Çağrı (film)

Çağrı (Özgün adı: The Message), Suriye asıllı Amerikalı yönetmen Mustafa Akkad'ın yönettiği, İslam'ın doğuşunu konu alan 1976 yapımı epik filmdir. Filmde İslam peygamberi Muhammed'in yüzü hiç gösterilmemiş, sadece bazı olaylar onun gözüyle aktarılmıştır.

Arapça ve İngilizce versiyonları ayrı ayrı çekilen Çağrı, İslam'ın erken dönem tarihine bir giriş niteliği taşımaktadır. Filmin oyuncu kadrosunda Anthony Quinn, Irene Papas, Michael Ansara, Johnny Sekka, Michael Forest ve André Morell yer almıştır. Film; Libya, Fas, Lübnan, Suriye ve Birleşik Krallık arasında uluslararası bir ortak yapımdı.

Film, Maurice Jarre tarafından bestelenen müzikleriyle 50. Akademi Ödülleri'nde En İyi Özgün Müzik Akademi Ödülü dalında aday gösterildi. Ancak ödülü Yıldız Savaşları filmine yaptığı müzikle John Williams kazandı.

Film yayınlandıktan yaklaşık bir yıl sonra Türkiye'de, Türkçe dublajlı haliyle 1977 yılında gösterime girmiş, Türkiye'de büyük bir ilgi görmüştür. Çağrı filmi Türkiye'de yaklaşık 1 yıla yakın vizyonda kalarak rekorlar kırmıştır.

 Konusu 
7. yüzyılın ilk çeyreğinde Arap Yarımadası'nın Mekke şehrinde herkesi olumlu veya olumsuz etkileyen bir hadise gerçekleşir. Tüccarlık yapan Muhammed, günün birinde peygamberliğini ilan eder. Kısa zamanda birçok dost edinen, fakat dostlardan daha çok düşman edinen Muhammed, kendisine inananlarla birlikte Medine'ye göç eder.

Medine'de büyük Müslüman orduları kurarak aralıklarla Mekkeli müşriklerle ve diğer Araplarla mücadeleye girerler. Bedir Savaşı, Uhud Savaşı ve Hendek Savaşı ile Mekkelilerin gücü kırılır. En nihayetinde, 630 yılında Muhammed, büyük bir Müslüman ordusunun başında Mekke'yi fetheder.

 Oyuncu kadrosu 
küçükresim|upright=1.20|sağ|Filmin İngilizce ve Arapça versiyonunda rol alan oyuncular yönetmen ile birlikte. Soldan sağa; Anthony Quinn, Irene Papas, Mustafa Akkad, Muna Wassef, Abdullah Gaith.
İngilizce versiyonu

 Hamza rolünde Anthony Quinn 
 Hind bint Utbe rolünde Irene Papas
 Ebu Süfyan rolünde Michael Ansara 
 Bilâl-i Habeşî rolünde Johnny Sekka 
 Hâlid bin Velîd rolünde Michael Forest 
 Ebu Talib rolünde André Morell 
 Ammar bin Yasir rolünde Garrick Hagon 
 Zeyd rolünde Damien Thomas 
 Ebû Cehil rolünde Martin Benson
 Utbe bin Rebîa rolünde Robert Brown
 Sümeyye rolünde Rosalie Crutchley
 Ümeyye bin Halef rolünde Bruno Barnabe
 Cafer bin Ebu Talib rolünde Neville Jason
 Abdullah bin Üvey bin Selül rolünde John Bennett
 Amr bin Âs rolünde Donald Burton 
 Necaşi rolünde Earl Cameron
 Velid bin Utbe rolünde George Camiller
 Süheyl bin Amr rolünde Nicholas Amer
 Mus'ab bin Umeyr rolünde Ronald Chenery
 Bera bin Mâlik rolünde Michael Godfrey
 Ubade bin Samit rolünde John Humphry
 Yasir rolünde Ewen Solon
 Ebu Leheb rolünde Wolfe Morris
 Herakleios rolünde Ronald Leigh-Hunt
 İpek tüccarı rolünde Leonard Trolley
 Şair Sinan rolünde Gerard Hely
 Ebu Huzeyfe rolünde Habib Ageli
 Dişsiz adam rolünde Peter Madden
 II. Hüsrev rolünde Hasan el-Cundi
 İkrime rolünde Abdullah Lamrani
 Ümmü Cemil rolünde Elaine Ives-Cameron

Arapça versiyonu

 Hamza rolünde Abdullah Gaith
 Hind rolünde Muna Wassef 
 Ebu Süfyan rolünde Hamdi Ghaith
 Sümeyye rolünde Sanaa Gamil
 Bilâl-i Habeşî rolünde Ali Ahmed Salem
 Hâlid bin Velîd rolünde Mahmoud Said
 Zeyd rolünde Ahmad Marey 
 Ammar bin Yasir rolünde Mohammad Larbi
 Ebû Cehil rolünde Hasan el-Cundi
 II. Hüsrev rolünde Martin Benson

 Yapım 

Mustafa Akkad 1967 yılında Muhammed ve İslam'ın doğuşu hakkında bir film yapmayı düşündü. Filmin H.A.L. Craig tarafından yazılan senaryosu, El-Ezher Üniversitesi'nde akademisyen olan Tevfik el-Hakim tarafından tümüyle onaylandı. Ancak bir süre sonra filmin onayı iptal edildi ve film "İslam'a hakaret" olarak nitelendirildi. Mısır ve Suriye'nin Birleşmiş Milletler nezdindeki daimi temsilcileri İsmet Abdülmecid ve Muvaffak Allaf, filmi İslam'ı tasvir şekli için övdü. Müslüman olan yönetmen Akkad, Çağrıyı yaratırken İslam'a ve İslam'ın Muhammed'i tasvir etme konusundaki görüşlerine saygılı olmak amacıyla din adamlarına danıştı.

Film için Kuveyt, Libya, Fas, Suudi Arabistan ve Amerika Birleşik Devletleri'nden 10 milyon dolar toplandı ve filmin nihai bütçesi 17 milyon dolar oldu. Akkad, 1974 yılında 300 kişilik bir ekip, hem İngilizce hem de Arapça versiyonlar için 40 oyuncu ve kalabalık sahne çekimleri için 5.000'den fazla kişiyle çekimlere başladı. 700 bin dolara Marakeş yakınlarında Mekke'nin replikası inşa edildi. Michael Ansara'ya göre filmin başrol oyuncusu Anthony Quinn'e 1,5 milyon dolar ödendi. Muhammed Ali yönetmen Akkad'dan ısrarla Bilal rolünü oynamak istemesine rağmen Akkad rolü Johnny Sekka'ya verdi. Sekka, verdiği bir demeçte bu konu hakkında “Akkad'ın Bilal rolünü oyunculuk deneyimi olan bir Müslümanın oynamasını istediğini” ve “Ali'nin Bilal gibi işkence ve kötü muamele görebileceğine insanlar nasıl inananabilirdi ki?” şeklinde yorumda bulundu.

Fas'taki çekimler Nisan 1974'te başladı ancak Fas Kralı II. Hasan'ın Suudi Arabistan Kralı Faysal tarafından baskı altına alınması nedeniyle film ekibi 5 Ağustos'ta Fas polisi tarafından çekimlerin durdurulmasına zorlandı. Bunun üzerine Akkad, Muammer Kaddafi'ye kurgulanmamış filmi gösterdikten sonra Libya'da çekim yapma izni aldı ve Ekim 1974'ten Mayıs 1975'e kadar çekim yaptı. Kaddafi, Akkad'dan Ömer Muhtar'ın hayatını konu alan bir film de çekmesini istedi. Akkad, Çağrının İngilizce ve Arapça versiyonlarını farklı oyuncularla aynı anda çekti.

Filmde Muhammed'in içkinliğini temsil etmek için karakterlerin Muhammed'le olan sahnelerinde kamera üzerinde bir ampul kullanılmıştır. Akkad'ın arkadaşı olan İslam alimi Halid Ebu el-Fadl, Muhammed'in tasvirini "Peygamberi göstermeden bir insan haline getirmenin bir yolunu bulmak - bu fikir dahiceydi" diyerek övmüştür.

Akkad 1976 yılında verdiği bir röportajda filmi Batı ve İslam dünyaları arasında köprü kurmanın bir yolu olarak gördüğünü belirtmiştir:

Filmi yaptım çünkü bu benim için kişisel bir şeydi. Bir film olarak yapım değerlerinin yanı sıra hikayesi, merak uyandırması, draması var. Tüm bunların yanı sıra kişisel bir şey olduğunu düşünüyorum; Batı'da yaşayan bir Müslüman olarak İslam hakkındaki gerçekleri anlatmanın benim görevim olduğunu hissettim. Bu 700 milyon takipçisi olan bir din, ancak hakkında bu kadar az şey bilinmesi beni şaşırttı. Bu köprüyü, bu boşluğu batıya taşıyacak hikayeyi anlatmam gerektiğini düşündüm.

 Yayınlanma 
Çağrı Temmuz 1976'da Londra West End'de gösterime girmeden beş gün önce, bir sinemaya gelen tehdit telefonları Akkad'ın filmin adını Muhammed, Allah'ın Elçisi'''nden Çağrıya çevirmesine neden oldu. Bu değişiklik 50 bin sterline mal oldu."Muhammad film title changed after threats." The Times (London, 27 Temmuz 1976), 4. Film Mısır, Kuveyt ve Suudi Arabistan'da yasaklandı. Filmin Amerika Birleşik Devletleri'ndeki dağıtımını Irwin Yablans yaptı.

Filmin Amerika Birleşik Devletleri'nde gösterime girmesi planlanırken, siyahi milliyetçi İslam Ulusu'ndan ayrılan ve kendilerine Hanefi Hareketi adını veren bir grup, B'nai B'rith'in Washington, D.C. şubesini kuşatma altına aldı. Anthony Quinn'in filmde Muhammed'i canlandırdığı yanılgısına kapılan grup, filmin gösterimi iptal edilmezse binayı ve içindekileri havaya uçurmakla tehdit etti. Film gala günü sinemalardan çekildi, ancak kuşatma sona erdikten sonra gösterime devam etti. Akkad filmi Hanefi Müslümanlara göstermeyi teklif etti ve hakaret edici bulmaları halinde filmi yok edeceğini söyledi.

 Tepkiler 
Filmin maliyetini karşılamak için 35 milyon dolarlık gişe hasılatı elde etmesi gerekiyordu, ancak sinemalarda gösterildiği süre boyunca sadece 5 milyon dolar hasılat elde etti ve bunun 2 milyon doları Amerika Birleşik Devletleri'nden geldi.The Sunday Times film eleştirmeni Dilys Powell filmi "Western türüyle Erken Hristiyanlık döneminin karışımı" olarak tanımladı. Erken dönem İncil filmlerinde de İsa'nın doğrudan tasvirinden benzer şekilde kaçınıldığını belirten Powell, "hem sanatsal hem de dini açıdan filmin kesinlikle doğru olduğunu" öne sürdü..Dilys Powell, "In pursuit of the Prophet", Sunday Times (London, 1 Ağustos 1976), p. 29. Variety "çarpıcı" görselliği, "mükemmel işlenmiş" savaş sahnelerini ve "güçlü ve ikna edici" oyuncu kadrosunu övdü. Ancak filmin ikinci yarısı için "yüzeysel ve hayal kırıklığı yaratıyor" yorumunu yaptı." Los Angeles Timestan Charles Champlin savaş sahnelerinin "olağanüstü" olduğunu ve Anthony Quinn'in "asalet ve endamının" rolü için tam uyduğunu yazdı.Champlin, Charles (8 Mart 1977). "Islam as It Lives and Bleeds". Los Angeles Times. Part IV, p. 1. Chicago Tribuneden Gene Siskel filme dört üzerinden iki yıldız vererek "oldukça iyi, büyük bütçeli bir dini film. Ne eksik, ne fazla." yorumunda bulundu.[Siskel, Gene (29 Mart 1977). "Protests aside, 'Mohammad' is a faithful, big-budget epic". Chicago Tribune. Section 2, p. 10. Evening Standard için yazan Alexander Walker filmi övdü ve "kendimi tamamen filmin içinde buldum" dedi. Associated Press'''te yazan Bob Thomas, filmin "İslam'ın doğuşuna dair saygılı, ağır aksak (üç saat) ve nihayetinde ödüllendirici bir destan" olduğunu belirtti.The New York Timestan Richard Eder, Muhammed'in filmde gösterilmemesinin etkisini "garip" olarak nitelendirdi. Oyunculukların "erken dönem Cecil B. DeMille'in İncil filmlerinde yavanlık seviyesinde olduğunu, ancak yönetmenlik ve temponun çok daha durgun olduğunu" ekledi. The Monthly Film Bulletin'''den John Pym şunları yazdı: "Bu on milyon dolarlık girişimin hafifletilmemiş sıkıcılığı büyük ölçüde tüm setlerin bayağı sahnelemesinden ve Mustafa Akkad'ın... iki boyutlu düzlemler dışında daha büyük insan gruplarını bir araya getirmedeki belirgin yetersizliğinden kaynaklanıyor." The Guardian için yazan Derek Malcolm, filmi uzunluğu nedeniyle eleştirdi.

 Müzikler 

Mustafa Akkad, filmin müzikleri için daha önce aralarında Arabistanlı Lawrence'ın da olduğu birçok filmin müziklerini yapan Fransız besteci Maurice Jarre ile çalıştı. 12 parçadan oluşan film müziği Jarre öncülüğünde Londra'daki Kraliyet Filarmoni Orkestrası tarafından icra edilerek kayda alındı.

 Er-Risale 
Filmin Er-Risâle adlı Arapça versiyonu da, Çağrı filmiyle aynı anda çekilmiştir. İngilizce konuşan oyuncu kadrosu ile çekilen her sahneden hemen sonra, aynı teknik ekip ile aynı sette yeniden Arap kökenli oyuncularla Arapça olarak çekimler yapılmıştır."İslamiyet'in Doğuşunu Anlatan Efsane Film 'Çağrı' Hakkında 9 İlginç Bilgi" , Onedio, Erişim Tarihi: 29 Nisan 2022

 Potansiyel yeniden yapım 
IMDb ve World Entertainment News Network'e göre, Ekim 2008'de yapımcı Oscar Zoghbi, “1976 yapımı filmi yenilemek ve ona modern bir dokunuş katmak” için planlarını açıkladı.. Geçici adı The Messenger of Peace olan yeniden yapımı Suudi Arabistan'ın Mekke ve Medine şehirlerinde çekmeyi umuyordu.

Şubat 2009'da, Matrix ve Yüzüklerin Efendisi'' film üçlemelerinin yapımcısı Barrie M. Osborne, Muhammed hakkında yeni bir filmin yapımcılığını üstlendi. Film Katarlı bir medya şirketi tarafından finanse edilecek ve Yusuf el-Karadavi tarafından denetlenecekti.

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 

 Çağrı'nın çekimleri

Kategori:Biyografik filmler
Kategori:1970'lerde savaş filmleri
Kategori:Moustapha Akkad'ın yönettiği filmler
Kategori:Maurice Jarre'ın müziğini yaptığı filmler
Kategori:Orta Çağ'da geçen filmler
Kategori:Birleşik Krallık dramatik savaş filmleri
Kategori:Birleşik Krallık epik filmleri
Kategori:Birleşik Krallık tarihî filmleri
Kategori:Gerçek olaylara dayanan dramatik filmler
Kategori:Gerçek olaylara dayanan epik filmler
Kategori:Gerçek olaylara dayanan savaş filmleri
Kategori:Tarihî epik filmler
Kategori:1970'lerde tarihî filmler
Kategori:Çokdilli filmler
Kategori:1976 çıkışlı dramatik filmler
Kategori:Hindistan'da din ile ilgili tartışmalar
Kategori:Birleşik Krallık tarihî macera filmleri
Kategori:Birleşik Krallık biyografik dram filmleri
Kategori:İslam ile ilgili filmler
Kategori:Muhammed ile ilgili filmler