Türk halk müziği

Türk halk müziği ya da kısaca Türkü, Türkiye'nin çeşitli yörelerinde farklı ağızlar ve formlarda söylenen Türkçe yöresel etnik müziklerin tümü. Yapısal olarak folklorun bir parçası olan Türk halk müziği (kısaca THM), sözlü halk müziği ve sözsüz halk müziği olmak üzere ikiye ayrılır. Sözlü halk müziğine genel olarak türkü adı verilir. Sözsüz halk müziğine ise ezgi adı verilir. Klasik Türk halk müziği, çeşitli yörelerden derlenmiş birçoğu anonim olan türkülerden ve sözsüz halk müziklerinden oluşur, anonim eserlerin sözü ve bestesinin kime ait olduğu bilinmez ve yöreye mâl olmuştur. Modern Türk halk müziği ise, 1970'li yıllardan sonraki dönemde eski yöresel müzik kalıpları örnek alınarak oluşturulmuş, sözü ve bestesi belli olan halk müzikleridir. Türk halk müziği, halk oyunları ve halkbilim ile de yakından ilgilidir. Bunun dışında genel karakteristiğine göre; bektaşi, halay, teke, zeybek gibi türlere ayrılır. Ayrıca il bazında türküler kategorilendirilmiştir.

Kurulduğu yıllardan itibaren yöre yöre araştırma yaparak; pek çok anonim türküyü kaynağından derlemiş ve arşivlemiş olan TRT ve yörelerindeki unutulmuş veya unutulagelen türkülerin pek çoğunu yöresel sanatçılar da kayda geçirmişlerdir.

 Türleri 
Türk halk müziği örnekleri genelde sözlü olmakla beraber, sözsüz dans müziklerini de içerir. Halk türkülerinin ölçülü olanına kırık hava, ölçüsüz olanına uzun hava denir. Uzun havalar Anadolu'nun değişik bölgelerinde bozlak, Türkmani, maya, hoyrat, divan, ağıt gibi adlarla anılır. Bunlar genellikle Karacaoğlan, Emrah, Ruhsati, Sümmani ve daha birçok bilinen halk ozanının deyişleri üzerine yakılmıştır. Kırık havalar ise koşma, yiğitleme, güzelleme, taşlama, ninni ve daha başka adlar altında kümelenir. Bunlar da genellikle gurbet, ayrılık, sıla hasreti, ölüm, askere gidiş, yiğitlik, düğün, çocuk sevgisi, kız kaçırma gibi köye has toplumsal bir olayı konu alır, sadelik, içtenlik, duygululuk gibi özellikler gösterir ve yerel renkler taşır. Türk halk müziği'nin melodi yapısı incelendiğinde bu melodilerin ses genişlikleri bakımından bir oktav (sekiz ses sınırı) tamamlayan dizi ve tonaliteyi kesin şekilde belirtmeyen ikili ile beşli aralıkları içinde yaratılmış olduğu görülür. Bununla birlikte dizi ve tonaliteyi belli eden sekizli ve daha geniş sınırlı melodiler de çoktur. Basit ve birleşik ölçülerden başka aksak ölçüleri içeren Türk halk müziği, ezgiler ve formlardan oluşur.

 Türk Halk Müziğinde Kullanılan Çalgılar 
 Telli Çalgılar:
 Tezeneli Çalgılar:
 Bağlama
 Cura
 Tanbura
 Divan Bağlaması
 Tar
 Cümbüş
 Yaylı Çalgılar:
Kabak Kemane
Karadeniz Kemençesi
 Üflemeli Çalgılar:
 Kaval
 Zurna
 Ney
 Çifte
 Tulum
 Sipsi
 Çığırtma
 Vurmalı Çalgılar:
 Deri Vurmalı Çalgılar
 Davul
 Nağara
 Def
 Dümbelek
 Bendir
 Çarpma Vurmalı Çalgılar
 Kaşık
 Zil
 Zilli Maşa

 Türkiye'de söylenen Halk Müziği türleri 
Uzun hava türleri
 Ağıt-Yakım-Sagu
Barak
Bozlak
Avşar bozlağı
Aydok bozlağı
Katırcıoğlu bozlağı
Kırat bozlağı
Kırşehir bozlağı
Şekerdağı bozlağı
Türkmen bozlağı
Boğaz Havası
Destan
Divan
Gazel
Gurbet Havası
Hoyrat
Kına Havası
Koçaklama
Koşma
Maya
Mani
Ovşama
Yayla Havası Varsağı
Yol Havası
Kırık hava türleri
Atışma
Azeri Havası
Bar
Kadın barı
Erkek barı
Deyiş
Halay
Horon
Hora
İlahi
Karşılama
Nefes
Semah
Teke zortlatması
Zeybek