Çorba

Çorba sıcak veya ılık olarak içilen, farklı kıvamlarda olabilen sulu yemek türüdür. Kökeni Sanskritçe’den gelen İngilizce çorba (soup) kelimesi, ‘iyi beslenme’ anlamı taşır. Yaklaşık 10 bin yıl öncesinde çorba hazırlandığını ve içildiğini gösteren kayıtlar bulunmaktadır. Çinde 2400 yıllık çorba arkeologlar tarafından Şian antik kentinde bulundu. 
İnsanlığın çorbayla tanışması, MS 3. yüzyıla rastlıyor. O devrin azizlerinden olan St. Patroklus, arpa ekmeğini suya batırıp üstüne tuz serperek yermiş. Bu daha sonraları, karanlık çağlardan itibaren Avrupa'nın beslenme sistemine girecek çorbanın ilk hali olarak karşımıza çıkıyor. Avrupa'da alta ekmek koyup, üstüne su veya etsuyu dökerek yapılan çorba çeşidi bugün Fransızlar'ın ünlü soğan çorbası olarak hala yerini koruyor.

Çorbanın bugün bildiğimiz halini almasını ise, Pierre François la Varenne'le başlar. 1651 yılında yazdığı Le cuisinier français adlı kitapta bu konuda devrim yaratan Varenne'den önce, suyun ve etsuyun içinde yüzen ekmek dilimleri yani soplar önemliyken, Varenne suyun kendisini öne çıkarmıştır. Hatta Reay Tannahill, Tarihte Yemek adlı kitabında, Orta Çağ'da çorbanın içinde sunulan sop adedinin ev sahibinin bonkörlüğü veya cimriliği konusunda belirleyici bir özellik olduğunu anlatır. Hazır çorbanın ilk örnekleri ise 17. ve 18. yüzyıllarda özellikle yolcular tarafından kullanılan cep çorbası şeklinde görülür. Et artıklarından konsantre olarak sert yapıştırıcı kıvamında yapılan cep çorbası, senelerce dayanırmış. Parça parça koparılarak kullanılan bu çorba, sıcak suyun içinde eritilirmiş.

İslamiyet öncesi Türklerde Çorba
İslamiyet öncesi Orta Asya'da Türkler, tahıl ürünlerinden umaç(oğmaç, omaç) adı verilen bir tür çorba yaparlardı. Bu çorbanın ana maddesi, genellikle yuvarlak kesilen erişte idi. Ancak bazen bunun içine et konulduğu da olurdu. Orta Asya'dan günümüze kadar gelmiş olan en önemli çorbalardan biri de tarhanadır. Önemli bir besin olarak tüketilen tarhana birkaç şekilde hazırlanırdı. Kışın hazırlanan ve Kurut denen bir çeşidinin içine bir tür peynir, tuz, un ve kurutulmuş et konulurdu.
Osmanlı Mutfağındaki Çorba Çeşitleri

 Melceü’t-Tabbâhîn 
Basılı ilk yemek kitabı Melceü’t-Tabbâhîn'de çeşitli çorba tarifleri vardır. Bunlar:
Nohut Çorbası, Balık Çorbası, Buğdaylı balık çorbası, Tarhana Çorbası, Terbiyeli Ciğer Çorbası, Ekşili Çorba

 Ali Eşref Dede'nin Yemek Risalesi 
Ali Eşref Dede'nin Yemek Risalesi'de çeşitli çorba tarifleri vardır. Bunlar:
Nohut çorbası, Balık Çorbası, Tarhana şorbası (çorbası), Ciğer çorbası

 Yeni Usûl Yemek Kitabı 
Yeni Usûl Yemek Kitabı da çeşitli çorba tarifleri vardır. Bunlar: Ekşili çorba, Şehriye çorbası, İrmik çorbası, Hünkâri tarhana çorbası, Asma kabağı çorbasıdır.

 Mükemmel ve Mufassal Aş Ustası 
Mükemmel ve Mufassal Aş Ustası'de çeşitli çorba tarifleri vardır. Bunlar:

Modern çorbası, tavuk çorbası, domates çorbası, sebze çorbası, teke çorbası, Sent cermen çorbası, soğan ezmesi çorbası, Alabritanya çorbası, makarnalı çorbası, irmik çorbası, sebze ezmesi çorbası, lahana çorbası, yumurtalı buyon çorba, tapyokalı çorba, domatesli pirinç çorbası, şalgam ezmesi çorbası, tavuk ezmesi çorbası, sebze ezmesi çorbası, mantar ezmesi çorbası, ararotlu çorba, kestane ezmesi çorbası, ekmekli çorba, karnabahar çorbası, av ezmesi çorbası, tavuk farsalı buyon çorbası, avcı çorbası, kuzu kulağı çorbası, düğün çorbası, ğiğer nevi, ciğer çorbası, işkembe çorbası, şaʻriyye çorbaları, kulak çorbası, mercimek çorbası, tarhana çorbası, pirinç çorbası ve bulgur çorbasıdır.

Türk Mutfağındaki Çorba Çeşitleri

 Acı çorba
 Arabaşı çorbası
 Arpacık çorbası
 Ayranlı yarma çorbası
 Baklalı yarma çorba
 Buğday çorbası
 Bulamaç çorbası
 Bulgur çorbası
 Çatal çorba
 Dil-paça çorbası
 Düğ çorbası / düğürcük aşı
 Düğün çorbası
 Ecevit çorbası
 Ekmek çorbası
 Ekşili çorba
 Ezogelin çorbası
 Gebol çorbası
 Gemici çorbası
 Girar çorbası
 Golva çorbası
 Hamur çorbası
 Helle çorbası
 Hörre aşı çorbası
 İnce bulgur haşılı
 İrinti çorbası
 İşkembe çorbası
 Kabaklı çorba
 Kara aş çorbası / buğday çorbası
 Kara lahana / pancar çorbası
 Kavurmalı çorba
 Kavut çorbası
 Kelle paça çorbası
 Kesme çorba
 Kızılcık çorbası
 Lepe çorbası
 Lor çorbası
 Malak çorbası
 Mercimek / malhıta çorbası
 Mercimekli erişte çorbası
 Mercimek herlesi / toplu çorba
 Mısır çorbası
 Miyane / un çorbası / kavurma herlesi
 Onbeş çorbası
 Ölemez çorbası
 Pancar çorbası
 Pirinç çorbası
 Puşruk çorbası
 Sakala çarpan
 Soğanlı çorba
 Sulu pilav
 Süt çorbası
 Sütlü / pirinç çorbası
 Sütlü bulamaç
 Sütlü gendime çorbası
 Sütlü göce çorbası
 Sütlü yarma çorbası
 Şehriye çorbası
 Tandır çorbası
 Tarhana
 Toğa çorbası
 Turşu / fasulye çorbası
 Ufalamaç çorbası
 Uğmaç / ovmaç çorbası
 Ürün çorbası
 Yağlaş
 Yayla çorbası
 Yeşil mercimek çorbası
 Yoğurt / yoğurtlu çorba
 Yoğurtlu mantı çorbası
 Yoğurtlu taze fasulye çorbası

 Bulgur çorbaları 
 Düğürcük çorbası; Düğürcük bulgurun incesine verilen isimdir. Sabah çorbası olarak da bilinir. Bu çorba soğan ve domates salçası tereyağında kavrulduktan sonra ilave edilen sıcak suya bulgur katılarak yapılır. 
Bulgur çorbası ikram edilirken peynirli dürümde bulundurulur. Dürümde çömlek peyniri kullanılır. 
 Yarma çorbası; yarmadan yapılır. Yaz aylarında çorbalık yarma hazırlanır. Daha çok soğuk içilmesi tercih edilir. Koyu ayran kıvamında hazırlanan yoğurda haşlanmış yarma, tuz ve taze nane ilavesiyle servis edilir.

 Köfteli çorbalar 

Dünyanın birçok yerinde yapılan, içine köfte konularak hazırlanan çorbalardır. Anadolu'da köfte kullanılarak hazırlanan birçok çorba çeşidi vardır. Malzeme olarak bulgur veya pirinçle hazırlanan köfteler yanında çorbanın çeşidine göre çeşitli sebzeler, yoğurt, baklagiller, çeşitli baharatlar, şehriye ve hamur kullanılır.

 Mantar çorbaları 

 Kaynakça 


Kategori:Dünya mutfakları
Kategori:Eski yemekler
Kategori:Yiyecek türleri