Üç Tarz-ı Siyâset

Üç Tarz-ı Siyaset, Yusuf Akçura'nın ilk defa 1904'te Kahire'de Türk adlı gazetede yayımlanan, bir tez niteliğinde yazılmış makalesi.

Makalede Akçura, Osmanlı Devleti'ne güç kazandırmak için takip edilen farklı yaklaşımları analiz etmiş; bu fikirlerin birbiriyle ilişkilerini, bağlantılarını ortaya koyarak değerlendirmiştir. Yazarın makalede ele aldığı yaklaşımlar "bir Osmanlı milleti oluşturmak", "İslam inancına dayalı bir devlet kurmak" ve "ırk temelli bir Türk siyasal ulusçuluğu oluşturmak"tır.  Osmancılık, İslamcılık ve Türkçülük  olarak adlandırdığı bu yaklaşımların üçüne birden "Üç Tarz-ı Siyaset" demiştir. Makalede bu üç yaklaşımın yanı sıra  dönemin Osmanlı yöneticilerini ve aydınlarını etkileyen Batıcılık fikrini ele almıştır.

Akçura'nın Kazan'da tamamladığı makale, ilk olarak yakın arkadaşı Ali Kemal tarafından Kahire'de çıkarılan Türk gazetesinin 24, 25 ve 26. sayılarında  yayımlandı ve dönemin aydınları arasında birçok tartışma başlattı. Üç Tarz-ı Siyaset makalesine aynı gazetede tepkiler yer aldı. İlk olarak gazetenin baş yazarı Ali Kemal Bey Cevabımız başlıklı bir eleştiri yazısı yayımladı; Akçura'yı hayalperest olmakla, tarihi yanlış aktarmakla ve gerçekleri görmemekle suçladı. Ardından Ahmet Ferit Bey Bir Mektup  başlıklı yazı ile Akçura'nın eseri hakkında görüş bidirdi. Akçura'nın Üç Tarz-ı Siyaset'i, gazetede cevap olarak yayımlanan eleştiri ve Ahmet Ferit Bey'in Bir Mektup başlıklı yazısı Kahire'de bir risale olarak basılmış;  Aynı risale 1912 yılında İstanbul'da da basılmıştır.

Akçura, ele aldığı her üç yaklaşımın önce tarihçesini paylaşmış; ardından faydası ve uygulanabilirliğini değerlendirmiştir. Osmanlıcılık hareketinin, uygulanabilir olmadığına kanaat getirmiş, İslamcılık ve Türkçülük hareketlerini ise birbirine benzer olarak görmüş; Türkçülük hareketini daha uygulanılabilir bulmakla birlikte bu iki yaklaşım arasında net bir şekilde tercih yapmamıştır.

 Ayrıca bakınız
  Ülkücülük

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 
Üç Tarz-ı Siyaset, Türk Tarih Kurumu Yayınları, 3. baskı 1991
 Üç Tarz-ı Siyaset, Türk Tarih Kurumu Yayınları, 7. baskı, 2016

Kategori:Siyasi kitaplar