1982 Türkiye anayasa referandumu

1982 Türkiye anayasa referandumu, Türkiye'de yapılan ikinci halk oylamasıdır.

12 Eylül Darbesi'nden sonra hazırlanan 1982 Anayasası için yapıldı. 7 Kasım 1982 Pazar günü yapılan halk oylaması ile 1982 Anayasası yüzde 8,63 "RED" (1.626.431 seçmen) oyuna karşılık yüzde 91,37 "KABUL" (17.215.559 seçmen) oyuyla kabul edildi.

 Arka plan 
1980 yılında Türkiye Büyük Millet Meclisi Fahri Korutürk'ün yerine yeni bir cumhurbaşkanı seçecekti. Ancak partiler bir aday üzerinde anlaşamadı, 22 Mart 1980'de seçilmesi gereken yeni cumhurbaşkanı aylarca seçilemedi, 12 Eylül 1980'de Kenan Evren liderliğindeki Türk Silahlı Kuvvetleri bir darbe yaparak parlamentoyu feshetti ve ülkeyi Milli Güvenlik Konseyi aracılığıyla yönetmeye başladı.

MGK bir Danışma Meclisi kurdu ve 160 üyenin tamamını atadı. Siyasi partiler kapatıldı ve partilere üye olanlar Meclis dışında bırakıldı.Ergun Özbudun (2012) Turkey’s Search for a New Constitution  Insight Turkey, Vol 14, pp39-50 Meclis, 23 Kasım 1981 ile 17 Temmuz 1982 tarihleri arasında 1961 Anayasası'nın yerini alacak olan yeni anayasayı hazırlamak için çalıştı. Evren, hazırlanan yeni Anayasa'yı tanıtmak için yaptığı mitinglerden birinde, 1961 Anayasası'nın "özgürlüklerin sınırlarını yeterince çizemediğini, özgürlüklerin karşılığındaki sorumluluğu hukuken tesis edemediğini" söyledi. Yıllar sonra verdiği bir röportajda, 61 Anayasası'nın çok iyi taraflarının bulunduğunu ama o günün koşullarında Türkiye'ye "lüks" geldiğini söyledi.

 Yeni anayasa 
1982 Anayasası, sonuçların açıklanmasıyla 9 Kasım 1982 tarihinde yürürlüğe girdi.

1982 Anayasası referandumu, cumhurbaşkanlığı seçimi ile birleştirildi. Anayasanın kabulü ile birlikte anayasanın geçici 1. maddesi gereğince daha önce devlet başkanı unvanına sahip olan Kenan Evren'in cumhurbaşkanlığı da halk tarafından onaylandı.

Kenan Evren, referandum öncesinde düzenlediği anayasayı tanıtma mitinglerinden birinde, "Oyunuzu kara günleri hatırlayarak kullanınız." dedi. Evren, 21 Kasım 1982 günü Ordu'da halka hitaben yaptığı konuşmada halk oylamasının sonucunu şöyle değerlendirdi:"Bu reyler Orgeneral Kenan Evren'e verilmedi. Bu reyler bizlere, Konsey üyelerine verilmedi. Bu reyler şunun için verildi: Millet huzur ve güven istiyor, huzur ve güven için verildi! Bu oylar devlet otoritesinin sağlanması için verildi! Bu oylar Atatürkçülük için verildi! Ve yine bu oylar birbirleriyle kavga eden, her gün birbirlerinin kirli çamaşırlarını ortaya döken ve değil selamlaşmak, el sıkmayı bile yapamayan kişilerden memnun kalınmadığını belirtmek için verildi. Bu millet artık kavga değil, kardeşlik ve huzur bekliyor."Anayasa ayrıca sivil toplum örgütlerinin siyasi faaliyette bulunmasını ve siyasi partilerin sendikalar da dahil olmak üzere sivil toplum örgütleriyle çalışmasını yasakladı. Orduya Milli Güvenlik Kurulunda çoğunluk verildi ve bu kurulun da kabineden üstün olduğu kabul edildi.

 Sonuçlar 

İlSandık sayısıKayıtlı seçmenKatılımGeçerli oyGeçersiz oyEvetEvet (%)HayırHayır (%)Katılım (%) Adana  2.197  642.708  587.722  586.415  1.307  531.016  90,55  55.399  9,45  91,44 Adıyaman  611  131.789  116.311  116.109  202  110.834  95,46  5.275  4,54  88,26 Afyonkarahisar  1.091  273.770  256.500  255.844  656  238.709  93,30  17.135  6,70  93,69 Ağrı  684  115.532  102.779  102.654  125  98.955  96,40  3.699  3,60  88,96 Amasya  667  159.261  149.413  149.121  292  139.364  93,46  9.757  6,54  93,82 Ankara  4.675  1.375.024  1.235.885  1.233.395  2.490  1.086.945  88,13  146.450  11,87  89,88 Antalya  1.401  365.427  342.437  341.477  960  315.606  92,42  25.871  7,58  93,71 Artvin  502  108.737  98.957  98.727  230  93.450  94,65  5.277  5,35  91,01 Aydın  1.313  352.537  332.480  331.432  1.048  307.341  92,73  24.091  7,27  94,31 Balıkesir  1.843  484.804  451.459  450.288  1.171  414.771  92,11  35.517  7,89  93,12 Bilecik  400  81.979  78.087  77.907  180  74.678  95,86  3.229  4,14  95,25 Bingöl  443  66.293  59.245  58.973  272  45.115  76,50  13.858  23,50  89,37 Bitlis  414  72.675  65.925  65.769  156  57.448  87,35  8.321  12,65  90,71 Bolu  1.087  241.268  225.884  225.341  543  210.617  93,47  14.724  6,53  93,62 Burdur  479  121.334  113.501  113.190  311  105.097  92,85  8.093  7,15  93,54 Bursa  2.349  645.128  606.473  604.999  1.474  562.010  92,89  42.989  7,11  94,01 Çanakkale  954  226.392  212.085  211.570  515  198.894  94,01  12.676  5,99  93,68 Çankırı  608  112.508  102.702  102.493  209  96.328  93,98  6.165  6,02  91,28 Çorum  1.140  257.410  237.949  237.356  593  216.290  91,12  21.066  8,88  92,44 Denizli  1.078  302.579  278.006  277.235  771  255.799  92,27  21.436  7,73  91,88 Diyarbakır  1.158  247.473  214.486  213.693  793  171.598  80,30  42.095  19,70  86,67 Edirne  680  192.907  181.325  180.887  438  167.723  92,72  13.164  7,28  94,00 Elazığ  887  174.358  153.299  153.020  279  130.548  85,31  22.472  14,69  87,92 Erzincan  754  111.614  100.824  100.648  176  91.323  90,74  9.325  9,26  90,33 Erzurum  1.552  297.424  265.807  265.462  345  250.281  94,28  15.181  5,72  89,37 Eskişehir  1.166  292.641  274.696  274.169  527  254.435  92,80  19.734  7,20  93,87 Gaziantep  1.425  335.518  309.058  308.564  494  291.573  94,49  16.991  5,51  92,11 Giresun  902  208.518  186.967  186.487  480  176.457  94,62  10.030  5,38  89,66 Gümüşhane  643  104.816  88.919  88.719  200  81.117  91,43  7.602  8,57  84,83 Hakkari  272  44.223  40.078  39.964  114  33.083  82,78  6.881  17,22  90,63 Hatay  1.204  346.113  323.910  323.426  484  305.317  94,40  18.109  5,60  93,59 İstanbul  8.486  2.777.249  2.417.815  2.412.555  5.260  2.146.443  88,97  266.112  11,03  87,06 İzmir  3.558  1.062.776  1.036.974  1.034.746  2.228  936.708  90,53  98.038  9,47  97,57 Isparta  630  161.956  151.964  151.493  471  139.077  91,80  12.416  8,20  93,83 Mersin  1.487  395.640  368.096  367.217  879  333.737  90,88  33.480  9,12  93,04 Kars  1.124  251.194  226.032  225.818  214  219.164  97,05  6.654  2,95  89,98 Kastamonu  1.336  234.083  211.940  211.496  444  198.569  93,89  12.927  6,11  90,54 Kayseri  1.349  336.448  303.732  303.227  505  279.952  92,32  23.275  7,68  90,28 Kırklareli  551  149.009  140.806  140.487  319  131.168  93,37  9.319  6,63  94,49 Kırşehir  447  95.301  84.729  84.568  161  79.460  93,96  5.108  6,04  88,91 Kocaeli  1.167  315.008  287.764  286.992  772  253.955  88,49  33.037  11,51  91,35 Konya  2.633  681.316  622.250  620.569  1.681  551.642  88,89  68.927  11,11  91,33 Kütahya  1.043  255.221  240.263  239.728  535  222.898  92,98  16.830  7,02  94,14 Malatya  1.079  235.491  208.263  207.870  393  189.234  91,03  18.636  8,97  88,44 Manisa  1.908  494.417  472.466  471.169  1.297  440.100  93,41  31.069  6,59  95,56 Kahramanmaraş  1.052  250.078  228.785  228.265  520  212.783  93,22  15.482  6,78  91,49 Mardin  985  164.011  143.510  143.062  448  124.280  86,87  18.782  13,13  87,50 Muğla  847  233.134  221.620  220.968  652  204.757  92,66  16.211  7,34  95,06 Muş  463  85.637  75.180  74.959  221  63.826  85,15  11.133  14,85  87,79 Nevşehir  423  112.529  101.729  101.438  291  91.738  90,44  9.700  9,56  90,40 Niğde  782  204.388  184.219  183.801  418  167.599  91,19  16.202  8,81  90,13 Ordu  1.193  300.212  271.120  270.482  638  255.236  94,36  15.246  5,64  90,31 Rize  651  157.240  132.940  132.550  390  121.212  91,45  11.338  8,55  84,55 Sakarya  1.136  274.465  254.159  253.536  623  231.744  91,40  21.792  8,60  92,60 Samsun  1.747  452.943  415.379  414.517  862  392.271  94,63  22.246  5,37  91,71 Siirt  767  135.498  121.062  120.659  403  106.238  88,05  14.421  11,95  89,35 Sinop  636  127.918  113.763  113.418  345  103.555  91,30  9.863  8,70  88,93 Sivas  1.804  300.604  271.546  271.033  513  248.802  91,80  22.231  8,20  90,33 Tekirdağ  688  190.932  179.881  179.497  384  168.970  94,14  10.527  5,86  94,21 Tokat  1.196  275.469  255.594  255.045  549  242.149  94,94  12.896  5,06  92,79 Trabzon  1.235  301.932  265.386  264.776  610  248.021  93,67  16.755  6,33  87,90 Tunceli  478  56.855  51.153  51.046  107  42.182  82,64  8.864  17,36  89,97 Şanlıurfa  1110  217.656  188.344  188.039  305  178.198  94,77  9.841  5,23  86,53 Uşak  521  126.564  117.792  117.499  293  109.171  92,91  8.328  7,09  93,07 Van  782  132.130  120.259  120.053  206  109.326  91,06  10.727  8,94  91,02 Yozgat  935  195.985  178.905  178.625  280  167.856  93,97  10.769  6,03  91,29 Zonguldak  1.681  456.865  426.899  425.453  1.446  390.816  91,86  34.637  8,14  93,44
 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 
 Referandum Sonuçları 1982 halk oylaması il ve ilçelere göre seçim sonuçları

Türkiye Cumhuriyeti Halk Oylamaları
Kategori:12 Eylül Darbesi
Kategori:Türkiye'de referandumlar
Kategori:Kenan Evren
Kategori:1982 referandumları
Kategori:Tek adaylı seçimler