Çizgili sincap

Çizgili sincaplar (Chipmunk), sincapgiller (Sciuridae) familyasından küçük, çizgili kemirgenlerdir; özellikle de yer sincaplarıdır (Marmotini). Çizgili sincaplar, öncelikle Asya'da bulunan Sibirya çizgili sincabı haricinde Kuzey Amerika'da bulunur.

 Taksonomi ve sistematiği 
Çizgili sincaplar ya tek bir cins olarak Tamias ya da üç cins olarak sınıflandırılabilir: Doğu çizgili sincabının (T. striatus) yaşayan tek üyesi olduğu Tamias; Sibirya çizgili sincabının (E. sibiricus) yaşayan tek üyesi olduğu Eutamias; ve geriye kalan, çoğunlukla batı Kuzey Amerika'daki 23 türü içeren Neotamias. Bu sınıflandırmalar, çizgili sincapların morfolojik benzerlikleri nedeniyle alt cinsler olarak ele alınmıştır. Sonuç olarak, 20. yüzyıldaki çoğu taksonomi çizgili sincapları tek bir cins içine yerleştirmiştir. Bununla birlikte, mitokondriyal DNA çalışmaları, üç çizgili sincap grubunun her biri arasındaki farklılığın Marmota ve Spermophilus arasındaki genetik farklılıklarla karşılaştırılabilir olduğunu göstermektedir, bu nedenle burada üç cins sınıflandırması benimsenmiştir.

Yaygın adı başlangıçta “chitmunk” anlamına gelen yerli Odawa (Ottawa) kelimesi jidmoonh'dan “chitmunk” olarak yazılmış olabilir (bkz. Ojibwe ᐊᒋᑕᒨ ajidamoo).Nichols, John D. and Earl Nyholm (1995). A Concise Dictionary of Minnesota Ojibwe. Minneapolis: University of Minnesota Press. Oxford İngilizce Sözlüğü'nde belirtilen en eski biçim 1842'den kalma “chipmonk ”tur. Diğer erken formlar arasında “chipmuck” ve “chipminck” yer alır ve 1830'larda muhtemelen çıkardıkları sese atıfta bulunarak “chip squirrels” olarak da anılırlardı. 19. yüzyılın ortalarında John James Audubon ve oğulları Kuzey Amerika'nın Canlı Dört Ayaklıları adlı eserlerinde çizgili sincabın bir taşbaskı resmine yer vermiş ve ona “çip sincabı [veya] hackee” adını vermişlerdir.  Çizgili sincaplar aynı zamanda “yer sincabı” olarak da anılmaktadır (“yer sincabı” adı Spermophilus cinsi gibi diğer çizgili sincapları da ifade edebilir).

 Diyet 
sol|küçükresim|Yanak kesesine yiyecek yerleştiren bir doğu çizgili sincabı
Çizgili sincaplar öncelikle tohumlar, fındık ve diğer meyveler ve tomurcuklardan oluşan omnivor bir diyete sahiptir. Ayrıca yaygın olarak ot, filiz ve diğer birçok bitki maddesinin yanı sıra mantarlar, böcekler ve diğer eklembacaklılar, küçük kurbağalar, solucanlar ve kuş yumurtalarını da yerler. Bazen yumurtadan yeni çıkmış yavru kuşları da yerler. Çizgili sincaplar insanların çevresinde ekili tahıl ve sebzeleri, çiftlik ve bahçelerdeki diğer bitkileri yiyebilirler, bu nedenle bazen zararlı olarak kabul edilirler. Çizgili sincaplar çoğunlukla yerde beslenirler, ancak fındık ve meşe palamudu gibi yemişleri elde etmek için ağaçlara tırmanırlar. Sonbaharın başında, birçok çizgili sincap türü kış için bozulmayan yiyecekleri stoklamaya başlar. Yiyeceklerini çoğunlukla yuvalarındaki bir kilerde saklarlar ve birden fazla küçük yiyecek zulası yapan diğer bazı türlerin aksine ilkbahara kadar yuvalarında kalırlar. Yanak keseleri, sincapların yiyecek maddelerini depolamak veya tüketmek için yuvalarına taşımalarına olanak tanır.

 Ekoloji ve yaşam öyküsü 
küçükresim|Kuzey Wisconsin'de çizgili sincaplar
Çizgili sincapların en büyüğü olan doğu çizgili sincapları ilkbaharın başlarında ve yine yazın başlarında çiftleşir ve her yıl iki kez dört ya da beş yavru doğurur. Batı çizgili sincapları yılda yalnızca bir kez ürer. Yavrular yaklaşık altı hafta sonra yuvadan çıkar ve sonraki iki hafta içinde kendi başlarına dışarı çıkarlar.
küçükresim|Doğu çizgili sincabı yuvasının girişinde
Bu küçük memeliler orman ekosistemlerinde birçok önemli işlevi yerine getirmektedir. Ağaç tohumlarını toplama ve istifleme faaliyetleri, fide oluşumunda çok önemli bir rol oynar. Ağaçlarla simbiyotik mikorizal ilişkilere dâhil olanlar da dâhil olmak üzere birçok farklı mantar türünü tüketirler ve bazı bölgelerde yeraltı sporokarplarının (trüf mantarı) sporlarının yayılması için bir vektördürler.

Çizgili sincaplar, iyi gizlenmiş birkaç girişi olan 3,5 m'den (11 ft) daha uzun olabilen geniş yuvalar inşa ederler. Uyku alanları kabuklardan uzak tutulur ve dışkılar çöp tünellerinde saklanır.

Doğu çizgili sincabı kışın kış uykusuna yatarken, batı çizgili sincapları yuvalarındaki depolara güvenerek kış uykusuna yatmazlar.

Çizgili sincaplar çeşitli yırtıcı memeliler ve kuşlar için av olarak önemli bir rol oynamakla birlikte, doğu çizgili sincapları ve Sialia currucoides örneğinde olduğu gibi, özellikle kuş yumurtaları ve yavruları açısından fırsatçı yırtıcılardır.

Çizgili sincaplar tipik olarak yaklaşık üç yıl yaşarlar, ancak bazılarının esaret altında dokuz yıla kadar yaşadıkları gözlemlenmiştir.

Çizgili sincaplar gündüzleri aktifdirler. Esaret altında günde ortalama 15 saat uyudukları söylenmektedir. Kemirgenler ve yarasalar gibi saklanarak uyuyabilen memelilerin, tetikte kalması gerekenlere göre daha uzun süre uyuma eğiliminde olduğu düşünülmektedir."40 Winks?" Jennifer S. Holland, National Geographic Vol. 220, No. 1. July 2011.

 Cinsler 
Cins Eutamias
 Sibirya çizgili sincabı, Eutamias sibiricus

Cins TamiasTamias , Mammal Species of the World, 3rd ed.
 Doğu çizgili sincabı, Tamias striatus
 †Tamias aristus

Cins Neotamias
 Allen'ın çizgili sincabı, Neotamias senex
 Alpine çizgili sincabı, Neotamias alpinus
 Buller'ın çizgili sincabı, Neotamias bulleri
 Kaliforniya çizgili sincabı, Neotamias obscurus
 Cliff çizgili sincabı, Neotamias dorsalis
 Kolorado çizgili sincabı, Neotamias quadrivittatus
 Durango çizgili sincabı, Neotamias durangae
 Gri yakalı çizgili sincap, Neotamias cinereicollis
 Gri ayaklı çizgili sincap, Neotamias canipes
 Hopi çizgili sincabı, Neotamias rufus
 En küçük çizgili sincap, Neotamias minimus
 Lodgepole çizgili sincabı, Neotamias speciosus
 Uzun kulaklı çizgili sincap, Neotamias quadrimaculatus
 Merriam'ın çizgili sincabı, Neotamias merriami
 Palmerin çizgili sincabı, Neotamias palmeri
 Panamint çizgili sincabı, Neotamias panamintinus
 Kırmızı kuyruklu çizgili sincap, Neotamias ruficaudus
 Siskiyou çizgili sincabı, Neotamias siskiyou
 Sonoma çizgili sincabı, Neotamias sonomae
 Townsend'in çizgili sincabı, Neotamias townsendii
 Uinta çizgili sincabı, Neotamias umbrinus
 Sarı yanaklı çizgili sincap, Neotamias ochrogenys
 Sarı çam çizgili sincabı, Neotamias amoenus

 Popüler kültürde 

 Alvin ve Sincaplar, sanal bir animasyon grubu
 Chip 'n' Dale, Disney çizgi film sincapları

 Kaynakça 

 Konuyla ilgili yayınlar 
 Baack, Jessica K. and Paul V. Switzer. "Alarm Calls Affect Foraging Behavior in Eastern Chipmunks (Tamias Striatus, Rodentia: Sciuridae)." Ethology. Vol. 106. Dec. 2003. 1057–1066.
 Gordon, Kenneth Llewellyn. The Natural History and Behavior of the Western Chipmunk and the Mantled Ground Squirrel. Oregon: 1943

 Dış bağlantılar 


Kategori:Sincapgiller