Kore takvimi

Geleneksel Kore takvimi diğer Doğu Asya ülkelerinin takvimlerine benzer biçimde Çin takvimine dayanan bir ay-güneş takvimidir. Tarihler, Kore'nin meridyenleri esas alınarak hesaplanır.

Gregoryen takvimi 1895 yılında resmen kullanılmaya başlamıştır ancak bayram tarihleri eski takvime göre hesaplanmaktadır. Kore'nin bugünkü en büyük şenliği yeni yılın ilk günü kutlanan Seollaldır. Diğer önemli şenlikler Daeboreum (ilk dolunay), Dano (bahar şenliği) ve hasat şenliği Chuseok'tur.

 Tarihçe 
Geleneksel takvim, yılları 270 - 963 arasındaki Kore dönem adlarına göre belirtmekteydi. Bunun ardından Çin dönem adları kullanıldı ve 1895'te ay takvimi kullanımına son verildi.

Gregoryen takvimi yeni Kore İmparatorluğu tarafından 1 Ocak 1895'te yürürlüğe kondu ancak yıllar Joseon Hanedanı'nın kurulduğu 1393'ten başlatıldı. 1897 yılından itibaren Kore dönem adları kullanılmaya başlandı ve bu durum Kore'nin Japonya boyunduruğuna girdiği 1910 yılına dek sürdü. Japon dönem adlarının kullanılmaya başladığı bu dönem Japonya'nın işgali sonlandırdığı 1945 yılına dek sürmüştür.

Güney Kore'nin 1945 - 1961 yılları arasında kullandığı Gregoryen takviminin yılları Dangun'un Kore'yi kurduğu yıllarla (4278 - 4294) örtüşmektedir. 1945'ten önce yer yer kullanılan bu numaralandırma yöntemi artık geçerli değildir.

Kuzey Kore ise 1997 yılından bu yana Juche takvimini kullanmaktadır. Takvim, Kim Il Sung'a atfedilmiştir.

 Özellikler 
 Saat ve yılların numaralandırılmasında kullanılan ve 12 hayvandan oluşan burçlar kuşağı 
 12 hayvanla birlikte altmışlık döngüyü oluşturan 10 Kutsal Varlık
 Yıl boyunca 15 günlük aralıklarla sıralanan 24 güneş terimi (jeolgi 節氣 절기)
 Her iki ya da üç yılda bir oluşan artık ayları da barındıran aylar

 Şenlikler 
Ay takvimi Kore Yeni Yılı, Chuseok ve Buddha'nın Doğumgünü gibi şenlikleri gözlemlemek amacıyla kullanılmaktadır. Bu takvim, jesa anma törenlerinin tarihinin saptanmasına da yardımcı olmaktadır.

 Dini Bayramlar 
 Şenlik  Anlamı  Etkinlikler  Tarih (ay takvimine göre)  Yiyecekler Seollal  Ay takvimine göre yeni yıl  Büyüklerin mezarları ziyaret edilir, ailenin, akrabaların ve komşuların yeni yılı kutlanır.  1. ayın ilk günü  Dilimlenmiş pirinç keki (tteokguk), ballı kek (yakwa) Daeboreum  İlk dolunay  Ay selamlanır (dalmaji), uçurtmalar salınır, kötü ruhları kovmak amacıyla ateş yakılır (aengmagi taeugi).  1. ayın 15. günü  Kaynatılmış pirinç (ogokbap), fındık (bureom), şarap (gwibalgisul) Meoseumnal  Hizmetçi şenliği  Ev temizliği yapılır, balıkçıların dini töreni (yeongdeunggut) düzenlenir.  2. ayın ilk günü  Ananas soslu pirinç keki (songpyeon) Samjinnal  Göçmen kırlangıçların dönüşü  Ayak savaşı yapılır, fala bakılır.  3. ayın 3. günü  Açelya şarabı (dugyonju), krep (dungyeon hwajeon) Hansik  Ekim mevsiminin başlaması  Büyüklerin mezarları ziyaret edilir ve temizlenir. Ayrıca bkz. Ching Ming Şenliği  Kış gündönümünden 105 gün sonra  Misk otu keki (ssuktteok), misk otu böreği (ssukdanja), misk otu çorbası (ssuktang) Chopail  Buddha'nın doğumgünü  Fener şenliği  4. ayın 8. günü  Pirinç keki (jjinddeok), çiçekli kek (hwajeon) Dano  Bahar şenliği  Saçlar, süsen suyuyla yıkanır, yakınlara armağanlar verilir.  5. ayın 5. günü  Tatlandırıcılı pirinç keki (surichitteok), ringa balığı çorbası (junchiguk) Yudu  Sulu kutlama  Saçlar, kötü şansı uzaklaştırmak amacıyla yıkanır.  6. ayın 15. günü  Erişte (yudumyeon), pirinç böreği (sudan) Chilseok  Kore halk söylencesinde Gyeonwoo ve Jiknyeo'nun tanıştığı gün  Dokuma yapılır.  7. ayın 7. günü  Buğdaylı krep (milijeonbyeong), kırmızı fasulyeli pirinç keki (sirutteok) Baekjung  Buddha'ya tapınma  Buddha'ya dua edilir.  7. ayın 15. günü  Karışık pirinç keki (seoktanbyeong) Chuseok  Hasat şenliği  Büyüklerin mezarları ziyaret edilir, ilk pirinç hasadı (olbyeosinmi) sunulur, dairesel dans (ganggang suwollae) yapılır.  8. ayın 15. günü  Kestane, susam ve fasulyeyle yoğrulmuş ananas soslu pirinç keki (songpyeon), külkas çorbası (torantang) Jungyangjeol  Göçmen serçelerin vedası  Sonbahar, şiir ve resimlerle karşılanır. Ayrıca bkz. Chung Yeung Şenliği  9. ayın 9. günü  Kasımpatılı krep (gukhwajeon), balık yumurtası (eoran), ballı turunç çayı (yujacheong) Dongji  Kış Gündönümü  Kötü ruhları kovmak için ayin düzenlenir.  Güneş takviminde 22 Aralık  Kırmızı fasulye çorbası (patjuk) Seotdal Geumeum  Yeni Yıl Arifesi  Kapılar gün boyunca açık tutularak büyüklerin ruhlarının içeri girmesi sağlanır.  12. ayın son günü  Sebzeli pirinç (bibimbap), ince fasulyeli pirinç keki (injeolmi), geleneksel bisküviler (hangwa) 
Ülke çapında ay takvimini esas alan birçok bölgesel şenlik de kutlanmaktadır.

 Ayrıca bakınız 
 Çin takvimi

 Kaynakça 

Kategori:Özel takvimler
Kategori:Kore'de kültür