Amerika Konfedere Devletleri

sağ|küçükresim|upright=1.3|Amerika Konfedere Devletleri'nin canlandırmalı zaman şeridi haritası
Amerika Konfedere Devletleri (ya da yalnızca Konfederasyon), Amerika Birleşik Devletleri'nden ayrıldığını ilan eden 11 güney eyaletinin 1861'den 1865'e kadar oluşturduğu devlet. Amerikan İç Savaşı, bu devlet ile Amerika Birleşik Devletleri (Birlik) arasında gerçekleşmiştir.

 Tarihi 

Konfederasyon Devletleri, 4 Şubat 1861'de, 1860 başkanlık seçimlerinden hemen sonra, köleliğin kaldırılması taraftarı olan Abraham Lincoln'ün onaylanmasıyla, altı güney eyaleti (Güney Carolina, Mississippi, Florida, Alabama, Georgia ve Louisiana) tarafından ilan edildi. Bu altı eyalet ve 2 Mart'ta kendilerine katılan Teksas, Amerika Birleşik Devletleri'nden çekildiklerini ve 1787 Anayasası ile federal hükûmete tanınan hakların eyaletlere iade edildiğini duyurdular. Bu haklar; eyaletlerdeki askeri tesislerin, limanların ve gümrüklerin kontrolünü, vergi ve harçların tahsil edilmesini içeriyordu.

Amerika Konfedere Devletleri'nin kuruluşundan bir ay sonra, 4 Mart'ta Amerika Birleşik Devletleri'nin 16. Başkanı Abraham Lincoln göreve başladı. Açılış konuşmasında, ayrılmayı yasal olarak asılsız olarak nitelendirdi ve güney eyaletlerine karşı hiçbir askerî eylemde bulunulmayacağını, ancak bu gücün federal mülkü korumak ve vergi tahsilatını kontrol etmek için kullanılabileceğini söyledi. 12 Nisan 1861'de General P. G. T. Beauregard liderliğindeki Güney Carolina birlikleri, Charleston Limanı'ndaki Sumter askeri kalesini bombaladı ve garnizonu teslim olmaya zorladı. İki kişinin hayatını kaybettiği bu muharebe, bir iç savaşa zemin hazırlamıştır. Bu olaydan sonra Lincoln, geri kalan eyaletlere Sumter ve güneydeki diğer kalelerin kontrolünü yeniden sağlamak, federal başkenti korumak ve Birliği korumak için birlikler gönderdi. Buna karşılık, diğer dört eyalet (Virginia, Arkansas, Tennessee ve Kuzey Karolina) Amerika Birleşik Devletleri'nden ayrıldıklarını ve Konfederasyon'a katıldıklarını açıkladı. Kentucky ve Missouri'de ikili iktidar kuruldu; biri ABD'yi, diğeri Konfederasyonu destekledi. Bu nedenle Konfederasyon'a 13 eyaletin katıldığı söylenebilir. Ancak, kölelik yanlısı tüm devletler Konfederasyona katılmadı. Maryland'de bir savaş durumu ilan edildi ve eyaletin Amerika Birleşik Devletleri'nden ayrılmasına izin verilmedi. Delaware eyaleti tarafsız kaldı, Birliği veya Konfederasyonu desteklemedi.

Eyalet statüsüne sahip olmayan Arizona ve New Mexico, ABD'ye katılmak için başvuruda bulundu. Konfederasyon ayrıca 5 "uygar" kabilenin - Cherokee, Choctaw, Chickasaw, Creek ve Seminole - yerleştiği Kızılderili topraklarını da destekledi.

 Çöküş 

Dört yıllık direnişten sonra, Kuzey Virginia Birlikleri ve Konfederasyon Ordusu Başkomutanı Robert E. Lee, 9 Nisan 1865'te Appomattox, Virginia'daki ABD Birliklerinin Komutanı Ulysses Grant ile bir kapitülasyon yasası imzaladı. 3 Nisan'da Konfederasyon hükûmeti Richmond'dan ayrıldı ve Danville'e taşındı. Ancak 10 Nisan'da hükûmet üyeleri ayrılmak zorunda kaldı. Aslında o gün Amerika Konfedere Devletleri'nin varlığı sona erdi. Jefferson Davis Bakanlar Kurulunun 2 Mayıs 1865'te düzenlenen son toplantısı, ayrılıkçıların ilk kez 1860'ta buluştuğu Abbeville, Güney Carolina'da yapıldı. 10 Mayıs'ta Jefferson Davis tutuklandı ve bir yıl hapis cezasına çarptırıldı. Daha sonra vatana ihanetle suçlandı, ancak suçluluğu kanıtlanamadı.

Nisan ve Haziran aylarında Konfederasyon içindeki diğer devletlerin orduları da teslim oldu. Shenandoah en son 6 Kasım 1865'te teslim oldu.

 Hükûmet ve Hukuk 
Amerika Konfedere Devletleri Anayasası, büyük ölçüde Amerika Birleşik Devletleri Anayasası'nı model almış olsa da, kölelik kurumunu açıkça koruyan ve eyaletlerin haklarını vurgulayan önemli farklılıklar içeriyordu. Konfederasyon Anayasası, başkanın görev süresini altı yıl ile sınırladı ve yeniden seçilmesini yasakladı. Ayrıca başkana, bütçe tasarılarında belirli harcama kalemlerini veto etme (satır içi veto) yetkisi verdi.

Siyasi parti sistemi Konfederasyon'da tam olarak gelişmemiştir. 1860 seçimlerinde Demokrat Parti bölünmüş olsa da, Konfederasyon Kongresi'nde resmi partiler yoktu. Ancak, Başkan Jefferson Davis'in politikalarını destekleyenler ve eleştirenler arasında keskin bir hizipleşme mevcuttu.

 Ekonomi 
Konfederasyon ekonomisi, tarıma ve özellikle pamuk ihracatına dayalıydı. Savaşın başlamasıyla birlikte Birlik Donanması'nın uyguladığı abluka, Güney'in pamuğunu Avrupa'ya ihraç etmesini ve ihtiyaç duyduğu mamul malları ithal etmesini engelledi. Konfederasyon hükûmeti, İngiltere ve Fransa'nın pamuk ihtiyacı nedeniyle kendilerini tanıyacağını umarak "Pamuk Diplomasisi" yürüttü, ancak bu strateji başarısız oldu.

Savaşın finansmanı için karşılıksız para basılması, hiperenflasyona yol açtı. 1861'de 100 dolar olan bir ürün sepetinin fiyatı, savaşın sonunda 9.000 doların üzerine çıktı. Enflasyon oranı %9000'i aşarak ekonomiyi çökertti.

 Toplumsal Miras ve Tartışmalar 
Konfederasyon'un mirası, Amerikan toplumunda uzun süreli tartışmalara neden olmuştur. Özellikle 2020 yılında George Floyd'un öldürülmesinin ardından başlayan protestolarla birlikte, Konfederasyon sembollerinin kamusal alanlardan kaldırılması süreci hız kazanmıştır. Southern Poverty Law Center verilerine göre, sadece 2020 yılında 160'tan fazla Konfederasyon sembolü (anıtlar, bayraklar, isimler) kaldırılmıştır.

ABD Savunma Bakanlığı bünyesinde kurulan İsimlendirme Komisyonu (Naming Commission), Konfederasyon liderlerinin adını taşıyan askeri üslerin isimlerinin değiştirilmesini önermiştir. Bu süreç 2023 yılı sonunda tamamlanmış; Fort Bragg "Fort Liberty", Fort Hood "Fort Cavazos" ve Fort Benning "Fort Moore" olarak yeniden adlandırılmıştır.

 Bayraklar 

 Konfederasyon Şehirleri 
Konfederasyonun şehirleri, nüfus büyüklüğü sırasına göre en belirgin şekilde şunları içeriyordu:
 #  Kent  1860 nüfusu  1860'ta ABD sırası ABD denetimine yeniden giriş 1. New Orleans, Louisiana 168,675 6 1862 2. Charleston, Güney Karolina 40,522 22 1865 3. Richmond, Virjinya 37,910 25 1865 4. Mobile, Alabama 29,258 27 1865 5. Memphis, Tennessee 22,623 38 1862 6. Savannah, Georgia 22,292 41 1864 7. Petersburg, Virjinya 18,266 50 1865 8. Nashville, Tennessee 16,988 54 1862 9. Norfolk, Virjinya 14,620 61 1862 10. Augusta, Georgia 12,493 77 1865 11. Columbus, Georgia 9,621 97 1865 12. Atlanta, Georgia 9,554 99 1864 13. Wilmington, Kuzey Karolina 9,553 100 1865

 Kaynakça 


Kategori:Eski konfederasyonlar
Kategori:1861'de kurulan bölgeler ve ülkeler