Özcan Alper

Özcan Alper (d. 1975, Hopa, Artvin), Türk yönetmen ve senarist.

Filmlerinde, Türkiye'deki Kürt sorunu ve fali meçhul cinayetler, 1990'lardaki Hayata dönüş operasyonları gibi Türk siyasi tarihinde iz bırakan olayların hayatlarını etkilediği insanları anlatmış; pek çok ulusal ve uluslararası ödüle değer görülmüştür.

 Yaşamı 
1975 yılında Artvin'in Hopa ilçesinde doğdu. Çocukluğu Hopa'da geçti. Sadece birkaç köyde konuşulan Hemşince, öğrendiği ilk dil oldu. Okula başladıktan sonra Türkçe öğrendi.  Lise öğrenimini Trabzon Lisesi'nde yaptı. Lise yıllarından itibaren iyi bir sinema izleyicisi ve edebiyat okuru oldu.

1992 yılında İstanbul Üniversitesi Fen Fakültesi'nin fizik bölümüne; 1996'da ise İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi'nin bilim tarihi bölümüne girdi; 2003'te mezun oldu.

Öğrencilik yıllarında Mezopotamya Kültür Merkezi, Nâzım Hikmet Kültür Merkezi gibi kurumlarda sinema atölyesi çalışmalarına katıldı. Aralarında  Handan İpekçi, Atıf Yılmaz, Yeşim Ustaoğlu'nun filmlerinin de olduğu kimi sinema filmlerinde asistanlık yaptı.

Yönetmenlik yaptığı ilk film, Hemşince'yi ve yavaş yavaş yok olan Hemşin kültürünü tanıtmak üzere Artvin ile Ardahan sınırındaki Susuzyurt yaylasında  çektiği Momi (Büyükanne; 2001) başlıklı kısa filmidir. Momi, Hemşince çekilen ilk film oldu.

Alper, Momi'nin ardından iki belgesel film çekti: Bir Bilim Adamıyla Zaman Enlemi'nde Yolculuk (2004)  ve Japonya'da çektiği  Tokai City'de Melankoli ve Rapsodi (2005).

İlk uzun metrajlı filmi olan Sonbahar’ı 2007’de tamamladı. Alper, senaryosunu yazdığı bu filmi, 19 Aralık 2000 tarihinde gerçekleştirilen ‘’Hayata Dönüş Operasyonu’'na ithaf etti. On yılını cezaevinde geçiren, 19 Aralık operasyonu ve ölüm oruçları sonucunda düştüğü hastalık nedeniyle serbest bırakılıp Hemşin'deki köyüne annesinin yanına döndükten sonra hayat kadını Eka'ya aşık olan Yusuf'un öyküsünü anlatan film, ilk kez  Adana Altın Koza Film Festivali'nde gösterildi; bu festivalde En İyi Film ve Jüri Özel Ödülü dahil ödüllere değer görülerek gündeme geldi; ayrıca çeşitli başka ulusal ve uluslararası festivallerde ödüller aldı.

Sonbahar'ı takip eden ikinci filminde Özcan Alper, ağıt derlemeleri yapmak için Diyarbakır’a giden genç bir kadının hikâyesini anlattı. Türkiye'nin doğu ve güneydoğusunda 1990'lı yıllarda işlenen faili meçhul cinayetler sorunu ele alan Gelecek Uzun Sürer (2011) adlı film, ulusal ve uluslararası festivallerde birçok  ödüle değer görüldü. Alper, 18. Altın Koza Film Festivali'ndeki ödül töreninde ödülünü JITEM kurbanı on binlerce faili meçhul ya da kayıplara adaması, onların kemiklerini toplu mezarlardan kurtarılarak ailelerine vermeyi hala reddeden bir ülkenin gerçek bir hukuk devleti olamayacağını ifade etmesi ile ülke gündeminde yer aldı.

Alper, üçüncü filmi Rüzgârın Hatıraları (2015)'nın senaryosunu Ahmet Büke ile birlikte yazdı. 1915 Ermeni Kırımını ve 1941 Varlık Vergisi yıllarını anlatan film, birçok ödüle değer bulundu.

Senaryosunu Murat Uyurkulak ile birlikte yazdığı Karanlık Gece adlı Türkiye-Fransa-Almanya ortak yapımı filmi 2020 yılında tamamladı. Toroslarda bir köyde yaşanan korkunç bir linç olayını  konu alan filmi, arkadaşlarıyla kartopu oynarken attığı karın bir dükkânın camına gelmesi sonucunda esnaflarla yaşadığı arbedede bıçaklanarak öldürülen linç kurbanı gazeteci Nuh Köklü’ye adadı.

10. Boğaziçi Film Festivali Ulusal Uzun Metraj Film Yarışması'nda (2022) Karanlık Gece filmiyle en iyi yönetmen ödülünü alan Alper;. ödül konuşmasında, ödülü  TTB başkanı Şebnem Korur Fincancı'ya ithaf etmiştir. Bu ithafından ötürü eleştireler alar ve sosyal medyada kendisine yönelik bir linç kampanyası yürütüldüğünü, festival yönetiminin de buna katıldığını ifade eden Alper, ödülleri iade etti.

2022'de Kemal Varol'un Âşıklar Bayramı adlı romanını, aynı adla filme uyarladı.

 Filmografi 
 Yıl Film Görev Notlar ve ödüller 1999  Toprak  Yönetmen yardımcısı  Kısa film2000Bir Bilim Adamıyla Zaman Aleminde YolculukYönetmen, metin yazarı.Belgesel. Yılmaz Öner'in  hayatı ve kurduğu prodeterminizm ” teorisini konu edinir. 2001  Momi  Yönetmen, senarist, kurgu  Kısa film, Japonya Uluslararası Friendship Film Festivali Jüri Özel Ödülü 2001  Fotoğraf  Oyuncu  2006  Saklı Yüzler  Yönetmen yardımcısı  2007  Sonbahar  Yönetmen, senarist  Altın Koza Film 15. Festivali En İyi Film Ödülü ve  Jüri Özel Ödülü  Ankara Uluslararası Film Festivali En İyi Film Ödülü  Uluslararası Avrasya Film Festivali NETPAC Ödülü  Avrupa Film Ödülleri Yılın Avrupa Keşfi Ödülü  Sinema Yazarları Derneği Ödülleri En İyi Film Ödülü, En İyi Senaryo Ödülü  Sofya Uluslararası Film Festivali En İyi Yönetmen Ödülü  Tiflis Uluslararası Film Festivali En İyi Yönetmen Ödülü  Yeşilçam Ödülleri İlk Film Özel Ödülü2010Kars Öyküleri (Moto Guzzi)Yönetmen, senaristKars temalı beş farklı kısa filmden oluşan filmde "Moto Guzzi" adlı kısa filmin senaryosu Özcan Alper'e aittir. 2011  Gelecek Uzun Sürer  Yönetmen, senarist   Altın Koza Film Festivali En İyi Yönetmen Ödülü, En İyi Erkek Oyuncu ödülü, Yılmaz Güney Ödülü  Malatya Uluslararası Film Festivali En İyi Film, En İyi Yönetmen ve En İyi Müzik Uluslararası Kerala Film Festivali FIPRESCI En İyi Film Ödülü  2015  Rüzgarın Hatıraları  Yönetmen, senarist  52. Uluslararası Antalya Film Festivali İzleyici Ödülü2018Yıkınıtlar ArasındaYönetmenKısa metraj belgesel 2022  Âşıklar Bayramı  Yönetmen, senarist 2023Karanlık GeceYönetmen, senarist59. Antalya Altın Portakal Film Festivali En İyi Film Ödülü ve En İyi Senaryo Ödülü
10. Boğaziçi Film Festivali Ulusal Uzun Metraj Film Yarışması En İyi Yönetmen ve En İyi Erkek Oyuncu Ödülü

 Ayrıca bakınız 

 18. Altın Koza Film Festivali Ödül Konuşması

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 
 Özcan Alper SinemaTürk sayfası 
 Özcan Alper IMDb sayfası  

Kategori:1975 doğumlular
Kategori:Hopa doğumlular
Kategori:Artvin ili doğumlu sanatçılar
Kategori:İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesinde öğrenim görenler
Kategori:Türk film yönetmenleri
Kategori:Türk senaristler
Kategori:Hemşinliler (etnik grup)
Kategori:Altın Koza Ödülü kazanan yönetmenler
Kategori:Ankara Uluslararası Film Festivali Ödülü sahibi yönetmenler
Kategori:Yaşayan insanlar
Kategori:Türk barış aktivistleri