Türkiye'deki Kırım Tatarları

Türkiye'deki Kırım Tatarları Kırım, Dobruca, Bulgaristan ve Bucak bölgelerinden Türkiye'ye göç etmiş olan Kırım Tatarları ve Romanya Tatarları'dır.

 Tarihçe 
1783 yılından sonra Rus İmparatorluğunun Kırımı ilhak etmesiyle ayrı dönemlerde kafileler halinde Osmanlı Devleti topraklarına göç ettiler. Önce Dobruca (günümüzdeki Romanya'nın Karadeniz kıyı bölgesi ve Bulgaristan'ın kuzeydoğusu) ile Bulgaristan ve Balkanların diğer bölgelerine göç ettiler.

1853 - 1856 yılları arasındaki Kırım Savaşı döneminde ikinci, 93 Harbi'nden sonra ise üçüncü bir göç dalgasıyla Anadolu'ya yerleştiler.Peter Alford Andrews, Rüdiger Benninghaus,Ethnic groups in the Republic of Turkey, Vol. 2, Dr. Ludwig Reichert Verlag, 1989, Wiesbaden, ISBN 3-88226-418-7, p. 87. , Peter Alford Andrews, Türkiye'de Etnik Gruplar, ANT Yayınları, Aralık 1992, ISBN 975-7350-03-6, s.116-118.

 Dağılım 
Peter Alford Andrews ve Rüdiger Benninghaus'a göre, Kırım Tatarlarının Türkiye'deki dağılımı: Eskişehir'de yaklaşık 36 köy, Ankara'da yaklaşık 4 köy ve Adana'da yaklaşık 3 köy olmakla beraber Anadolu'nun farklı bölgelerine yayılmışlardır. E.J. Klay'e göre, Çorum ilinin Kalecikkaya köyünde 500 kişi. Asimilasyon sonucunda zamanla çoğunluk nüfusuna karıştılar. İlaveten Edirne ili Havsa ilçesi Taptık köyü ile Kırklareli ili Babaeski İlçesi Kofalça (yeni adı Mutlu) köyünde Kırım Tatar göçü ile kurulmuştur. Çorum ilinin Mecitözü ilçesine bağlı Beyözü köyü, 500 kişilik Tatar göçü ile kurulmuştur.

 Diller 
Türkiye'deki Kırım Tatarları "Kırım Tatarcası" konuşurlar. Kırım Tatarcası ise 3 şiveye ayrılır. Kırım'ın güney sahilinden gelenler Yalıboyu şivesi, Bahçesaray civarında Tat şivesi, steplerdan gelenler ise Çöl şivesini kullanırlardı. Karayca (Karaimce) artık Türkiye'de kullanılmamaktadır. Türkiye'deki Kırım Tatarları'nın büyük bir bölümü "Çöl şivesi" konuşmaktadırlar.

 Dinler 
İslam dinine bağlıdırlar. Az sayıda Yahudi (Karaim ya da Kırımçak).

 Köyler 

 Aksaray ili 
 Hamidiye
 Ağaçören: Kırımıni

 Amasya ili 

 Suluova: Eraslan

 Adana ili 
 Ceyhan: Büyükburhaniye, Çakaldere, Altıkara, Büyük Mangıt, Çiftlikler, Kelemeti, Kesik, Kılıçkaya, Küçük Mangıt, Mercimek, Sirkeli, Toktamış, Yellibel, Yılankale

 Afyonkarahisar ili 

 Çay: Orhaniye
 Kızılören: Yenibelkavak

 Ankara ili 
 Balâ: Ahmetçayırı, Tatarhöyük
 Elmadağ: Edige, Yenipınar mahallesi
 Gölbaşı: Ballıkpınar, Günalan, Taşpınar Ahiboz, Gökçehöyük
 Haymana: Ahırlıkuyu, Çayraz, Çıngırlı
 Polatlı: Eskipolatlı, Karakaya, Karakuyu, Karapınar, Karayavşan, Sakarya, Taşpınar, Tatlıkuyu, Toydemir, Yenidoğan, Üçpınar
 Şereflikoçhisar: Akin, Şekerköy (ve bazı Nogaylar), Doğankaya, Karakaya, Abdülgediği

 Antalya ili 
 Elmalı: Bozhüyük mahallesi

 Artvin 

 Yusufeli: Altıparmak

 Balıkesir ili 

 Susurluk: Babaköy, Sultançayır Gönen: Balcı, Bostancı, Saraçlar, Tuzakçı
 Bandırma: Bereketli, Bezirci, Çarıkköy, Çepni, Çinge, Doğanpınar, Doğruca, Kayacık, Kuşcenneti, Orhaniye
 Havran: Büyükdere, Çamdibi
 Burhaniye: Çoruk, Kızıklı, Şahinler
 Merkez: Halkapınar, Karakaya

 Bartın ili 

 Kurucaşile: Başköy

 Bilecik ili 

 Pazaryeri: Arapdede

 Bursa ili 

 Mustafakemalpaşa: Aralık, Dorumtay, Yamanlı
 Karacabey: Bakırköy, Güngörmez, Hamidiye, Ovaesemen, Sazlıca
 Yenişehir: Beypınarı
 İnegöl: Eskiköy

 Denizli ili 

 Çivril: Beyköy

 Düzce ili 

 Hamidiye: Günümüzde Kısmen Tatar veya Nogay yerleşimi.
 Nusrettin: Günümüzde Kısmen Tatar veya Nogay yerleşimi.
 Çay: Kısmen Tatar veya Nogay yerleşimi.
 Çilimli: Çilimli Merkez günümüzde kısmen Tatar veya Nogay yerleşimi. Birkaç köyde de Tatarlar veya Nogaylar var olabilir.
 Şerefiye: Kısmen Tatar veya Nogay yerleşimi.
 Akçakoca: Akçakoca Merkeze ve merkeze yakın mahallerine, Çuhallı Çarşıya az miktarda Tatar veya Nogay hanenin yerleştiği bilinmektedir.

 Çanakkale ili 

 Biga: Bekirli, Eskibalıklı
 Gelibolu: Kavakköy
 Bayramiç: Yahşıeli

 Çorum ili 
Sungurlu: Büyükİncesu
Alaca: Karaçal, Kızıllı, Kalecikkaya
Boğazkale: Küçükgölpınar

 Edirne ili 

 Uzunköprü: Altınyazı, Balabankoru, Balabanköy
 Havsa: Bostanlı, Hasköy, Oğulpaşa, Şerbettar, Taptık
 Keşan: BüyükDoğanca
 Lalapaşa: Çömlekköy, Sinanköy
 İpsala: Hacı, Turpçular
 Merkez: Hacıumur, Suakacağı
 Süloğlu: Küküler, Büyük Gerdelli

 Elazığ ili 

 Baskil: Kumlutarla

 Erzurum ili 

 Tortum: Aksu

 Eskişehir ili 
 Eskişehir: Boyacıoğlu, Gökdere, Kalkanlı, Karaçay, Karaçobanpınarı, Kireç
 Alpu: Çardakbaşı, Çukurhisar (kısmen Kırım Tatarı), Esence (eski adı: Yellice, nüfusun yarısı Nogay ve 40 hane Kırım Tatarı), Fevziye, Gökçeoğlu (kısmen Kırım Tatarı), Güneli (eski adı: Mâmure, 45 hane Kırım Tatarı), Güroluk (eski adı: Kızılsuvat), Yeşildon, Aktepe, Işıkören 
 Çifteler: Osmaniye (eski adı: Kuruhöyük), Hayriye (eski adı: Şüngülhöyük), Ilıcabaşı, Yıldızören (eski adı: Mecidiyeköprüsü, kısmen Kırım Tatarı), Zaferhamit (kısmen Kırım Tatarı)
 Mahmudiye: Akyurt (eski adı: Lütfiye), Güllüce (eski adı: Hayriye), Fahriye, Hamidiye (kısmen Kırım Tatarı), Mesudiye (eski adı: Taşlıhöyük), Şerefiye, Tokathan (Tokatmecidiye), Yeniköy
 Seyitgazi: Aksaklı, Yenikent (diğer adı: Yeniköy, Kırım Tatarcası: Cañköy), Çukurağıl, Değişören 
 Sivrihisar: Karakaya (kısmen Kırım Tatarı), Ortaklar (eski adı: Aziziye, kısmen Kırım Tatarı), Paşakadın (eski adı: Burhanettin), Yaverören (Yaverviran)
 Beylikova: Sultaniye, İkipınar

 Gaziantep ili 

 Nurdağı: Çakmak
 Nurdağı: Nogaylar

 Giresun ili 
 Bulancak: Bahçeli, Burunucu, Elmalı, Talipli, Tepecik
 Görele: Beyazıt, İnanca
 Merkez: Demirci
 Çanakçı: Deregözü, Kaledibi
 Tirebolu: Örenkaya

 İstanbul ili 
Çatalca: İzzettin köyü
Çatalca: Bahşayiş köyü
Arnavutköy: Sazlıbosna
Arnavutköy: İmrahor
Büyükçekmece: Ahmediye
Başakşehir: Şamlar

 Kayseri ili 

 Develi: İncesu Köyü.
 Pınarbaşı: Kırımuşağı Köyü
 Bünyan: Yünören Köyü, Dağardı Köyü.

 İzmir ili 

 Menemen: Kesikköy
 Torbalı: Yeniköy

 Kahramanmaraş ili 
 Merkez: Beşenli

 Karaman ili 

 Merkez: Demiryurt

 Kastamonu ili 
 Tosya: BüyükKızılca köyü
 Çatalzeytin: Kayadibi köyü
 İnebolu: Özlüce Köyü

 Kırklareli ili 
 Mutlu, Babaeski: (80 hane Kırım Tatarı)
 Lüleburgaz: Ahmetbey, Celaliye, Emirali, Karamusul, Ovacık
 Merkez: Asılbeyli, Değirmencik, Üsküpdere

 Kırıkkale ili 

 Karakeçili: Sulubük Köyü
 Polatyurdu Köyü
 Keskin: Yoncalı Köyü, Üçkuyu, Polatyurdu

 Kırşehir ili 

 Mucur: Dalakçı
 Merkez: Sıdıklı
 Boztepe: Üçkuyu
 Kaman: Yeniköy, Darıözü, Gökeşme, Değirmenözü

 Kocaeli ili 
 Gölcük: İhsaniye
 Kandıra: Kubuzcu
 Merkez: Sarımeşe, Kullar
 İzmit: Servetiyecami

 Konya ili 
 Çumra: Seçme, Süleymaniye, Fethiye
 Kulu: Ağılbaşı (eski adı: Mandıra), Boğazören  (eski adı: Köstengil), Kırkkuyu, Seydahmetli.
 Sarayönü: Sarayönü Merkez ve Konar Köyü (Kirli Kuyu)
 Tuzlukçu: Köklüce Köyü (eski adı: Kaha), Tursunlu Köyü (eski adı: Dursunlu), Erdoğdu Köyü
 Akören: Ahmediye, Süleymaniye
 Merkez: Dokuz, Yağlıbayat

 Muğla ili 

 Merkez: Yerkesik

 Muş ili 

 Bulanık: Sarıpınar

 Nevşehir ili 

 Kozaklı: Abdi, Kalecik
 Acıgöl: Kozluca
 Hacıbektaş: Köşektaş

Ordu ili 
Ulubey: Akpınar
Ünye: Eskikızılcakese, Saylan, Yeniköy, Yeşilada
Aybastı: Sarıyar
Merkez: Şahincili, Yaraşlı

 Rize ili 
 Pazar: Hisarlı köyü, Alçılı
 Merkez: Anbarlık, Balıkçılar 
 İkizdere: Demirkapı, Zafer 
 Güneysu: Ortaköy 
 Derepazarı: Sarıyer 
 Çamlıhemşin: YukarıŞimşirli

 Sakarya ili 

 Söğütlü: Fındıklı
 Kocaali: Kadıköy
 Merkez: Kalaycı
 Geyve: Kamışlı

 Samsun ili 

 Kavak: Azaklı
 Asarcık: Kılavuzlu
 Merkez: Tepecik

 Sinop ili 

 Boyabat: Cemalettin
 Dikmen: Kerim
 Boyabat: Okçumehmetli

 Sivas ili 

 Şarkışla: Ahmetli
 Kangal: Akpınar

 Tekirdağ ili 

 Muratlı: Ballıhoca - Köydeki Tatarların çoğunun soyadı Elma ile bitmektedir; Birelma, İkielma, Üçelma şeklinde
 Hayrabolu: Emiryakup
 Çerkezköy: Karaağaç
 Malkara: Sarıyer, Kozyörük, Batkın, Ahievren
 Çorlu: Türkgücü, Şahbaz, Önerler, Sarılar, Deregündüzlü
 Marmaraereğlisi: Yakuplu, Sultanköy
 Merkez: YukarıKılıçlı, Karabezirgan, AşağıKılıçlı

 Tokat ili 

 Turhal: Ataköy
 Artova: Yukarı

 Trabzon ili 

 Arsin: Çiçekli, Çubuklu, Fındıklı
 Sürmene: Gültepe
 Of: Gürpınar
 Akçaabat: Kavaklı, Çınarlık, Çatalzeytin, Acısu
 Araklı: Yiğitözü

 Yozgat ili 
 Sorgun: Tuzlacık adındaki köy Kırım ve dolaylarından gelmiş Kırım Tatarlarından oluşmuştur. Çok eski dönemde Türk(Osmanlı)-Rus savaşları neticesi Rus işgaline giren Kırım'da yaşayan Tatarlar Türkiyeye göç etmiştir. Son yıllarda Tuzlacık köyündeki Kırım Tatarları çevre yerlere göç etmişler ve köydeki Tatar nüfusu hem azalmış hem de yerli Türkmenlerle kaynaşarak erimeye başlamıştır.https://tr-tr.facebook.com/tuzlacikkoyu  facebook sayfasında Tuzlacık köyü halkının bilgileri
 Yerköy: Beserek köyü 1861 yılında Kırım Tatar Türkleri tarafından kurulmuştur. Kırım Tatarcası köy halkı tarafından halen konuşulmaktadır.
 Merkez: Kırım mahallesi
 Saraykent: Balkaya mahallesi

 Yalova ili 
Çiftlikköy
Altınova: Subaşı

 Zonguldak ili 
Çaycuma: Muharremşah köyü
Merkez: Osmanlı köyü
Ereğli: Ömerli köyü
Devrek: Özpınar köyü
Devrek: Yazıcıoğlu köyü

 Kaynakça 

 Ayrıca bakınız 
 Bulgaristan'daki Kırım Tatarları
 Kırım Türkleri Kültür ve Yardımlaşma Derneği


Kategori:Türkiye'deki etnik gruplar
Kategori:Romanya Tatarları
Kategori:Türkiye'deki Kırım Tatarları