Ses (dilbilim)

Ses, dilin parçalanamayan en küçük parçasıdır. Sesten daha küçük bir dilbirliği yoktur. Sesler bazen tek başlarına, çok defa da yan yana gelerek, canlı cansız varlıkları, kavramları ve durumları karşılayan dil öğelerini, dil biçimlerini meydana getirirler.

 Sesliler 
Türkçe sesli harf bakımdan çok zengin bir dildir. Birçok dilde en fazla 5-6 sesli harf bulunduğu halde Türkçede 8 sesli harf vardır. Bu sesler, ses kirişlerinden kopup gelerek, hiçbir engele uğramadan serbestçe çıkarlar. Bu sesliler şunlardır:

a e ı i o ö u ü

Ayrıca bu sesliler kalın ve ince, düz ve yuvarlak, geniş ve dar olarak ikiye ayrılırlar. Şekildeki tabloda görüldüğü gibi:

 Kalın  Kalın Kalın Kalın Düz Düz  Yuvarlak  Yuvarlak Geniş Dar  Geniş  Dar  a ı  o  u 
 İnce  İnce İnce İnce Düz Düz  Yuvarlak  Yuvarlak Geniş Dar  Geniş  Dar  e i  ö  ü 

 Sessizler 
Ses organlarımız bir hareketle ses yolunu darlaştırıp kapatınca, ciğerlerden gelen hava o kapanmış yeri itip açarak, o dar aralıktan sızarak gürültülü bir ses çıkarır; işte bu tutuk sese sessiz adı verilir.Türkçede 21 sessiz harf vardır.

<div style="text-align: center;">
 Sürekli  Sürekli Süreksiz Süreksiz Sert Yumuşak  Sert  Yumuşak  f, s, ş, h m, n, v, l, ğ, j, r, y, z  p, ç, t, k  b, c, d, g 

Kategori:Dilbilim
*