Ankara Büyükşehir Belediyesi

Ankara Büyükşehir Belediyesi veya kısaca ABB, Ankara ilinin belediye işlerini yürüten kamu kurumudur. 2019 yerel seçimlerinde Cumhuriyet Halk Partisi'nden aday gösterilen ve Ankara Büyükşehir Belediye Başkanı seçilen Mansur Yavaş, mazbatasını 8 Nisan 2019'da alarak göreve başlamıştır.

 Tarihçe 
16 Şubat 1924 tarihinde 417 sayılı yasa ile Ankara Şehremaneti kurulmuştur. Şehremaneti Yasası 1930 yılında çıkarılan 1580 sayılı yasa ile yürürlükten kaldırılmıştır.

Büyükşehir belediyelerinin kuruluşu, 23 Mart 1984 tarihinde kabul edilen Büyükşehir Belediyelerinin Kuruluşu Hakkındaki 195 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile olmuştur. Daha sonra bu kararname 9 Haziran 1984 tarihinde 3030 sayılı yasa ile değiştirilmiştir.

10 Haziran 2004 tarihinde çıkarılan  5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ile belediyelere yeni düzenlemeler gelmiştir. 6 Aralık 2012 tarihinde çıkarılan 6360 sayılı On Dört İlde Büyükşehir Belediyesi ve Yirmi Yedi İlçe Kurulması ile Bazı Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanuna göre ilin bütün sınırları Ankara Büyükşehir Belediyesi sınırlarına dahil edilmiştir.

 Logo tartışmaları 
27 Mart 1994 tarihinde Büyükşehir Belediye başkanı olarak seçilen Melih Gökçek, 1995 yılında Hitit Güneş Kursu olan belediye logosunu Atakule-cami minaresi ve 3 yıldızlı logoya çevirdi. Bunun üzerine eski CHP Trabzon Milletvekili Avukat Rahmi Kumaş, Gökçek'in Hitit Güneş Kursu yerine belirlediği Atakule-cami minaresi ve 3 yıldızdan oluşan amblemini yargıya taşıdı. Ankara 2. İdare Mahkemesi, amblemi, “Belediyenin amblem belirleme yetkisi olmadığı" gerekçesiyle iptal etti. Dava, Ankara 3. İdare Mahkemesi'ne taşındı. 3. İdare Mahkemesi, "Ankara’yı temsil etmediği" gerekçesiyle amblemi bu kez esastan iptal etti. İdare Mahkemesi'nin kararında, "amblemde kullanılan simge ve işaretlerin anlamlarının ortalama bir bilinç ile doğrudan çıkarımını olanaklı kılan açıklık ve anlaşılırlık özelliğinin bulunmadığı, kullanılan sembol figürlerin, Ankara'yı tarihsel ve kültürel derinliği ve ağırlığı ile orantılı biçimde tanıtıcı öğe niteliği taşımadığı" belirtildi. Belediyenin, iptal kararının bozulması için Yargıtay 8. Dairesi'ne başvurusu reddedildi. Belediye, bunun üzerine karar düzeltme yöntemiyle kararın bozulmasını istedi, ancak Danıştay 8. Daire de belediyeyi haksız buldu. Danıştay 8. Daire, karar düzeltmeyi 4'e karşı 1 oyla reddetti. Rahmi Kumaş'ın, Melih Gökçek'in Atakule-cami minareli amblemin yıldız sayısını 25 Temmuz 2011'de, 3'ten 5'e çıkararak belirlediği yeni logoya ilişkin açtığı dava ise hala devam ediyor.

Kullanımdaki mevcut amblemde Atakule'ye eklenmiş iki minare ile hilâl ve beş yıldız yer almaktadır. Amblem kentin dönüşümünde temel etken olan cumhuriyetin çağdaş uygarlığı temel alan felsefesi ve dayandığı değerlere işaret etmektedir.
 Organizasyon yapısı 
Ankara Büyükşehir Belediyesi, Ankara Büyükşehir Belediye Başkanı, Ankara Büyükşehir Belediye Meclisi ve Ankara Büyükşehir Belediye Encümeni olmak üzere üç ana gruba ayrılır.

 Bağlı birimler 
Ankara Büyükşehir Belediyesi'nin 32 daire başkanlığı ve dört denetleyici ve düzenleyici kurumu bulunmaktadır.

 Mali Hizmetler Dairesi Başkanlığı
 İmar ve Şehircilik Dairesi Başkanlığı
 İtfaiye Dairesi Başkanlığı
 Dış İlişkiler Dairesi Başkanlığı
 Mezarlıklar Dairesi Başkanlığı
 Muhtarlık İşleri Dairesi Başkanlığı
 Sosyal Medya Dairesi Başkanlığı
 İklim Değişikliği ve Sıfır Atık Dairesi Başkanlığı
 Emlak ve İstimlak Dairesi Başkanlığı
 Çevre Koruma ve Kontrol Dairesi Başkanlığı
 Fen İşleri Dairesi Başkanlığı
 Kırsal Hizmetler Dairesi Başkanlığı
 Özel Projeler ve Dönüşüm Dairesi Başkanlığı
 Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı
 Kültür ve Sosyal İşler Dairesi Başkanlığı
 İşletme ve İştirakler Dairesi Başkanlığı
 Sosyal Hizmetler Dairesi Başkanlığı
 Kadın ve Aile Hizmetleri Dairesi Başkanlığı

 Gençlik ve Spor Hizmetleri Dairesi Başkanlığı
 Bilgi İşlem Dairesi Başkanlığı
 Basın Yayın ve Halkla İlişkiler Dairesi Başkanlığı
 Makine İkmal Bakım ve Onarım Dairesi Başkanlığı
 Yapı Kontrol Dairesi Başkanlığı
 Kent Estetiği Dairesi Başkanlığı
 Deprem Risk Yönetimi ve Kentsel İyileştirme Dairesi Başkanlığı
 Zabıta Dairesi Başkanlığı
 Sağlık İşleri Dairesi Başkanlığı
 Ulaşım Dairesi Başkanlığı
 Kültür ve Tabiat Varlıkları Dairesi Başkanlığı
 İnsan Kaynakları ve Eğitim Dairesi Başkanlığı
 Strateji Geliştirme Dairesi Başkanlığı
 Yazı İşleri ve Kararlar Dairesi Başkanlığı
 Özel Kalem Müdürlüğü
 Teftiş Kurulu Başkanlığı
 İç Denetim Birimi Başkanlığı
 Hukuk Müşavirliği

Bunun dışında Etik Komisyonu olmak üzere bir komisyon bulunmaktadır.

 Zabıta 
Ankara Büyükşehir Zabıtası (tam adıyla Ankara Büyükşehir Belediyesi Zabıta Teşkilatı), belediye hizmetlerinin icra ve denetiminden sorumlu olarak görevlendirilmiş teşkilattır.

1845 yılında genel kolluk işleriyle görevlendirilmek üzere kurulan Zaptiye Teşkilatı (Jandarma-Zabıta) Ankara'da da belediye hizmetlerinin uygulanması ve denetiminden de sorumlu olmuşlardır. 1924 yılında 417 Sayılı Kanun ile belediye zabıta hizmetlerinin polis teşkilatınca yürütülmesine karar verilmiştir. Daha sonra 1580 Sayılı Belediyeler Yasası'na göre Emniyet 4. Şube Müdürlüğü tarafından yürütülen zabıta hizmetlerini yeni kurulacak ayrı bir teşkilat ile yürütülmesi kararlaştırılmıştır. Ankara Belediyesi Zabıtası 15 Temmuz 1949 tarihli 9642 sayılı karar ile Polis Teşkilatı'ndan kaldırılan bu sorumluluk dönemin Cumhurbaşkanı İsmet İnönü tarafından onanmasıyla, dönemin belediye başkanı Ragıp Tüzün tarafından kurulan zabıta teşkilatına verilmiştir. 7 Kasım 1949 tarihli belediye meclisi oturumunda teşkilat kurulması kararı çıkarılmış ve teşkilat 1 Ocak 1950 itibarıyla göreve başlamıştır.

 Bağlı iştirakiler 
Ankara Büyükşehir Belediyesi'nin 16 anonim şirketi, kamu kuruluşu olarak ise ASKİ ve EGO olmak üzere iki kuruluşu bulunmaktadır.
 Kurum  Kuruluş  Genel Müdür  Faaliyet Alanı/Ek Bilgi Anonim ve limited şirketler Anfa Ltd. Şti.  1991  Yıldırım Özer  Park ve bahçe işletimi, fuar ve kongre hizmetlerinin düzenlenmesi. Anfa Güvenlik Ltd. Şti.  1992  Bektaş Arslan  Özel güvenlik hizmetleri. Anket A.Ş.  2000  Hakan Türkoğlu  Kültür-sanat hizmetleri ve etkinlik tanıtımları. BELKA A.Ş.  1988  Dursun Çiçek  Evsel, tıbbi ve katı atık toplanması ve bertarafı, elektrik enerjisi üretimi. Belko A.Ş.  1986  Baki Kerimoğlu  Kömür dağıtımı, otobüs ve soğuk hava deposu işletmeciliği. Belplas A.Ş.  1989  Adnan Demirci  Yol çizgi boyası, gübre ve temizlik malzemeleri üretimi. BelPa A.Ş.  1989  Ferhan Özkara  Sosyal hizmetler, temizlik ve veterinerlik hizmetleri. Beltema Ltd. Şti.  2019  Ali Çalışkan  Sigorta hizmetleri. BELTAŞ A.Ş.  1993  Alparslan Yılmaz  Otopark işletmeciliği ve yol güvenlik hizmetleri. BUGSAŞ A.Ş.  1990  Vecihi Halil İyigün  Raylı taşımacılık hizmetleri. Ankara Halk Ekmek A.Ş.  1979  Tamer Eski  Unlu mamul gıda üretimi. Metropol İmar A.Ş.  1987  Rıfat Menekşe  Toplu konut alanlarının yönetimi. PORTAŞ  -  Mesut Özarslan  Toplu konut yapımı ve asfalt üretimi. Seğmen Su A.Ş.  -  Merih Demirdelen  İçme suyu üretimi ve işletimi. Başkent Finansal Teknolojiler A.Ş.  2021  Hamza Yıldız  Elektronik ödeme sistemleri. Ankara İnovatif Teknoloji A.Ş.  2020  Bora Bezci  Bilgisayar ve bilişim. Kamu kuruluşları ASKİ  1987  Erdoğan Öztürk  Su ve kanalizasyon hizmetleri. EGO  1976  Adem YILGIN  Toplu ulaşım hizmeti.

 Meclis 
küçükresim|ABB Meclis dağılımı

Ankara Büyükşehir Belediye Meclisi, Ankara Büyükşehir Belediyesi'nin faaliyetleriyle ilgili kararları almak için oluşturulan bir organdır. 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu'nun 13. maddesine göre her ayın ikinci haftası birleşim gerçekleşmektedir.

 Yerel seçimler 

 Ankara Büyükşehir Belediyesi seçim sonuçları Seçim  Belediye Başkanı  Parti  Oy Oranı 1984  Mehmet Altınsoy  ANAP  %53,2 1989  Murat Karayalçın  SHP  %44,1 1994  Melih Gökçek  RP  %27,3 1999  Melih Gökçek  FP  %33,8 2004  Melih Gökçek  AK Parti  %55,0 2009  Melih Gökçek  AK Parti  %38,5 2014  Melih Gökçek  AK Parti %44,8  2017  Mustafa Tuna  AK Parti %44,8 2019  Mansur Yavaş  CHP  %50,9 2024  Mansur Yavaş  CHP  %60,38

 Hizmet binası 
küçükresim|Ankara Büyükşehir Belediyesi Hizmet Binası

Belediyenin mevcut 3, kullanılan 2 binası vardır. Tandoğan, Kızılay, Ulus ve Varlık'taki binalar, eski terminal alanında yapılan belediyeye ait 23 katlı yeni yapının bitmesiyle 2009 yılında kullanımdan çıkarılmıştır. Anadolu Meydanı ve AKM arasındaki Ankara Büyükşehir Belediyesi Hizmet Binası 23 katlı olup 2008 yılı sonunda hizmete girmiştir. Zabıta, İtfaiye ve Çevre Koruma Daire Başkanlıkları hariç tüm birimler yeni binaya toplanmıştır.

 Belediye başkanları 

 Büyükşehir Belediye Başkanları (1984-günümüz) №  Büyükşehir Belediye Başkanı  Görev Başlangıcı  Görev Bitişi  Parti 1  Mehmet Altınsoy  25 Mart 1984  26 Mart 1989   Anavatan Partisi 2  Murat Karayalçın  26 Mart 1989  21 Eylül 1993   Sosyaldemokrat Halkçı Parti 3  Vedat Aydın  21 Eylül 1993  27 Mart 1994 4 Melih Gökçek  27 Mart 1994   18 Nisan 1999   Refah Partisi  Fazilet Partisi 18 Nisan 1999   28 Mart 2004  Bağımsız  Demokrat Parti  Adalet ve Kalkınma Partisi 28 Mart 2004  29 Mart 2009 29 Mart 2009  30 Mart 2014 30 Mart 2014  28 Ekim 2017 5 Mustafa Tuna  6 Kasım 2017  8 Nisan 2019 6 Mansur Yavaş  8 Nisan 2019  31 Mart 2024   Cumhuriyet Halk Partisi31 Mart 2024Görevde

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 




 *