Hadrut

Hadrut, Azerbaycan'da Hocavend rayonuna bağlı kasaba. Eski adı "Ağoğlan" olan kasabanın adı Farsçada "iki çayın arası" demektir. Sovyetler Birliği döneminde oluşturulan Dağlık Karabağ Özerk Oblastı'nda bulunan Hadrut Rayonunun merkeziydi. Bu rayon, Azerbaycan'ın bağımsız olup bölgemin özerkliğini sonlandırmasıyla lağvedilerek Hocavend rayonuyla birleştirilmiştir. Hadrut da bu kapsamda Hocavend rayonuna bağlı bir kasaba olmuştur. 2 Ekim 1992'ten itibaren bölge Ermenistan Silahlı Kuvvetleri'nin desteğindeki Ermeni güçlerinin işgalindeydi. 2. Karabağ Savaşı sırasında, Hadrut Muharebesi sonucu 9 Ekim 2020'de, Azerbaycan Silahlı Kuvvetleri tarafından geri alındı.

 Coğrafya 
De facto Dağlık Karabağ Cumhuriyeti döneminde Hadrut ili, Hocavend Rayonu'nun güney yarısı, Cebrayıl Rayonu'nun doğu kısmı ve Füzuli Rayonu'nun bir kısmına tekabül ediyordu.

Coğrafi olarak Karabağ Yaylası'nın güney ucunda bulunur. Hadrut'un güneyinden itibaren Aras'a kadar Aras Vadisi konumlanır.

Tarihi
Yerleşimin kuruluş tarihi tam olarak bilinmemektedir. Burada hem antik hem de erken Hristiyan ve Orta Çağ anıtları bulunmaktadır. Köy, 1727 yılında Osmanlı kaynaklarında Dizag ilçesinin Hadrut'u olarak geçmektedir. Çarlık döneminde Hadrut köyü, Yelizavetpol valiliğinin Cebrayıl uyezdi'ne bağlıydı. 1847'den itibaren Poltava Süvari Kazak Alayı'nın karargâhıydı. 1872'de Moskova'da düzenlenen Politeknik Sergisi'nde Hadrut'lu iki kişi – Musa Dulgeryants ve Ahmed Daşdemiroğlu – halıları için gümüş ödül kazandı. 1877'den beri burada Zurabov, Muradov ve ortaklarına ait bir kozalak ocağı faaliyet gösteriyordu.

1923 yılında Hadrut köyü, Azerbaycan SSR'nin Dağlık Karabağ Özerk Oblastı'na dahil edildi ve 1930 yılında yeni kurulan Dizag Bölgesi'nin idari merkezi seçildi. 1939 yılında bölge, merkezinin adından dolayı Hadrut Bölgesi olarak yeniden adlandırıldı. 1963 yılında Hadrut'a kentsel yerleşim statüsü verildi. 1979 yılında burada 2.173 kişi yaşıyordu (bunlardan 1.955'i Ermeni ve 188'i Azerbaycanlıydı). Yerleşimde bir üzüm işleme tesisi, bir halı atölyesi, müzik ve genel eğitim okulları, bir kültür evi, bir merkez kütüphanesi ve bir bölge hastanesi bulunuyordu.

1992 yılında Hadrut ilçesi lağvedilerek Hocavend ilçesine dahil edildi. 2 Ekim 1992'de, Birinci Karabağ Savaşı sırasında, ayrılıkçı Ermeni birlikleri Hadrut'u ele geçirdi ve Hadrut ilini kurdular. Ekim 2020'de Azerbaycan ordusu, İkinci Karabağ Savaşı sonucunda Hadrut'u özgürleştirdi. Ateşkes ilanından bir gün sonra, Hocavend ilçe polis departmanının karargahı ve daha sonra Devlet Güvenlik Servisi'nin bölgesel şubesi oraya taşındı.

Kültür
26 Haziran 2021'de, İkinci Karabağ Savaşı'nda hayatını kaybeden asker ve subayların anısına inşa edilen "Demir Yumruk" anıt kompleksinin açılış töreni Hadrut'ta gerçekleştirildi.

 Galeri 

 Kaynakça 

Kategori:Hocavend Rayonu'ndaki yerleşim birimleri