Aydın Vilayeti

Aydın Vilayeti, Osmanlı Devleti vilayetidir.

 Tarihi 
Aydın Eyaleti 1864 yılında kabul edilen Teşkil-i Vilâyet Nizamnâmesi ile kaldırılmış yerine Aydın Vilayeti kurulmuştur. Aydın Vilayeti, İzmir Merkez Sancağı, Aydın Sancağı ve Menteşe Sancağı'ndan oluşmaktaydı. 

1877 yönetsel düzenlemesinde, Aydın Vilayeti'nin sancak sayısı 4'e çıktı. Merkezi İzmir şehri olan Aydın Vilayeti, İzmir Merkez Sancağı, Aydın Sancağı, Saruhan (Manisa) Sancağı ve Menteşe Sancağı'ndan oluşmaktaydı.

1892'de Aydın Vilayeti'nin 4 sancağına Aydın Sancağı'ndan ayrılarak sancak olan Denizli'nin eklenmesiyle, toplam sancak sayısı 5'e çıktı.

II.Meşrutiyet'ten sonra Menteşe Sancağı Aydın Vilayeti'nden ayrılarak bağımsız sancak oldu. İzmir Merkez Sancağı'nın kazalarında ise bir değişiklik olmadı.

 Nüfus 
 Nüfus Aydın  Yıl  Nüfus  +/- 1864  1.040.600  - 1884  1.264.300  21,50% 1890  1.390.800  10,06% 1891  1.396.500  0,41% 1900  1.398.600  0,15% 1910  1.702.900  21,76% 1920  1.691.200  -0,69% Y & G 
</div>



 Aydın Vilayeti 1914 nüfusu  Kaza   Müslüman  Ortodoks Rum  ErmeniYahudi Bașka Toplam   İzmir    100.356    73.676     10.061  24,069  2,851   211,013Bergama56.812   16.841   968 698  1275,331Menemen21.433   8.058    146 425  51  30,113Urla 9.361   24.711    42   423    1 34,538   Çeşme   4.539     39.073      - 199   - 43,811  Foça7.427   15.670  -83   - 23.180 Kuşadası 11.438    9,220    114157  - 20,929Seferihisar 7.816  2.641   14 4    -  10,475 Tire37.514   3,227    241.872  99 42,736Bayındır 22.622    3,655   274   10     - 26,561  Ödemiş   71.069   6,104     1.552  12  -   78,737 Nif19.658    4,876    1215  - 24,561   Karaburun8,838   9,934  --  - 18,772   İzmir Sancağı  378,883    217,686    13,207 27,967   3,014  640,757     Manisa86,565   22,4712,630  2.146  264  114,076Turgutlu 32,938 3,573  447  983 - 37,941 Salihli 28,836  1.693 91 242  -  30,862 Alaşehir  33,467  3.359   17 -   - 36,844  Kula32,022  3.228 -  -  - 35,250  Eşme 23.415 33  - - 7 23,455 Demirci 34,440 141 9  -  - 34,590 Gördes  36,858  988   - -   - 37,846 Kırkağaç18,076  3,388 919 30  -   22,413  Soma 20,3602,094  10 11  - 22,475 Akhisar 31,359  6,358514  471   - 38,702   Manisa Sancağı  378,336 47,326 4,637     3,883 272  434,454 Aydın82.163 9,702  245  2,560 2,825 97,495 Nazilli50,7192,699  543  463  30 54,454Bozdoğan 33,298   406   11 3   1 33,719 Söke20,028  16,720   133  95 -   36,976 Çine 32,376 651  2 30  -33,059Karacasu 18,865 221  - - - 19,086   Aydın Sancağı  237,449  32,399   934  3,151  2,856  274,789  Denizli 41,788 2,409548   35  - 44,780 Tavas   57,271 - 4 - -  57,275Çal 52,585 177 14   -1  52,777 Buldan  30,911 24   14 -  - 30,949 Sarayköy 21,068 1,041 37   5   - 22,151 Garbikaraağaç   50,776 34  - - -  50,810   Denizli Sancağı  254,3993,685  617  40  1   258,742 Menteşe  61,576  2,0084 1-    63,589 Marmaris15,040  2,082 - 69  -17,195Köyceğiz23,716  727 5 120  - 24,972 Fethiye 36,734   7,394 -   217    - 44,345 Bodrum   15,468   4,042   3 203 - 19,716  Milas36,382 3,670 -1.005  - 41,057   Menteşe Sancağı  188,916   19,923  121,615  - 210,874  Aydın Vilayeti 1,437,983  319,01919,407    36,656    6,143 1,819,616 

 Sancakları 
küçükresim|upright=0.76|Osmanlı alfabesiyle yazılmış Aydın Vilayetin 1907 haritası
 İzmir Sancağı, Aydın Vilayeti'nin merkez sancağıydı. Sancağa bağlı kazalar Kuşadası, Çeşme, Ödemiş, Urla, Tire ve Foçateyn (İki Foça: Eski ve yeni Foça) kazalarıydı. 1892 yılında Saruhan sancağından ayrılan Bergama, Tire kazasından ayrılan Bayındır ve Urla'dan ayrılan Seferihisar; 1903'te Urla'dan ayrılan Karaburun ve Saruhan sancağına bağlı Turgutlu kazasından ayrılan Nif (Kemalpaşa) kaza yapılarak sancağa bağlanmıştı.
 Merkez kazası Manisa olan Saruhan Sancağı, Aydın Vilayetine bağlı sancak. Sancağa bağlı kazalar Turgutlu, Alaşehir, Gördes, Akhisar ve Kırkağaç kazalarıdır. Daha önce Karesi sancağına bağlı olan Bergama kazası 1868-1892 arası bu sancağa bağlıydı.
 Aydın Sancağı, Aydın Vilayetine bağlı sancak. Sancağa bağlı kazalar Nazilli, Bozdoğan ve Söke kazalarıdır.
 Merkez kazası Muğla olan Menteşe Sancağı, Aydın Vilayetine bağlı sancak. Sancağa bağlı kazalar Milas, Bodrum, Çine, Köyceğiz ve Marmaris kazalarıdır.
 Denizli Sancağı, Aydın Vilayetine bağlı sancak.1892'de çıkarılan nizamname (tüzük) ile sancak hâlinde Aydın Vilayetine bağlandı. Sancağa bağlı kazalar Buldan, Çal, Saray (Sarayköy), Tavas, Garbikaraağaç (Acıpayam) kazalarıdır.

 Kaynakça 


Kategori:1867'de Osmanlı İmparatorluğu'nda kurulan oluşumlar