Pekiştirme (dilbilgisi)

Pekiştirme, bir sözcüğe anlamını kuvvetlendirmek için ilaveler yapılması veya sözcüğün tekrarlanmasıdır. Türkçede başlıca beş çeşit pekiştirme vardır.

Sözcüğün ilk hecesi alınıp sonuna "p, m, s, r" ünsüzlerinden biri getirilmesi ile oluşan yeni hece, sözcüğün başına eklenir. "p, m, s, r" harfleri ''pekiştirme harfleri"dir.

Örnekler:
 Kop-koyu
 Sim-siyah
 Yem-yeşil
 Mas-mavi
 Dop-dolu
 Sap-sarı
 Sım-sıkı
 Ter-temiz
 Bem-beyaz
 Kas-katı
 Mos-mor

İlk maddeye ek olarak, "p, r, s ,m" harflerinden sonra "e, a" harflerinin getirilmesi ile yeni bir pekiştirme gerçekleşir (bakınız: ses türemesi):

 Sağlam >>> Sa-p-a-sağlam
 Yalnız >>> Ya-p-a-yalnız

İkilemelerle pekiştirme yapılabilir:

 Kara kara bulutlar
 Yüce yüce dağlar
 Uzun uzun kavaklar
 Pırıl pırıl cam

"mi" soru edatı ile pekiştirme yapılabilir:

 Güzel mi güzel araba
 Hoş mu hoş koku
 Geniş mi geniş oda

Kuralsız olarak gerçekleşen pekiştirmeler vardır:

 Darmadağın, Karmakarışık

Kategori:Türkçe dilbilgisi