Ed Harris

Edward Allen "Ed" Harris (d. 28 Kasım 1950; Englewood, New Jersey), dört kez Oscar Ödülü adayı ve Altın Küre ödülü sahibi Amerikalı sinema oyuncusu, yazar ve film yönetmeni. Apollo 13 (1995), Truman Show (1998), Pollock (2000) ve Saatler (2002) filmlerindeki performansları ona eleştirmenlerin beğenisini ve Akademi Ödülü adaylıklarını kazandırmıştır.

 Biyografi 
 İlk yıllar ve özel yaşamı 
Harris, New Jersey'ye bağlı Tenafly şehrinde doğdu. Annesi Margaret seyahat acenteliği yapmaktaydı. Babası Robert L. Harris ise ABD'nin ünlü şarkıcısı Fred Waring'in korosunda bulundu ve Şikago Sanat Enstitüsünün kitap bölümünde çalıştı. Kendisinden büyük kardeşi Robert, daha küçük olan kardeşinin adı Spencer'dır. Harris presbiteryan kilisesine bağlı orta bir sınıf ailenin çocuğu idi. 
 1969 yılında Tenafly Lisesini bitirdi. Lisede Amerikan futbolu oynadı ve takım kaptanlığı yaptı.Rohan, Virginia. "North Jersey-bred and talented too", The Record (Bergen County), 18 June 2007. Accessed 25 June 2007. "Ed Harris: Class of 1969, Tenafly High School"Stein, Ruthe. They're Ready For Their Close-Ups:  Camped out at Oscars, the starstruck wait to sneak a peek , San Francisco Chronicle, 25 March 2001. Accessed 31 May 2007. "She's hoping to score a seat near the front and catch the eye of Oscar nominee Ed Harris, who went to Tenafly High School in New Jersey with her mother." Harris lisede yıldız bir atletti ve bu sayede 1969'da Columbia Üniversitesine devam etti. İki yıl sonra ailesi New Mexico'ya taşındı. Bu arada Harris asıl ilgisinin ve yeteneğinin oyunculukta olduğunu keşfetti ve tiyatrolarda bulunmaya başladı. New Mexico Üniversitesinin drama çalışmaları bölümüne kaydoldu. Yerel tiyatrolarda birçok başarılı rolden sonra Los Angeles, Kaliforniya'ya gitti ve Kaliforniya Sanat Enstitüsünde (California Institute of the Arts) eğitime başladı.

Harris aktris Amy Madigan'la 1983 yılından bu yana evlidir. Çift; Lily adında bir kız çocuğuna sahiptir.

 Kariyeri 
Harris'in ilk önemli rolü Charles Bronson'ın da rol aldığı Borderline idi. Knightriders filminde motosikletli bir King Arthur benzetmesini oynadı.
1983 yılına gelindiğinde oyuncunun yıldızı parlamıştı. Bu yıl astronot John Glenn rolünü The Right Stuff filminde başarıyla canlandırdı. 12 yıl sonra yine uzay çalışmalarını anlatan Apollo 13 filminde canlandırdığı NASA direktörü Gene Kranz rolüyle En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu dalında Oscar ödülüne aday oldu.

Diğer Oscar adaylıkları 1999, 2001 ve 2003 yıllarında The Truman Show, Pollock ve The Hours filmleri ile oldu. David Cronenberg'in A History of Violence filminde acımasız bir mafya çalışanını, Ben Affleck'in yönettiği, Casey Affleck ve Morgan Freeman'ın da rol aldığı Gone, Baby, Gone filminde bir polis memurunu canlandırdı. 2007 yılında National Treasure: Book of Secrets filminde Mitch Wilkinson rolünde göründü.

Harris ayrıca televizyon için çekilen roman uyarlamaları olan Riders of the Purple Sage (1996) ve Empire Falls yapımlarında (2005) oynadı.

Harris 2000 yılında başrolünde oynadığı ve yönetmenliğini üstlendiği Amerikalı ressam Jackson Pollock'ın yaşamını anlatan Pollock filmiyle En İyi Erkek Oyuncu dalında Oscar adayı oldu. Diğer bir portre rolünü ise 19. yüzyılda Nikaragua Başkanı olan Amerikalı William Walker'ı canlandırdığı Walker filminde oynadı. Oliver Stone'un Nixon filminde Watergate skandalı figürü E. Howard Hunt rolünü ve Copying Beethoven filminde Ludwig van Beethoven rolünü başarıyla canlandırdı.

Harris, tiyatro kariyerini de bırakmayarak birçok tiyatro yapımında yönetmenlik ve oyunculuk yaptı. Neil LaBute'nin tek kişilik oyunu Wrecks ile New York Halk Tiyatrosu'nda sahne aldı. Wrecks'in ilk gösterimi İrlanda'da bulunan Cork Everyman Tiyatrosu'nda yapılmıştı.

 Ödülleri ve Ödül Adaylıkları 
Oscar Ödülü
 Adaylık: En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu, Apollo 13 (1995)
 Adaylık: En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu, The Truman Show (1998)
 Adaylık: En İyi Erkek Oyuncu, Pollock (2000)
 Adaylık: En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu, The Hours (2002)

BAFTA Ödülü
 Adaylık: En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu, The Truman Show (1999)
 Adaylık: En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu, The Hours (2003)

Emmy ödülü
 Adaylık: En İyi Erkek Oyuncu, Mini dizi/TV filmi Empire Falls (2005)

Altın Küre ödülü
 Adaylık: En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu - Sinema filmi, Jacknife (1990)
 Adaylık: En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu - Sinema filmi, Apollo 13 (1996)
 Kazandı: En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu - Sinema filmi, The Truman Show (1999)
 Adaylık: En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu - Sinema filmi, The Hours (2003)
 Adaylık: En İyi Erkek Oyuncu, Mini dizi/TV filmi Empire Falls (2006)

 Filmografi 
 Yılİsim Rol Notlar 1978 The Rockford Files Memur Rudy Kempner Coma Patoloji doktoru 1979 Lou Grant Warren/Tamirci 1980BorderlineHotchkissThe Aliens Are ComingChuck Polcheck 1981KnightridersBillyDream On! 1982CreepshowHank Blaine 1983Boşluktaki KahramanlarJohn GlennUnder FireOates 1984Swing ShiftJack WalshPlaces in the HeartWayne LomaxA Flash of GreenJimmy Wing 1985Code Name: EmeraldGus LangAlamo BayShangTatlı DüşlerCharlie Dick 1987WalkerWilliam WalkerThe Last Innocent ManHarry Nash1988To Kill a PriestStefan 1989Jacknife David "High School" FlanniganAday gösterildi – Golden Globe Award for Best Supporting Actor – Motion PictureAbyssVirgil "Bud" BrigmanAday gösterildi – Saturn Award for Best Actor1990Gangsterlerin ArasındaFrankie Flannery1991Paris TroutHarry Seagraves 1992AmerikalılarDave MossValladolid International Film Festival Award for Best ActorRunning MatesHugh Hathaway 1993The FirmWayne TarranceNeedful ThingsŞerif Alan Pangborn 1994Milk MoneyTom WheelerÇin MehtabıKyle BodineThe StandGeneral Starkey 1995NixonE. Howard HuntApollo 13Gene KranzEn İyi Oyuncu Kadrosu SAG Ödülü listesi (sinema)Screen Actors Guild Award for Outstanding Performance by a Male Actor in a Supporting RoleSoutheastern Film Critics Association Award for Best Supporting ActorAday gösterildi – En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu Akademi ÖdülüAday gösterildi – Chicago Film Critics Association Award for Best Supporting ActorAday gösterildi – Golden Globe Award for Best Supporting Actor – Motion PictureJust Cause Blair Sullivan 1996The RockGeneral Francis X. HummelEye for an EyeMack McCannRiders of the Purple SageJim Lassiter1997Mutlak GüçSeth Frank 1998Physical GraffitiStepmom Luke HarrisonTruman ShowChristofBlockbuster Entertainment Award for Favorite Supporting Actor —  DramaEn İyi Yardımcı Erkek Oyuncu Altın Küre Ödülü - SinemaNational Board of Review Award for Best Supporting ActorSoutheastern Film Critics Association Award for Best Supporting ActorAday gösterildi – En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu Akademi ÖdülüAday gösterildi – BAFTA Award for Best Actor in a Supporting RoleAday gösterildi – Online Film Critics Society Award for Best Supporting ActorAday gösterildi – Saturn Award for Best Supporting Actor1999The Third MiracleFrank Shore 2000PollockJackson PollockDirectorToronto Film Critics Association Award for Best ActorAday gösterildi – En İyi Erkek Oyuncu Akademi ÖdülüAday gösterildi – Satellite Award for Best Actor – Motion Picture DramaThe Prime GigKelly GrantWaking the DeadJerry Charmichael 2001Akıl OyunlarıParcherAday gösterildi – Satellite Award for Best Supporting Actor – Motion PictureAday gösterildi – En İyi Oyuncu Kadrosu SAG Ödülü listesi (sinema)Buffalo SoldiersColonel BermanKapıdaki DüşmanBinbaşı König2002SaatlerRichard BrownAday gösterildi – En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu Akademi ÖdülüAday gösterildi – BAFTA Award for Best Actor in a Supporting RoleAday gösterildi – Broadcast Film Critics Association Award for Best Acting EnsembleNominared – Dallas-Fort Worth Film Critics Association Award for Best Supporting ActorAday gösterildi – Golden Globe Award for Best Supporting Actor – Motion PictureAday gösterildi – London Film Critics Circle Award for Actor of the YearAday gösterildi – Phoenix Film Critics Society Award for Best CastAday gösterildi – En İyi Oyuncu Kadrosu SAG Ödülü listesi (sinema)Aday gösterildi – Screen Actors Guild Award for Outstanding Performance by a Male Actor in a Supporting Role 2003RadioKoç JonesThe Human StainLester FarleyMasked and AnonymousOscar Vogel 2005Empire FallsMiles RobyAday gösterildi – Golden Globe Award for Best Actor – Miniseries or Television FilmAday gösterildi – Primetime Emmy Award for Outstanding Lead Actor in a Miniseries or a MovieAday gösterildi – Satellite Award for Best Actor – Miniseries or Television FilmAday gösterildi – Screen Actors Guild Award for Outstanding Performance by a Male Actor in a Miniseries or Television MovieWinter PassingDon HoldenA History of ViolenceCarl FogartyNational Society of Film Critics Award for Best Supporting Actor 2006Two Tickets to ParadiseMelvilleBeethoven'ı AnlamakLudwig van Beethoven The Armenian Genocide US Consul Leslie Davis Belgesel 2007Kızımı KurtarınRemy BressantCleanerEddie LorenzoBüyük Hazine: Sırlar KitabıMitch Wilkinson 2008Touching HomeCharlie Winston Appaloosa Virgil Cole Writer, directorBoston Film Festival Prize for Best Screenplay Adaptation (with Robert Knott)2009Once FallenLiam 2010Özgürlük YoluBay SmithVirginia Şerif Tipton  2011That's What I AmBay SimonSalvation BoulevardDr. Paul Blaylock 2012Gerçeğin Peşinde David Englander Game Change John McCain Golden Globe Award for Best Supporting Actor – Series, Miniseries or Television FilmAday gösterildi – Primetime Emmy Award for Outstanding Supporting Actor in a Miniseries or a MovieAday gösterildi – Screen Actors Guild Award for Outstanding Performance by a Male Actor in a Miniseries or Television Movie 2013Phantom DemiZor KazançEd Du BoisKar KüreyiciWilfordSweet Vengeance Şerif Jackson  Yerçekimi Houston'daki kontrol merkezindeki görevli  2014 Frontera2015CymbelineKral CymbelineRun All NightShawn MaguireThe Adderall DiariesNeil Elliott2016In Dubious BattleJoyRules Don't ApplyBay Bransford2017A Crooked SomebodySam VaughnAnne!AdamKodachromeBenUzaydan Gelen FırtınaLeonard Dekkom2019The Last Full MeasureRay Mott2020ResistanceGeorge S. Patton2021Top Gun: MaverickAmiral

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 


 Ed Harris clippings

Kategori:1950 doğumlular
Kategori:Amerikalı erkek sinema oyuncuları
Kategori:Amerikalı film yönetmenleri
Kategori:Amerikalı erkek tiyatro oyuncuları
Kategori:Yaşayan insanlar
Kategori:New Jersey doğumlular
Kategori:En İyi Oyuncu Kadrosu SAG Ödülü sahipleri
Kategori:21. yüzyılda Amerikalı erkek oyuncular
Kategori:Amerikalı erkek dizi oyuncuları
Kategori:En İyi Yardımcı Erkek Dizi Oyuncusu Altın Küre Ödülü sahipleri
Kategori:En İyi Yardımcı Erkek Film Oyuncusu Altın Küre Ödülü sahipleri
Kategori:En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu National Board of Review Ödülü sahipleri
Kategori:Yardımcı Rolde Erkek Oyuncu Tarafından Üstün Performans Ekran Oyuncuları Derneği Ödülü sahipleri
Kategori:Toronto Sinema Eleştirmenleri Derneği En İyi Erkek Oyuncu Ödülü sahipleri
Kategori:En İyi Yardımcı Erkek Televizyon Oyuncusu Saturn Ödülü sahipleri
Kategori:Amerikalı erkek senaristler
Kategori:20. yüzyılda Amerikalı erkek oyuncular
Kategori:Amerikalı erkek seslendirme sanatçıları