Edo Dönemi

Edo dönemi ( Edo-jidai) veya , Japonya tarihinde 1603-1868 yıllarını kapsayan dönemdir. Bu dönem 24 Mart 1603 tarihinde Edo'da Tokugawa Ieyasu tarafından Tokugawa Şogunluğu'nun kurulmasıyla başlar ve 3 Mayıs 1868'de Meiji Restorasyonu'nun başlamasıyla sona ermektedir. Bu dönemde Japonya Tokugawa Şogunluğu ile 300 yerel daimyōnun yönetimindeydi. Edo dönemi Japonya'nın ilk modern dönemi olarak tanımlanmaktadır ve bu yıllar arasında Japonya dış dünyaya kapalı kalmış olup ekonomik büyüme, sıkı toplumsal düzen, istikrarlı bir nüfus ile sanat ve kültür alanında gelişmeler yaşanmıştır.

1100'lü yıllardaki Kamakura dönemi'nden beri bir değişim süreci içinde olan Japonya, Edo dönemiyle beraber değişimde farklı boyutlarla karşılaşmıştır. Tarihçi Edwin O. Reischauer bu dönemdeki yasal düzenin "merkezi feodalite" olduğunu söylemiştir.

Başkent Edo ayrıca Japonya'nın günümüzdeki başkenti olan Tokyo'nun eski adıdır.

 Başlangıç ve Yönetim 
Edo Dönemi, 1600'deki Sekigahara Muharebesi'nde Tokugawa Ieyasu'nun zafer kazanmasının ardından 1603 yılında resmen şogun unvanını almasıyla başlamıştır.Totman, Conrad (1993). Early Modern Japan. University of California Press. Tokugawa ailesi, yaklaşık iki buçuk yüzyıl boyunca Japonya'yı kalıtsal şogunluk sistemiyle yönetmiştir. Bu dönemde uygulanan bakuhan sistemi, Edo'daki merkezi hükûmet (bakufu) ile ülke geneline yayılmış daimyo adı verilen feodal beylerin yönetimini birlikte yürütmüştür.Hall, John Whitney (1991). The Cambridge History of Japan, Vol. 4: Early Modern Japan. Cambridge University Press.

 Toplumsal Yapı ve Düzen 
Edo toplumu katı bir sınıf sistemine dayanıyordu: en üstte samuraylar, ardından çiftçiler, zanaatkârlar ve tüccarlar gelmekteydi.Reischauer, Edwin O. (1970). Japan: The Story of a Nation. Alfred A. Knopf. Sınıflar arası geçiş neredeyse imkânsızdı. Daimyō'ların Edo'ya bağlılığını sağlamak amacıyla uygulanan sankin-kōtai sistemiyle her daimyō belirli aralıklarla Edo'da yaşamak zorundaydı. Bu uygulama hem siyasî kontrol hem de ekonomik denge açısından önem taşıyordu.

 İzolasyon Politikası 
1630'lardan itibaren Japonya, sakoku (kapalı ülke) politikasıyla dış dünyaya kapandı. Yalnızca Nagasaki'de Hollandalı ve Çinli tüccarlarla sınırlı ticarete izin verildi.Boxer, C. R. (1951). The Christian Century in Japan, 1549–1650. University of California Press. Bu sayede ülke uzun süre dış müdahaleden uzak kaldı ve kendi kültürel kimliğini korudu. Aynı zamanda Hristiyanlığın yayılması engellenerek şogunluğun iç düzeni güvence altına alındı.

 Ekonomi ve Şehirleşme 
Uzun süren barış ortamı, tarımsal üretimin ve ticaretin gelişmesine olanak tanıdı. Edo, Kyoto ve Osaka hızla büyüyerek dünyanın en kalabalık şehirlerinden bazıları hâline geldi.  Zengin tüccar sınıfı olan chōnin, ekonomik olarak güçlense de resmî statü bakımından düşük kaldı.Najita, Tetsuo (1987). Visions of Virtue in Tokugawa Japan. University of Chicago Press.  Ticaret yollarının gelişmesi, iç pazarın büyümesini ve Japonya'da ilk proto-sanayi üretim biçimlerinin doğmasını sağladı.

 Kültür ve Sanat 
Edo Dönemi, Japon sanat ve kültürünün altın çağlarından biri olarak kabul edilir. Ukiyo-e (yüzen dünya resimleri), kabuki tiyatrosu, haiku şiiri ve halk edebiyatı bu dönemde zirveye ulaştı.Screech, Timon (2020). Tokyo Before Tokyo: Power and Magic in the Shogun’s City of Edo. Reaktion Books. Ayrıca eğitim düzeyi hızla yükselmiş, 18. yüzyılın sonunda Japonya Asya'nın en yüksek okuryazarlık oranlarından birine sahip olmuştur. Günlük yaşamda şehirli eğlence kültürü, çay seremonileri, sumo güreşleri ve tiyatro gibi etkinliklerle biçimlendi.Goto-Jones, Christopher S. (2009). Modern Japan: A Very Short Introduction. Oxford University Press.

 Krizler ve Değişim 
19. yüzyılın ortalarına doğru ekonomik dengesizlikler, kıtlıklar (örneğin Tempo Kıtlığı, 1833–1837) ve dış baskılar Tokugawa sistemini zayıflattı.Jansen, Marius B. (2000). The Making of Modern Japan. Harvard University Press. 1853'te Komodor Matthew Perry'nin ABD filosuyla Japonya'ya gelmesi, ülkenin dışa açılmasının ve şogunluğun çöküş sürecinin başlangıcı oldu.Beasley, W. G. (1972). The Meiji Restoration. Stanford University Press.

 Meiji Restorasyonu ve Miras 
1868'de gerçekleştirilen Meiji Restorasyonu ile Tokugawa Şogunluğu yıkılmış, imparatorluk yönetimi yeniden tesis edilmiştir. Böylece Japonya hızla modernleşme sürecine girmiştir. Edo döneminin mirası günümüz Japon kültüründe, şehir planlamasında ve geleneksel sanatlarda hâlâ belirgin şekilde yaşamaktadır.

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 

 Japanese Maps of the Tokugawa Era  – A rich selection of rare Japanese maps from the UBC Library Digital Collections
 Timeline   - JAPAN:Memoirs of a Secret Empire




Kategori:1603'te kurulan bölgeler ve ülkeler