Jet Li

Jet Li (gerçek ismi: Li Lian-jie; d. 26 Nisan 1963,, Pekin), Çin asıllı Singapurlu dövüş sanatçısı, aktör ve hayırsever. Ünlü wushu öğretmeni Wu Bin ile üç yıllık eğitimden sonra, 11 yaşındayken Pekin Wushu Takımında ilk ulusal şampiyonluğunu kazandı. 1974 ile 1979 yılları arasında beş kez Erkekler Genel Ulusal Wushu Şampiyonu unvanını kazandı. 18 yaşında rekabetçi wushudan emekli olduktan sonra, Çin'de bir aktör olarak büyük beğeni topladı ve Shaolin Temple (1982) filmiyle ilk kez sahneye çıktı ve bu film onu Doğu Asya'da yıldız oyuncu yaptı.  Tsui Hark'ın yönettiği Once Upon a Time in China (1991) filminde gerçek hayat halk kahramanı ve en büyük Kung Fu ustası Wong Fei-hung rolü ile ünlendi.

 Hayatı 
İki yaşındayken babası öldü. Li'ye göre, bir kez, bir çocuk olarak, Çin Ulusal Wushu Takımı ile ABD'de Başkan Richard Nixon ile görüşme gerçekleştirmek için gittiğinde, Nixon tarafından kişisel koruması olması istendi. Li "Ben herhangi bir birey korumak istemiyorum. Büyüyünce, bir milyar Çinli vatandaşı savunmak istiyorum!" diye yanıtlamıştır.

Li, wushu, özellikle Changquan (Kuzey Longfist Stil) ve Fanziquan (yumruk Tumbling) çeşitli stilleri ustasıdır. Ayrıca Baguazhang (Sekiz trigram palmiye), Taijiquan (Yüksek nihai yumruk), Xingyiquan (Şekil niyet yumruk), Zuiquan (Sarhoş yumruk), Yingzhaoquan (Kartal pençe yumruk) ve Tanglangquan (peygamber devesi yumruğu) dahil olmak üzere diğer sanatların eğitimini almıştır. Eğitimi sadece Kuzey Shaolin Stillerine odaklıydı.

Bir tanıtım şirketi, gerçek adının telaffuzunun çok zor olduğunu düşündüğü için 1982'de ekran adını satın almıştır.

 Hakkında 
 Jet Li 9 yaşında Beijing Wushu Akademisinde girdi (Wushu Çin'in milli sporu) ve 16 yaşına kadar 5 altın madalya kazandı. 20 yaşına geldiğinde ilk oyunculuk deneyimi olan Shao Lin Si (Shaolin Tapınağı) ile sinema dünyasına girdi. Bu filmin çekildiği yıllar Çin'de Kung Fu fırtınasının estiği 1980'li yıllardı.1990'ların başında Kung fu fırtınasının en büyük yıldızlarından biri oldu.
 11 yaşında Çin Ulusal Şampiyonasında akrobatik askeri sanat Wushu dalında şampiyon oldu ve ödül olarak Washington'a seyahat kazanarak ABD Başkanı Richard Nixon'la tanışma olanağı buldu
 Günde 4 saatlik özel İngilizce dersleri aldı.
 Aynı zamanda Singapur vatandaşıdır.
 Bir keresinde şöyle demişti: Bana vurabilirsiniz ama sakın saçıma dokunmayın, dokunursanız sizi öldürürüm.

 Yaşam ve dövüş sanatları hakkında görüş 
Jet Li Bir Budist olarak günlük yaşamın zorluklarını dini felsefelerin yardımı ile aşılabilir olduğuna inanmaktadır. Şöhretin kontrolde bir önemi olmadığını düşünüyor, bu nedenle bunu umursamıyor.

 Özel hayatı 
Jet Li, Tibet Budizminin bir uygulayıcısıdır. 1987 yılında, ilk evliliğini yaptı fakat 1990 yılında boşandı. 1999 yılından beri Nina Li Chi (doğum adı Li Zhi), adlı Şanghay doğumlu oyuncu ile evlidir. Jane (2000 doğumlu) ve Jada (2002 doğumlu) isimli iki kızı vardır.

Jet Li, 2004 Hint Okyanusu depremi ve tsunamisi sırasında Maldivler'deydi. Felaket sırasında öldüğü bildirilse de, sadece ayağından sakatlanmıştır.

2009 yılında, daha önce ABD vatandaşlığı olan Li, Amerika Birleşik Devletleri vatandaşlığından feragat etti. Singapurlu yetkililer başlangıçta herhangi bir onay vermemesine rağmen Singapur vatandaşlığı almış olduğu düşünülüyordu. 28 Temmuz 2009 tarihinde, One Vakfı (Jet Li Hayır fonu) başkanı Jet Li'nin gerçekten Singapur vatandaşı olduğunu açıkladı. Li'nin iki kızının eğitim sistemi için Singapuru seçtiği söylenmiştir.

Li, 2009 yılında, "Wuji" adlı kendi fitness programını başlattı. Program, dövüş sanatları, Yoga ve Pilates unsurlarından oluşmakla birlikte; Adidas bunun için "JL" baş harflerini taşıyan özel bir giyim mağazası zinciri başlatmıştır.

Li, 2013'te Hipertiroidi geçirdiğini ve bu sorunla son üç yıldır bu sorunla uğraştığını açıkladı. Kalp atış hızı istirahatte 130 ~ 140'ı bulabildiğinden, Li kalp atış hızını kontrol etmek için ilaç kullanıyor ve herhangi bir egzersiz yapmaması tavsiye edildi. 2016 yılında, hastalığından kurtulduğunu ve daha az film teklifi kabul etmesinin, sağlık koşulları nedeniyle değil, hayır işlerinden dolayı olduğunu belirtti.

Jet Li, boş zamanlarında kitap okumak ve Meditasyon, bisiklete binmek, Badminton, Masa tenisi ve Voleybol oynamayı seviyor. Nadiren Tibet boncuğu toplamaktadır. Boş zamanlarında hiç sıkılmadığını söylemektedir.

 Hayata ve dövüş sanatlarına bakışı
Bir Budist olarak Li, günlük yaşamdaki güçlüklerin dini felsefelerin de yardımıyla üstesinden gelinebileceğine inanmaktadır. Şöhretin kontrol edebileceği bir şey olmadığını düşünüyor; bu nedenle, bunu umursamıyor.

Jet Li şöyle demiştir: Asla kendime dünyadaki en iyi dövüşçü olduğumu söylemedim. Biri dövüş sanatlarını yalnızca sokakta kavga etmeyi, zorbalık ve başkalarını korkutmak için kullanmayı öğrenirse - o zaman bence bu gerçek bir dövüş sanatçısı olarak kabul edilemez.

Li'ye göre, dünyaya anlatmak istediği her şey filmlerinin üçünde bulunabilir: Kahraman filmindeki mesajı, bir insanın çektiği acının bir ulusun çektiği acı kadar önemli olamayacağı; Unleashed filminde, şiddetin asla bir çözüm olmadığını gösteriyor; ve Fearless filminde de, bir insanın en büyük düşmanın kendisinin olduğunu söyler. Li, en büyük silahın bir gülümseme ve en büyük gücün sevgi olduğunu düşünüyor.

Wushu hakkında, dövüş sanatlarının özünün güç ya da hız değil içsel bir uyum olduğuna inandığını ve bugünkü Wushu şampiyonasının bir dövüş sanatçısı olmanın özünden çok daha fazla önem verdiğini üzücü bir gelişme olarak gördüğünü söyledi. Wushu'nun şimdi bireysellikten yoksun olduğuna ve rakiplerin makineler gibi hareket ettiğine inanıyor, oysa görüşlerine göre Wushu en hızlı sporcunun kazandığı bir yarış olarak değerlendirilmemelidir. Wushu'yu, sanatçıların kendine özgü bir tarza sahip olduğu bir sanat biçimi olarak görmek istiyor. Li, dövüş sanatçılarına sınırlamalar getiren yeni rekabet kurallarını da suçlamaktadır.

Li, Wushu'nun öncelikle kendini savunma için olmadığına ve kahramanı oynamaya çalışmak yerine insanların çatışmaların yerine barışçıl çözümleri düşünmesi ve gerektiğinde polisi çağırmaları gerektiğine inanıyor.

Ayrıca, dövüş sanatları yeteneklerini hiçbir zaman gerçek bir kavgada kullanmak zorunda kalmadığını ve bunu da istemediğini belirtti.

 Ödüllerinden bazıları 
 1974: Genç Ulusal Spor Yarışması - Altın madalya, Wu Shu şampiyonu
 1975: Genç Ulusal Spor Yarışması - Altın madalya, Wu Shu şampiyonu
 1976: Genç Ulusal Spor Yarışması - Altın madalya, Wu Shu şampiyonu
 1977: Genç Ulusal Spor Yarışması - Altın madalya, Wu Shu şampiyonu
 1978: Genç Ulusal Spor Yarışması - Altın madalya, Wu Shu şampiyonu
 1979: Genç Ulusal Spor Yarışması - Altın madalya, Wu Shu şampiyonu

 Eğitim 
Beijing Spor Akademisi, Beijing, Çin, Askeri Sanatlar

 Filmografi 
+ Yıl  Film  Çince Başlığı  Rolü  Notlar 1982  Shaolin Temple  少林寺  "Jueh Yuan"  1983  Kids From Shaolin  少林小子  "San Lung"  1986  Born to Defend  中華英雄  "Jet"Director  Jet Li'nin ilk yönetmenlik denemesiaka Born to Defend (Avustralya)aka Born to Defense (ABD) Martial Arts of Shaolin  南北少林  "Zhi Ming"  aka Shaolin Temple 3: Martial Arts of Shaolin 1989  Dragon Fight  龍在天涯  "Jimmy Lee"  The Master  龍行天下  "Jet"  1991  Once Upon a Time in China  黃飛鴻  "Wong Fei Hung" 1992  Once Upon a Time in China II  黃飛鴻之二男兒當自强  "Wong Fei Hung" Swordsman II  笑傲江湖之東方不敗  "Ling Wu Chung"  aka The Legend of the Swordsman (ABD) 1993  Tai Chi Master  太極張三豐  "Zhang Sanfeng"Yapımcı  aka Twin Warriors (ABD) Fong Sai Yuk  方世玉  "Fong Sai Yuk"Yapımcı  aka The Legend Fong Sai Yuk II  方世玉續集  "Fong Sai Yuk"Yapımcı  aka The Legend II Kung Fu Cult Master  倚天屠龍記之魔教教主  "Cheung Mo-Kei"Yapımcı  aka The Evil Cult (USA)aka Lord of the Wu Tangaka Kung Fu Master Last Hero in China  黃飛鴻之鐵雞斗蜈蚣   "Wong Fei Hung"Yapımcı  aka Claws of Steelaka Ölümcül Çin Kahramanı Once Upon a Time in China III  黃飛鴻之三：獅王争霸  "Wong Fei Hung" aka The Invincible Shaolin1994  The Bodyguard from Beijing  中南海保鑣  "Allan Hui Ching Yeung" / "John Chang"Yapımcı  aka Savunucuaka Zhong Nan Hai bao biao Fist of Legend  精武英雄  "Chen Jun"Yapımcı  The New Legend of Shaolin  洪熙官之少林五祖  "Hung Hei-Kwun"Yapımcı  aka Kızıl Ejder Efsanesi 1995  High Risk  鼠胆龍威  "Kit Li"  aka Erime My Father Is a Hero  給爸爸的信  ""Kung Wei"  aka The Enforceraka Babaya mektup 1996  Black Mask  黑俠  "Michael" / "Simon" / "Tsui Chik" / "Kara  Maske"  sürümü 1999'da ABD'de Dr. Wai in "The Scripture with No Words"  冒險王  "Chow Si Kit"  aka Macera Kralaka Hayır Kelimeleri ile Kutsal 1997  Once Upon a Time in China and America  黃飛鴻之西域雄獅  "Wong Fei Hung"  aka Once Upon A Time In China IV 1998  Hitman  殺手之王  "Fu"  aka The Hitmanaka The Kiralık Katil Lethal Weapon 4  致命武器4  "Wah Sing Ku"  2000  Romeo Must Die  致命羅密歐  "Han Sing"  2001  The One  最後一強  "Gabe Law" / "Gabriel Yulaw" / "Lawless"  Kiss of the Dragon  龍之吻  "Liu Jian"Yapımcı  2002  Kahraman  英雄  "İsimsiz"  sürümü 2004'te ABD'de 2003  Cradle 2 the Grave  同盜一擊  "Su"  2005  Unleashed  不死狗  "Danny"Yapımcı  aka Danny the Dog  2006  Fearless  霍元甲   "Huo Yuanjia"Yapımcısunucu aka Bir Dövüşçü Efsanesi(Hong Kong) 2007  The Warlords  投名狀  "Pang Qing Yun"   Suikastçı  玩命對戰  "Rogue" aka "Victor Shaw"  aka Rogue Katil veya Rogue 2008  The Forbidden Kingdom  功夫之王  "Sun Wukong Maymun Kral" / "Sessiz Keşiş"   The Mummy: Tomb of the Dragon Emperor  盜墓迷城3  "Emperor Han"   2009  The Founding of a Republic  建國大業   "Chen Shaokuan"  aka Jian Guo Da Ye (lit. Çin'in Vakfının Büyük Nedeni)aka Ulusun Kuruluşuaka Ulus Binası Yüce Tutkular 2010  Ocean Heaven  海洋天堂  "Sam Wong"   The Expendables  浴血任務  "Yin Yang"   2011  The Sorcerer and the White Snake  白蛇傳說之法海  "Rahip Fahai"   Flying Swords of Dragon Gate  龍門飛甲   "Chow Wai On"   2012  The Expendables 2  浴血任務2  "Yin Yang"  Jason Statham ile 4. kez oynuyor 2013  Badges of Fury  不二神探  "Huang Feihong"   Çin'de Haziran ayında bekleyen sürümü 2013 2014  The Expendables 3  浴血任務3  "Yin Yang"  Jason Statham ile 5. kez ve ayrıca Cehennem Silahı 4 filminden beri ikinci kez Mel Gibson ile beraber oynuyor 2016  League of Gods  封神榜  Jiang Ziya  2017  Gong Shou Dao  功守道  Yaşlı Hizmetçi  Aynı zamanda yapımcı 2020  Mulan   花木蘭  Çin İmparatoru  TBA Biao Ren      

 Belgeseller 
 Yıl  Belgesel başlığı  Çince başlığı  Notlar 1983  This is Kung Fu  中華武術  biyografik rolü 1988  Dragons of the Orient  東方巨龍  biyografik rolü Abbot Hai Teng  少林海燈大師  Biographic role  1992  Lucky Way   大八掛   1994  Shaolin Kung Fu  少林真功夫  1999  Li-Thal Weapon  

 Video oyunu 
 Yıl Oyun başlığı  Rolü  Notlar 2004  Jet Li: Rise to Honor  "Kit Yun" (voice, motion-capture actor)  released 2004 in US

 Dış bağlantılar 


 Jet Li Resmi Websitesi
 Jet Li's Foundation: The One Foundation Project
 Jet Li Biography (HKCinema)
 Jet Li Biyografisi (HKFilm)
 Jet Li'nin Resmi İngiltere Sitesi - Articles
 Jet Li discusses The One Foundation

Kaynakça

Kategori:Dövüş sanatçıları
Kategori:1963 doğumlular
Kategori:Çinli film yapımcıları
Kategori:Singapur vatandaşlığına kabul edilenler
Kategori:Yaşayan insanlar
Kategori:Çinli erkek film oyuncuları
Kategori:Çinli wushu sanatçıları
Kategori:Budist olanlar
Kategori:Hong Konglu film yapımcıları
Kategori:Hong Konglu erkek sinema oyuncuları
Kategori:20. yüzyılda Amerikalı erkek oyuncular
Kategori:21. yüzyılda Amerikalı erkek oyuncular
Kategori:Amerikalı erkek sinema oyuncuları
Kategori:Los Angeles County doğumlu erkek oyuncular
Kategori:Savaş sanatları şampiyonları
Kategori:Amerika Birleşik Devletleri vatandaşlığına kabul edilenler
Kategori:Çin asıllı Singapurlular
Kategori:Amerikalı Tibet Budistleri