Balaban (çalgı)

Balaban veya balaman, Güney Kafkasya ve Orta Asya ülkelerinin birçoğunda kullanılan nefesli çalgılar grubuna ait bir çalgıdır. 9-10 adet ses perdeliİnsan kulağının algıladığı biçimiyle herhangi bir notanın ses frekansı değeri. BSTS / Gitar Terimleri Sözlüğü  olanları Azerbaycan ve Türkistan’da kullanılmaktadır. Gürgen, ceviz, erik ve benzeri sert ağaçlardan yapılanları varsa da en makbulü kayısı ağacından yapılanıdır.

Bir gövde (govda) ve ağız tarafına takılan ses çıkarıcı yassı kamış ağızlıktan ibaret olan Balaban, 280-300 milimetre uzunluğunda ve 20-22 milimetre çapındadır. Sesi mat ve hafiftir, sesi zayıf olduğu için daha çok kapalı mekanlarda ve oda toplantılarında çalınmaktadır. Kamış üzerindeki kıskaç sayesinde ses inceltilip kalınlaştırılabilmektedir. Özel bir yöntemle yassılaştırılan kamış, kıskaç ve gövdeden meydana gelir. Kıskacın kamış üzerinde aşağı veya yukarı doğru itilmesiyle yaklaşık bir perdelik ses değişimi yapılabilmekte ve bu özelliği ile çalgı gruplarına hemen uyum sağlayabilmektedir.

 Balaban gövdesindeki deliklerin sıraları:Ses perdesi – Səs pərdəsiİşlevsel - Funksional#1 – baş perde – baş pərdə#4 – şah perdesi – şah pərdəsi#6 – açık perde – açıq pərdə#8 – ayak perde – ayaq pərdəarka taraf – arka perde – arxa tərəf - arxa pərdəSes tonuna ait - Səs tonuna aid#2 – segah perdesi – segah pərdəsi (1)#5 – segah perdesi – segah pərdəsi (2)#7 – mahur perdesi – mahur pərdəsiAkustik - Akustikalttaki – denge perdesi – altdakı - tarazlıq pərdəsi

Azeri sanatçı Hüseynkulu Sarabski'ye göre avcılar balaban çalarak bıldırcınları çekerler. Balaban'ın başka bir türü aşık musikinde kullanılır.

 Ayrıca bakınız 
 Alihan Samedov

 Kaynakça 


Kategori:Türk müzik aletleri