Tibet takvimi

Tibet takvimi bir yılın 12 ya da 13 aydan oluştuğu ve her ayın yeniayla başladığı bir ay-güneş takvimidir. Her üç yılda bir eklenen onüçüncü ayla birlikte bir Tibet yılının güneş yılına denk düşmesi sağlanmaktadır. Ayların belirli adları yoktur. Tibet yeni yıl kutlamasına Losar adı verilir.

Her yıl bir hayvan bir elementle ilişkilendirilmektedir. Çin burçlar kuşağını andıran bu düzen aşağıdaki sırayı izler.
 Yabani tavşanEjderhaYılanAtKoyunMaymunKuşKöpekDomuzFareBoğaKaplan
Elementler ise aşağıdaki sırayı izlemektedirler.
AteşToprakMetalSuTahta
Her element biri erkek diğeri dişi olmak üzere sonraki iki yılla ilişkilendirilir. Örneğin; erkek Toprak-Ejderha yılını dişi Toprak-Yılan yılı izlerken bu yılın hemen ardından erkek Metal-At yılı gelir. Cinsiyet, hayvan adından da anlaşılabildiğinden kullanılmayabilir.

Element-hayvan eşlendirmesi her 60 yılda bir (Altmışlık döngü) yinelenir. Döngü, (dişi) Ateş-Yabani Tavşan yılı ile başlamaktadır. Bu döngüler tarih boyunca numaralandırılmışlardır. Buna göre 2013 yılı 25. döngünün (dişi) Yılan-Metal yılına karşılık gelmektedir.

 Haftanın günleri 
Haftanın günleri gökcisimlerine atfedilmiştir.

 Gün  Tibetçe (Wylie)  Okunuşu  Nesne Pazartesi  གཟའ་ཟླ་བ་ (gza' zla ba)  Sa da-wa  Ay Salı  གཟའ་མིག་དམར་ (gza' mig dmar)  Sa Mik-mar  Mars Çarşamba  གཟའ་ལྷག་པ་ (gza' lhag pa)  Sa Lhak-ba  Merkür Perşembe  གཟའ་ཕུར་པུ་ (gza' phur bu)  Sa Phur-bu  Jüpiter Cuma  གཟའ་པ་སངས་ (gza' pa sangs)  Sa Ba-sang  Venüs Cumartesi  གཟའ་སྤེན་པ་ (gza' spen pa)  Sa ben-ba  Satürn Pazar  གཟའ་ཉི་མ་ (gza' nyi ma)  Sa nyi-ma  Güneş

Nyima "Güneş", Dawa "Ay" ve Lhagpa "Merkür", sırasıyla Pazar, Pazartesi ve Çarşamba günü doğanlara verilen popüler adlardandır.

 Tarihçe 
Prenses Wencheng Tang Hanedanı'nın kullandığı takvimi 7. yüzyılda Tibet'e getirmiştir. Ne var ki, Tubo Hanedanı'nın çöküşünün ardından oluşan karışıklık ortamında Çin takvimlerinin ülkeye aktarımı sekteye uğramıştır.

9. yüzyılda Hindistan'a yayılan Müslümanlıktan kaçan Hint Budistler kendileriyle birlikte Hint Astronomisi'ni de Tibet'e getirmişlerdir. Tibetliler, Hint Astronomisi ile Çin takvimlerini birleştirerek kendi takvimlerini yaratmışlardır. Tibet takvimi sonraki yıllarda yapılan eklemelerle bugünkü şeklini almıştır.

 Kaynakça 





 Dış bağlantılar 

 Dharma Uygulama Günlerine Dair - 2008
 2135 Dünya Boğa Yılı Takvimi

Takvim
Takvim
Kategori:Özel takvimler