Poliklorlu bifenil

Poliklorlu bifeniller (PCB'ler), her biri altı karbon atomu içeren iki benzen halkasından oluşan bir molekül olan bifenile bağlı 1 ile 10 klor atomundan oluşan organik bileşiklerdir. Tüm PCB'lerin kimyasal formülü şöyledir: C12H10-xClx. PCB'ler kokusuz, tatsız, berrak ile açık sarı arası renkli viskoz sıvılardır.

PCB'ler transformatörler ve kondansatörler için soğutucu ve yalıtım sıvısı olarak, elektrik kablolarının ve elektronik ekipmanların esnek PVC kaplamalarında dengeleyici katkı maddesi olarak, pestisitlerin katkı maddesi, kesme yağlarında, alev geciktiricilerde, hidrolik sıvılarında, contalarda, yapıştırıcılarda, ağaç cilalarında, boyalarda, toz alma maddelerinde ve karbonsuz kopya kâğıtlarında kullanılır. 

Uzun ömürlülükleri nedeniyle, PCB'ler, 1960'larda bir dizi sorun tespit edildikten sonra üretimleri önemli ölçüde azalmış olsa da, hâlâ yaygın olarak kullanılmaktadır. PCB'ler, hayvanlarda vücutta biriken, çevre kirliliğine yol açan, kalıcı organik kirletici madde olarak sınıflandırılmıştır. 

Uluslararası Kanser Araştırma Ajansı (IARC), PCB'leri insanlarda kesin kanserojen olarak sınıflandırdı. ABD Çevre Koruma Ajansı'na (EPA) göre, PCB'ler hayvanlarda kansere neden olur ve muhtemel insan kanserojenleridir. Dahası, elektrik transformatörlerinde soğutucu olarak kullanılmaları nedeniyle, PCB'ler hâlâ yapılı çevrelerde varlığını sürdürmektedir.

Bazı PCB'ler, dioksinlerle yapısal benzerlik ve toksik etki mekanizmasını paylaşmaktadır. Endokrin bozulması (özellikle tiroid sistemi fonksiyonunun engellenmesi) ve nörotoksisite gibi diğer toksik etkiler de bilinmektedir. PCB'lerin brom analogları, benzer uygulamalara ve çevresel endişelere sahip polibromlanmış bifenillerdir (PBB'ler).

Tahmini olarak dünya çapında 1,2 milyon ton üretilmiştir.  ABD Çevre Koruma Ajansı (EPA) 1978'den itibaren federal yasağı uygulamaya koymuş olsa da, PCB'ler toprak ve tortularda ve 1979'dan önce üretilen ürünlerde bulunmaya devam ederek sonraki yıllarda sağlık sorunları yaratmaya devam etmiştir. 1988'de Japon bilim insanları, dünya çapında hâlâ  çevrede 370.000 ton, ürünlerde, çöplüklerde ve atık alanlarında veya depolarda 780.000 ton bulunduğunu tahmin etmişlerdir.

Kaynakça

Kategori:Organoklorürler
Kategori:İtfaiyecilik
Kategori:Çevre sorunları
Kategori:Çevreyi kirleten maddeler
Kategori:Hava kirliliği
Kategori:Toprak kirliliği
Kategori:IARC 2A grubu kanserojenler
Kategori:Teratojenler
Kategori:Sentetik malzemeler
Kategori:Bifeniller
Kategori:Dioxinler
Kategori:Monsanto
Kategori:Stockholm Sözleşmesi dahlindeki kalıcı organik kirleticiler
Kategori:Klorlu aromatik hidrokarbonlar