Oliver Reed

Robert Oliver Reed (13 Şubat 1938, Wimbledon – 2 Mayıs 1999), İngiliz sinema oyuncusu. 1960'lı ve 1990'lı yıllar arasında sinemada aktif olarak çalışan bu sert görünümlü iri yarı oyuncu daha çok aksiyon ve macera türünden filmlerde kötü adamları ve maço rolleri oynamıştı. Meslekte geçirdiği 40 yıl içinde 60 sinema filminde rol aldı. Televizyon filmleri ve küçük rollerle birlikte bu sayı 112'yi bulmaktadır.

Oyunculuğunun dışında renkli hayatı, alkol ve kadınlara olan aşırı düşkünlüğü ve bar kavgaları ile de gündemden düşmeyen aktör, ünlü film yönetmeni Sir Carol Reed'in de yeğeniydi ve amcasının yönettiği bol Oscar'lı Oliver! filminde Bill Sikes rolünde göz doldurdu. Reed All About Me adlı eğlenceli otobiyografisinde gayriresmî olarak Rus Çarı Deli Petro'nun (I. Petro) soyundan geldiğini yazmıştır. Aktör Edward Fox'la da sonradan akraba olmuşlardı.

1970'li yıllarda yüksek vergilere rağmen inatla İngiltere'de kalmakta ısrar eden sayılı sinema sanatçısından biriydi. Bu nedenle kendisine bir de takma ad vermişti "Mr. England" (Bay İngiltere)

Proximo rolünü oynadığı Ridley Scott filmi Gladyatör'ün çekimleri sırasında geçirdiği bir kalp krizi sonucunda 2 Mayıs 1999'da Malta'da öldü, 61 yaşındaydı. "Gladyatör"deki Proximo rolüyle BAFTA ödülüne aday gösterilmiştir. Ölümünden sonra Gladyatör'deki eksik kalan sahnelerinin tamamlanabilmesi için şirket onun yüzünü bilgisayar programlarıyla yeniden oluşturmak zorunda kaldı ve bu da şirkete fazladan 3 milyon dolara mal oldu.

 Yaşam öyküsü 
Robert Oliver Reed 13 Şubat 1937'de İngiltere'de, başkent Londra'nın banliyölerinden Wimbledon'da dünyaya geldi. Babası spor editörü Peter Reed dedesi de aktör-menajer Sir Herbert Beerbohm Tree'ydi. Oliver Reed aynı zamanda yönetmen Sir Carol Reed'in de yeğeniydi. Reed All About Me adlı otobiyografisinde gayriresmî olarak Rus Çarı Deli Petro'nun (I. Petro) soyundan geldiğini yazmıştır. Aktör Edward Fox'la da sonradan akraba olmuşlardı.

Sinirli bir yapıya sahip olan Reed liseyi bitiremedi. İrili ufaklı birçok işe girip çıktı. Bunların arasında gece kulübü fedailiği, hastanede sedye taşıyıcılığı ve boksörlük bile vardı. 1960'larda Hammer Film Stüdyoları'nda figüran olarak işe başladı. Çok çeşitli küçük rollerde gözüktü, hatta "The League of Gentlemen"da gey bir baleti bile oynadı. Nihayet ilk dişe dokunur rolü geldi, 1961'de "Curse of the Werewolf" (Kurtadamın Laneti) filminde 'kurtadam'ı oynadı. Hammer stüdyoları için çevirdiği bu filmler yavaş yavaş onun sinemadaki karakteristik rol modelini şekillendiriyordu. Korku filmleri, tarihî filmler ve gerilim filmlerinin kötü adamlarını olduğu kadar etnik karakterleri de başarıyla ve büyük bir inandırıcılıkla canlandırabiliyordu.

1962'de arka arkaya çevirdiği "These Are the Damned" ve "Pirates of Blood River" filmlerinden sonra yönetmen Michael Winner'la bir dizi filme imza attılar. Ve nihayet 1968 yılında amcası Sir Carol Reed'in çektiği bol Oscar'lı Oliver! filmindeki hırsız-katil Bill Sikes rolü geldi. Dünya çapında başarı kazanan ve başrollerinden birini oynadığı bu müzikal onu şöhretli bir aktör yapmıştı.

Kariyerindeki bir diğer önemli dönüm noktası 1969 yılında Ken Russell'ın yönettiği Women in Love filmindeki Gerald Crich rolü oldu. Bir D.H. Lawrence uyarlaması olan filmde başrolleri Alan Bates ve Glenda Jackson'la paylaşıyordu. Evlilik ve seks üzerine önemli tezleri olan bu film büyük övgüler almıştı, aynı zamanda ilk kez bir İngiliz filminde bir erkeğin çırılçıplak gösterilmiş olması gibi bir şöhreti de vardı. Filmde Oliver Reed ve Alan Bates çıplak olarak güreşiyorlardı. Anlatıldığına göre Russell sansürden çekinerek bu sahneyi filmden çıkartmak istemiş ancak Reed yönetmenin mutfağında onunla da güreşip sırtını yere getirmek suretiyle sahnenin filmde kalmasına ikna etmiş. Reed Los Angeles Times'''a verdiği bir röportajda ancak bir şişe votkayı devirdikten sonra bu sahneyi çekebildiğini söylemiştir.

Reed'in Russell'la iş birliği aralarında The Devils (1971) ve Tommy'nin de (1975) bulunduğu 5 filmle daha devam edecektir. Daha sonra Alexandre Dumas'nın ünlü eseri Üç Silahşörler'in sinema uyarlamaları olan Richard Lester filmleri The Three Musketeers (1973) ve The Four Musketeers'ta (1975) Atos'u canlandırdı. 1989'daki devam filmi The Return of the Musketeers'ta da oynadı. Üç Silahşörler'in ilkinde çekimler sırasında boynuna saplanan kılıçla ağır yaralandı, neredeyse ölüyordu.

1987'de Nicolas Roeg'in Castaway'inde, 1989'da Terry Gilliam'ın The Adventures of Baron Munchausen'inde oynadı, 1980'de Dr. Heckyl and Mr. Hype'ı çevirdi, 1981'de Çöl Aslanı Ömer Muhtar filminde İtalyan General Graziani'yi canlandırdı. Ve nihayet 2000 yılında yine bol Oscar'lı Gladiator filminde köle taciri Proximo'''yu oynadı. Filmin çekimleri devam ederken Malta'da 2 Mayıs 1999'da kalp krizi geçirerek öldü. 61 yaşındaydı.

 Rol aldığı filmler 
 Orpheus & Eurydice (2000) Anlatıcı
 Gladyatör (2000) Proximo
 Jeremiah (1998) (TV) General Safan
 Parting Shots (1998) Jamie Campbell-Stewart
 The Incredible Adventures of Marco Polo (1998) Kaptan Cornelius Donovan
 The Bruce (1996) Bishop Wisharton
 Die Tunnelgangster von Berlin (1996) (TV) Profesör Norbert Marcus
 Funny Bones (1995) Dolly Hopkins
 Superbrain (1995)
 Russian Roulette - Moscow 95 (1995)
 "Return to Lonesome Dove" (1993) TV mini dizi Gregor Dunnigan
 Severed Ties (1992) Doctor Hans Vaughan
 Prisoner of Honor (1991) (TV) General de Boisdeffre
 The Pit and the Pendulum (1991) (V) Cardinal
 Hired to Kill (1990) Michael Bartos
 A Ghost in Monte Carlo (1990) (TV) The Rajah
Define Adası (1990) (TV) Kaptan Billy Bones
 Panama Zucchero (1990)
 Master of Dragonard Hill (1989) Kaptan Shanks
 The Return of the Musketeers (1989) Athos
 The Lady and the Highwayman (1989) (TV) Sir Phillip Gage
 The Revenger (1989) Jack Fisher
 The Adventures of Baron Munchausen (1988) Vulcan
 Gor (1988) Sarm
 Blind Justice (1988) Balinger
 Captive Rage (1988) General Belmondo
 The House of Usher (1988) Roderick Usher
 The Misfit Brigade (1987) General
 Rage to Kill (1987) General Turner
 Dragonard (1987) Kaptan Shanks
 Skeleton Coast (1987) Yüzbaşı Simpson
 Captive (1986) Gregory Le Vay
 Castaway (1986) Gerald Kingsland
 "Christopher Columbus" (1985) TV mini dizi Martin Pinzon
 Black Arrow (1985) (TV) Sir Daniel
 Two of a Kind (1983) Beasley
 "Masquerade" Wolfen (1 bölüm, 1983)
 Spasms (1983) Jason Kincaid
 Mas' Ala Al-Kubra, al- (1983) Albay Leachman
 Fanny Hill (1983) MrEdward Widdlecome
 The Sting II (1983) Doyle Lonnegan
 Venom (1981) Dave Averconnelly
 Condorman (1981) Krokov
 Lion of the Desert (1981) General Rodolfo Graziani
 Dr. Heckyl and Mr. Hype (1980) Dr. Henry Heckyl/Mr. Hype
 The Brood (1979) Dr. Hal Raglan
 A Touch of the Sun (1979) Kaptan Daniel Nelson
 The Big Sleep (1978) Eddie Mars
 Tomorrow Never Comes (1978) Jim Wilson
 The Class of Miss MacMichael (1978) Terence Sutton
 The Ransom (1977) Nick McCormick
 Crossed Swords (1977) Miles Hendon
 Burnt Offerings (1976) Ben Rolf
 The Great Scout & Cathouse Thursday (1976) Joe Knox
 The Sell Out (1976) Gabriel Lee
 Lisztomania (1975) (yazılarda belirtilmemiş) Prenses Carolyn'ın hizmetkarı
 Royal Flash (1975) Otto von Bismarck
 Tommy (1975) Frank Hobbs
 The Four Musketeers (1974) Athos
 Mahler (1974) Tren Kondüktörü
 Ein Unbekannter rechnet ab (1974) Hugh Lombard
 The Three Musketeers (1973) Athos
 Revolver (1973) Vito Cipriani
 Days of Fury (1973) Palizyn
 Mordi e fuggi (1973) Fabrizo
 Blue Blood (1973) Tom
 Sitting Target (1972) Harry Lomart
 ZPG (1972) Russ McNeil
 The Triple Echo (1972) Çavuş
 The Hunting Party (1971) Frank Calder
 The Devils (1971) Urbain Grandier
 Take a Girl Like You (1970) Patrick Standish
 The Lady in the Car with Glasses and a Gun (1970) Michael Caldwell
 Women in Love (1969) Gerald Crich
 Hannibal Brooks (1969) Stephen 'Hannibal' Brooks
 The Assassination Bureau (1969) Ivan Dragomiloff
 Oliver! (1968) Bill Sikes
 I'll Never Forget What's'isname (1967) Andrew Quint
 The Shuttered Room (1967) Ethan
 The Jokers (1967) David Tremayne
 "Court Martial" (1 bölüm, 1966)
 The Trap (1966) Jean La Bête
 "It's Dark Outside" (1964) TV dizisi Sebastian 
 "R3" DrRichard Franklin (1 bölüm, 1965)
 The Brigand of Kandahar (1965) Ali Han
 Monitor: The Debussy Film (1965) (TV) Claude Debussy
 The Party's Over (1965) Moise
 The System (1964) Tinker
 "The Third Man" Pepi (2 bölüm, 1959-1964)
 "The Saint" Aristides (2 bölüm, 1963-1964)
 The Damned (1963) Kral
 Paranoiac (1963) Simon Ashby
 The Scarlet Blade (1963) Yüzbaşı Tom Sylvester
 "ITV Play of the Week" Dan (2 bölüm, 1962)
 Kaptan Clegg (1962) Harry Cobtree
 Pirates of Blood River (1962) Brocaire, korsan
 Gündüz İnsan, Gece Kurt (The Curse of the Werewolf, 1961) Leon Corledo
 The Rebel (1961) Kafedeki ressam
 No Love for Johnnie (1961) (yazılarda belirtilmemiş) Kafasında kova olan adam
 His and Hers (1961) Poet
 Sword of Sherwood Forest (1960) Lord Melton
 The Bulldog Breed (1960) (yazılarda belirtilmemiş) Sinemadaki kavgadaki çocuk
 The Two Faces of DrJekyll (1960) Gece kulübü fedaisi
 The League of Gentlemen (1960) (yazılarda belirtilmemiş) Korodaki çocuk
 The Angry Silence (1960) Mick
 Life Is a Circus (1960) (yazılarda belirtilmemiş) Seyirci
 Beat Girl (1959) Kare gömlekli
 Upstairs and Downstairs (1959) (yazılarda belirtilmemiş)
 "Invisible Man" Kafe Patronu (1 bölüm, 1959)
 The Kaptan's Table (1959) (yazılarda belirtilmemiş)
 Hello London (1958) Basın fotoğrafçısı
 The Square Peg (1958) (yazılarda belirtilmemiş) 

 Kitapları 
 1979 - "Reed All About Me" - Otobiyografi. W. H. Allen & Co., ISBN 0-491-02039-2
 1999 - "Oliver Reed: Ten Top Movies". Yazan: Andy Black The Glitterbooks Of London ISBN 1 902588 06 1
 2000 - "Evil Spirits: The Life of Oliver Reed". Yazan:Cliff Goodwin. Virgin Books, ISBN 1-85227-884-6

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 
 IMDb'de Oliver Reed
 Allmovie.com'da Oliver Reed
 Oliver Reed resmi sitesi

Kategori:1937 doğumlular
Kategori:1999'da ölenler
Kategori:İngiliz erkek sinema oyuncuları
Kategori:İngiliz erkek dizi oyuncuları
Kategori:İngiliz agnostikler
Kategori:Alman asıllı İngilizler
Kategori:Hollanda asıllı İngilizler
Kategori:Litvan asıllı İngilizler
Kategori:Rus asıllı İngilizler
Kategori:Wimbledon, Londra doğumlular
Kategori:Valletta'da ölenler
Kategori:Piccadilly Records sanatçıları