tikhom.
Myosotis daralaghezica  T.N.Popova
Myosotis debilis  Pomel
Myosotis decumbens Host
Myosotis densiflora 
Myosotis diminuta  Grau
Myosotis discolor Pers.
Myosotis densiflora C. Koch
Myosotis dissitiflora  Baker
Myosotis dubia 
Myosotis ergakensis  Stepanov
Myosotis exarrhena F. Muell.
Myosotis eximia Petrie
Myosotis explanata Cheeseman
Myosotis forsteri Lehm.
Myosotis gallica  Vestergr.
Myosotis galpinii  C.H.Wright
Myosotis glabrescens L.B.Moore
Myosotis glauca (G.Simpson & J.S.Thomson) de Lange & Barkla
Myosotis goyenii Petrie
Myosotis graminifolia  DC.
Myosotis graui  Selvi
Myosotis guneri A.P.Khokhr.
Myosotis heteropoda  Trautv.
Myosotis hikuwai Meudt, Prebble & G.M.Rogers
Myosotis imitata  Serg.
Myosotis incrassata Guss.
Myosotis jenissejensis  O.D.Nikif.
Myosotis jordanovii  N.Andreev & Peev
Myosotis × kablikiana 
Myosotis kamelinii  O.D.Nikif.
Myosotis kazakhstanica  O.D.Nikif.
Myosotis kebeshensis  Stepanov
Myosotis keniensis  T.C.E.Fr.
Myosotis koelzii  Riedl
Myosotis kolakovskyi  A.P.Khokhr.
Myosotis × krajinae 
Myosotis krasnoborovii  O.D.Nikif. & Lomon.
Myosotis krylovii Serg.
Myosotis kurdica  Riedl
Myosotis laeta Cheeseman
Myosotis laingii Cheeseman
Myosotis latifolia Poir. (geniş yapraklı unutmabeni)
Myosotis laxa Lehm. (püsküllü unutmabeni)
Myosotis lazica  Popov
Myosotis lithospermifolia Hornem.
Myosotis lithuanica  (Schmalh.) Besser ex Dobrocz.
Myosotis litoralis  Steven ex M.Bieb.
Myosotis ludomilae  Zaver.
Myosotis lyallii Hook.f.
Myosotis macrantha (Hook.f.) Benth. & Hook.f. (bronz unutmabeni)
Myosotis macrosiphon  Font Quer & Maire
Myosotis macrosperma Engelm. (büyük tohumlu unutmabeni)
Myosotis magniflora  A.P.Khokhr.
Myosotis margaritae  Štěpánková
Myosotis maritima  Hochst. ex Seub.
Myosotis martini  Sennen
Myosotis matthewsii L.B.Moore
Myosotis michaelae  Štěpánková
Myosotis micrantha  Pall. ex Lehm.
Myosotis minutiflora Boiss. & Reut.
Myosotis monroi Cheeseman (Monro'nun unutmabenisi)
Myosotis nemorosa Besser
Myosotis nikiforovae  Stepanov
Myosotis ochotensis  O.D.Nikif.
Myosotis olympica  Boiss.
Myosotis oreophila Petrie
Myosotis pansa (L.B.Moore) Meudt, Prebble, R.J.Stanley & Thorsen
Myosotis × parviflora 
Myosotis paucipilosa  (Grau) Ristow & Hand
Myosotis × permixta 
Myosotis persoonii  Georges RouyRouy & E.G.Camus
Myosotis petiolata Hook.f.
Myosotis platyphylla Boiss.
Myosotis popovii  Dobrocz.
Myosotis pospelovae 
Myosotis pottsiana (L.B.Moore) Meudt, Prebble, R.J.Stanley & Thorsen
Myosotis propinqua  (Turcz.) Fisch. & C.A.Mey.
Myosotis × pseudohispida 
Myosotis pulvinaris Hook.f.
Myosotis pusilla  Loisel.
Myosotis radix-palaris  A.P.Khokhr.
Myosotis rakiura L.B.Moore
Myosotis ramosissima Rochel (erkenci unutmabeni)
Myosotis refracta  Boiss.
Myosotis rehsteineri  (Hausm.) Wartm. ex Reut.
Myosotis retrorsa Meudt, Prebble & Hindmarsh-Walls
Myosotis rivularis (Vestergr.) A.P. Khokhr
Myosotis robusta  D.Don
Myosotis sajanensis  O.D.Nikif.
Myosotis saxatilis Petrie
Myosotis saxosa Hook.f.
Myosotis schistosa  A.P.Khokhr.
Myosotis schmakovii  O.D.Nikif.
Myosotis scorpioides (L.) (gerçek unutmabeni)
Myosotis secunda Al.Murray 
Myosotis semiamplexicaulis DC.
Myosotis sicula Guss. (Jersey unutmabenisi)
Myosotis solange  Greuter & Zaffran
Myosotis soleirolii  Godr.
Myosotis sparsiflora J.C.Mikan ex Pohl
Myosotis spatulata G.Forst.
Myosotis speciosa  Pomel
Myosotis speluncicola Schott ex Boiss.
Myosotis stenophylla Knaf
Myosotis stolonifera (J.Gay ex DC.) J.Gay ex Leresche & Levier
Myosotis stricta Link ex Roem. & Schult.
Myosotis suavis Petrie]
Myosotis subcordata  Riedl
Myosotis × suzae 
Myosotis sylvatica Ehrh. ex Hoffm.
Myosotis taverae  Valdés
Myosotis tenericaulis Petrie
Myosotis tineoi  C.Brullo & Brullo
Myosotis traversii Hook.f.
Myosotis tuxeniana (O.Bolòs & Vigo) O.Bolòs & Vigo
Myosotis ucrainica Czern.
Myosotis ultramafica Meudt, Prebble & Rance
Myosotis umbrosa Meudt, Prebble & Thorsen
Myosotis uniflora Hook.f.
Myosotis urceolaris  Shuttlew.
Myosotis venosa Colenso
Myosotis venticola Meudt & Prebble
Myosotis verchojanica 
Myosotis verna Nutt. (bahar unutmabenisi)
Myosotis vestergrenii  Stroh
Myosotis welwitschii Boiss. & Reut.
Myosotis wumengensis  L.Wei

 Kaynakça ve notlar 

 Galeri 

 Dış bağlantılar 


Kategori:Çiçekler
Kategori:Bahçe bitkileri
Kategori:Carl Linnaeus tarafından adlandırılmış taksonlar