Türkçedeki yabancı kökenli sözcüklerin Türkçe karşılıkları

Türkçedeki alıntı sözcüklerin değiştirilmesi, Atatürk'ün Türkleştirme politikasının bir parçasıdır. Osmanlı Türkçesi, Arapça ve Farsçadan birçok alıntı sözcüğü içeriyordu, aynı dönemde Fransızca, Yunanca ve İtalyanca gibi Avrupa dillerinden bulunan diğer alıntı sözcükler de resmî olarak Türk Dil Kurumu (TDK) tarafından önerilen Türkçe karşılıkları ile değiştirildi. Türkçedeki yabancı kökenli sözcüklerin (alıntı) Türkçeleştirilmesi, Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluşundan sonra Atatürk Devrimlerinin daha geniş çerçevesindeki kültürel reformların bir parçasıdır.

Atatürk tarafından 1932 yılında, Türk dilini geniş kapsamda ve bilimsel düzende araştırmak için kurulan Türk Dil Kurumu, yabancı (ağırlıklı olarak Arapça) alıntı sözcükleri de Türkçe karşılıklarıyla değiştirmeye çalıştı. Kurum, ilk aşamada 3000'i aşkın sayıda Arapça kökenli sözcüğü ve bunun yanında diğer yabancı kökenli sözcükleri, dilden çıkarmayı başardı.Turkish Language Reform: A Catastrophic Success (Türk Dil Devrimi: Trajik Bir Başarı), Geoffrey Lewis Lewis, Oxford University Press, Oxford Linguistics Publications,1999 s. 98 Bu süreçte dile giren sözcüklerin çoğu, var olan Türkçe fiil (eylem) köklerinden yeni türetilmişken, TDK, ayrıca dilde yüzyıllardır kullanılmayan Eski Türkçe sözcüklerin kullanılmasını önermiştir. (Örneğin; cevap -yanıt- veya gözgü -ayna- gibi). Bu sözcüklerin çoğu günümüzde yaygın olarak kullanılırken, selefleri (öncelleri) artık günlük dilde kullanılmamaktadır. Bazı sözcükler dil reformundan önce de kullanılıyordu, ancak Farsça olanlardan çok daha az kullanıldı. Moğolca da önemli bir rol oynamıştır; çünkü Moğolca, Eski Türkçe'den alıntıladığı birtakım sözcükleri (örneğin; ulus, çağ, karakol, kaburga...)  korumuştur.

Sözcük kullanımlarında kuşaklar arası farklılıklar vardır. 1940'lardan önce doğanlar, eski Arapça kökenli sözcükleri (hatta eskimiş olanları bile) kullanma eğilimindeyken, genç kuşaklar genellikle daha yeni betimlemeleri kullanmaktadır. Bazı yeni sözcükler, kısmen eski karşılıklarının içsel anlamlarını iletemedikleri için geniş çapta benimsenmemiştir. Bazı yeni sözcükler ise biraz farklı anlamlar almıştır ve eski karşılıklarıyla birbirinin yerine kullanılamaz.

Alıntı sözcüklerin birçoğu (özellikle Arapça, Farsça ve Fransızca olanlar) günümüzde giderek azalmakla birlikte, bir kısmı ise yaygın olarak kullanılmaktadır.

 Sözcük seçiminin çağrışımları ve etkileri 
Tarihsel olarak; Arapça, caminin diliydi, Farsça ise eğitim ve şiir diliydi. Her ikisinin de kasıtlı kullanımı ("batılı" bir sözcüğün kullanımından kaçınarak) genellikle sırasıyla dini bir alt metin veya romantizm anlamına gelir. Benzer şekilde, algılanan "modern" bir karakter kazandırmak için Avrupalı sözcüklerin kullanımı tercih edilebilir. "Saf Türkçe" sözcüklerin kullanımı, milliyetçiliğin bir ifadesi veya dilsel bir "basitleştirme" olarak kullanılabilir.

 Türkçedeki sözcük varlığının (dağarcık) kökenleri 
Türkçe kelime dağarcığına en önemli yabancı katkı yapan diller arasında Arapça, Farsça, Fransızca, İtalyanca, İngilizce ve Yunanca bulunmaktadır.

 Başka dilden geçen sözcüklerin, yenisiyle değiştirilme dizelgeleri 
 Arapça kökenli alıntı sözcükler ile güncel Türkçe karşılıkları 
Bu dizelgede, Osmanlı Türkçesi sözcükler, sözcüğün Türkçedeki çağdaş yazımı (TDK tarafından önerildiği ve günlük dilde kullanıldığı gibi) ve çağdaş Türkçe karşılığı verilmiştir.

 Osmanlı Türkçesi sözlerive onların imce çevirileri Osmanlı Türkçesi sözlerinçağdaş yazımları Çağdaş Türkçe karşılığı                         ابدال abdal  gezginعبث abes  anlamsız, saçma, boşآب حيات  abıhayat  bengisu**, dirim suyu**, yaşam suyu عبوس abus  1) somurtkan2) asık (yüz)عجائپ  acayip  1) şaşırtıcı, yadırgatıcı, şaşılan2) olağandışıعجله  acele  1) tez, ivedi2) tezelden, ivedilikle عجمى acemi  toy, ustalaşmamış, beceriksiz عجزه aceze  düşkünlerعاجل acil  1) ivedi*2) çabucakعاجز  aciz  1) güçsüzlük2) beceriksizlik3) düşkünlük عاجز âciz  1) güçsüz2) beceriksiz3) düşkün عجول acul  tez canlı, ivecen عجوزه acuze  kocakarı آداب معاشرت adabımuaşeret  görgüعضله   adale  kasعدالت adalet  türe** آداپ adap  1) töre2) yol yordam عداوت adavet  yağılıkعدد adet  sayıعادت âdet  1) görenek, töre2) alışkanlık, alışkı3) aybaşıعادتا âdeta  neredeyse, bayağı, sankiعادي adi  1) düşük nitelikli2) aşağılık, bayağı3) olağan, sıradanعادل  adil  doğru, haktanır*عفو af  1) görevden alma2) bağışlama آفاقی afaki  1) gelişigüzel, amaçsız2) nesnel آفت afet  kıran, yıkımعفو ايتمك  affetmek  1) bağışlamak2) görevden almaعافيت  afiyet  sağlık, esenlik اغيار ağyar  yabancılar, eller, el, başkalarıاهالى ahali  1) toplum, topluluk2) yerlilerأحباپ   ahbap  arkadaş, tanış, gönüldeş**عهد ايتمك   ahdetmek  ant içmek احفاد ahfad  torunlar, soyآهی  ahi  eli açıkآخر  ahir  sonعهت   ahit  1) antlaşma, sözleşme2) ant3) çağ آخذه ahize  almaç**أحكام  ahkâm  yargılar اخلاق ahlak   aktöre, sağtöre|-
| احمق| ahmak  || beyinsiz, bön
|-
|احرار || ahrar || özgürleştirilmiş
|-
|احرض|| ahraz || dilsiz-sağır (kimse)
|- 
| اخشاپ| ahşap  || ağaç, tahta
|-
| احوال| ahval  || durum, durumlar
|-
| عائدات| aidat  || 1) ödenti2) kesenek**
|-
| عائديت| aidiyet  || 1) ilişkindir, değginlik**2) ilgi
|-
|عائله || aile || ocak**
|-
| عائت| ait  || ilgili, ilişkin, ilişik
|-
| عقبنده| akabinde  || arkasından, ardından, ardı sıra
|-
| عقد ايتمك| akdetme  || sözleşme, antlaşma, bağıt**
|-
| عاقبت| akıbet  || son, sonuç, durum
|-
|عقل  || akıl  || 1) us2) bellek3) öğüt
|-
|عقيده|| akide || inanç, öğreti
|-
| عابده| abide || anıt, yapıt*
|-
|عاقل  || akil || 1) bilgin, bilge, bilgiç2) sağduyulu
|-
| عقيم| akim  || 1) kısır, verimsiz2) sonuçsuz
|-
| عكس| akis  || 1) yankı, tepki2) yansıma
|-
|عقت  || akit || sözleşme, bağıt
|-
|عقل سليم|| aklıselim  || sağduyu
|-
| اقران| akran  || yaşıt*
|-
|اقسام || aksam  || bölümler
|-
|عكسی || aksi  || ters, geçimsiz
|-
|عكس العمل || aksülamel  || 1) tepki2) karşılık3) geri bildirim, dönüt**
|-
|اعلی || âlâ  || 1) iyi, çok iyi2) üstün
|-
| علائم سما| alaimisema  || gökkuşağı, ebemkuşağı**
|-
|علاقه || alaka  || ilgi, ilişki
|-
|علامت|| alamet || belirti, gösterge, im, iz
|-
|علامت فارقه|| alametifarika || 1) simge, belirteç, gösterge, ayırtaç2) nitelik, özellik
|-
|على العجله || alelacele  || ivedilikle, çabucak, çarçabuk
|-
|على العادة || alelade  || sıradan, bayağı, olağan, doğal
|-
|على الاصول || alelusul  || 1) üstünkörü, gelişigüzel2) yöntemine göre, kurala uygun
|-
|عالم || âlem  || 1) evren, yaratkı2) eğlenti3) el
|-
|آلت || alet  || araç, aygıt
|-
| علم شمول| âlemşümul  || 1) evrensel2) tanınır
|-
| علنا| alenen  || açıkça, açıktan açığa, gizlemeden
|-
| علنی| aleni  || açık, ortada
|-
|علامه || allame  || bilgin, bilgili
|-
|عليه || aleyh  || karşı, karşıt
|-
|عالي  || âli  || yüce, yüksek, ulu, üstün
|-
|عالیجناب|| âlicenap || 1) sayın, saygın  2) yüce gönüllü, eli açık|-
|عالم || alim  || bilgin, bilgiç|-
| اعمی
| âmâ  || görmez, görme engelli|-
|كلمه|| ama || ancak, yalnız|-
|عمله || amele || işçi|-
|عملي || amelî || 1) uygulamalı2) iş üstünde3) eylemsel|-
|عمليات || ameliyat || işlemce|-
|عمليه || ameliye || işlem|-
|عميق || amik || derin, dip|-
|عامل || amil || 1) etken, işleyici2) işçi, yapan (kişi), etken|-
|آمر  || amir || 1) yönetici2) buyurucu, baş|-
| عاميانه
| amiyane || sıradan, bayağıca|-
|عمه || amme || kamu|-
| عمود فقاري|| amudufıkari || omurga, belkemiği|-
|عنعنه || anane || gelenek|-
| عنعنوی
| ananevi || geleneksel|-
|آنی || ani || 1) birden, ansızın2) beklenmedik,apansız|-
|عرض  || araz || 1) belirti2) bulgu|-
| اراضی
| arazi || 1) toprak2) yer|-
| عربده
| arbede || çatışma|-
| آرضیه
| ardiye || yığımlık|-
| عارضه
| arıza || aksaklık, bozukluk|-
|عریضه || arıza  || bozukluk, aksama|-
|عرفة || arife || öngün|-
|عرش || arş || gök, gökyüzü|-
|عرض || arz (I) || sunma, anlatma, bildirme|-
|عرض || arz (II) || en, genişlik|-
|أرض  || arz (III) || yer, yeryüzü|-
|‎‎‎ارزو|| arzu || istek, isteme, dilek, eğilim, yönelme|-
|آسا  || asa || değnek|-
|عصبی || asabi || sinirli, öfkeli|-
|عصبيت || asabiyet || sinirlilik|-
| اصالت
| asalet || soyluluk|-
|اعصاب || asap || sinir, sinirler|-
| آثار عتيقه
| asarıatika || eski çıkarmalar|-
| اصغری
| asgari || en az, en aşağı, en düşük, en alt|-
|أصل  || asıl || 1) kök, kaynak2) gerçeklik3) gerçek|-
|اصللي  || asıllı || kökenli, uyruklu|-
|اصلسز || asılsız || 1) dayanaksız, kaynaksız2) uydurma, yalan|-
| عصر
| asır || yüzyıl|-
| عاصی
| asi || başkaldıran, dikbaşlı|-
| اصيل
| asil || soylu|-
|عسكر  || asker || sü, süer **
|-
| اصلی
| asli || birincil, köklü, baş|-
| عصری
| asri || çağdaş, çağcıl|-
|عاشق  || âşık || 1) tutkun, vurgun2) ozan3) sevgen **|-
| عشيرت
| aşiret || oymak**|-
|عشق  || aşk || sevi *|-
| عطالت
| atalet || 1) tembellik, gevşeklik, uyuşukluk2) dinginlik, durağanlık, süredurum|-
| عته
| ateh || bunama, bunaklık|-
| عطفا
| atfen || dayanarak, göre|-
| عطف
| atıf || 1) yöneltme, çevirme2) gönderme|-
| عاطل
| atıl || 1) işe yaramaz, işgörmez2) süreduran|-
| آتی
| ati || gelecek|-
| عوانه
| avane || yardakçılar, kafadarlar|-
| عودت
| avdet || dönüş|-
| عيان
| ayan || belli, açık|-
| عيان بيان
| ayan beyan || apaçık, açık seçik, besbelli|-
| عينا
| aynen || olduğu gibi|-
| عين
| aynı || benzeri, özdeş|-
| عينى,عينيت
| ayni(yet) || nesnesel, özdeşlik|-
| عياش
| ayyaş || içkici|-
| عيوقه چيقمق
| ayyuka çıkmak || 1) göklere çıkmak, ortaya çıkmak, yükselmek2) yayılmak|-
| اعضا
| aza || üye|-
| عظمت
| azamet || 1) ululuk2) çalım, kurum|-
| اعظمی
| azami || en çok, en üst, en büyük, en yüksek|-
| عذاپ
| azap || ezinç**|-
| عزل
| azil || görevden alma|-
| عزیمت
| azimet || gidiş|-
|بادره
|| badire || dar geçit, dar boğaz, sıkıntı|-
| بحر
| bahir || deniz|-
| بحث
| bahis || 1) konu2) söz|-
| بقایا
| bakâyâ || kalıntı|-
| باقی
| baki || 1) artan, kalan2) kalımlı, ölümsüz|-
| باكر
| bakir || el değmemiş, işlenmemiş, bozulmamış, dokunulmamış|-
| باكره
| bakire || kız, kız oğlan kız, erden|-
| بقيه
| bakiye || kalan, artan|-
| بقليه
| bakliye || baklagil|-
| بالغ
| baliğ || 1) erişkin, erin, yetişkin2) varan, bulan|-
| بانیٖ
| bani || kurucu, kuran|-
| باپ
| bap || 1) kapı2) bölüm3) konu|-
|بارز || bariz || açık, belirgin|-
| بصيرت
| basiret || sağgörü|-
|بسيط || basit || 1) yalın, yalınç **2) kolay3) sıradan|-
| باطل
| batıl || boş, dayanaksız|-
| باطنی
| batıni || içrek|-
| بایع
| bayi || 1) satıcı2) satış yeri|-
| بعضا
| bazen || kimi kez, arada, arada bir, ara sıra|-
|بعض || bazı || 1) kimi2) birtakım|-
| بدل
| bedel || 1) karşılık, eşdeğer2) tutar|-
| بدن
| beden || gövde|-
|بدخواه|| bedhah || kötü yürekli, kötücül|-
| بدر
| bedir || dolunay|-
| بئيس
| beis || sakınca|-
| بقا
| beka || kalım|-
| بکارت
| bekâret || erdenlik**|-
|بلاغت || belagat || 1) iyi konuşan (kimse)2) sözbilim|-
| بلاهت
| belahet || alıklık|-
| بلده
| belde || kent|-
| بلدیه
| belediye || yerel yönetim|-
| برات
| berat || aklanma*|-
| بيان
| beyan || söyleme, bildirme|-
| بيانات
| beyanat || demeç,bildiri|-
| بيان نامه
| beyanname *** || bildirge, bildiri|-
|بياض|| beyaz || ak*|-
| بين الملل
| beynelmilel || uluslararası|-
| بيضی
| beyzi || söbe, yumurtamsı|-
| بدایت
| bidayet || başlama, başlangıç|-
| بحق
| bihakkın || adamakıllı, iyice|-
| بلا استثنا
| bilaistisna || ayrıksız|-
| بالعكس
| bilakis || tersine|-
| بلا واسطه
| bilavasıta || dolaysız, doğrudan, doğruca, dümdüz|-
| بالجمله
| bilcümle || bütün|-
| بالفرض
| bilfarz || diyelim ki, sözgelişi, örneğin, varsayım|-
| بالفعل
| bilfiil || edimli olarak, doğrudan|-
| بالخاصه
| bilhassa || özellikle|-
| بالالتزام
| bililtizam || bile bile, isteyerek|-
| بالاستفاده
| bilistifade || yararlanarak|-
| بالمقابله
| bilmukabele || 1) karşılıklı olarak2) ben de, siz de|-
| بالعموم
| bilumum || bütün|-
| بناء
| bina || yapı|-
| بناء
| binaen || 1) -den dolayı, -den ötürü2) dayanarak|-
| بناء عليه
| binaenaleyh || dolayısıyla, bundan dolayı|-
| بالطبع
| bittabi || doğal olarak|-
| بذاته
| bizatihi || kendisi, kendiliğinden|-
| بالذات
| bizzat || kendisi, aracısız, doğruca, doğrudan doğruya|-
| بخار
| buhar || buğu|-
| بحران
| buhran ||bunalım, bunluk**, sıkıntı|-
| بخور
| buhur || tütsü|-
| برج || burç || ükeg****Türk Mitolojisi, 2 Cilt, Bahaeddin Ögel, Türk Tarih Kurumu Yayınları.Saha Yeri ve Saha Türkleri, Jelobtsov F. Fedotoviç, Ankara Üniversitesi Yayınları.
|-
| بطلان
| butlan || geçersizlik, çürüklük|-
| بعد
| bud || 1) boyut2) uzunluk|-
| بلوغ
| büluğ || ergenlik|-
| بنيه
| bünye || yapı|-
|جامعه|| camîa || topluluk|-
|جاهل || cahil || bilgisiz, eğitimsiz,bilisiz**
|-
|جاسوس || casus || çaşıt**|-
|جاذب || cazip || çekici (ilgi), alımlı, uygun (değer), elverişli|-
|جبرا || cebir || baskı|-
|جدید || cedit || yeni|-
|جلسه‎ || celse || oturum|-
|‎جمعيت || cemiyet || topluluk, dernek|-
|ساقط جنين|| ceninisakıt || düşük|-
|جنوپ  || cenup || güney|-
|جراحت || cerahat || irin|-
|جواپ  || cevap || yanıt*|-
|جواز  || cevaz || 1) onay, uygunluk 2) aşma, geçit verme|-
|جهان|| cihan || evren, yeryüzü|-
|جهاز || cihaz || aygıt*|-
| جهت
| cihet || yön, yan|-
|جلد  || cilt || deri|-
|جسم  || cisim || varlık|-
|جوار || civar || dolay|-
|جمله  || cümle || tümce|-
|جثه  || cüsse || gövde|-
|خارج  || dahil || iç, içeri|-
|داخلیه  || dahiliye || içişleri|-
|دائر|| dair || ilişkin|-
|دائره|| daire ||yuvarlak, dönge|-
|دارالفنون|| darülfünun || bilgievi|-
|ضرپ || darp || vurma, çarpma, vuruş|-
|‎دف || def || tepme, kovma|-
|‎دفين || defin || gömme, toprağa vermek|-
|دفعه, کره || defa, kere || kez|-
|دلالت|| delalet || 1) işaret, iz, imge2) aracılık, kılavuz|-
|دفينه|| define || gömü|-
|دليل|| delil || kanıt|-
|درجه|| derece || 1) basamak, aşama2) birim3) sıcakölçer** 
|-
|درس|| ders || öğrence**|-
|دوا|| deva || çözüm|-
|دور  || devir || çağ|-
|دوران || devran || yeryüzü, evren|-
|دوره  || devre || 1) dönem2) dönüş, döngü|-
|دماغ || dimağ || 1) beyin2) bilinç|-
|درايت || dirayet || dayanıklılık, güçlü|-
|دیار || diyar || bölge, yurt, ülke|-
|‎دنیا || dünya || yeryüzü*, evren|-
|دول || düvel || ülke(ler)|-
|ابعاد || ebat || boyut   
|-
|ابدی || ebedî || sonsuz, sürekli, kalıcı|-
|ابوین  || ebeveyn || anne baba|-
|ابله  || ebleh || bön, aptal, beyinsiz, alık|-
|اجداد  || ecdat || ata, cet|-
|اجل || ecel || ölüm|-
|اجنبى || ecnebi || yabancı, el|-
|ادا  || eda || 1) davranış, tavır2) işve, naz|-
|ادبیات|| edebiyat || yazın**|-
|ادوات || edevat || araç gereç|-
|اديپ || edip || yazar, yazıncı|-
|افراط || efrat || birey(ler), kişi(ler)|-
|اهميت || ehemmiyet || önem|-
|البسه || elbise || giysi|-
|اليم || elim || acıklı, üzücü, acıtan|-
|امر || emir || buyruk, komut|-
|امنيت || emniyet || güvenlik|-
|امثال || emsal|| örnek, benzer, eşdeğer, denk|-
|اندیشه || endişe || kaygı, sıkıntı|-
|اثر  || eser || yapıt*|-
|اسير  || esir || tutsak*|-
| اثواپ || esvap || giysi, giyecek|-
| فقير|| eşya || 1) nesne2) varlık|-
|اطفال || etfal || çocuk|-
|اطراف || etraf || ortalık|-
|اوراق || evrak* || belge|-
|اول || evvel || önce|-
|ایام || eyyam || 1) çıkarcı2) devir|-
|اذا || eza || acı, sıkıntı, üzüntü|-
|از جمله  || ezcümle || 1) belli başlı, başlıca, topluca2) sonuç olarak3) örneğin, örnek olarak 
|-
|فعال  || faal || etkin|-
|فرق  || fark || 1) ayrık, ayrım, ayrışma, ayrılık2) değişik|-
|فاحش || fahiş || aşırı, aşkın**|-
| فخری|| fahri || onursal|-
| فاءق|| faik || üstün, gelişmiş, yetenekli|-
| فقير|| fail || yapan, eden, işleyen, sorumlu (kimse)|-
|فائض || faiz || getiri, ürem **|-
| فقط|| fakat || ancak, yalnız|-
| فقير|| fakir || yoksul|-
|فانى || fani || ölümlü, gelip geçici, kalımsız|-
| فرضی|| farazi || varsayım(sal)|-
|فكر|| farz || gerek, gereklilik, zorunluluk|-
| فقير|| fasık || 1) sapkın, sapkın2) fasık|-
|‎فایده || fasıl || aralık, bölüm, pay, dönem|-
|فسیح || fasih || açık, düzgün, anlaşılabilir|-
|‎فایده || fayda || yarar, kazanç, ası|-
|فضيلت || fazilet || erdem, üstünlük, ‘'seçkinlik
|-
|فضله || fazla * || çok, aşkın, artık|-
|فجیع || feci || korkunç, acıklı, üzücü|-
|فن fenn *, علم ˤilm * || fen, ilim || bilim|-
|فلاح || felah || 1) kurtuluş2) başarı3) iyilik, mutluluk|-
|فلاكت || felaket || yıkım, kötülük|-
|فنا || fena || 1) kötü, olumsuz, niteliksiz, başarısız2) üzücü|-
|فراغت || feragat || vazgeçme, el çekme|-
|فراست || feraset || anlayış, kavrama, sezgi, seziş|-
| فرت || fert || birey|-
| فزع || feza || uzay|-
|فيضان || feyezan || taşkın|-
| فرقت || fırkat || ayrılık|-
|فرصت || fırsat || 1) koşul, olanak2) uygunluk|-
|فطرت  || fıtrat || yaradılış, doğa (kimse)|-
|فكر|| fikir || düşünce|-
|فی الحقيقه  || filhakika || doğrusu, gerçekten|-
|فعل  || fiil || eylem*|-
|فرار  || firar || kaçış, kurtulma|-
|فتنه  || fitne || geçimsizlik, kargaşa, arabozan (kimse)|-
|فيات  || fiyat || değer (ürün), eder, karşılık|-
|فحش  || fuhuş || azgınlık, taşkınlık|-
|فضولى || fuzuli || gereksiz, yersiz, boşu boşuna|-
|فجور  || fücur || azgınlık, taşkınlık|-
|غدار || gaddar || acımasız, taş yürekli|-
|غافل  || gafil || önlemsiz, boş bulunma, aymazlık, uygunsuz|-
|غائله  || gaile || sıkıntı, üzüntü|-
|غليان  || galeyan || taşkınlık, kaynama, coşma, ayaklanma|-
|غالبا  || galiba || sanmak, görünüşe bakılırsa,sanırım|-
|غالپ  || galip || kazanmak, yenmek, üstünlük|-
|غليظ  || galiz || 1) kaba (aşağılama), çirkin, uygunsuz, yakışıksız2) yoğun|-
|غم  || gam || kaygı, üzüntü, acı, sıkıntı, karamsarlık|-
|غنى  || gani || bol, çok|-
|غرابت  || garabet || yadırganıcı|-
|غرپ  || garip || 1) sıradışı, şaşırtıcı, alışılmamış2) yoksul, yoksun, kimsesiz, düşkün|-
|غرق  || gark || 1) batma, batırılma, boğulma2) bol, çok|-
|غرپ  || garp || batı|- 
|غير  || gayri || olmayan, başka, dışı|-
|غدا || gıda || besin*|-
| حاجت || hacet || 1) gerek, gerekçe2) aracı|-
| حاجت || hacim || 1) yoğunluk2) büyüklük3) oylum|-
| حادثه || hadise || olay|-
| حافظه|| hafıza || bellek|-
|خفيف || hafif || yeğni **|-
|حفريات  || hafriyat || kazı|-
|حق  || hak || pay*|-
|‎‫حقارة‬  || hakaret || aşağılama|-
|حقيقت  || hakikat || gerçek, doğruluk|-
|حاكم || hâkim  || yargıç|-
|حال hâl *, وضعيت vazˤiyet * || hâl, vaziyet || durum, konum|-
|‎‎خلف|| halef || ardıl, sonraki|-
|خليطه || halita || alaşım|-
|‎حلق || halk || ulus, topluluk, budun**|-
|حماست|| hamaset || yiğitlilik, yüreklilik|-
|حمارات || hamarat || becerikli|-
|حامله|| hami || 1) koruyan, kollayan, gözeten, destek çıkan2) kayıran, kayırıcı (kimse)|-
|حامله|| hamil || taşıyıcı, taşıyan, elinde bulunduran|-
|حامله|| hamile || gebe|-
|حميت|| hamiyet || 1) yurtsever, ulus sever2) gayretli|-
|حمله  || hamle || 1) atılım2) saldırı|-
|حانطال  || hantal || ağır, yavaş|-
|حبس  || hapis || 1) tutsak, tutuk, kapatma2) alıkoyma|-
|خراپ  || harap || yıkık|-
|خرابه  || harabe || yıkıntı|-
|حرارت  || hararet || ısı ¹, sıcaklık ²
|-
|جرجامق  || harcama || gider|-
|خرجراه  || harcırah || yolluk|-
|خارقه || harika || olağanüstü|-
|خرچ  || harç || 1) ödeme, gider2) vergi|-
|حركت|| hareket || devinim **
|-
|حرف  || harf || ses, imce **
|-
|خارج  || hariç || dış, dışarı|-
|خارجيه  || hariciye || dışişleri|-
|خاص|| has || 1) özgü2) katışıksız|-
|خسار|| hasar || bozma, yıkma, kırma, dökme|-
|حسب حال|| hasbihal || söyleşi|-
|حسرت || hasret || özlem|-
|حساس || hassas || duyarlı|-
|حشره  || haşere || böcek|-
|خطا * || hata || 1) yanlış, yanılgı, yanlışlık, yanılsama2) suç|-
|خاطره  || hatıra || anı|-
|هوا || hava || kal,kalığ|-
|خاو || hav (I)|| ülger|-
|حيات, عمر ömr * || hayat, ömür || yaşam, dirim, dirlik|-
|‎خایر || hayır (I) || yardım, iyilik|-
|خایر || hayır (II) || yok,olmaz, öyle değil|-
|حيثيت  || haysiyet || saygınlık|-
|حضم || hazım(etmek) || sindirim|-
|هديه  || hediye || armağan|-
|حدت  || hiddet || kızgınlık, öfke|-
|حكایه || hikâye || öykü*|-
|خلاف  || hilaf || karşıt|-
|هلال  || hilal || ayça,yeniay|-
|حس|| his || 1) duygu 2) duyu,duyum 3) sezgi|-
|حسيات|| hissiyat|| duygular,sezişler
|-
|خواجه  || hoca || öğretmen, öğretici, öğreten|- 
|حقوق|| hukuk || tüzük, tüze **|-
|خصوص || husus || konu|-
|خصوصى || hususi || 1) özel2) ayrıcalık|-
|حضور  || huzur || dirlik, erinç **
|-
| حجره|| hücre || göze **
|-
|هجوم  || hücum || saldırı|-
|‎حكومة  || hükûmet || yönetim, erk|-
|‎خلاصة  || hülasa || özet|-
|‎حر  || hür || özgür, bağımsız|-
|‎حریت  || hürriyet || bağımsızlık, özgürlük|-
|حرمت  || hürmet || saygı|-
|خسران  || hüsran || düş kırıklığı|-
|هویت  || hüviyet || kimlik|-
|احزان  || hüzün || sıkıntı, üzünç **|-
| اصرار|| ısrar || üsteleme|-
|‎‎اداری|| idare, idari || yönetsel, yönetimsel, yönetme, yürütme|-
| افاده|| ifade || açıklama, anlatı, anlatım|-
|‎افلاح|| iflah || düzelme, kurtulma, iyileşme|-
| ‎افلاس|| iflas || batık, batkınlık|-
|افراغ|| ifrağ, istifra || 1) çevirme2) boşaltma, kusma, öğürme, dökme, bulantı (mide)|-
|‎‎ادمان  || idman || çalışım, alıştırma|-
|ابتدائی  || iptidai || ilkel|-
|‎اجرا || icra, icraat|| uygulama, yürütme, yapma, eylem, çalışma, uygulama|-
|اجتماع || içtima || toplantı|-
|اجتماع || içtima || kavuşum|-
|اجتماعی || içtimai || toplumsal|-
|ادعا|| iddia || sav|-
|ادعا|| idrak || 1)anlama, kavrama, akıl erdirme2) kavuşturma, imgeleme|-
|اخلال‎‫‬|| ihlâl || bozma|-
|افتخار  || iftihar || övünme|-
|احتراص|| ihtiras || tutku|-
| احتياج|| ihtiyaç || gereksinme ya da gereksinim|-
|اختيار  || ihtiyar || yaşlı|-
|احتياط  || ihtiyat || 1) yedek2) sakınma|-
|‎اقتدار  || iktidar || erk, yönetim|-
|اقتباس || iktibas || alıntı|-
|علاوه || ilave || ek|-
|الى‌الابد || ilelebet || sonsuza dek|-
|الهام  || ilham || esin|-
|‎التجا || iltica || sığınma|-
| ‎التفات|| iltifat || övgü, beğenme|-
|التحاق|| iltihak || katılma, karışma, katılım|-
|‎‎التهاپی || iltihap || yangı, irin|-
|اعمار|| imar || bayındırlık|-
|امكان  || imkân || olanak|-
|املا|| imla || yazım|-
|امتحان || imtihan || sınav, yazılı|-
|‎امتنا|| imtina || kaçınma, sakınma|-
|امتياز|| imtiyaz || ayrıcalık|-
|انحصار || inhisar || tekel|-
|انسان || insan * || yalnık, kişi, kul *
|-
|‎انشا || inşa || yapı, yapım, kurma, yaratma, yapılandırma|-
|انطباع || intiba || izlenim|-
|ارتباط || irtibat || 1) iletişim, bağlantı, ulaşım2) ilişik|-
|انتحال || intihal || aşırma|-
|ارتفاع|| irtifa || yükseklik|-
|ارثی  || ırsi || kalıtlık, kalıtımlık|- 
|اسم  || isim || ad|-
|‎اسكان|| iskan || yerleştirme, yurtlandırma, konaklatma|-
|‎انصات|| isnat || dayatma, dayandırma|-
|‎اسراف || israf || savurganlık, tutumsuzluk
|-
|‎استفاده || istifade || yararlanma|-
|استراحت|| istirahat || dinlenme|-
|استثناء  || istisna || aykırı|-
|استشاره|| istişare || danışma, görüş sorma|-
|عصيان  || isyan || başkaldırı, asilik|-
|اشتغال || iştigal || uğraş, uğraşı, ilgilenme|-
|اشتراك|| iştirak || ortaklık|-
|اتحاف || ithaf || adama, sunma|-
|اعتبار || itibar || saygınlık|-
|‎اتلاف|| itlaf || öldürme, yoketme, katletme, kaldırma|-
|‎اتفاق || ittifak || birlik, bağdaşım, bağdaşma, anlaşma, uzlaşma, birleşme|-
|‎‎اتحاد|| ittihat || birlik, birleşme|-
|ایضاح || izah || açıklama|-
|‎اضافت|| izafet || görelik|-
|اظهار || izhar || belirtme, gösterme, ortaya çıkma, açığa vurma|-
|ازدواچ || izdivaç || evlilik|-
|قابليت|| kabiliyet || yetenek, yeti|-
|‎قبول || kabul || alma, onaylama, onama, isteme|-
|قدر || kader || yazgı **
|-
|‎قدمة || kademe || basamak, aşama|-
|قفا|| kafa || baş|-
|كافی|| kâfi || yeter(li)  
|-
|قهر || kahır || üzüntü, sıkıntı, derin acı|-
|قاعده || kaide || 1) kural2) ayaklık, duraç, tabanlık|-
|قائم || kaim || 1) geçerli, geçer, kullanılan2) var olan, ayakta duran|-
|كائنات || kâinat || evren|-
|قلبور || kalbur || elek|-
|قلپ  || kalp || yürek|-
|قمر  || kamer || ay|-
|كامل  || kâmil || 1) bütün, eksiksiz, yetkin, tam2) ağırbaşlı, erişkin, olgun, bilgili (kimse)|-
|کاموس|| kamus || sözlük|-
|قناعت|| kanaat || yeterlilik, yeterli bulma, inanma kanıklık|-
|قانون|| kanun || yasa, kural|-
|قانون اساسى || kanunuesasi || anayasa|-
|قافيه|| kafiye || uyak|-
|كانون اول || kanunuevvel|| aralık|-
|كانون ثانی || kanunusani|| ocak|-
|قسوت|| kasvet || 1) sıkıntı2) karanlık|-
|کشف  || kaşif || bulgucu|-
|كاتپ|| katip || yazman|-
| ‎قویم|| kavim || budun, topluluk|-
| ‎قوس|| kavis || eğiklik|-
|كلمه  || kelime || sözcük|-
|کنف  || kenef || ayakyolu|-
|كساد  || kesat || 1) durgun, azlık2) yokluk, kıtlık|-
|كشيف  || kesif || 1) yoğun, sık2) kalın|-
|کشف  || keşif || bulgu, buluş|-
|کتوم  || ketum || ağzı sıkı|-
|كذا  || keza || böyle, böylece, şöyle, öylece|-
|قرائت|| kıraat || okuma|-
|قصاص|| kısas || ödeşme|-
|قرمزی|| kırmızı|| kızıl, al|-
|قسم|| kısım || 1) bölüm, aşama, evre2) pay|-
|قطعه|| kıta || 1) anakara2) dörtlük3) bölük, birlik (ordu)|-
|قوام|| kıvam || 1) yoğunluk2) koyuluk (sıvı)|-
|قيافت|| kıyafet || giysi, kılık|-
|قيام|| kıyam || 1) ayağa kalkma2) girişim3) kalkışma|-
|قیمت|| kıymet|| 1) değer2) önem 
|-
|كتاپ|| kitap || betik **
|-
|كفر|| küfür || sövme, sövgü|-
|قصور|| kusur || bozukluk, elverişsiz, noksan|-
|قوت|| kuvvet || güç, erk|-
|كره|| küre || yuvar|-
|لطيفه  || latife || şaka|- 
|لسان  || lisan || dil|-
|لغات || lügat || sözlük|-
|لزوملو * || lüzumlu || gerekli|-
|‎ماجرا|| macera || serüven|-
|معاش || maaş || aylık|-
|معبد || mabet || tapınak|-
|مادی|| maddî || özdeklik ** 
|-
|مفصل || mafsal || eklem|-
|مغدور|| mağdur || kıygın **
|-
|مغلوبيت|| mağlubiyet || yenilgi|-
|محفوظ || mahfuz || saklı|-
|ماهيت || mahiyet || 1) özgün, özlük2) nitelik, yetkin,3) içyüz 
|-
|مخلوق|| mahluk || yaratık|-
|محروم || mahrum || yoksun|-
|محصول || mahsul || ürün|-
|مخصوص|| mahsus || özgü|-
|محزون|| mahzun || üzgün, üzüntülü|-
|‎مقام|| makam || orun|-
|‎مقبول || makbul || benimsenmiş, ilgi gören|-
|معقول || makul || uygun, elverişli|-
|مقصد || maksat, gaye, hedef || amaç, erek|-
|مع مافيه || mamafih || durum böyleyken, bununla birlikte (bağlaç)|-
|معنی || mâna || anlam|- 
|معنوی || manevî || tinsel **
|-
|مانع || mani || engel|-
|‎معرفت  || marifet || beceri, yetkinlik|-
|معروف || maruf || 1) tanındık, bilinen, ünlü2) beğenilen, uygun görülen|-
|مصرف  || masraf || gider, harcama|-
|مطبه || matbaa || basımevi|-
|مطبوع || matbu || basılı, basma (yazım)|-
| ماوي|| mavi || gökçe **
|-
|ماضى|| mazi ||1) geçmiş2) eski|-
|مجاز || mecaz || iğretileme, eğretileme|-
|مجبور  || mecbur || zorunlu|-
|مجموعه || mecmua || dergi, yayın|-
|مجهول  || meçhul || bilinmeyen|-
|مدنی || medeni || uygar|-
|مدنيت || medeniyet || uygarlık|-
|مفهوم  || mefhum || kavram|-
|‎مكتب|| mektep || okul|-
|مکروه || mekruh || 1) iğrenç2) yasak, yasaklı|-
|ملكه || meleke || alışkanlık|-
|ملز || melez || kırma|-
|مملکت  || memleket || ülke, yurt|-
|منافع  || menfaat || 1) çıkar,2) beklenti3) yarar|-
|مراسم  || merasim || tören|-
|مرحله  || merhale || aşama, evre, bölüm|-
|مرثيه  || mersiye || ağıt|-
|مرتبه  || mertebe || aşama, evre, konum, bölüm|-
|مسافه || mesafe || uzaklık|-
|مثلا|| mesela || örneğin|-
|مسئله|| mesele || sorun|-
|مسعود || mesut || mutlu|-
|مسئوليت|| mesuliyet || sorumluluk|-
|مشغول|| meşgul || 1) uğraşma, uğraş2) oyalama|-
|مشهور  || meşhur || ünlü|-
|مشروبات || meşrubat || içecek|-
|متانت  || metanet || dayanma, dayanıklılık, sağlamlık|-
|موقع   مكان mekân * || mevki, mekân || yer, konum|-
|موجودیت|| mevcudiyet || varolma, varlık, varoluş|-
|موجود|| mevcut || elde olan, var olan, bulunan|-
|ميدان meydân *, ساحه sâha || meydan, saha || alan|-
|ميل * || meyil || eğim, eğilim|-
|مزار|| mezar || gömüt **
|-
|‎مقياس || mikyas || ölçek, boyut|-
|‎ملی || milli || ulusal|-
|‎‎ملیت || milliyet || uyruk|-
|منطقه || mıntıka || bölge|-
|مصراع|| mısra || dize|-
|ميراث|| miras || kalıt **
|- 
|مسافر * || misafir || konuk|-
|مثال * || misal || örnek|-
|مسکين *|| miskin || uyuşuk, mıymıntı|-
|معامله *|| muamele || davranış|-
|معما || muamma || bilmece|-
|معاصر || muasır || çağdaş, güncel|-
|معاون *|| muavin || yardımcı|-
|معجزه * || mucize || tansık **
|-
|مغدی || mugaddi || besleyici|-
|مغالطه || mugalata || yanıltmaca|-
|مغنی muganni, muganniye || muganni, muganniye || şarkıcı|-
|مغایرت || mugayeret || aykırılık|-
|مغایر || mugayir || aykırı|-
|مغبر || muğber || küskün,  gücenmiş, dargın|-
|مغلق  * || muğlak || 1) belirsiz, anlaşılmaz, karışık (iş, söz, konu)2) çapraşık|-
|مخابره || muhabere || iletişim, iletişme|-
|مهاجرت || muhaceret || göç|-
|ﻡﻬﺎﺝﻢ || muhacim || saldıran, saldırıcı 
|-
|مهاجر || muhacir || göçmen|-
|محدﭖ|| muhaddep || dış bükey|-
|محافظه || muhafaza || koruma|-
|ﻡﺤﺎﻓﻈﻪ ﮐﺎر|| muhafazakâr || tutucu|-
|محافظ || muhafız || koruyucu|-
|محاكمه || muhakeme || yargılama, uslamlama|-
|مدت  || müddet || süre|-
|محقق  || muhakkak || kesin(likle)|-
|محقق || muhakkik || soruşturmacı|-
|محال || muhal || olanaksız|-
|مخالفت * || muhalefet || karşıtlık|-
|ﻡﺨﻤﻦ|| muhammen || oranlanan, ön görülen|-
|مخمس || muhammes || beşgen|-
|محمن || muhammin || ön gören|-
|محاربه muhârebe, حرب harb || muharebe, harp  ||savaş|-
|محارﭖ || muharip || savaşçı|-
|محرر|| muharrer || yazılı, yazılmış|-
|مخرق || muharrik || kışkırtıcı, ayartıcı|-
|محرص || muharriş || tırmalayan, irkilten|-
|مخاصمات ||  muhasamat || çarpışma|-
|محاصره || muhasara || kuşatma|-
|محاسبة || muhasebe || sayıcılık|-
|محاسبه‌جی || muhasebeci || sayıcı|-
|محاصر|| muhasır || kuşatan|-
|محصله || muhassala || bileşke|-
|مخصص || muhassas || ayrılmış|-
|محاط|| muhat || kuşatılmış|-
|محول || muhavvil || dönüştüren|-
|محوله || muhavvile || dönüştürücü|-
|مختلف || muhtelif || türlü, çok sayıda, birçok|-
|محتمل || muhtemel || olası|-
|محتويات || muhteviyat || içindekiler|-
|مقدس || mukaddes || kutsal, kutlu|-
|مقاوله || mukavele || sözleşme|-
|مقاومت || mukavemet || dayanma, direnç, karşı koyma|-
|منتظم || muntazam || düzgün, düzenli|-
|مربع || murabba || dördül|-
|مرافعه || murafaa || duruşma|-
|معتدل || mutedil || ılım(lı)|-
|مطلق || mutlak || salt, saltık|-
|مطلقا || mutlaka || kesinlikle|-
|موفقيت || muvaffakiyet || başarı|-
|مبالغه || mübalağa || abartma|-
|مجادله *|| mücadele || çaba, uğraş|-
| مجرت || mücerrit || soyut|-
|مدافعه || müdafaa || koruma, savunma|-
|مداخله  || müdahale || karışma|-
|‎مدرس|| müderris || eğitimci, eğitmen, öğretmen|-
|مدت *|| müddet || süre|-
|مدرر || müdrir || sidik söktürücü|-
|مابت || müebbet || yaşam boyu, sonsuz, kalıcı|-
|مؤجل || müeccel || ertelenmiş|-
|مؤدپ || müeddep || uslu|-
|مؤلفات || müellefat || (yazılı) çıkarma|-
|محرر,مؤلف || müellif, muharrir || yazar|-
|ﻣﻮﻣﻦ|| müemmen || sağlanmış|-
|مؤنث ||müennes || dişil|-
|مؤسسه || müessese || kurum|-
|مؤسف || müessif || üzücü|-
|مؤثر || müessir || dokunaklı|-
|مؤسس || müessis || kurucu|-
|مؤيده || müeyyide || yaptırım|-
|مفكره || müfekkire || düşünce gücü|-
|مفرح || müferrih || iç açıcı|-
|مفرت || müfret || tekil|-
|مفلس || müflis || batkın|-
|مهم *|| mühim || önemli|-
|مكافات || mükâfat || 1) ödül"2) karşılıkملاقات  mülakat  görüşme, buluşma, konuşmaمؤمن  mümin  inanan, inançlıمناقشه *  münakaşa  tartışma, söz dalaşıمناسبت *  münasebet  ilişki, ilgiمراجعت müracaat  başvuruمﺮﮐﭖ  mürekkep  birleşmiş, birleşikمرتﭖ  mürettip  dizgiciمسابقه  müsabaka  karşılaşmaمساعد  müsait  uygun, elverişliمسامحه  müsamaha  hoşgörü, katlanmaمساوی  müsavi  eşit, eş, eşleşen, denk‎مشرف  müsrif  savurgan, tutumsuz‎مثپت müspet  olumlu, kanıtlanmış, doğrulanmışمستحكم müstahkem  sağlamlaştırılmış, desteklenmiş‎مستقبل müstakbel  ilerideki, gelecektekiمستهجن * müstehcen  uygunsuzمستشار  müsteşar *  danışmanمستولی  müstevli  ele geçirme, yayılma, bürümeمسوده *  müsvedde  1) taslak 2) örnekمماثل,مشابه  müşabih, mümasil  benzer مشابهت  müşabehet  benzerlik مشخص  müşahhas  somutمشكل  müşkül  güç, güçlük, çetinمشكلپسنت müşkülpesent  güç beğenen, titizمشرك müşrik  çoktanrıcıمشتاق  müştak  türevمشتهی  müştehi  istekliمشتكي  müşteki  yakınan, sızlananمشتملات  müştemilat  eklentiمشترك müşterek  ortakمشتركان  müştereken  ortaklaşaمشتری  müşteri  1) alıcı, alımcı2) tüketiciمتعه  müt'a  geçici kazançمطالعه  mütalâa  1) okuma2) düşünce3) irdelemeمتارکه  mütareke  ateşkes, bırakışmaمتعدت  müteaddit  çok, birçokمتعفن  müteaffin  kokuşuk, pis kokulu, kokuşmuşمتعهت  müteahhit  üstenci, yükleniciمقاولات  müteahhitlik  üstencilik, yüklenicilikمتعاقبان  müteakiben  arkadan, ardı sıra, peşindenمتعاقپ  müteakip  sonra, ardındanمتعالية  mütealiye  deneyüstücülükمتعلق  müteallik  ilişkin, ilgiliمتعمم müteammim  yaygınlaşmış, genelleşmişمتعارفه  mütearife  ünlü, tanınan, belit** متباقی  mütebaki  kalanمتصبص  mütebasbıs  yaltakçıمتبدل  mütebeddil  değişen, kararsızمتبسم  mütebessim  gülümseyen, güleçمعتبر  muteber  saygın, geçerli olan, sözü geçer, güvenilir, inanılırمتجانس  mütecanis  bağdaşıkمتجاسر  mütecasir  yeltenenمتجاوز  mütecaviz  saldırganمتدين  mütedeyyin  dindarمتأثر  müteesir  üzüntülüمتفكر  mütefekkir  düşünürمتفرق  müteferrik  dağınıkمتحمل  mütehammil  dayanıklıمتخرق  müteharrik  devingen, oynarمتخصص  mütehassıs  uzmanمترجم  mütercim  çevirmenمتشبث  müteşebbis  girişimciمتوازی mütevazı  alçakgönüllüمتوفی  müteveffa  ölü, ölmüşمتفق müttefik  bağlaşık, yandaşمذاكره müzakere  görüşme, danışmaمزايده   müzayede  açık arttırmaمزمن  müzmin  süreğenاندر,نادر nadir, ender  seyrekنغمه  nağme  ezgiنافله nafile  boşunaنقلا  nakil  taşımaنقلیه  nakliye  taşımacılık‎‫ناموس‬  namus  arنصيحت *  nasihat  öğüt‎نظریات  nazariyat  kuram, düşünceناظر  nazır  bakanنفس *  nefes  solukنسيچ  nesiç  dokuنسل nesil  kuşakنتيجه *  netice  sonuçنوع  nevi  türنزيف  nezif  kanamaنصف  nısıf  yarı(m)نهايت *  nihayet  son(unda), sonuçنكاح *  nikâh  düğünنسبت *  nispet  oran ‎‫نشان‬ nişan  simge, belirti, iz, işaret نطق *  nutuk  söylev‎نسخ   nüsha  1) örnek2) sayı (basım-yayın)نقطه   nokta  imرغما rağmen  karşınراحت rahat  erinç, erinçli *راقم rakım  yükseklik, yükseltiرقيب rakip  karşıdaşرایچ rayiç  satış değeriرأی  rey  oyرئيس  reis  başkanروایت rivayet  söylentiروح ruh  tin **رطوبت rutubet  yaşlık, ıslaklıkرؤيا * rüya  düşصفحه safha  aşama, evre, bölümصاهل sahil  yaka, kıyıصاحپ sahip  iye **ساخته  sahte  düzmece‎ساكن sakin  durgunصميمى samimi  içtenصرف sarf  1) tüketme, kullanma2) öne sürmeسطح sath  satıh  yüzeyسياره  seyyare  arabaسبپ *  sebep  neden, gerekçeسفالت sefalet  1) yokluk, yoksunluk2) düşkünlük, aşağılıkسفارت  sefaret  büyükelçilikسلامت  selamet  esenlikسما  sema  gökسنه *  sene  yıl‎‎سربست  serbest  bağımsız, özgürسويه seviye  düzeyصحت  sıhhat  sağlıkسحر sihir  büyüصحبت *  sohbet  söyleşiسؤال  sual  soruسهولت  suhulet  1) kolaylık, yumuşaklık, uygunluk, incelik2) akıcı (konuşma)صلح  sulh  barışثنی  suni  yapma, yapayسکوت  sükût  sessizlikسرعت  sürat  hızشاهد şahit  tanıkشخصىٖ şahsi, şahıs kişisel, kişi, özgü, özlükشاعر şair  ozanشرق  şark  doğuشرط şart  koşulشطفاتلی,شطفاتşatafat, şatafatlı  gösteriş, gösterişli‎شفاف şeffaf  saydam شهر şehir  il‎سلف  selef  öncel, önceki‎‎شوق şevk  istekشی şey  varlık, nesneصله sıla  buluşma, kavuşmaشعار  şiar  1) ayırıcı özellik2) ülkü, ilkeشدت   şiddet  1) sertlik, aşırılık, katılık2) güçlüشمال  şimal  kuzey * şuur  bilinçشبهه لو şüpheli  sanıkطبقه tabaka  katmanطبيعت *  tabiat  doğaطبيعى *  tabii  doğma, doğal‎تابعيت, تبعه tabiiyet/tebaa  1) bağlılık, bağımlılık2) uyrukافاده,تعبیر  tabir, ifade  deyiş*تحقق tahakkuk  1) gerçekleşme, yerine getirme2) kesinleşme, onaylama‎تحكیم tahkim  sağlamlaştırma, berkitme, güçlendirmeتحليل tahlil  inceleme‎تحلیه tahliye  salıverme, boşaltmaتخمين tahmin  kestirim*‎تخريپ tahrip  kırma, dökme, yıkma, bozma, çarpıtma‎تحصيل tahsil  alma, getiri, elde etme, toplamaتحت taht *  orun*تقاص takas  değiş tokuşتعقيپ  takip  izlem, gözlemطلب taksir  önlemsizlik, özensizlik, ön görmeyerekطلپ *  talep  istekطلبه  talebe  öğrenciتعليمات talimat  1) yönerge, yönlendirme2) komutaتميم tamim  genelgeتعمير *تعديلات*  tamir, tadilat  onarımطرف  taraf  bulun**طرفدار  taraftar  bulundaş**تارنج tarih  günay**تسلط  tasallut  sarkıntılıkتصور  tasavvur  canlandırma, tasarıتصدیق tasdik  onayتصحيح  tashih  düzeltmeتصوير   tasvir  betimlemeطياره  tayyare  uçakتعيين  tayın  1) azık  2) payتعيين  tayin  1) atama  2) sonuç, belirleme'توصيه  tavsiye  öneri, salıkتضمين taziye başsağlığıتعزیه  tazmin karşılamaتضييق  tazyik  basınç(lı), baskı, sıkıştırmaتعادل  teadül  denklikتعمدا  teammü(den)  1) tasarlayarak2) bilinçli, bilerek3) isteyerek, düşünülerekتعامل  teamül  1) yapılageliş2) tepkime, davranışتبلغ  tebellüğ  1) bildiri, ileti2) erişme, anlama تبسم  tebessüm  gülümsemeتبديل  tebdil  değişiklikتبليغ  tebliğ  bildiri, iletme, ulaştırmaتبريك *  tebrik  kutlamaتجاهل  tecahül  bilmezlikten gelmeتجاوز  tecavüz  saldırıتجدد  teceddüt  yenilenmeتجلى  tecelli  belirme, ortaya çıkma, görünme, yerine gelmeتجرد   tecerrüt  1) uzaklaştırma, soyutlama2) soymaتجسم  tecessüm  görünme, boyutlandırma, biçimlenmeتأجيل  tecil  1) erteleme2) bekletmeتجريب  tecrübe  deneyimتجريد  tecrit  ayırma, ayrı tutma, soyutlamaتچهیزات‎ teçhizat  donanım, donatımتدارك tedarik  elde etme, sağlama, donatma, bulundurma, yetiştirmeتداوی tedavi  iyileştirme, sağaltımتداول tedavül  geçerlilik, dolaşım, sürümتدبير tedbir  önlem‎تدريسات tedrisat  eğitim, öğretim‎تدريجا tedricen  giderek, gittikçe, azar azar, adım adımتأسس  teessüs  yerleştirme, oluşturma, kökleştirmeتفكر  tefekkür  düşünme, düşünüşتفرعات  teferruat  ayrıntıتفريق  tefrik  1) bölüm, bölük 2) anlaşmazlıkتفريق  tefrika  ayırt etme, seçmekتفسير tefsir  1) yorum2) açıklama‎تدريسات tehdit  gözdağı, korkutma‎تقابل tekabül  1) bölüm, bölük2) anlaşmazlıkتهدید  tekamül  evrim, erişim, gelişim, gelişme, olgunlaşmaتقاعد  tekaüt  emeklilikتكفل  tekeffül  yükümlenmeتكليف   teklif  öneriتكرار  tekrar  yineتكثير  teksir  çoğaltmaتكذيپ  tekzip  yalanlamaتلاش *  telaş  tasa, kaygı‎تأليف  telif  uzlaştırmaتمییز temiz  1) arı, duru2) kirsizتناسپ  tenasüp  uyum, uygunluk, yakınlıkتنوير tenvir  1) aydınlatma, ışıklandırma2) bilgilendirme, bilgi verme, açıklama (aydınlatma)تنبيه   tembih  uyarıترجيح ا  tercih etmek  yeğlemekترجمه tercüme  çeviriتروت  tereddüt  duraksamaترتیپ  tertip  düzenتأثير  tesir  etkiتسلی  teselli  avunmaتستر tesettür  örtünmeتشخیص  teşhis  tanıتشكيل teşkil  oluşum, oluşma, varolma, kurmaتشكيل teşkilat  1) oluşum, kurum2) örgütتشرين اول  teşrinievvel ekim تشرين ثانی  teşrinisani kasımتشويق  teşvik  özendirme, kışkırtmaتأیید teyit  doğrulama, doğrulatma, gerçeklemeتحف  tuhaf  garip, alışılmamış, şaşırtıcıطمطراق tumturak  görünme, belirme, ortaya çıkmaتوحيد tevhid eşsiz, benzersiz, tek olmakتظاهر tezahür  gösterişعمومى umumi  genel, kamusal‎اصول  usul  yavaş, ağırاصل  usul  yöntem, yol, yordam, izlenceعنوان  unvan  sanاصلوپ  üslup  biçemوعد vaat  sözوقع  vaka  olayوقور  vakur  ağırbaşlıوصف  vasıf  nitelikواسطه  vasıta  araçواسع  vâsi  1) yükümlü2) enginوطن vatan  yurtوطنداش  vatandaş  yurttaşوازكچمك  vazgeçmek  caymakوضيفه  vazife  görevو  ve  ile, yeneوهم  vehim  kuruntuولایت  vilayet  ilيئس yeis  umutsuzluk, karamsarlıkيعنی yani  sonuçta, sözün özü, doğrusuزائل  zail  yok olan, ortadan kalkan, süreksizضمير *  zamir  adıl*ضمير *  zaruret, zaruri  1) yoksunluk, yoksul2) kaçınılmazذات zat  kimse, kişi, kendi, özüذاتا  zaten *  doğrusu, özde, gerçekteزاویه  zaviye  1) açı2) anlayış, görüş, bakış açısı, yaklaşımظلم  zulüm  ezinç**زمره  zümre  1) takım topluluk2) tür
* Yeni Türkçe karşılıklarıyla birlikte günümüzde de Çağdaş Türkçede kullanılmakta olan eski sözcükler.** Eski sözler kadar sıkça kullanılmayan yeni sözler.*** Sözler Arapça ile Farsça birleşimidir.

 Farsça kökenli alıntı sözler 
Bu listede Farsça kökenli sözcüklerin Osmanlı Türkçesindeki yazılışları, Türkçedeki günümüz yazılışları ve Öz Türkçe karşılıkları yer almaktadır.

Günümüzde birçok Farsça söz, çağdaş Türkçe içerisinde kullanılmaktadır. Öyle ki, Türkçede 1,500'e yakın Farsça kökenli sözcüğün bulunduğu bilinmektedir. Ancak bu sözlerin birçoğunun Arapça kökenli sözcüklerden farklı olarak Türk Dil Kurumu tarafından önerilen birer Türkçe karşılığı bulunmamaktadır. Türk Dil Kurumu da geçmiş süreç içinde Farsça kökenli sözlerin Türkçe içine kalıcı olarak işlediğini öne sürerek daha çok Arapça kökenli sözleri Türkçeleştirme yoluna gitmiştir. Öyle ki tarihi süreç içinde Arap kültürü ve dili, Türkler tarafından daha yabancı olarak karşılanmıştır. Aslen Türkçe sözlerin Farsça yazılışları için kullanılan Osmanlı Türkçesi, buna karşılık Arapça ile daha uzak yazı sistemine iye idi.

 Osmanlı Türkçesi sözler Günümüz yazılışı Çağdaş Türkçe karşılığı آبدستخانه abdesthane  ayakyoluآبدست abdest  yunup, yunmak آگاه agâh  bilgili, uyanık, öngörülü آغوش aguş  kucak آهنگ ahenk  uyum آهسته aheste  yavaş, ağır آلایش alayiş  gösteriş آرزو arzu  istek, dilek عرض حال arzuhâl**  dilekçe آسایش asayiş  güvenlik آسوده asude  dingin, sessiz آسمان asuman  gökyüzü آشكار aşikâr  açık, besbelli, ortada آشنا aşina  tanış, biliş 2) bilen, anlayan آتش ateş   od  آواره avare  işsiz, aylak آیين ayin  kuttören آزار azar  paylama آزاد azat  erkin bırakma بهانه bahane  sözde neden, nedensi بهار bahar  ilkyaz بخش ايتمک bahş(etmek)  eriştirmek, vermek بخشش bahşiş  sevinmelik بخت baht  yazgı بختيار bahtiyar  mutlu بختسز bahtsız  karayazılı, karagünlü باخصوص bahusus**  özellikle, hele, üstelik بجایش becayiş (etmek)  karşılıklı yer değiştirmek  بداوا bedava**  karşılıksız, emeksiz بدبخت bedbaht  mutsuz بدبين bedbin  kötümser بددعا beddua**  ilenç, ilenme, kargış  behemehâl**  kesinlikle, ne yapıp yapıp, her durumda بهر beher  her bir بنده bende  kul, köle برابر beraber  birge, birlikte  beraber(e kalmak)  yenişememek  برباد berbat  kötü, çok kötü بردوام berdevam**  sürüp giden بردوش berduş  başıboş برمعتاد bermutat**  alışılageldiği gibi, alışıladığı gibi برطرف bertaraf**  kaldırılmış, giderilmiş بد bet  kötü, çirkin بدتر beter  daha kötü بيهوده beyhude  boşuna, boş yere, yararsızca بيچاره biçare  umarsız بيگانه bigâne  1) ilgisiz 2) yabancı بی خبر bihaber**  1) bilgisiz بی پروا biperva  1) çekinmez, sakınmaz 2) korkusuz 3) çekinmeden, korkmadan برادر birader  1) erkek kardeş 2) arkadaş بيتاب bitap  bitkin, yorgun (argın) بی طرف bitaraf**  yansız, yan tutmayan بيزار bizar  bezmiş, bıkmış, tedirginبوسه  buse  öpücük جنگ  cenk  savaş چابك  çabuk  ivedi *  چاره çare  çözüm چهره çehre  yüz چنبر  çember yuvarlak   çeşit  tür  چار يک çehar-yek  çeyrek  dörtte bir درد   dert  ağrı  دگر diğer  öbür, öteki دشمن  düşman  yağı * اجنبى  ecnebi  el, yad *انديشه  endişe  kaygı گزيده  güzide  seçkinخسته  hasta  sayrı*هنوز  henüz  daha همان  hemen  çabucak  قورناز kurnaz  açıkgözlü مهتاب  mehtap  ay ışığı پاپوش   pabuç  ayakkabı روزگار  rüzgâr  yel ساده  sade  yalın سارخوش  sarhoş  esrik *سار  ser  baş  سر serbest  erkin *  سرسری serseri  başıboşسياه  siyah  kara صوڭ بهار  sonbahar  güz  تازه taze  yeniتنبل  tembel  eringen****,ağırcanlı*ویران  viran  yıkık  یاور yaver  yardımcı   yeknesak  tekdüze یك پاره     yekpâre  yekpare  bütün زهر  zehir  ağı *  زنگين zengin  bay, varsıl *, varlıklı زور  zor  çetin 
* Yeni sözler eski sözler kadar sıkça kullanılmamaktadır.

** Sözler Farsça ile Arapça birleşimidir.

*** Sözler Eski kitaplar, ansiklopediler veya tarihi bir belgeden bulunan sözcük karşılığıdır (TDK'da bulunmayabilir).

**** Diğer Oğuz öbeği dillerinden ya da Kıpçak öbeğinden alınan,Anadolu'da yerel toplumca var olan sözcükler.

 Fransızca kökenli alıntı sözler 
Yunanca veya Latince kökenli Fransızca sözcükler, Türkçeye 19. yüzyılda girmeye başladı. Özellikle Tanzimat Dönemi sonrasında bu oran artmaya başladı. Günümüzde yaklaşık 5,000 Fransızca sözcük Türkçede yer almakta olup, çoğu günlük yaşamda kullanılır.

 Geçen sözler Türkçe karşılığı Özgün Fransızca yazımıaberasyon  sapınç  aberrationablatif  çıkma durumu  ablatifabone  1) sürdürümcü 2) sürdürüm  abonnéabsorbe  1) emme 2) soğurma  absorbéabstre  soyut  abstraitabsürt  saçma, usdışı  absurdeadaptasyon  uyarlama  adaptationadapte  uyarlanmış  adaptéadaptör  uyarlaç  adapteuradenit  akkan yangısı  adéniteadres  bulunak  adresseaerometre  havaölçer  aéromètre / η αερομετρίαafazi  söz yitimi  aphasie / η αφασίαaferist  vurguncu, çıkarcı  affairisteafiş  ası  afficheafişe  açıklamak, açığa vurmak  affichéafoni  ses yitimi  aphonie / η αφωνίαaforizma  özlüsöz, özsöz, özdeyiş  aphonie / ο αφορισμόςaglütinasyon  kümeleşim  agglutinationagnosi  tanısızlık  agnosie / η αγνωσίαagnostik  bilinemezci  agnostique ο/η/το αγνωστικ-/ός/ή/όνagorafobi  alan korkusu  agoraphobie / η αγοραφοβίαagrafi  yazma yitimi  agraphie / η αγραφίαagrandisman  büyültme  agrandissementajan  1) görevli, aracı 2) gizli görevli, gizmen  agentajanda *  andaç  agendaajur  delikli işleme, gözenek  ajourakont  öndelik  àcompteakort  (çalgı için) düzen  accordakromatopsi  renkkörlüğü  achromatopsie / η αχρωματοψίαakrostiş  adlama  acrostiche / η ακροστοιχείαaks  dingil  axeaksan  vurgu, söyleyiş  accentakselerasyon  ivme  accélérationakselerograf  ivmeyazar  accélérographeakselerometre  ivmeölçer  accéléromètreaksesuar * 1) eklenti 2) donatımlık  accessoireaksiyom  belit  axiome / το αξίωμα aksiyon  eylem  actionaksiyoner  paydaş  actionnaireaktif *  1) etkin, canlı 2) etkili, etken  actifaktör  (erkek) oyuncu  acteuraktüel  güncel  actuelakustik   1) yankı bilimi 2) yankı düzeni 3) yankılanım, sesdağılım  acoustique / η ακουστικήakuzatif  belirtme durumu  accusatifakü (akümülatör)  akımtoplar  accumulateuralafranga  batılıca  alla francaalaminüt  çarçabuk, ayaküstü  à la minutealarm  tetikdur  alarmealaturka  doğuluca  alla turcaalegori  yerine  allégorie / η αλληγορίαaleksi  okuma yitimi  alexie / η αλεξίαalfabe  abece  alphabet / το αλφάβητωνalivre  dalında satış, önceden satış  à livreralmanak  yıllık  almanachalpinizm  dağcılık  alpinismealpinist  dağcı  alpinistealternatif *  1) seçenek 2) almaşık 3) dalgalı  alternatifalternatör  dalgalı akım üreteci  alternateuraltimetre  yükseklikölçer  altimètrealtruist  özgeci, özgecil, elcil  altruistealtruizm  özgecilik, elcillik  altruismeamatör  özengen, özenci  amateurambalaj (yapmak)  sarmak  emballageambale (olmak)  1) şaşkına dönmek 2) başı şişmek  emballéambargo  engelleyim  embargoamblem  belirtke  emblème / το έμβλημαambulans  cankurtaran (taşıt)  ambulanceamenajman  düzenleyim  aménagementamfibi  yüzergezer  amphibie / το αμφίβιωνamnezi  bellek yitimi  amnésieamoral  aktöredışı, töredışı  amoralamortisman  sönüm  amortissementamortisör  yumuşatmalık  amortisseuramplifikatör  yükselteç  amplificateurampirizm  deneycilik  empirismeanabolizma  özümleme  anabolismeanakronik  çağaşımlık  anachronique / αναχρονικόanakronizm  çağaşım  anachronisme / ο αναχρονισμόςanalitik  1) irdeleyici 2) irdelemeli  analytique / αναλυτικ-ός/ή/όνanaliz *  irdeleme  analyse / η ανάλυσιςanaljezi  acı yitimi, ağrı yitimi  analgésie / η αναλγησίαanaljezik  ağrıkesici  analgésique / αναλγητικ-ός/ή/όνanaloji  1) benzeşim, benzeme 2) örnekseme 3) andırışma  analogie / η αναλογίαanarşi  1) başsızlık 2) kargaşa  anarchie /η αναρχίαanarşik  kargaşalı, karışık  anarchique / άναρχος αναρχικόςanarşist  1) baştanımaz 2) kargaşacı  anarchiste / ο αναρχικός anatomi  1) gövde yapısı 2) gövde bilimi 3) içyapı  anatomie / η ανατομίαançüez  balık ezmesi  anchoisanemi  kansızlık  anémie / η αναιμίαanestezi  uyuşturma  anesthésie / η αναισθησίαanestezik  uyuşturucu, duyumsuzlaştırıcı, bayıltıcı  anesthésique / αναισθητικ-ός/ή/όνangaje  bağımlı, bağlanmış  engagéangajman  bağlantı  engagementanimizm  canlıcılık  animisme / ο ανιμισμόςanjin  boğaz yangısı  angineanket  soruşturma, sormaca  enquêteanketör  soruşturmacı, "sormacacı"  enquêteuranomali  sapıklık, sapaklık  anomalie / η ανομαλίαanonim  adsız  anonyme / η ανωνυμίαanons  (sesli) duyuru  annonceanormal  1) olağandışı, dengesiz 2) sapık  anormal / ανόμαλ-ος/η/ονanot  artıuç  anodeansiklopedi  bilgilik  encyclopédie / η εγκυκλοπαίδιαantant  antlaşma  ententeanten  duyarga  antenneanterit  incebağırsak yangısı  entériteantet  başlık  en-têteantik  ilkçağ işi  antiqueantikor  karşınözdek  anticorpsantipati  sevimsizlik, soğukluk, karşıtduyu  antipathie / η αντιπάθειαantitez  karşısav  antithèse / η αντίθεσηantoloji  seçki  anthologie / η ανθολογίαantre  giriş  entréeantrenman  1) çalışım 2) alıştırma  entraïnementantrenör  çalıştırıcı  entraîneurantrparantez  ayraç içinde, ayrıca, sırası gelmişken  entre parenthèsesanyon  eksin  anionapandisit  körbağırsak yangısı  appendiciteapel  çağrım  appelaperitif  açar  apéritifapolet  omuzluk  épauletteapraksi  işlev yitimi  apraxie / η απραξίαapriori  önsel  à prioriapse  irinlenme, yangı, irinşiş  abcèsarabesk  1) arap müziği 2) girişik bezeme  arabesquearanje (etmek)  düzenlemek, uyarlamak  arrangéaranjman  düzenleme  arrangementarazöz  yersular  arroseuseareometre  sıvıölçer  aréomètrearistokrasi  soyluerki  aristocratie / η αριστοκρατίαaristokrat  beysoylu, soylu  aristocratearitmetik  1) sayı bilimi, sayıbilgisi 2) sayıbilimlik, sayıbilgilik  arithmétiquearkaik  eskil  archaïque / αρχαϊκ-ός/ή/όνarkaizm  1) aşnılık, eskillik 2) çağaşım  archaïsme / ο αρχαϊσμόςarkeolog  kazıbilimci  archéologue / ο αρχαιολόγοςarkeoloji  kazı bilimi  archéologie / η αρχαιολογίαarmatür  donatı  armaturearmoni  uyum  harmonie / η αρμονίαarşiv  belgelik  archives/ το αρχείωνarter  1) atardamar 2) anayol  artère / η αρτηρίαarterit  atardamar bozukluğu  artérite / η αρτηρήτιςartist  1) sanatçı 2) oyuncu  artisteasimetri  bakışımsızlık  asymétrie / η ασυμμετρία asimetrik  bakışımsız  asymétrique / ασυμμετρικ-ός/ή/όνasimilasyon  1) özümleme 2) benzeşme  assimilationasistan  yardımcı  assistantaspiratör  emmeç  aspirateurastronomi *  gök bilimi  astronomie / η αστρονομία astronot  uzayadamı, gökmen  astronaute / ο αστροναύτηςatak  1) atılım, akın 2) saldırı  attaqueatavizm  atacılık  atavismeateizm  tanrıtanımazlık  athéisme / ο αθεϊσμόςatlet  yarışımcı  athlète / ο αθλητήςatletizm  yarışımcılık  athlétisme / ο αθλητισμόςatölye  işlik  atelieravangart  öncü  avant-gardeavanproje  öntasarı  avant-projetavans  öndelik  avanceavantaj *  1) çıkar, yarar 2) üstünlük  avantageaveraj  ortalama  averagebagaj  1) yük, denk 2) yük yeri  bagagebaget  çubuk  baguettebalans  denge  balancebalast  kırmataş  ballastbalistik  atış bilimi  balistiquebandaj  1) sargı 2) kayış  bandagebank  sıra  bancbanliyö  dolaylık, çevre, yörekent  banlieuebaraj  1) su bendi 2) büğet, bağlağı 3) engel  barragebarisfer  ağıryuvar  barysphère / η βαρυσφαίραbariyer  tosuk  barrièrebarometre  basınçölçer  baromètre / το βαρόμετροbatonsale  tuzluçubuk  bâton salébej  sazrengi  beigebetoniyer  karmaç  bétonnièrebiblo  süslük  bibelotbigudi  sarmaç, kıvırtmaç  bigoudibisiklet  çiftteker  bicyclettebiyografi  özgeçmiş, yaşamöyküsü  biographiebiyoloji  yaşam bilimi, dirim bilimi  biologiebiyonik  1) dirimkurgusu 2) dirimkurguluk  bioniquebiyosfer  dirimyuvarı  biosphèreblokaj  1) bekletim 2) yığım  blocageblöf  kandırmaca, kurusıkı  bluffbobin  sarımlık  bobineboks  yumrukoyunu  boxebombardıman  topa tutma  bombardementbombe  şişkinlik, kabarıklık  bombébonbon  şekerleme  bonbonbone  başlık  bonnetbonkör  eliaçık, iyiliksever  bon coeurbonservis  iyi iş belgesi, iş başarı belgesi  bon servicebotanik  bitki bilimi  botanique / η βοτανικήboykot  direniş  boycottbrakisefal  kısakafalı  brachycéphalebranş  dal, kol  branchebröve  uzluk belgesi  brevetbrülör  yakaç, yakmaç  brûleurbrüt  kesintisiz  brutbukle  büklüm, kıvrım  bouclebuldozer  yoldüzler, yoldüzer  bulldozerbulvar  genyol  boulevardburjuva  kentsoylu, kenter  bourgeoisburs  öğrenimlik  boursedone  veri  donnéedetay *  ayrıntı  détaildirekt *  doğrudan  directedikte *  yazdırım  dictéedoktrin *  öğreti  doctrinedoküman *  belge  documentdomestik   evcil  domestiquedominant  baskın  dominantegzersiz *  alıştırma  exerciceendemik * salgın  endémiqueenerji *  erke  énergieenflamasyon *  yangı  inflammationenformasyon, enformatik *  bilişim  information, informatiqueenteresan *  ilginç  intéressanteritrosit  alyuvar  érythrocyteeksper*  bilirkişi  expertfaks *  belgeç, belgegeçer  faxfaktör *  etken  facteurfiloloji  dil bilimi  phylologiefiltre *  süzgeç  filter fizyoloji *  işlev bilimi  physiologiefonksiyon *  işlev  fonctionfotokopi *  tıpkıbasım  photocopiegaranti *  güvence  garantieglobal *  dünyalık  globalegramer  dil bilgisi  grammargrup *  öbek  groupehalüsinasyon *  varsanı  hallucination histoloji  doku bilimi  histologiehomojen * bağdaşık  homogenous illüzyon *  yanılsama  illusionistatistik *  sayımlama  statistiquesizolasyon *  yalıtım  insulation kalite *  nitelik  qualitékampüs * yerleşke  campuskapasite *  sığa, kapsam  capacitékarakter *  kişilik   caractèrekatabolizmayadımlamacatabolismekategori *  ulam  catégoriekompleks *  karmaşık  complexekomünikasyon * iletişim  communicationkonsantrasyon *  derişim  concentrationkonsolidasyon *  süreletme  consolidationkontrol  denetim  contrôlekramp  kasınç  crampekriter *  ölçüt  critèreskronik * süreğen  chroniquelenf *  akkan  lymphe liste *  dizelge  listelokosit  akyuvar  leucocytemedya *  basın-yayın  médiamekanizma *  düzenek  mécanismemeridyen *  boylam  méridienmesaj, posta * ileti  messagemetamorfoz *  başkalaşım  métamorphosemetot *  yöntem  méthodemonoton *  tekdüze  monotonemoral *  özgüç  moralemutasyon *  değişinim  mutationnormal *  olağan  normalenumara * sayı  nombreobjektif *  nesnel  objectiforganizasyon *  düzenleme  organisationorijinal *  özgün  originalotorite * yetke  autoritéover  yumurtalık  ovaireparadoks * çelişki  paradoxepasif *  edilgen  passifperformans * başarım  performanceplaj * kumsal  plageplato * yayla  plateaupopüler, favori *  gözde  populaire, favoriprensip *  ilke  principalprezantasyon  sunum  présentationprimer  birincil  primerproblem *  sorun  problèmeprodüktör  yapımcı  producteurprogram *  izlence, yazılım  programmeproje * tasarı  projetprosedür *  işlem, işleyiş  procédureproses *  süreç  processprovokasyon  kışkırtma  provocationradyoaktif *  ışın etkin  radioactiverandıman *  verim  rendementrapor *  yazanak  rapportrejisör  yönetmen  régisseurresesif  çekinik  récessifrestoran * aşevi  restaurantrezistans  direnç  résistancesekunder *  ikincil  secondairesekreter *  yazman  secrétairesembol *  simge  symbolesemptom *  belirti  symptômesentez *  bireşim  synthèsesistem * dizge  systèmesimülasyon *  öğrence  simulationsolüsyon  çözelti  solutionspesifik  özgül  spécifiquespesiyal  özel  spécialstandart *  ölçün  standardstatik *  duruk  statiquestatü *  durum  statutsubjektif *  öznel  subjectifsübvansiyon *desteklemesubventionteori * kuram  théorietestis *  erbezi  testicletrotu[v]ar  kaldırım  trottoirtümör *  ur  tumeurversiyon *  sürüm  versionviraj *  dönemeç  virageultrason *  yansılanım  ultrason

* Bu sözcüklerin hem Fransızca, hem Türkçe karşılıkları çeşitli yerlerde kullanılmaktadır.

 Diğer diller kökenli alıntı sözler 

 Geçen söz Türkçe karşılığı Özgün diller Özgün yazımıabluka  kuşatım, kuşatma, çevirge İtalyanca  ablocoaforoz  toplumdışılama Yunanca ο αφορισμόςakut  iveğen  Almanca  akutanahtar  açkı, açar  Yunanca  το ανοιχτήριangarya  yüklenti  Yunanca  η αγγαρείαantifriz  donmaönler  İngilizce  antifreezeaposteriori  sonsal  Latince aysberg  buzdağı  İngilizce  icebergbanyo  1) yunak 2) yıkanma 3) yıkama  İtalyanca  bagnobek  savunucu  İngilizce  backbibliyografya  kaynakça  Yunanca η βιβλιογραφίαbilanço  dengelem  İtalyanca  bilanciobravo  yaşa!  İtalyanca  bravobrifing  1) özetleyim, özetlem 2) bilgilendirme  İngilizce  briefingdownload  indirme  İngilizce  downloadendoskopi *  içgörüm  Yunanca η ενδοσκόπησηfenomen *  olgu  Yunanca  το φαινόμενοfetüs *  dölüt  Latince  FETVSgenetik *  kalıtım (bilimi)  Yunanca η γενετικήhegemonya  boyunduruk  Yunanca  η ηγεμονίαinternet *  genel ağ  İngilizce  internet kambiyo   dış ticaret  İtalyanca  cambio kompüter   bilgisayar  İngilizce  computer konsonant  ünsüz  Almanca  Konsonantkundura *  ayakkabı  İtalyanca  conduraotoban *  hızyolu, otoyol  Almanca  Autobahnparalel *  enlem, koşut  Yunancaπαράλληλ-ος,-η,-ονparazit *  asalak  Yunanca το παράσιτωνprinter  basıcı, yazıcı  İngilizce  printerrat  sıçan  Almanca  Rattesendrom *  belirgi  Yunanca το σύνδρομοupdate  güncelleme  İngilizce  updateuptake  tutulum  İngilizce  uptakevokal * ünlü  Almanca  Vokal

* Bugünkü Türkçe karşılıkları ile birlikte kullanılan sözler.

 Kaynakça 

 Yazım Kılavuzu, TDK websitesindeki kurumsal Türk Dili yazım kılavuzu

Kategori:Türkçe
Kategori:Türkçeye yabancı dillerden geçen sözcükler
Kategori:Dilbilimsel saflık