Mehmet Vehip Kaçı

Mehmet Vehip Kaçı (1877 - 1940), Türk asker, Osmanlı generali. Mehmet Esat Bülkat'ın küçük kardeşi ve Kâzım Taşkent'in amcasıdır.

 Yaşamı 
Taşkent'ten Yanya'ya göç etmiş bir ailenin çocuğu olarak dünyaya geldi. Ailesinin bir tarafı da Arnavut kökenlidir.Vehip Paşa «Ben bir buçuk yıldır Kafkas cephesi kumandanıyım. Kafkasyalıları tetkik ettim öğrendim. Siz Kafkasyalılar da, biz Arnavutlar gibi temizliği seviyorsunuz. Bu pis Türk neferlerini, hem de bu kılıkta Kafkasya'ya sokamam.» diyor., Naki Keykurun, Azerbaycan İstiklâl Mücadelesinin Hatıraları, Azerbaycan Gençlik Derneği, 1964, p. 64.  Babası Yanya belediye başkanlarından Mehmet Emin Efendi'dir.

1897 yılında Mühendishane-i Berr-i Hümayun'nu (İstihkâm, Top.1313-c-1), 17 Ocak 1900 tarihinde de kurmay yüzbaşı olarak Erkân-ı Harbiye Mektebi (52. dönem)'ni bitirdi ve Yemen'de bulunan 4. Ordu'ya tayin edildi. Orada İmam Yahya'nın isyanına karşı mücadele etti.

23 Temmuz 1908 tarihinde İkinci Meşrutiyet, Manastır'da sonradan "Hürriyet" adı verilen meydanda Harp Okulu Komutanı Vehip Bey'in Ya Kanun-ı Esasi, ya ölüm! diye haykırdığı nutkuyla ilan edildi.

31 Mart Vakası'ndan sonra İstanbul'da Harbiye Nezareti'ne atandı. 1909 yılında Mahmud Şevket Paşa Harbiye Nazırı olunca Mekteb-i Harbiye Komutanlığına getirildi; 1912 yılına kadar bu önemli göreve devam etti.

 Askerî yaşamı 
küçükresim|upright=1.14|sağ|Vehip Bey, Yanya Savunması sonrasında Yunan General Aleksandros Sutsos ile (1913)

 Birinci Balkan Savaşı 
1912 yılında Yanya Müstahkem Mevki Komutanlığı'na atandı. 20 Şubat 1913 tarihine kadar Yanya Kalesi'nin Yunan saldırılarına karşı savundu. Kalenin teslim protokolünü İoannis Metaksas ile görüşerek yaptı. Atina'ya götürülerek dokuz ay süre ile esir tutuldu.

Esaretten dönüşünde Hicaz'daki 22. Fırka komutanlığına atandı.

 Birinci Dünya Savaşı 
 Çanakkale 
5. Ordu'nun emrinde 15. Kolordu komutanlığı yaptı. 3. Fırka ile Kumkale ve Yeniköy'ü, 11. Fırka ile Beşige'yi savundu. 8. Fırka'yı ağabeyi Esad Paşa'nın emrine verdi.

 Kafkasya 
1916 yılı Şubat ayında Mahmud Kamil Paşa'nın yerine 3. Ordu komutanlığına getirildi. 1918 yılında 24 Şubat'ta Trabzon, 14 Mart'ta Hopa'yı, 26 Mart'ta Batum'u geri aldı.

Mondros Mütarekesinin imzalanması üzerine İstanbul'a döndü. Enver, Talat ve Cemal'in iltica etmelerinden sonra kurulan hükûmet vekiller heyeti kararıyla diğer 62 kişiyle birlikte Bekirağa Bölüğü'ne hapsedildi. Tahliye edildikten sonra yine arandığından dolayı İtalya'ya gitti. Almanya, Romanya, Yunanistan ve Mısır'da bulundu.

Vatandaşlıktan çıkarılması
Avrupa'da kalarak, Kurtuluş Savaşı'na katılmadı. Yurt dışındaki muhalefet gruplarıyla olan yakınlığı yüzünden vatandaşlıktan çıkarıldı. Ömrünün son 22 yılını Türkiye dışında geçirdi.Abdullah İlgazi, Mustafa Bıyıklı, "Mehmet Vehip (Kaçi) Paşa'nın Çanakkale Muharebelerindeki Yeri ve Önemi", Atatürk Araştırma Merkezi Dergisi Cilt XXVIII / Mart 2012 / Sayı 82, s. 97. 

 İtalya-Habeşistan Savaşı 

II. İtalya-Habeşistan Savaşında Habeş ordusunun askerî danışmanlığını yaptı. Savaşın kaybedilmesinden sonra yurda döndü. İstanbul'da hayatını kaybetti. Karacaahmet Mezarlığı'na defnedildi.

 Kaynakça 
 Fethi Tevetoğlu, 'KAÇI, Vehib Paşa', Türk Ansiklopedisi, C. XXI, Millî Eğitim Basımevi, Ankara 1974, s. 86-87.

 Dış bağlantılar 

Kategori:1877 doğumlular
Kategori:Yanya doğumlular
Kategori:1940'ta ölenler
Kategori:Osmanlı Ordusu generalleri
Kategori:Osmanlı savaş tutsakları
Kategori:Osmanlı Arnavutları
Kategori:2. Ordu (Osmanlı) Komutanları
Kategori:Mühendishane-i Berrî-i Hümâyûn'da öğrenim görenler
Kategori:Mekteb-i Erkân-ı Harbiye'de öğrenim görenler
Kategori:Balkan Savaşları'nda Osmanlı askerleri
Kategori:I. Dünya Savaşı'nda Osmanlı askerleri
Kategori:Balkan Savaşları'nda savaş tutsakları
Kategori:Karacaahmet Mezarlığı'na defnedilenler
Kategori:Osmanlı paşaları
Kategori:Trablusgarp Savaşı'nda Osmanlı askerleri