Adana Vilayeti

Adana Vilayeti, Osmanlı Devleti vilayetidir. 1869 yılında kurulmuştur.Tahir Sezen "Osmanlı yer adları" sf. 6, T.C. Başbakanlık Devlet Arşivleri Genel Müdürlüğü (2006).

 Tarihi 
1869 yılında Adana, Halep Vilayetinden ayrılarak müstakil bir vilayet olmuştur. 1871 yılında vilayet içinde Adana Belediyesi kurulmuştur. I. Dünya Savaşından sonra vilayet ahalisi Adana Vilayeti Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti'ni kurmuşlardır. Türkiye Cumhuriyeti'nin kurulmasıyla Adana Vilayeti yerini Adana, İçel, Mersin, Kozan ve Cebel-i Bereket illerine bırakmıştır.

 Sancakları 
 1869-1877 arası vilayetin sancakları Adana Sancağı, Payas Sancağı, Kozan Sancağı, İçil SancağıAhmed Lûtfî Efendi, Vak’a-Nüvis Ahmed Lûtfî Efendi Tarihi XII, (Hzr. Münir Aktepe) Ankara 1989, s. 46.  1877-1888 arası vilayetin sancakları Adana Sancağı, Cebel-i Bereket Sancağı,Cebelibereket Sancağı ve Rahime Hatun (Türkçe). Ali Rıza ÖNDER. Kozan Sancağı, İçil Sancağı 1888-1922 arası vilayetin sancakları Adana Sancağı, Cebel-i Bereket Sancağı, Kozan Sancağı, Mersin Sancağı,Tarihçe  (Türkçe). Mersin İl Kültür ve Turizm Bakanlığı. İçil Sancağı 

 Adana Sancağı, Adana Vilayeti'ne bağlı merkez sancak. Sancağa bağlı kazalar Karaisalı ve Hamidiye (Ceyhan) kazalarıdır.Devlet-i Aliyye-i Osmaniyye’nin Bin Üçyüz Onüç Senesine Mahsus İstatistik-i Umumîsi, İstanbul, Alem Matbaası, 1316/1900.
 Mersin Sancağı, Adana Vilayeti'ne bağlı sancak. Sancağa bağlı kazalar Mersin ve Tarsus kazalarıdır. 1888 yılında vilayete bağlı bir sancak olmuştur.
 Cebel-i Bereket Sancağı, Adana Vilayeti'ne bağlı sancak. Sancağa bağlı kazalar Cebel-i Bereket (Yarpuz), İslahiye, Payas (Dörtyol), Osmaniye, Hassa ve Bahçe kazalarıdır. 1877 yılında Payas Sancağı'nın kaldırılması ile kurulmuştur.
 Kozan Sancağı, Adana Vilayeti'ne bağlı sancak. Sancağa bağlı kazalar Sis (Kozan), Kars-ı Zülkadiriyye (Kadirli), Haçin (Saimbeyli) ve Feke kazalarıdır.
 İçil Sancağı, Adana Vilayeti'ne bağlı sancak. Sancağa bağlı kazalar İçil (Silifke), Ermenek, Mut, Gülnar ve Anamur kazalarıdır.
 Payas Sancağı, Adana Vilayeti'ne bağlı sancak. 1877 yılında kaldırılıp yerine Cebel-i Bereket Sancağı sancağı kurulmuştur.

 Nüfus 

 Nüfus Adana Yıl  Nüfus  +/- 1864  335.500  - 1884  367.100  9,42% 1890  402.400  9,62% 1891  403.400  0,25% 1900  422.400  4,71% 1910  489.000  15,77% 1920  493.500  0,92% Y & G 

1867 yılında vilayet içinde 139.480'i Müslüman ve 21.690'ı Gayrimüslim olmak üzere toplam 156.170 kişi yaşamaktadır. 1892 yılında vilayet içinde 345.551'i Müslüman ve 44.951'i Gayrimüslim olmak üzere toplam 390.502 kişi yaşamaktadır. 1897 yılında vilayet içinde 1.629 köy bulunup 404.929 kişi yaşamaktadır.Kırım ve Kafkasya'dan Adana Vilayeti'ne Yapılan Göç ve İskanlar (1869–1907)  (Türkçe). Yrd. Doç. Dr. Hilmi Bayraktar.

 Adana Vilayeti 1914 nüfusu Kaza   Müslüman  Ortodoks Rum  Ermeni Katolik Ermeni  Protestan Toplam    Adana    71,617  3.104   14.956 888  1.006 93,217 Ceyhan16.068  110  229133616,538 Karaisalı27.771 -  20- -27,791 Yumurtalık 6.694 60  520  -   -7,274   Adana Sancağı  122.150    3.274    15.725 901    1.042    144.820    Kozan20.763   -3.859  62  146 24,830  Haçin 16.972 - 11,042  1,103 1.40530,525 Feke 13,170 1.8792.308 - 632 17,989Kars  16.989 16  1.108  -   99 18.212  Kozan Sancağı  67.894 1.895 18.317     1.1652.282  91.556Cebelibereket13,193 16 675 480 13,969   Dörtyol15,495   272  6.672 336622.845 Islahiye 10,927  -  500-  - 11.427 Bahçe/Bulanık14,643  -  3.691   -  60018,934 Hassa 8,810 33 770 26928510,337  Cebelibereket Sancağı  63.068  321  12.308    276 1.331   77.512 Mersin 27,8442.273 790  426831,434 Tarsus   60.947774  2.929 122 31365,701   Mersin Sancağı  88.791 3.047  3.719  164 381   97.135 İçel34.628   1.210  334  --36,172 Anamur 31.768 725  --  - 32,502Gülnar20.668 457  7  -  -21,212 Mut 14.970 108- --15,308   İçel Sancağı  102.034  2.500  341   - -   105.194 Adana Vilayeti 443.937  11.037  50.480    2.511  5.036 516.217

 Galeri 

 Kaynakça 


Kategori:1869'da Osmanlı İmparatorluğu'nda kurulan oluşumlar