Erdoğmuş, Oltu

Erdoğmuş, Erzurum ilinin Oltu ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.

 Tarihçe 

Erdoğmuş'un eski adı Pertasori'dir. Pertasori (ფერთასორი), Gürcü dilinde renkler anlamındaki "perta" (ფერთა) ile Gürcü coğrafyasında rastlanan ve Ermenicede dere anlamındaki "dzor" (ձոր) kelimesinden değişime uğramış olan "sori" (სორი) kelimelerinden oluşur."ფერი" - A Comprehensive Georgian-English Dictionary, Londra, 2006, 2 cilt  ISBN 0-9535878-3-5 Bu yer adı Gürcüceden Türkçeye "Pertasor" şeklinde girmiştir. Nitekim 1595 tarihli Osmanlı mufassal defteri ile Çıldır Eyaleti cebe defterinde (1694-1732) Pertasor (پرتاصور) olarak geçer. Pertasor daha sonra Pestasor'a (پستاصور) dönüşmüştür.Tao (ტაო), Mamaia Pağava, Meri Tsintsadze, Maia Baramidze, Malhaz Çoharadze, Tina Şioşvili, Ramaz Halvaşi, Nugzar Mgeladze, Zaza Şaşikadze, Merab Halvaşi, Cimşer Çhvimiani, Cemal Karalidze, Batum, 2020, s. 80.  ISBN 978-9941-25-828-2

Pertasori köyü, Orta Çağ'da Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan Tao'da yer alır. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi ve köyü 16. yüzyılın ortalarında Gürcülerden ele geçirmiştir. 1574 tarihli Osmanlı mufassal defterinde Pertasori Oltu livasının Güney nahiyesine bağlıydı. Ancak bu defterde Pertasor ve Pertasor-i Ulya ile Pertasor-i Süfla adları altında üç köy kaydedilmiştir. Pertasor'da 87'si Hristiyan ve 3'ü Müslüman olmak üzere 90 hane, diğer iki köyde ise sadece 6 Müslüman hane yaşıyordu.Tao (ტაო), Mamaia Pağava, Meri Tsintsadze, Maia Baramidze, Malhaz Çoharadze, Tina Şioşvili, Ramaz Halvaşi, Nugzar Mgeladze, Zaza Şaşikadze, Merab Halvaşi, Cimşer Çhvimiani, Cemal Karalidze, Batum, 2020, s. 76.  ISBN 978-9941-25-828-2

Pertasori köyü, Çıldır Eyaleti'nin 1694-1732 dönemini kapsayan cebe defterinde aynı idari konuma sahipti. Hicri 1106 (1694/1695) yılında Süleyman, Hicri 1107 (1695/1696) yılında Mehmed adında birine timar olarak tahsis edilmişti ve geliri 3.000 akçeden oluşuyordu. Bu gelir Hicri 1126 (1714/1715) yılında 2.000 akçeye gerilemişti.

Pertasori köyü, 1835 nüfus defterine göre Çıldır Eyaleti içinde, Oltu sancağına bağlıydı. "Pestasor" adıyla kaydedilmiş olan köydeki 5 hanede 14 erkek kaydedilmiştir. Erkek sayısı kadar kadın eklenince, köyün toplam nüfusunun yaklaşık 28 kişiden oluştuğu ortaya çıkar. Eski nüfus tespitleriyle kıysalandığında Pertasori köyünün nüfusunun iyice azaldığı görülmektedir.

Pertasori köyü, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde "Bestehor" şeklinde kaydedilmiştir. Bu tarihte köy Erzurum vilayetinin Oltu kazasının merkez nahiyesine bağlıydı.Son Teşkilat-i Mülkiyede Köylerimizin Adları (Osmanlıca), İstanbul, 1928, s. 224. 1940 gelen nüfus sayımında "Pestosor" şeklinde yazılmış olan köy, aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 101 kişiden oluşuyordu. Pertasori veya Pestasor Türkçe olmadığı için köyün adı 1959 yılında 7267 sayılı kanunla Erdoğmuş şeklinde değiştirilmiştir. 1965 nüfus sayımına göre Erdoğmuş köyünde 107 kişi yaşıyor ve bu nüfus içinde sadece 2 kişi okuma yazma biliyordu.

1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Oltu Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.

 Coğrafya 
Mahalle, Erzurum il merkezine 108 km, Oltu ilçe merkezine 12 km uzaklıktadır. Mahalle, Oltu'nun batısında olup,  numaralı Erzurum-Ardahan (Tortum-Oltu) devlet yoluna, 3,1 km'lik bir köy yoluyla bağlıdır.

 Nüfus 
Yıllara göre mahalle nüfus verileri 2022 36 2021 45 2020 49 2019 54 2018 45 2017 45 2016 47 2015 52 2014 45 2013 42 2012 41 2011 37 2010 36 2009 36 2008 41 2007 40 2000 55 1990 50 1985 75 1965 107

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 


Kategori:Oltu'nun mahalleleri
Kategori:Tao-Klarceti