Plantagenet Hanedanı

Plantagenet Hanedanı (IPA: [planˈtadʒɪnɪt]) ya da Anjou Hanedanı, kökeni Fransa'nın Anjou bölgesinde olan bir soylu aile.

 Planatgentlerin taşıdıkları krallık ve soyluluk unvanları 

Plantagenetler, sonradan Normandiya Dükalığı'nü (1144-1204 ve 1415-1450 yılları arasında), İngiltere Krallığı'nı (1154-1485), Kudüs Krallığı'nı (1131-1205) ve Akitanya Düklüğü'nü (1153-1453) yönetmişlerdir.

 Unvan Kullanıldığı dönem Ayrıntılar Anjou Kontu 870–1204Hanedanın köken unvanı. ilk taşıyan Frank soylusu "İngelger". Fransa Kralı II. Philippe tarafından bu kontluk arazileri işgal edilip Fransa Krallık Capet Hanedanı arazileriyle birleştirlmesine kadar Plantagenet ailesi kontrolü altında kalmıştır. Maine Kontu veya Dükü1110–1203 Hanedanın köken unvanı. Erembourg du Maine ile Anjou dükü Foulques'un evlenmesi ile Plantangenetlere geçen unvan. Fransa Kralı II. Philippe tarafından bu kontluk arazileri işgal edilip Fransa Krallık Capet Hanedanı arazileriyle birleştirilmesine kadar Plantagenet ailesi kontrolü altında kalmıştır.Kudüs Kralı 1131–1143II. Henry'nin büyük babası Anjou dükü Foulques'un "Kutsal Kudüs Kralı" olarak ilan edilmesi ile ortaya çıkmıştır. İngiltere Plantagenet hanedanlıların bu unvanı Üçüncü Haçlı Seferi ve Dokuzuncu Haçlı Seferi sırasında tekrar ele geçirmeye çalışmaları başarısız kalmıştır.Normandiya Dükü1144–1485 Aynı zamanda "Mortain Kontu" unvanı. İngiltere Plantagent hanedanlılara Anarşi döneminde verilmesi kabul edilmişti. Ama Anjou kontu V. Geoffroy bu Düklüğü ele geçirip unvan onun ahfadına geçti. Bu Düklüğe ait Fransa'da bulunan araziler 1259'da Fransız Krallığı "Valois Hanedanı" arazileri ile birleştirilmiştir. Fakat Manş Denizi'ndeki adalarda (Jersey, Guernsey ve Şark) bu unvan toprakları İngiltere Plantagenetleri idaresi altında kalmıştır. Sonunda Tudor Hanedanı toprakları olmuştur.Akitanya Dükü1152–1422"Gaskonya Dükü" ve "Poitiers Kontu" unvanları da birlikte kapsamakta idi. II. Henry'nin Akitanya düşesi Eleanor ile evlenmesi ile İngiltere Krallarının eline geçti. Fransa'da bulunan bu araziler 1259'da Fransız Krallığı "Valois Hanedanı" arazileri ile birleştirilmiştir.İngiltere Kralı1154–1485Walingford Antlaşması ile Plantagenetler eline geçmiştir. Bu antlaşma ile gaspçı Stephen ile Matilda arasında imzanıp İngiltere Krallığı'nın Stephen'in ölümü ile Plantagenet hanedanlı Matilda'nın oğlunu varisi olması kabul edilmiştir. Tudor Hanedanı gelinceye kadar Plantagenet Hanedanı'ndan krallar tarafından bu unvan taşınmıştır. Angevin Hanedanı, Lancaster Hanedanı, York Hanedanı bunun alt hanedanlarıdır. İrlanda Kralı1177–1485İrlanda Yüksek Kralları hanedanından 1177'de İngiltere Kralları'na Plantagenet Hanedanına geçen unvan. Tudor Hanedanı gelince ye kadar Plantagenet Hanedanı'ndan krallar tarafından bu unvan taşınmıştır. İngiltere Kralı VIII. Henry tarafından İngiltere Krallığı hükümdarı unvanları arasına alınmıştır.Bretonya Dükü1181–1203Nantes Kontu 'da birlikte kullanılmıştır. Bretonya Düşesi Constance ile Bretonya Dükü II. Geoffrey'in evlenmesinden sonra Plantagenet Hanedanı mensupları unvanı olmuştur. Richomond Dükü unvanı ile yakın ilişkisi vardır. Kıbrıs Kralı 1191–1192Bu unvan kısa bir dönem Üçüncü Haçlı Seferi'ne giden İngiltere Karalı Aslan Yürekli Rişar tarafından Kıbrıs'ın fethi sonunda alınmıştır. Ama sonra Arslan Yürekli Rişar bu unvanı Lüzinyanlı Guy'a satmıştır.Sicilya Kralı1254–1263Bu "de facto" kralık değil krallık unvanına bir iddiadır. Papa IV. Alexander Sicilya'yı bir papalığa ait bir arazi olduğunu iddia edip bu devlet krallık tacini İngiltere Kralı III. Henry'nin oğlu olan 1. Lancaster Kontu Edmund Crouchback'e vermiştir. Fakat ondan sonraki papa bir önceki papanın kararını kabul etmemiş ve İngiltere'deki Plantagenet hanedanı da bu krallığı hiçbir zaman ve surette ele geçirmemiş ve hatta ele geçirmeye teşebbüs bile etmemiştir. Buna rağmen bu unvanın sahibi olduklarını çok ciddi olarak ilan etmişlerdir.Almanya Kralı ve Kutsal Roma-Germen İmparatoru1257–1272Cornwall Kontu Richard ile Castileli X. Alfonso 1257'de Aachen'da Almany Kralı seçiminde birbirine rakip olmuşlar ve Cornwall Kontu büyük bir kulis çalışması ve oy verenlere para ve şahsi gelir sağlama rüşvetleri ile Almanya Kralı seçilmiş ve Aachen'da Alman Kralı tahtına geçmiştir. Bu unvanı kazandığı için Kutsal Roma-Germen İmparatorluğu unvanı almak için aday olup  imparator seçilmesi çok muhtemeldi. Fakat Papa, X. Alfonso'yu tutmakta idi ve hiçbir zaman Cornwall Kontu'nu imparator olarak kabul etmedi ve kabul aymeyeceği aşikardı. Almanya Kralı olarak Cornwall Kontu Richard Almanya'ya hepsi çok kısa süren 4 defa ziyarette bulundu ve oğulları Almanya Kralı adayı olma şartlarını karşılamadıkları için ondan sonra bu unvanı taşıyan Planteganet olmadı.Galler Prensi1301–1484 Bu prenslik önceden Angevin hanedanına bağlı arazilerin hükümdarlığını ifade etmekte idi ve Galli "Aberffraw Hanedanı" mensupları isyan ettikten sonra İngiltere Kralı'nın valiaht oğluna verilmeye başlandı. Tudor Hanedanı döneminde bu prenslik unvanı bırakıldı.

 Plantagenet Hanedanı'ndan İngiltere kralları 

 Angevin Hanedanı

 Portre İsim Saltanat başlangıcı Saltanat sonu Önceki hükümdarla akrabalığı80pxII. Henry (Curtmantle) 19 Aralık 11546 Temmuz 1189İmparatoriçe Matilda'nın oğlu. Kuzeni Stephen tahtı gasbetmişti. Stephen'in tek oğlu ölünce anlaşma ile İngiltere Krallığı taht valiahtı oldu. 80px Genç Kral Henry14 Haziran 117011 Haziran 1183II. Henry'nin oğlu olup 15 yaşından itibaren babası ile ortak hükümdar .85pxI. Richard(Arslan Yürekli Rişar)  3 Eylul 11896 Nisan 1199II. Henry'nin oğlu.85pxJohn(Yurtsuz John)  27 Mayıs 119919 Ekim 1216II. Henry'nin oğlu. Çocuksuz I. Richard'ın kardeşi85pxIII. Henry28 Ekim 121616 Kasım 1272John'un oğlu.85pxI. Edward(Uzun Bacaklı Edward)20 Kasım 12727 Temmuz 1307III. Henry'nin oğlu.85pxII. Edward7 Temmuz 130725 Ocak 1327I. Edward'ın oğlu.85pxIII. Edward25 Ocak 132721 Haziran 1377II. Edward'ın oğlu.85pxII. Richard21 Haziran 137729 Eylûl 1399Edward, Kara Prens'in oğlu ve III. Edward'ın torunu.

  Lancaster hanedanı 
 Portre İsim Saltanat başlangıcı Saltanat sonu Önceki hükümdarla akrabalığı80pxIV. Henry (Henry Bolingbroke) 30 Eylul 139920 Mart 1413Öldürttüğü II. Richard'ın kuzeni. 1. Lancaster Duku John Gaunt'un ve III. Edward'ın torunu.80pxV. Henry 20 Mart 141331 Ağustos 1422IV. Henry'nin oğlu.85pxVI. Henry31 Ağustos 14224 Mart 1461V. Henry'nin oğlu.

 York Hanedanı 
 Portre İsim Saltanat başlangıcı Saltanat sonu Önceki hükümdarla akrabalığı80pxIV. Edward 4 Mart 146130 Ekim 1470 VI. Henry'nin kuzeni. 3. York Dükü Richard Plantagenet'in oğlu, III. Edward'ın oğulları olan Antwerpli Lionel ve Langleyli Edmund'un varisi80pxV. Edward 9 Nisan 148325 Haziran 1483IV. Edward'ın oğlu.85pxIII. Richard26 Haziran 148322 Ağustos 1485IV. Edward'ın amcası. 3. York Dükü Richard Plantagenet'in oğlu

 Plantagenet Hanedanı'ndan İngiltere kralları için kronolojik gösterge 

 Ayrıca bakınız 
İngiltere hükümdarları listesi#Plantagenet Hanedanı

 Dış bağlantılar 

Britanya Kraliyet resmi websitesi Royal.gov.uk  "The Plantagenets" maddesi  
"EnglishMonarchs.co.uk" websitesi "The House of Plantagenet" maddesi  

 Kaynakça