Paris, Texas (film)

Paris, Texas, 1984 Fransa - Batı Almanya ortak yapımı dramatik yol filmdir.

Amerikalı oyuncu ve yazar Sam Shepard'ın yazdığı hikâyelerini topladığı ve 1983 yılında yayınladığı Motel Chronicles, City Lights Motel Chronicles, City Lights, Sam Shepard. 1983, ISBN 0-87286-143-0 adlı kitabından Senaryosunu L.M. Kit Carson'la birlikte uyarlayıp yazdıkları filmi Wim Wenders yönetmiştir. "Paris, Texas" ın başlıca rollerinde Harry Dean Stanton, Nastassja Kinski, Dean Stockwell, Aurore Clément ve Hunter Carson oynamışlardır. Filmin müziklerini gitarı ile Ry Cooder yapmıştır. Görüntüleri ise Robby Müller'e aittir.

Amerikan yaşam biçimine olan tutkusu ve sempatisi ile bilinen Wim Wenders, çoklarınca başyapıtı olarak nitelendirilen  "Paris, Texas" ta da Amerika'ya bir Avrupalı gözüyle bakar. Teksas eyaletinin çöllerindeki ıssız otoyollarda sürekli olarak yürüyen, hiç konuşmayan, çevresi ile iletişim kurmayan, adeta hayata küsmüş orta yaşlı bir adamın (Harry Dean Stanton) dramının anlatıldığı "Paris, Texas" aynı zamanda ABD sinemasının ikinci sınıf filmlerinde hep yan rollerde oynamış olan Harry Dean Stanton'ın usta oyunculuğunu ispat ettiği ve sinemada parladığı bir film olmuştur.

Alman yönetmen Wim Wenders'in çektiği "Paris, Texas" bir Fransız - Batı Alman ortak yapımıdır ama tamamen ABD'de ve İngilizce çekilmiştir. Filmin adında geçen Paris'in Fransa'nın başkentiyle bir ilgisi yoktur. Burada bahsi geçen Paris ABD'nin Teksas eyaletinin kuzey doğusunda küçük bir yerleşim biriminin adıdır. Ancak filmin tek bir sahnesi bile burada çekilmemiştir. Zaten bu kent filmin geçtiği yerler gibi bir çöl bölgesi değil aksine ormanlık bir bölgedir. Filmin kahramanı Travis çölde satın aldığı küçük bir araziye bu adı vermiştir.

Cannes Film Festivali'nde Altın Palmiye ve FIPRESCI ödüllerini kazanan filme aynı yarışmada bir de jüri özel ödülü verildi. Ertesi yıl Wim Wenders "En iyi yönetmen" BAFTA ödülünü aldı. Bunlardan başka filme aralarında Bodil ve David di Donatello ödüllerinin de bulunduğu tam 14 ödül verilmişti. Yine aralarında "En iyi film" Altın Küre adaylığının da bulunduğu 5 ödüle de aday gösterilmişti.

 Olay örgüsü 
Filmin hemen başında pejmürde kıyafeti, uzamış sakalları ve başında beyzbol şapkası ve ayağında lastik ayakkabılar olan olan Travis Henderson'ı (Harry Dean Stanton) Texas çöllerinden birinde yol kenarından yürürken görürüz. Bitkin, halsiz ve sağlıksız bir görünüşü vardır. Bu ıssız bölgede rastladığı bir bara ayağını sürüyerek girer ve yere yığılır kalır. Getirildiği hastanede cüzdanından çıkan bir adrese telefon edilir. Bu telefon Los Angeles'ta inşaat işleri yapan ağabeyi Walt'a (Dean Stockwell) aittir. Karısı Anne (Aurore Clément) ve 8 yaşındaki oğlu Hunter'la (Hunter Carson) birlikte yaşayan Walt zaten tam 4 yıldır kayıp olan ağabeyini aramaktadır. Derhal Texas'a uçan Walt kardeşi Travis'i alarak Los Angeles'a kendi evine getirir. Travis önceleri hiç konuşmaz, aile bireylerine soğuk davranır adeta aklını yitirmiş gibidir. Ancak kardeşinin ve yengesinin anlayışlı ve sıcak davranışları onu yavaş yavaş kendine getirmeye başlar. Bu arada Hunter'ın aslında kendi öz oğlu olduğu da anlaşılmıştır. Hiç çocukları olmamış olan ağabeyi Walt ve yengesi Anne, anne ve babasının terk ettiği Hunter'ı evlat edinmişlerdir. Artık konuşmaya da başlayan Travis tekrar hayata ısınmaya başlamıştır ve gerçeği bilen oğlunu tekrar kazanmak için bütün gücüyle çabalar ve hep sakladığı bir fotoğrafı oğluna gösterir. Bu 4 yıl önce onu ve oğlunu terkedip giden karısı Jane'nin (Nastassja Kinski) fotoğrafıdır. Sonra evde birlikte eskiden çekilmiş 8mm'lik amatör filmleri izlerler, bu filmlerde Jane çok mutlu ve sevecen gözükmektedir, ama neden birdenbire çekip gitmiştir? Bir süre sonra oğlu Hunter'ı da yanına alan Travis kendilerini 4 yıl önce terkeden karısını bulabilmek için yola çıkar ve birlikte kasaba kasaba, kent kent dolaşarak Jane'i ararlar. Amacı Jane ile yüzleşip onun kendilerini neden terk etmiş olabileceğini öğrenmektir. Nihayet bu kentlerden birinde "peep-show" yapılan bir seks dükkânında Jane'in izini bulur. Jane müşterileri görmediği ama 
müşterilerin onu gözetleyebildiği küçük kabinlerde para karşılığında bir nevi seks gösterisi yapmaktadır, müşterilerle bir telefon aracığı ile açık saçık konuşarak onları doyuma ulaştırmaktadır. Travis bir müsteri gibi bu kabinlere girer ve Jane ile konuşmaya başlar, mutlu bir ailenin nasıl dağılmış olabileceği gibi konular üzerinde sohbet yoğunlaşır. Önceleri Travis kimliğini belli etmez ama ziyaretler artıp sohbet ilerledikçe Jane yavaş yavaş tek yönlü aynanın arkasındakinin kimliğini anlamaya başlar. Ancak bu oldukça uzun süren (neredeyse yarım saate yakın) ve sancılı peep-show sahnesinin sonunda bu iki mutsuz ve yalnız insanın birleşmesinin artık imkânsız olduğu anlaşılır.

 Oyuncu kadrosu 
küçükresim|sağ|upright=1.64|Travis Henderson'ın (Harry Dean Stanton) çöldeki biteviye yürüyüşü.
OyuncuRolüHarry Dean Stanton	 	Travis HendersonNastassja Kinski	 	Jane HendersonDean Stockwell	 	Walt HendersonHunter Carson	 	Hunter HendersonAurore Clément	 	Anne HendersonEdward Fayton	 	Hunter'ın arkadaşıBernhard Wicki		Doktor UlmerSam Berry	 	Benzin istasyonu görevlisiClaresie Mobley	 	Araba kiralama şirketinde tezgahtarViva		TV'deki kadın Socorro Valdez		CarmelitaJustin Hogg		Hunter - 3 yaşındaTom Farrell	 	Bağıran adamJohn Lurie	 	SlaterJeni Vici		Stretch

 Film hakkında notlar 
 Filmin senaryo yazarı Sam Shepard (d.1943) çok yönlü bir sanatçıdır. Daha çok rol aldığı filmlerle tanınmakla birlikte aynı zamanda oldukça verimli bir yazar, senaryo yazarı ve film yönetmenidir. Hatta yazdığı oyun "Buried Child" (Tr: Gömülü Çocuk) ona 1979 yılında Pulitzer ödülünü kazandırmıştı. "Paris, Texas" ın senaryosunu da kendi hikâyelerinden derleyerek L.M. Kit Carson'la birlikte yazmışlardı. Ayrıca filmde çok küçük de bir rolü vardır (Tanıtım yazılarında geçmez)http://us.imdb.com/title/tt0087884/fullcredits#cast  Shepard müzikle de ilgilenmiştir, 1960'larda bir orkestrada bateri çalmış ayrıca Bob Dylan'la beraber "Brownsville Girl" adlı parçayı yazmışlardır.
 "Paris, Texas" ın müziklerini yapan Amerikalı besteci ve gitarist Ry Cooder, "Kör" Willie Johnson'ın 1927'de bestelediği "Dark Was the Night" adlı parçasını yeniden yorumlayarak filmin tema müziği haline getirmiştir. Ry Cooder parçayı slide guitar ile çalmıştır, yani cam (örneğin bira şişesi) veya metal bir nesneyi gitar telleri üzerinde kaydırarak yapılan ve daha çok blues ya da country müziğinde kullanılan bir gitar çalma tekniğini kullanmıştır.(İngilizce'de Slide: Kaydırma)

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 
 Bir Wim Wenders Harikası: Paris, Texas

 Filmin çeşitli afişleri 
 Wim Wenders'in sitesinde "Paris, Texas"
 Bir "Paris, Texas" filmi hayranları sitesi 

Kategori:Film ödülü sahipleri
Kategori:FIPRESCI Ödülü kazanan filmler
Kategori:Altın Palmiye Ödülü kazanan filmler
Kategori:David di Donatello Ödülü sahipleri
Kategori:Amerika Birleşik Devletleri yol filmleri
Kategori:Houston'da çekilmiş filmler
Kategori:Konusu Houston'da geçen filmler
Kategori:Sam Shepard'ın senaryosunu yazdığı filmler
Kategori:L.M. Kit Carson'ın senaryosunu yazdığı filmler
Kategori:Wim Wenders'in yönettiği filmler
Kategori:Robby Müller'in görüntülediği filmler
Kategori:Ry Cooder'ın müziğini yaptığı filmler
Kategori:Postmodern filmler
Kategori:1980'lerde yol filmleri
Kategori:20th Century Fox filmleri
Kategori:Fransa dramatik filmleri
Kategori:Fransa bağımsız filmleri
Kategori:Almanya dramatik filmleri
Kategori:Almanya bağımsız filmleri
Kategori:Batı Almanya filmleri
Kategori:Anatole Dauman'ın yapımcısı olduğu filmler
Kategori:Paris, Teksas
Kategori:1980'lerde bağımsız filmler
Kategori:1980'lerde İngilizce filmler
Kategori:1984 çıkışlı dramatik filmler
Kategori:İngilizce dramatik filmler
Kategori:İngilizce bağımsız filmler
Kategori:Birleşik Krallık dramatik yol filmleri