Lusitanik

Lusitanik (veya Yahudi Portekizcesi) Portekiz Yahudilerinin konuştuğu nesli tehlike altında olan bir dildir.

 Tanımı 
Yahudi Portekizcesi 16. yüzyıla kadar Portekiz'deki Yahudiler'in ve diğer topraklardaki Portekiz asıllı Yahudiler'in anadiliydi. Metinlerinde bazen İbrani alfabesi bazen de Latin alfabesi kullanılır.

İspanyol Yahudileri ile karşılıklı evlilikler sonucu Ladino diline Portekizceden kelimeler girdi. İspanyol Yahudileri'nin aksine Portekiz Yahudileri ülkelerinden kovulmayıp din değiştirmeye zorlandılar. 1497'de Kral 1. Manuel'in fermanıyla topluca vaftiz edildiler. Bu yüzden Yahudiler Hristiyan görünüp gizlice Yahudilikler'ine devam ettiler ve bunlara morrano dendi. 1536'da Portekiz'de Engizisyonlar başlayınca Fransa, Hollanda (özellikle Amsterdam), Kuzey Almanya (özellikle Hamburg), İngiltere'ye ve Amerika'ya göç ettiler.

Portekiz'de 19.yy'a kadar hayatta kalmayı başarmış bu dilin Papiamento ve Saramaccan dilleri üzerinde etkisi oldu.

 Özellikleri 
 İbranice'den etkileşim 
 Lusitanik  İbranice  Türkçe cados  kodeş  kutsal esnoga  (Yunanca)  sinagog jessiba   yeşiva  dini okul massó  matzah hamursuz ekmek misvá  mitzvah sevap/dini görev ros  roş baş rassim  raşim  başlar rossaná  roş haşanah  Yahudilikte yeni yıl (Roşaşana) sabá Şabat  Cumartesi sedacá  tzedakah  sadaka queilá  kehila  cemaat quidus kidduş Kiduş tebá tevah sinagoglarda duaların okunduğu platform

 Ladino'dan etkileşim 
 Lusitanik  Portekizce  Ladino Türkçe ay  há  ay  var Dio  Deus (arch. Deo)  Dio   Tanrı manim  mãos  manos   eller

 Eski Portkizce'den kalan 
 Lusitanik  Modern Portekizce  Türkçe algua  alguma  herhangi angora  agora şimdi apartar  separar  ayır (ıl)mak aynda  ainda  henüz dous dois  iki

 Dış bağlantılar 
 Jewish Language Research Center Yahudi Portekizcesi
 Thesouro dos Dinim, a Halakhic work

Kategori:Yahudi dilleri
Kategori:Ölmek üzere olan diller