Ursus arctos horribilis

Ursus arctos horribilis, Ursus arctos türüne bağlı Kuzey Amerika'da yaşayan bir ayı alttürüdür.

Özellikler
Türün diğer alttürleri arasında Ursus arctos beringianus ve Ursus arctos middendorffiden sonra gelse de en iri olanlar arasındadır. Büyüklükleri zaman aralığı ve popülasyon oranına göre değişkenlik gösterir.

Alaska Yarımadası'nda yüksek popülasyona sahiptir. Yaklaşık olarak erkekler , dişiler  ağırlığındadır.

Kanada'daki popülasyonu daha azdır. Yaklaşık olarak erkekler , dişiler ise  ağırlığındadır. Popülasyon oranı bölgedeki Ursus americanus ile birbirine yakındır.

Ortalama  boyunda,  omuz genişliğinde, arka ayakları  uzunluğundadır. Yeni doğan yavrular  ağırlığından daha hafiftir.

Renkleri sarıdan siyaha çeşitlilik gösterir. Tipik olarak kürkü ayaklarda koyu kahverengi, uçlara ve sırta doğru beyaz veya sarımsıdır.

Ursus americanus ile aynı bölgelerde yaşadıklarından birbirinden ayırt etmek için birçok farklılıkları vardır:
 Ursus arctos horribilisin omuzlarında kaslı bir kambur görülebilir, Ursus americanusda bu kambur yoktur.
 Kamburun haricinde yüz profili olarak Ursus arctos horribilisin kısa, yuvarlak kulaklara sahipken, Ursus americanus'un yüzü daha düz ve uzun kulaklara sahiptir.
 Ursus arctos horribilisin arka alt gövdesi omuzlarından daha aşağıda kalır, Ursus americanusun ise omuzlarından daha yüksektedir.
 Ursus arctos horribilisin pençeleri  uzunluğunda, Ursus americanusun ise  uzunluğundadır.

Dağılım ve habitat
Önceleri Alaska'dan Meksika'ya, doğusundan batıda Hudson Körfezi'ne kadar dağılım gösterirken; artık Alaska, Kanada'nın batı kısımları, Kuzey Batı Amerika'nın bir kısmından güneye doğru Yellowstone Millî Parkı ve Grand Teton Ulusal Parkıda bulunur. Kanada'da; kuzeybatı bölgelerinde, Britanya Kolumbiyası, Alberta, Yukon, Nunavut ve Manitoba'da yaklaşık olarak 25.000'e yakın popülasyondadır.

Ekoloji
Yaşam döngüsü
Ortalama yaş aralığı erkeklerde 22 yıl, dişilerde 26 yıla yakındır. Dişiler daha az tehlikede kaldıklarından ve dönemsel dövüşlere girmediklerinden dolayı erkeklerden uzun yaşarlar. Bilinen en yaşlıları, Alaska içlerinde 34 yaşında, kıyılara doğru 39 yaşındadır.Brown, Gary. The Great Bear Almanac. Guilford, CT, 1993, pg. 91. Genel olarak doğumlarından sonraki ilk yılda ölürler. Captive grizzlies have lived as long as 44 years.Ursus arctos horribilis, yılın 5-7 ayını kış uykusuna yatarak (Kaliforniya gibi sıcak bölgeler haricinde)  geçirir. Yavruların annelerinden beslenerek büyüyüp güçlenmelerine olanak sağladığından, dişiler kış uykusu döneminde yavrular. Kış uykusuna hazırlanmak için sığınağa ve yetecek kadar yiyecek yemiş olmaya ihtiyacı vardır. Dönem boyunca dışkılamaz. Erkekler martın ortalarına doğru uyanırken, dişiler nisan beya mayısın başına doğru uyanır.

Besin kaynağı
Genel olarak sindirim sistemleri etçiller arasında olsa da, hepçildir. Hem bitki hem de hayvan yer. Geyik, koyun, bizon hatta yaralı veya güçsüz Ursus americanus gibi büyük memelileri avlayarak beslenirler. Kıyılarda yaşayanların besinleri balıklardan da oluşur ve diğer besinlere oranla bu bölgelerde beslenenler daha iri olur. Salmonidae türleri, Salmo trutta ve protein açısından yoğun olan diğer balıklar besinleri arasındadır. Alaska kıyılarında kıyıya vuran ölü balinaların leşlerini de yiyebilirler.

Dönemsel ve bölgesel etkenlere göre değişiklik gösterse de besinlerinin % 80-90'ının bitkiler oluşturur. Rubus fruticosus, Rubus spectabilis, Vaccinium oxycoccos, Shepherdia argentea, Shepherdia canadensis, Vaccinium parvifolium gibi birçok seçenekleri vardır bölgeye göre. Coccinellidae türleri, karınca ve arı gibi çoğul gruplu böcekleri de yiyebilir. Heyelan veya çökmeler olduğunda yiyecek bolluğu oluşursa bu bölgelere gider ve gruplar halinde beslenebilir. Yiyecek azalmasında tekrar bireysel beslenmeye döner.

İletişim ve sosyal davranış
Amerikan yerli kabileleri ile birbirlerinden korksalarda, yerli kabileler türü korkutarak aynı bölgede yaşadı. Ursus arctos horribilis, kabileler tarafından o kadar korkutulmuştu ki tek kalmadıkları sürece avlanılmadılar.

Giderek artan insan-ayı iletişimi, ayıların insan davranışlarına ve yaşam alanlarına adapte olmasını sağladı.Austin, M. A., Wrenshall, C. (2004). An Analysis of Reported Grizzly Bear (Ursus arctos): Mortality Data for British Columbia from 1978 to 2003  (pdf). BC Ministry of Water, Land and Air Protection. Retrieved 27 October 2009. İnsanların yaşam alanlarını ayıların dönemsel hareket alanlarına genişletmesi, şiddetin artmasını tetikleyen sebepler arasında.

Genel olarak insanlarla iletişimden kaçınırlar. İnsanlara karşı fiziksel büyüklük avantajları bulunsa da insanları nadiren avlarlar.Ministry of Environment. 2002. Grizzly Bears in British Columbia . Retrieved 12 October 2009. Saldırıların genelini ani yakınlaşmalar, yiyeceklerini veya yavrularını korumaktan meydana gelir.Ursus arctos horribilis yavrularını veya kendisini koruması gerektiğinde Ursus americanus''a oranla daha agresiftir. Yavruların aksine yetişkinler tehlike anında ağaca tırmanamaz, oldukları yerde durarak saldırana karşı pozisyonunu korur. Dişiler yavrularını korumakta daha saldırgandır ve insan ölümlerinin % 70'i bu sebepledir.How Dangerous are Black Bears . Bear.org. Retrieved 17 August 2012.

Korunma durumu
İnsanların yaşam alanlarını genişletmesiyle zamanla popülasyonda düşüş yaşayan türün korunması ve popülasyon arttırılması için, Britanya Kolumbiyası'nda odak noktalarından biri park ve koruma alanlarının tekrar düzenlenmesi.

 Galeri 

 Konuyla ilgili yayınlar 
 Wilson, Don E., and DeeAnn M. Reeder, eds., 1992: null. Mammal Species of the World: A Taxonomic and Geographic Reference, 2nd ed., 3rd printing. xviii + 1207
 Wilson, Don E., and DeeAnn M. Reeder, eds., 2005: null. Mammal Species of the World: A Taxonomic and Geographic Reference, 3rd ed., vols. 1 & 2. 2142
 Hall, E. Raymond, 1981: null. The Mammals of North America, vol. 2, 2nd ed.. 601-1175.


 Committee On The Status of Endangered Wildlife in Canada (COSEWIC) Assessment and Update Status Report on the Grizzly Bear (Ursus arctos) in Canada, 2002 2.1 MB PDF file.











 Dış bağlantılar 
Smithsonian National Museum of Natural History species account-Grizzly Bear



 Kaynakça 

Kategori:Ursus arctos
Kategori:1758'de tanımlanan taksonlar
Kategori:Carl Linnaeus tarafından adlandırılmış taksonlar
Kategori:Alaska faunası
Kategori:Kaliforniya'nın sembolleri
Kategori:Arktika memelileri
Kategori:Amerika Birleşik Devletleri'ndeki memeliler
Kategori:Kanada'daki memeliler