Sabit oranlar yasası

Sabit oranlar yasası (bazen Proust yasası veya Sabit bileşim yasası olarak da adlandırılır), kimyada, belirli bir kimyasal bileşiğin her zaman aynı elementlerden, aynı kütle oranlarında oluştuğunu ve bu oranın bileşiğin kaynağına veya hazırlanma yöntemine bağlı olmadığını ifade eder. Örneğin, saf suyun herhangi bir örneğinde kütlenin yaklaşık 8/9'unu oksijen, geri kalan 1/9'unu ise hidrojen oluşturur; yani bir bileşikteki iki elementin kütleleri her zaman aynı oranda bulunur. Bu oran su ne şekilde elde edilmiş olursa olsun kesinlikle sabittir. Sabit Oranlar Yasası, Katlı oranlar yasası ile birlikte, stokiyometrinin temelini oluşturur.Zumdahl, S. S. “Chemistry” Heath, 1986: Lexington, MA.  .

 Tarihçe 
Sabit Oranlar Yasası, 1797 yılında Joseph Proust tarafından İspanya'nın Segovia şehrinde ortaya koyulmuştur. Bu yasaya dair ilk gözlemler İngiliz ilahiyatçı ve kimyager Joseph Priestley ve yanma süreci üzerine çalışan Fransız asilzade ve kimyager Antoine Lavoisier tarafından yapılmıştır. Proust, bu yasayı 1794'te şu şekilde ifade etmiştir:Bu açıdan sabit oranlar yasası, modern bir kimyager için kimyasal bileşiğin tanımında yer alan, apaçık bir kavram gibi görünebilir. Ancak 18. yüzyılın sonunda, kimyasal bileşik kavramı henüz tam olarak geliştirilmemişken, bu yasa oldukça yenilikçilik arz ediyordu. Hatta ilk önerildiğinde o kadar tartışmalı bir ifadeydi ki başta Fransız kimyager Claude Louis Berthollet (1748 – 1822) olmak üzere, diğer kimyagerler tarafından karşı çıkılmıştı. Berthollet, tamamen karşıt olarak elementlerin herhangi bir oranda birleşebileceğini savunuyordu.Dalton, J. (1808). op. cit., ch. II, that Berthollet held the opinion that in all chemical unions, there exist insensible gradations in the proportions of the constituent principles. Bu tartışmanın varlığı, o dönemde saf kimyasal bileşikler ile karışımlar arasındaki ayrımın henüz tam olarak oturmadığını göstermektedir.Proust argued that compound applies only to materials with fixed proportions: Proust, J.-L. (1806). Sur les mines de cobalt, nickel et autres, Journal de Physique, 63:566-8. Excerpt , from Maurice Crosland, ed., The Science of Matter: a Historical Survey, Harmondsworth, UK: Penguin, 1971. Accessed 2008-05-08.

 Kaynakça 

Kategori:Stokiyometri
Kategori:Kimya yasaları
Kategori:Kimya tarihi