V. Muhammed

Muhammed V, asıl adı Sidi Muhammad Ben Yusuf (d. 10 Ağustos 1909 - ö. 26 Şubat 1961), 1927-1957 arasında Fas sultanı. Fas'ın Fransa'dan bağımsızlığını ilan etmiş ve 1957'den ölümüne değin ülkesini kral unvanıyla yönetmiştir.

 Hayatı 

Sultan Mevlay Yusuf'un üçüncü oğluydu. Babasının 1927'de ölmesinin ardından, ağabeylerinden daha uysal bir hükümdar olacağını uman Fransızlar tarafından tahta çıkarıldı. 1934'te Fransızlardan, Fas'ta yaşayan Berberi ve Arap etnik grupları için iki ayrı hukuk sistemi getiren 1930 tarihli yasayı yürürlükten kaldırmalarını isteyerek, milliyetçi eğilimlerini belli etti. Ülkede milliyetçi duyguların güçlenmesine katkıda bulundu.
küçükresim|sol|Fas Sultanı V. Muhammed -1934
II. Dünya Savaşı'nda Müttefikleri destekleyen Muhammed, 1943'te ABD başkanı Franklin D. Roosevelt'le özel bir görüşme yaptı. Roosevelt görüşmede Muhammed'in bağımsızlık yönündeki çabalarını desteklediğini bildirdi. Fransızların Ocak 1944'te bazı milliyetçileri tutuklaması Muhammed'in bağımsızlığın ilanı konusundaki kararlılığını daha da artırdı. Bir süre sonra Fransız genel valinin yayımladığı kararnameleri imzalamayı reddetmeye başladı. Böylece kararnamelerin yasal açıdan bağlayıcı olmalarını engelleyerek sömürge yönetimine karşı etkili bir direniş yolu buldu.
küçükresim|upright=0.91|V. Muhammed (ABD, 1957)
Muhammed, 1951'de bir Berberi kabilesini kışkırtarak yönetimine karşı ayaklandıran Fransızların baskısıyla, milliyetçi hareketle ilişkisini koparmayı kabul etti. Ağustos 1953'te Fransızlar tarafından önce Korsika'ya, ardından da Madagaskar'a sürüldü. Ama yokluğunda bağımsızlık yanlılarının şiddet eylemleri bütün ülkeyi sardı ve Cezayir'deki ayaklanma nedeniyle güç durumda olan Fransız hükûmeti, Kasım 1955'te Muhammed'in ülkesine dönmesine izin verdi. Muhammed'in Mart 1956'da Fransa'yla yaptığı antlaşmayla Fas bağımsızlığını kazandı. 1957'de kral unvanını alan Muhammed, Mayıs 1960'ta Oğlu Hasan'ı (sonradan Fas kralı II. Hasan) başbakan yardımcılığına getirerek ülke yönetiminden fiilen çekildi.

 Kaynakça 

Kategori:1909 doğumlular
Kategori:Fes doğumlular
Kategori:1961'de ölenler
Kategori:Rabat'ta ölenler
Kategori:Fas kralları
Kategori:II. Dünya Savaşı siyasi liderleri