Oʻzbekiston Superligasi

Özbekistan Süper Ligi (Özbekçe: O'zbekiston Superligasi / Ўзбекистон Суперлигаси), şampiyonanın sponsor adı Coca-Cola Superliga'dır. Özbekistan futbol liglerinin en üst seviyesidir. Lig, Özbekistan Futbol Federasyonu himayesinde yürütülmektedir. Lig 1992 yılında kurulmuştur ve 14 takım mücadele etmektedir. En başarılı takım 16 şampiyonlukla Pahtakor'dur. Şampiyon olan takım doğrudan grup aşamasından başlayarak AFC Şampiyonlar Ligi Elit'te mücadele eder. Kupa galibi ise doğrudan grup aşamasından başlayarak AFC Şampiyonlar Ligi 2'de mücadele eder.

2024 sezonundan itibaren Özbekistan Süper Ligi'nin isim sponsoru, Özbek ev aletleri pazarının en büyük markası olan Artel sirketidir.

1992'den beri, yani Özbekistan'ın SSCB'nin dağılmasından sonra bağımsızlığını kazanmasından beri düzenlenmektedir. 1992'den 2017'ye kadar "Özbekistan Premier Ligi" ve 2018'den itibaren "Özbekistan Süper Ligi" olarak adlandırılmıştır.

Özbekistan'ın futbol ligi sistemindeki ikinci seviye lig, Özbekistan Pro Ligi'dir (1992'den 2017'ye kadar "Özbekistan Birinci Ligi" olarak adlandırılmıştır). Ülkedeki üçüncü seviye futbol ligi, Özbekistan Birinci Ligi'dir. Ülkedeki dördüncü seviye futbol ligi, Özbekistan İkinci Ligi'dir. Daha sonra bölgesel, ilçe ve şehir bölgesel futbol ligleri gelir.

Ülkenin futbol ligleri ve şampiyonaları esas olarak Özbekistan Profesyonel Futbol Ligi (ÖzPFL) ve kısmen de Özbekistan'ın çeşitli ulusal takımlarını (ulusal, gençlik, genç, kadın takımları vb.) ve ülkenin tüm futbol endüstrisini kontrol etmede uzmanlaşmış olan Özbekistan Futbol Federasyonu (FAU) tarafından yönetilir ve kontrol edilir. Özbekistan Futbol Federasyonu, FIFA ve AFC'nin tam üyesidir ve ayrıca AFC'nin bölgesel bölümü olan FACA'dır.

Şu anda Özbekistan Süper Ligi ve Özbekistan'ın tüm şampiyonası, Japonya, Güney Kore, Çin, İran, Suudi Arabistan, BAE, Katar ve Avustralya şampiyonalarıyla birlikte AFC'nin (Asya) en güçlü ulusal şampiyonalarından biridir.

 Format 
Yarışma, Özbekistan Profesyonel Futbol Ligi tarafından yönetilir, organize edilir ve kontrol edilir. Süper Lig tipik iki turlu bir formatta düzenlenir. Şampiyona her yıl Şubat ayının sonlarında başlar ve Kasım ayına kadar devam eder. Sezon boyunca her kulüp diğer kulüplerle iki kez oynar, bir kez evinde ve bir kez deplasmanda. Takımlar galibiyet için üç puan, beraberlik için bir puan ve mağlubiyet için puan almaz. Takımlar toplam puan sayısına göre sıralanır ve sezon sonunda en yüksek puanı alan kulüp şampiyon olur. U21 şampiyonluk maçı da Süper Lig'deki takımların ana maçından bir gün sonra yapılır. 2025 sezonundan itibaren 16 kulüp katılır. Şampiyona iki turda (evde ve deplasmanda) düzenlenir ve toplam 30 tur oynanır.

 Lejyoner sınırı 
UzPFL müsabakaları için bir kulüp en fazla beş lejyoner kaydedebilir. Bunlardan biri (veya hepsi) Asya Futbol Konfederasyonu üye ülkelerinden birinin vatandaşı olmalıdır, yani Özbekistan'da 4+1 sınırı vardır. AFC üye ülkesinden lejyoner yoksa, kulüp başvuruda 4'ten fazla lejyoner bulunduramaz (çiftlik kulübüne kayıtlı bir oyuncu da dikkate alınır).

 AFC Ulusal Ligler Tablosu 
Haziran 2019 itibarıyla, AFC üye ülkelerinin ulusal ligleri tablosunda (UEFA Katsayıları Tablosu'na benzer şekilde), Özbekistan Süper Ligi ve genel olarak Özbekistan Şampiyonası 45 ülke arasında genel sıralamada onuncu sırada yer almaktadır. Özbekistan Şampiyonası'nın genel sıralamada onuncu sırada yer alması, Özbekistan Süper Ligi'nden bir katılımcıya AFC Şampiyonlar Ligi grup aşamasında garantili bir yer ve AFC Şampiyonlar Ligi eleme turunun play-off aşamasında bir yer daha kazandırıyor.

Şampiyonlar
Bağımsızlık sonrası
1992 : Neftçi Fergana ve Pahtakor Taşkent
1993 : Neftçi Fergana
1994 : Neftçi Fergana
1995 : Neftçi Fergana
1996 : Navbahor Namangan
1997 : MHSK Taşkent
1998 : Pahtakor Taşkent
1999 : Dostluk Taşkent
2000 : Dostluk Taşkent
2001 : Neftçi Fergana
2002 : Pahtakor Taşkent
2003 : Pahtakor Taşkent
2004 : Pahtakor Taşkent
2005 : Pahtakor Taşkent
2006 : Pahtakor Taşkent
2007 : Pahtakor Taşkent
2008 : Bunyodkor Taşkent
2009 : Bunyodkor Taşkent
2010 : Bunyodkor Taşkent
2011 : Bunyodkor Taşkent
2012 : Pahtakor Taşkent
2013 : Bunyodkor Taşkent
2014 : Pahtakor Taşkent
2015 : Pahtakor Taşkent
2016 : Lokomotiv Taşkent
2017 : Lokomotiv Taşkent
2018 : Lokomotiv Taşkent
2019 : Pahtakor Taşkent
2020 : Pahtakor Taşkent
2021 : Pahtakor Taşkent
2022 : Pahtakor Taşkent
2023 : Pahtakor Taşkent
2024 : Nesef Karşı

Şampiyonlar ve gol kralları
SezonŞampiyonİkinciÜçüncüGol kralı 1992*1 Pahtakor Neftçi  Soğdiyane Valeriy Kechinov (Pahtakor, 24 gol) 1993 Neftçi Pahtakor Navbahor Rustam Durmonov (Neftçi, 24 gol) 1994 Neftçi Buhara Navbahor Ravshan Bozorov (Neftçi, 26 gol) 1995 Neftçi MHSK Navbahor  Oleg Shatskikh (Navbahor, 23 gol) 1996 Navbahor Neftçi MHSK Jafar Irismetov (Dostluk, 23 gol)   Oleg Shatskikh (Navbahor, 23 gol) 1997 MHSK Neftçi Navbahor  Jafar Irismetov (Dostluk, 34 gol) 1998 Pahtakor Neftçi Navbahor Mirjalol Kasymov (Pahtakor, 22 gol)   Igor Shkvyrin (Pahtakor, 22 gol) 1999 Dostluk Neftçi Navbahor Umid Isoqov (Neftçi, 24 gol)   Bakhtiyor Hamidullaev (Andican, 24 gol) 2000 Dostluk Neftçi Nesef  Jafar Irismetov (Dostluk, 45 gol) 2001 Neftçi Pahtakor Nesef  Umid Isoqov (Neftçi, 28 gol) 2002 Pahtakor Neftçi Kızılkum  Bakhtiyor Hamidullaev (Andican, 22 gol) 2003 Pahtakor Neftçi Navbahor  Marsel Idiatullin (Kızılkum, 26 gol) 2004 Pahtakor Neftçi Navbahor  Shuhrat Mirkholdirshoev (Navbahor, 31 gol) 2005 Pahtakor Meşale Nesef  Anvar Soliev (Pahtakor, 29 gol) 2006 Pahtakor Neftçi Nesef  Pavel Solomin (Traktör, 21 gol) 2007 Pahtakor Kuruvchi Meşale  Ilhom Mo'minjonov (Kuruvchi, 21 gol) 20082 Bunyodkor Pahtakor Neftçi  Server Djeparov (Bunyodkor, 19 gol) 2009 Bunyodkor Pahtakor Nesef  Rivaldo (Bunyodkor, 20 gol) 2010 Bunyodkor Pahtakor Nesef  Alisher Kholiqov (Neftçi, 13 gol)   Nosirbek Otakuziyev (OKMK, 13 gol) 2011 Bunyodkor Nesef Pahtakor  Miloš Trifunović (Bunyodkor, 17 gol) 2012 Pahtakor Bunyodkor Lokomotiv  Anvar Berdiev (Neftçi, 19 gol)  2013 Bunyodkor Lokomotiv Nesef  Oleksandr Pyşçur (Bunyodkor, 19 gol)  2014 Pahtakor Lokomotiv Nesef  Artur Gevorkyan (Nesef, 18 gol) 2015 Pahtakor Lokomotiv Nesef  İgor Sergeev (Pahtakor, 23 gol) 2016 Lokomotiv Bunyodkor Nesef  Temurkhuja Abdukholiqov (Lokomotiv, 22 gol) 2017 Lokomotiv Nesef Pahtakor  Marat Bikmaev (Lokomotiv, 26 gol) 20183 Lokomotiv Pahtakor Navbahor  Tiago Bezerra (Pahtakor, 17 gol) 2019 Pahtakor Lokomotiv Bunyodkor  Dragan Ceran (Pahtakor, 23 gol) 2020 Pahtakor Nesef OKMK  Dragan Ceran (Pahtakor, 21 gol) 2021 Pahtakor Soğdiyane OKMK  Dragan Ceran (Pahtakor, 16 gol) 2022 Pahtakor Navbahor Nesef  Dragan Ceran (Pahtakor, 20 gol) 2023 Pahtakor Nesef Navbahor  Dragan Ceran (Pahtakor, 13 gol) 2024 Nesef OKMK Navbahor  Dragan Ceran (Pahtakor, 13 gol)1 Ligin adı Oliy Liga olarak değiştirildi.2 Ligin adı O'zbekiston PFL olarak değiştirildi.3 Ligin adı O'zbekiston Superligasi olarak değiştirildi.

Şampiyonluk sayıları

 Takım  Şampiyonluk  İkincilik  Üçüncülük Şampiyonluk sezonu Pahtakor  16  6  2  19921, 1998, 2002, 2003, 2004, 2005, 2006, 2007, 2012, 2014, 2015, 2019, 2020, 2021, 2022, 2023 Neftçi  5  9  1  19921, 1993, 1994, 1995, 2001 Bunyodkor  5   3 1  2008, 2009, 2010, 2011, 2013 Lokomotiv  3  4  1  2016, 2017, 2018 Dostluk 2  -  -  1999, 2000 Nesef  1  4  11  2024 Navbahor  1  1  10  1996 MHSK  1  1  1  1997 OKMK  -  1  2   Meşale  -  1  1  Soğdiyane  -  1  1   Buhara -  1 -  Kızılkum  -  -  1  

1 İki şampiyon

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 
 Resmî site 
 RSSSF Oliy Ligi

Oliy Ligi