Şahane Hayat

Şahane Hayat100 Yılın 100 Filmi. Atilla Dorsay. 1996, Remzi Kitabevi. s.126 Frank Capra'nın yönettiği ve yapımcılığını üstlendiği 1946 yapımı bir Noel fantastik ve drama filmidir. Film, Philip Van Doren Stern'ün 1943 yılında kendi yayınladığı "The Greatest Gift" adlı kısa öykü ve kitapçığa dayanmaktadır. Bu eser ise, Charles Dickens'ın 1843 tarihli "A Christmas Carol" adlı romanından serbest bir uyarlama niteliğindedir.

Yapımcılığını ve yönetmenliğini Frank Capra'nın yaptığı filmin başrollerinde James Stewart, Donna Reed, Lionel Barrymore ve Thomas Mitchell oynamışlardır. Filmin senaryosu Philip Van Doren Stern'in "The Greatest Gift" (En Büyük Armağan) adlı hikâyesinden uyarlanmıştır. Filmin senaryosunda Capra'nın da imzası vardır. Filmin siyah beyaz görüntülerini Joseph F. Biroc'un çektiği bu romantik dramın müziği Dimitri Tiomkin'e aittir.

Capra'ın 'en sevdiğim filmim' dediği Şahane Hayat yönetmenin 1930'lu yıllarda sıklıkla işlediği iyimserlik temasına tekrar başarıyla geri döndüğü filmidir. Film tarihçileri ve eleştirmenlerin klasik bir Charles Dickens hikâyesi olan "A Christmas Carol" (Bir Noel Şarkısı) ile paralellikler kurdukları bu romantik fantezide insan doğasının karanlık yönleri irdelenir. Filmde, iflas etmiş çaresiz bir iş adamının, intiharın eşiğindeyken karşısına çıkan bir melek tarafından, kendisinin hiç yaşamamış olduğu bir dünyanın neye benzeyeceğinin gösterilmesi, bunun sonucunda da iş adamının aslında farkına varmadan Dünyayı olumlu yönde değiştirecek birçok şey yapmış olduğunu anlaması, yani 'şahane bir hayat' yaşamış olduğunun farkına varması anlatılmaktadır.

Şahane Hayat, "En iyi Film", "en iyi yönetmen", "en iyi erkek oyuncu" (James Stewart), "en iyi kurgu" ve en iyi ses" dallarında olmak üzere tam 5 dalda aday gösterildiği Akademi Ödülleri 'nden hiçbirisini kazanamadı, çünkü o yıl çok güçlü bir rakibi vardı. William Wyler 'ın aynı yıl çektiği savaş sonrası dramı Hayatımızın En Güzel Yılları (The Best Years of Our Lives) neredeyse bütün Oscar'ları topladı.

Şahane Hayat ayrıca ABD'de "kültürel, tarihi ve estetik olarak önemli" filmler arasına seçilerek Kongre Kütüphanesi'nin "Ulusal Film Arşivi"nde muhafaza edilmesine karar verilmiştir. Filmin, bazı kaynaklara göre Türkiye'de Yaşamak Güzeldir adı ile gösterildiğine dair kayıtlar vardır.Rekin Teksoy'un Sinema Tarihi, 2005, Oğlak Yayınları s. 203

 Özet 
İflasın eşiğine gelen George Bailey (James Stewart) bir Noel gecesinde kendini nehre atarak intihar etmek üzeredir. Doğduğundan bu yana aynı küçük kasabada yaşayan Bailey kendisini buraya ve insanlarına adamış, hoşgörülü, güvenilir ve yardımsever bir insandır. Büyük Ekonomik Buhran'ı hasarsız atlatmış, babasından devraldığı konut ve finans şirketi aracılığı ile kasabalıların neredeyse tamamını konut sahibi yapmıştır. Bu arada para kazanmayı, mimar olma fırsatını, dünyayı gezmeyi, kısaca tüm hayallerini ertelemek zorunda kalmıştır. Kasabaya yaptığı bunca iyilik kötü yürekli banker Henry F. Potter (Lionel Barrymore)'ın çıkarları ile çakışır. Potter, Bailey'in sürekli peşindedir artık. Bir gün aradığı fırsat karşısına çıkar ve finans şirketine ait önemli bir miktarda para Bailey'in yaşlı ve alkolik amcası Billy Bailey (Thomas Mitchell)'in dalgınlığı sonucunda Potter'ın eline geçer. Banka müfettişlerinin yaptığı bir denetlemeden sonra şirketin açığı ortaya çıkar. Bu iflas ve tutuklanma anlamına gelmektedir. Çareyi intiharda bulan Bailey kendini nehre atmak üzere iken yeryüzüne gönderilen melek Clarence (Henry Travers) onu ölümden kurtarır. Melek, Bailey'in bir arzusunu yerine getirerek ona "kendisinin hiç doğmamış ve yaşamamış olduğu" bir dünyayı gösterir. Bailey kendisine gösterilen bu dünyanın hiç de zannedildiği gibi ideal olmadığını görür ve insanların çevrelerine sayısız katkıları, iyilikleri olduğunu, ama her zaman bunun farkına varamadıklarını anlar.

 Oyuncular 
 James Stewart ---> George Bailey
 Donna Reed ---> Mary Hatch Bailey
 Henry Travers ---> Clarence Odbody
 Lionel Barrymore ---> Mr. Henry F. Potter
 Thomas Mitchell ---> Amca Billy Bailey
 Beulah Bondi ---> Ma Bailey
 Frank Faylen ---> Ernie Bishop, taksi şoförü
 Ward Bond ---> Bert, polis
 Gloria Grahame ---> Violet Bick
 H. B. Warner ---> Mr. Gower
 Todd Karns ---> Harry Bailey
 Samuel S. Hinds ---> Peter "Pop" Bailey
 Lillian Randolph ---> Annie
 Mary Treen ---> Kuzen Tilly
 Frank Albertson ---> Sam Wainwright
 Virginia Patton ---> Ruth Dakin Bailey
 Charles Williams ---> Kuzen Eustace
 Sarah Edwards ---> Mrs. Hatch
 William Edmunds ---> Giuseppe Martini
 Argentina Brunetti ---> Mrs. Martini
 Bobby Anderson ---> Küçük George Bailey
 Ronnie Ralph ---> Küçük Sam Wainwright
 Jean Gale ---> Küçük Mary Hatch
 Jeanine Ann Roose ---> Küçük Violet Bick
 George Nokes ---> Küçük Harry Bailey
 Danny Mummert ---> Küçük Marty Hatch
 Sheldon Leonard ---> Nick, barmen
 Frank Hagney ---> Potter'ın dilsiz yardımcısı
 Charles Lane ---> Kira toplayıcısı
 Jimmy Hawkins ---> Tommy Bailey
 Karolyn Grimes ---> Zuzu Bailey
 Larry Simms ---> Pete Bailey
 Carol Coomes (AKA Carol Coombs) ---> Janie Bailey
 Charles Halton (adı geçmiyor) ---> Carter, banka müfettişi
 Joseph Kearns (adı geçmiyor, ses) ---> Melek Joseph
 Evelyn Moriarty (adı geçmiyor) ---> Bardaki kız
 Carl "Alfalfa" Switzer ---> Freddie
 Max Wagner ---> Nick'in Barındaki kasiyer
 Tom Fadden (adı geçmiyor) ---> Köprü görevlisi
 Stanley Andrews (adı geçmiyor) ---> Mr. Welch
 Ellen Corby (adı geçmiyor) ---> Bayan Davis

 Ödüller ve Adaylıklar 
"It's a Wonderful Life" Los Angeles'ta yayınlanmadan önce, Liberty Films geniş kapsamlı bir tanıtım kampanyası düzenledi. Bu kampanya, her gün filmde yer alan oyunculardan birini vurgulayan bir günlük reklam içeriyordu ve eleştirmenlerin yorumlarını içeriyordu. Jimmy Starr, "Eğer bir Oscar olsaydım, Academy Awards gecesi It's a Wonderful Life'la birlikte kaçardım" diye yazdı. New York Daily Times, filmi ve James Stewart'ın performansını Academy Award düşünmeye değer olarak ilan eden bir editöryal yayınladı.

It's a Wonderful Life, altı Akademi Ödülü adaylığı aldı:
+YılÖdülSonuçAday/Kazanan1946En İyi GörüntüKazanamadıLiberty Films 1946En İyi Yönetmen KazanamadıFrank Capra1946En İyi Erkek OyuncuKazanamadıJames Stewart1946En İyi KurguKazanamadıWilliam Hornbeck1946En İyi Ses KaydıKazanamadıJohn Aalberg1946Teknik Başarı ÖdülüKazandıRussell Shearman ve RKO Radio Pictures

 Filmin renkli versiyonları 
Orijinal olarak siyah beyaz çekilmiş bu film şimdiye kadar üç kez de renklendirilmiştir. İlk renklendirme işlemi 1986 'da Hal Roach Studios (Şimdiki adı Hallmark Entertainment), ikincisi 1989 'da Republic Pictures tarafından, sonuncusu ise 2007 yılında filmin şimdiki sahibi olan Paramount adına Legend Films tarafından yapılmıştır. İlk iki renklendirme pek başarılı değillerdi. Filmin özgünlüğünü zedelediği için o zaman hayatta olan Capra (ö.1991) ve Stewart (ö.1997) tarafından da sertçe eleştirildi. Ticari nedenlerle TV kanalları yine de renkli kopyalar için talepte bulunuyorlardı. Sonunda her iki renkli kopya da piyasadan çekildi. Üçüncü ve daha gelişmiş olan renkli kopya Sadece DVD setlerine koymak üzere bastırtıldı. Artık televizyonlarda sadece siyah beyaz orijinal kopyalar gösteriliyor.
küçükresim|sağ|upright=1.59|Filmden bir sahne

 Filmin Müzikleri 
 "Buffalo Gal (Won't You Come Out Tonight)" Yazan William Cool White
 "Adeste Fidelis (O Come All Ye Faithful)" Yazan Frederick Oakeley ve John Francis Wade
 "Charleston" Müzik James P. Johnson, Şarkı sözleri Cecil Mack
 "My Wild Irish Rose" Yazan Chauncey Olcott
 "The Wedding March" Beste Felix Mendelssohn-Bartholdy
 "I Love You Truly" Yazan Carrie Jacobs-Bond
 "This Is the Army, Mr. Jones" Yazan Irving Berlin
 "When Johnny Comes Marching Home Again" Yazan Patrick Gilmore
 "Hark! The Herald Angels Sing" Beste Felix Mendelssohn-Bartholdy, Şarkı sözleri Charles Wesley
 "Auld Lang Syne" Geleneksel İskoçya balladı, Şarkı sözleri Robert Burns
 "Twinkle, Twinkle, Little Star" Geleneksel şarkı
 "Vieni, vieni" Müzik Vincent Scotto, Seslendiren Tino Rossi

 Film hakkında notlar 
 Bağımsız bir filme göre çok pahalı bir prodüksiyon sayılır, filmin 3.7 Milyon dolarlık bir bütçesi vardı (üstelik 1946 yılının değeri ile). Oysa ilk etapta gişede sadece 3,3 Milyon dolar toplayabildi. Bu başarısızlığın bir sebebi de William Wyler 'ın bol Oscar'lı The Best Years of Our Lives (1946) filminden sadece bir hafta sonra gösterime girmesidir.
 Frank Capra'nın hem para yatırdığı, hem icracı prodüktörlüğünü yaptığı, hem senaryosuna katkıda bulunup aynı zamanda yönettiği ilk ve son film olmuştur.
 Capra'nın sıklıkla bu filminin en sevdiği filmi olduğunu söylediği rivayet edilir.
 2007 yılında "Amerikan Film Enstitüsü" bu filmi "Tüm zamanların en iyi filmleri" sıralamasında 20.ci sırada göstermiştir.
 "Şahane Hayat" her zaman IMDb'nin "en iyi 250 Film" listesine girmekte ve sıralamada sürekli olarak üst sıralarda yer almaktadır.
 Film en tanınmış "Noel Filmleri" arasındadır. ABD 'de her Noel zamanı birçok TV kuruluşu bu filmi yayınlamayı adet haline getirmişlerdir.

 Ayrıca bakınız 
 Film renklendirme

 Kaynakça 

 imdb linki 

 Dış bağlantılar 
 Filmden fotoğraflar   
 Türkçe bir inceleme 
 Filmin senaryosu  (İngilizce)


Kategori:1946 çıkışlı filmler
Kategori:1940'larda dramatik filmler
Kategori:Amerika Birleşik Devletleri fantastik dram filmleri
Kategori:Sinemaya uyarlanmış hikâyeler
Kategori:Film ödülü sahipleri
Kategori:Amerika Birleşik Devletleri Ulusal Film Arşivi filmleri
Kategori:Bağımsız filmler
Kategori:Konusu New York'ta geçen filmler
Kategori:Frances Goodrich'in senaryosunu yazdığı filmler
Kategori:Frank Capra'nın senaryosunu yazdığı filmler
Kategori:Frank Capra'nın yönettiği filmler
Kategori:Joseph F. Biroc'un görüntülediği filmler
Kategori:Dimitri Tiomkin'in müziğini yaptığı filmler
Kategori:Mezuniyet balosu filmleri
Kategori:Kaliforniya'da çekilmiş filmler
Kategori:Amerika Birleşik Devletleri romantik dram filmleri
Kategori:Amerika Birleşik Devletleri Noel filmleri
Kategori:Amerika Birleşik Devletleri yapımı siyah-beyaz filmler
Kategori:Amerika Birleşik Devletleri aile filmleri
Kategori:1940'larda İngilizce filmler
Kategori:Amerika Birleşik Devletleri alternatif tarih filmleri
Kategori:Amerika Birleşik Devletleri romantik fantezi filmleri