Liko Amar

Liko (Licco) Amar (d. 4 Aralık 1891, Budapeşte - ö. 1959, Freiburg), Budapeşte doğumlu Alman kemancı, müzik eğitimcisi, yazar.

1935-1957 yılları arasında Türkiye'de yaşayan sanatçı, çağdaş batı müziğini Türkiye'de tanıtmak amacıyla çaba gösterip konserler vermiş; öğrenciler yetiştirmiştir. Yetiştirdiği öğrenciler arasında Suna Kan, Gülden Turalı gibi tanınmış sanatçılar bulunur.

 Yaşamı 
küçükresim|1900'lü yıllarda
1891 yılında Budapeşte'de doğdu. Babası, Osmanlı hakimiyeti altındaki Makedonya'da yaşadıktan sonra Macaristan'a göç etmiş tüccar Michael Amar idi.

İlk olarak Budapeşte Ulusal Akademisi'nde keman eğitimi gördü. Bu okulda Emil Baré'nin öğrencisi oldu. 1911'de Berlin'e gitti. Eğitimine Berlin Müzik Akademisi'nde Henri Marteau ile devam etti. 1912'de Mendelshonn Ödülü'nü aldı. 1916-1920 yılları arasında Berlin Filarmoni Orkestrası'nda, 1920-1923 arasında ise Mannheim Ulusal Tiyatro Orkestrası'nda başkemancı olarak çalıştı.

1921 yılında kendi adını taşıyan"Amar Dörtlüsü"`nü kurdu ve yönetti. Paul Hindemith ile  kardeşi Rudof Hindeminth'in de yer aldığı dörtlü, özellikle avangart oda müziği konusunda ün kazandı.

Liko Amar, 1925 yılında Emmy Matterstock ile evlendi.  1927 yılında Alman vatandaşlığına geçti. Frankfurt'tan yayın yapan Güneybatı Almanya Radyosu Orkestrası'nda da başkemancı ve solist olarak görev yaptı.

Nazi döneminde radyodaki işine son verilip Alman vatandaşlığı iptal edilince Almanya'dan ayrıldı. Bir süre Fransa ve ABD'de yaşadı. 1934'te Paris'te iken Türk hükûmetinin talebi ile Türkiye'de müzik eğitimi üzerine bir rapor hazırladı. 1935  yılında İstanbul'a yerleşerek. İstanbul Konservatuvarı'nda solist  ve keman eğitimcisi olarak görev yapmaya başladı. Licco olan gerçek ismini Türkiye'de okunduğu şekliyle, Liko olarak kullandı.

1938'de Musiki Muallim Mektebi'nde öğretmenlik yapmak üzere Ankara'ya davet edildi. Zaman içinde Ankara Devlet Konservatuvarı'na dönüşen bu kurumda 1938 - 1957 yılları arasında keman öğretmenliği yaptı; Suna Kan, Gülden Turalı gibi birçok sanatçının yetişmesine katkıda bulundu. 1940 yılında Türk vatandaşlığına geçti.

Türkiye'de yaşadığı yıllarda çağdaş batı müziğini ülkede tanıtmak amacıyla birçok konser verdi. Türk bestecilerin eserlerini yorumladı, çalışmalarını destekledi. 2 Nisan 1948'de Ankara Devlet Operası'nın açılışında Ulvi Cemal Erkin'in keman konçertosunun ilk seslendirilişini gerçekleştirdi.

Liko Amar, Türkiye'de müzik kültürünü yaygınlaştırmak amacıyla yazılar kaleme aldı. 1936-1950 arasında Peyami Safa'nın Kültür Haftası'nda, Pertev Naili Boratav'ın Yurt ve Dünya'sında, Behice Boran'ın kurduğu Adımlar'da, Mithat Fenmen ve Nuvit Beriker'in yayımladığı Müzik Görüşleri'nde Beethoven, Bach, Berlioz, Schönberg, Monteverdi'nin müziklerini incelediÇatal, Barış, Liko Amar'ın Evreni ve Alla Turca Yaşamla Kesişen Zamanlar: Türkiye'de Müzik Yazarlığı Yapmak Siyasal: Journal of Political Scences, 31.12.2023, İstanbul Üniversitesi Yayınevi.

Almanya'ya ilk defa 1950'de tekrar gidebildi ve ülkesine geri dönme yollarını aramaya başladı. 1957'de Freiberg Üniversitesi'nden gelen öğretim üyeliği teklifini kabul ederek Almanya'ya döndü ve Alman vatandaşlığını geri aldı. 19 Temmuz 1958'de öldü.

 Kaynakça 

Kategori:1891 doğumlular
Kategori:Budapeşte doğumlu müzisyenler
Kategori:1959'da ölenler
Kategori:Alman kemancılar