Yardımcı tahrik sistemi

Yardımcı tahrik sistemi (İngilizce: Auxiliary propulsion system veya APS), gemilerde kullanılan şaft jeneratörü-motor dönüşümü sistemidir. Bu sistem sayesinde, ana makine herhangi bir sebeple devre dışı kaldığında, gemi pervanesi çalışmaya devam edebilir ve gemi hareket kabiliyetini koruyabilir.

Yardımcı tahrik sisteminin (FEAD) görevi, çeşitli ünitelerin tahrikini sağlamaktır. Bu süreçte, krank milinin tahrik enerjisinden yararlanılarak, V kayışı veya çok kanallı V kayışı aracılığıyla alternatör, hidrolik direksiyon pompası, su pompası ve klima kompresörü gibi bileşenlerin çalışması sağlanır.

Bu sistem kontrollü gemilerde kullanılır.

Gemilerde ana makinenin çıkışında krank şaftı ile pervane şaftı arasında redüksiyon dişli kutusu (reduction gearbox - R/G) bulunur. R/G'nin görevi, hem devir sayısını ayarlamak (bu işlevini bir governor yardımıyla yapar) hem de pervane şaftı ile krank şaftı arasındaki bağlantıyı sağlamaktır. Ayrıca, R/G'nin diğer bir görevi ise pervane şaftındaki hareketi şaft jeneratörüne (S/G) aktarmaktır. APS (auxiliary propolsion system, PTO: power take-off), ana makinenin herhangi bir sebeple devre dışı kalması durumunda, şaft jeneratörünün motor olarak kullanılması durumudur. Bu durumda, şaft jeneratörü diğer jeneratörlerden aldığı elektrik enerjisi sayesinde pervane şaftını çevirir. Pervane şaftıyla şaft jeneratörü (S/G) arasındaki bağlantıyı redüksiyon dişli kutusu (R/G) sağlar. Bu sistemin kullanılabilmesi için ana makinenin (M/E) R/G'den ayrılması gerekmektedir. APS, modern gemilerin neredeyse tamamında kullanılmaktadır. Sistemin en büyük avantajı, pervanenin her koşulda hareketine devam etmesini sağlamasıdır. Ayrıca, makine bu sistemin çalışması sırasında operasyona tabi tutulabilir.

Ayrıca bu sistemin ana makinesiz sistemlere uyarlanmış versiyonu da vardır. Bu sistemde, gemide ana makine bulunmaz ve pervane jeneratörler tarafından döndürülür. İstanbul Deniz Otobüsleri'nde kullanılan bu sistemde, çift pervane ve dolasıyla çift motor tercih edilmektedir. Bu gemilerde görev yapan başmühendislerin, iyi derecede elektrik ve elektronik bilgisine sahip olmalıdır.

PTO sisteminde, geminin en az 7 mil hızla seyretmesi zorunludur. Ancak, bu zorunluluk yalnızca geminin belli sertifikaları almak için tabi tutulduğu testte geçerlidir. Bu sertifikalar alındıktan sonra, gemi bu sistem sayesinde istenilen hızda, 7 milin altında veya üzerinde çalıştırılabilir.

Kategori:Gemi mühendisliği