Martuni

Martuni (Ermenice: Մարտունի), kendini feshetmeden önce de facto Dağlık Karabağ Cumhuriyeti'nin illerinden biriydi.
250px|thumb
250px|thumb
 Coğrafya 
Martuni ili, Azerbaycan'ın Hocavend Rayonunun kuzey yarısı kısmına tekabül eder. Kuzey ve batıda Askeran ili, güneyde Hadrut ili ve doğuda Azerbaycan'ın Ağdam Rayonu ile komşudur. Eski Dağlık Karabağ Özerk Oblastı'nın Martuni Rayonu topraklarında yer alan bu bölge, başlangıçta Azerbaycan'ın Ağdam ve Füzuli ilçelerinin küçük kısımlarını da içeriyordu.

Martuni ilçesi, Azerbaycan'ın Karabağ ekonomik bölgesinde ve Karabağ Sıradağlarında yer almaktadır. Karabağ bölgesi ise doğuda Azerbaycan'ın batı kesimi, batıda Ermenistan ile sınır komşusudur. Karabağ bölgesinin coğrafi özellikleri, hem dağlık hem de ovalık alanları kapsayan çeşitli bir yapıya sahiptir. Küçük Kafkasya sıradağları bu bölgenin bazı kısımlarını geçerek yerel topografyayı ve iklimi etkiler. Bölge, bir nehir ağı ve bazı bölgelerde verimli topraklarla karakterize edilir. Bölgedeki iklim, rakıma göre değişir. Ovalık alanlarda genellikle ılıman yarı çöl ve kuru bozkır iklimi görülürken, dağlık bölgelerde ılıman-soğuk iklime geçiş yapar.
Tarihi
Modern Martuni Bölgesi'ni oluşturan topraklar, Azerbaycan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'ndeki eski Dağlık Karabağ Özerk Bölgesi içindeki Martuni rayonunun bir parçasıydı. 1991 yılında Azerbaycan Yüksek Sovyeti tarafından idari birim olarak kaldırıldı. It was abolished as an administrative unit in 1991 by the Supreme Soviet of Azerbaijan. 1991 yılında Azerbaycan parlamentosu, Dağlık Karabağ Özerk Bölgesi'nin Kaldırılması Kanunu ile Martuni Bölgesi'ni kaldırdı ve topraklarını komşu Hocavend Bölgesi'ne dahil etti. 1990'ların başlarındaki Birinci Dağlık Karabağ Savaşı'nın ardından, Martuni bölgesi de dahil olmak üzere toprakların büyük bir kısmı tanınmayan Dağlık Karabağ Cumhuriyeti'nin kontrolüne geçti. 2020 yılında İkinci Dağlık Karabağ Savaşı'da toprakların güney kısmı Azerbaycan tarafından işgalden kurtarıldı. 2020 Dağlık Karabağ Ateşkes Antlaşması'na göre Hocavend şehri dahil, kuzey kısmı Rus barış gücü denetiminde Ermeni kontrolünde kaldı. 2023 Dağlık Karabağ çatışmalarından sonra Azerbaycan, bu topraklar üzerindeki tam egemenliğini ve kontrolünü yeniden tesis etti. Azerbaycan hükûmeti şu anda bu toprakların yeniden inşası ve entegrasyonuna odaklanmış durumdadır.

Kaynakça

 Ayrıca bakınız 
 Dağlık Karabağ Cumhuriyeti'nin idari bölümleri
 Mardakert ve Martuni Taarruzları

Kategori:2023'te varlığı sona eren bölgeler ve ülkeler
Kategori:Dağlık Karabağ Cumhuriyeti'nin idari bölümleri