Kıptîler

küçükresim|Kahire'deki bir Kıpti kilisesi
Kıptîler veya Koptlar (Yunanca: αιγυπτος - Arapça: اقباط), Mısır'ın eski halkıdır. İskender'in Mısır'ı alması ve İskenderiye şehrini kurması ile beraber Helenistik bir kültür ile etkileşime geçmişlerdir. Kıptîcenin yazımında içerisinde büyük çoğunlukla  Yunan harfleri barındıran Kıptî alfabesi kullanılmaktadır. Roma devrinde ağır vergiler altında ezilen Kıptî halkı, MS 46'da Mark'ın Mısır'a gelmesi ile Hristiyanlığa geçerler. Bu sefer de Romalılar din baskısı yapmaya başlar, ta ki Bizans dönemine kadar. Konstantinos Hristiyanlığı serbest bırakınca biraz rahatlarlar. 
416'da yapılan 4. Ekümenik konsilinde Hristiyan temel meseleleri hakkında anlaşmazlık çıkar ve Hristiyan cemaatinden dışlanırlar. Kendi inanışlarına göre İsa'nın ilahi ve insani yanları birdir, hiç ayrılmamıştır.

Katolikler, Kıptîlerin sapkınlığa düştüğünü söylerler ve devlet dinini Ortodoks Hristiyanlık olarak benimseyen Bizans'tan o kadar baskı görürler ki Araplar saldırdığı zaman Bizanslılar'a yardım etmezler. Araplar geldiği zaman üç yüzyıl rahat ve huzura kavuşurlar. Haçlı Seferleri başladığı zaman Haçlılardan sapkın oldukları ileri sürülerek kıyım görmeye başlarlar.

Osmanlı zamanında kendi hallerine bırakılıp İslam hukukuna göre gayrimüslim vergileri olan cizye ve haraçtan mesul tutuldular. Kavalalı Mehmet Ali Paşa zamanında devlette yüksek kademelere kadar çıkarlar. İngiliz egemenliği altında başkaldırıya destek olurlar.

Şu anda Mısır'da 15 milyon civarında Kıptî vardır.

 Etimoloji 

Hut-ka-Ptah p:t-H-Hwt-t:pr-kA:Z1-t:niwt 
Kıptîler, Yunanca bir kelime olan aigyptos'tan gelmiştir. Aigyptos da eski Mısır'ın başkenti olan hikaptah kelimesinin bir türevidir. Günümüzde "kıpt"î kelimesi Hristiyan Mısırlılar'ı tarif etmekle beraber Eski Mısır dilini de (Kıptîce) belirler.

Bununla birlikte, bir diğer görüşe göre de; Aigyptos sözcüğünün açılımı Yunanca Aigos İptios yani Ege'den Sonraki anlamına gelen bileşik kelimeden gelmektedir ki bu kelime coğrafi olarak düşündüğümüzde de şimdiki Yunanistan'dan güneye doğru baktığınızda Ege Denizi'nin ardındaki Mısır'ı simgelemektedir.

Nüfus

 Sene Kıptîler Toplam Mısır nüfusu 1335  30.000 cizye ödeyen  4.000.000 (1348) 1668 100.000   3.000.000? 1840 150.000  3.000.000 1907  667,036 11,183,000 1976  2.315.560  36,556,000

Kaynakça

 Dış bağlantılar 
Kıpti Sanatı, Çokkültürlü bir Sanatsal Üretim Çağı
St Taklahimanot Coptic Orthodox Church - Egypt
 Coptic Museum
 Egypt's Copts After Kosheh
 Egypt: Minorities and the State
 International Religious Freedom Report: Mısır
 𓆎𓅓𓏏𓊖


Kategori:Antik Mısır
Kategori:Orta Doğu'daki etnik gruplar
Kategori:Mısır'daki etnik gruplar
Kategori:Sudan'daki etnik gruplar
Kategori:Afrika'daki eski etnik gruplar