Danimarka hükümdarları listesi

Danimarka hükümdarları listesi Danimarka ülkesi üzerinde hüküm süren kral ve kraliçe unvanı taşımış kişilerin listesidir. Bu kral ve kraliçeler şöyle sıralanır:

 Danimarka Krallığı (1397'ye kadar)
 Danimarka ve Norveç ülkeleri arasında şahsi birlik (1380–1397)
 Kalmar Birliği  (1397–1536)
 Danimarka, Norveç ve İsveç Birliği  (1397–1523)
 Danimarka ve Norveç Birliği (1523–1536)
 Danimarka - Norvec Krallığı (1536–1814)
 Danimarka Krallığı (1814 - günümüz)
 İzlanda: (1380'dan itibaren Danimarka ve Norveç birliğinin bir parçası. 1918-1944 Bağımsız İzlanda devleti ama Danimarka Kralı'nin şahsen İzlanda hükümdarı olması. 1944'ten itibaren tam bağımsız cumhuriyet.) 
 Grönland: (1380'den itibaren Danimarka ve Norveç birliğinin bir parçası. Efektif olarak Danimarka Krallığı kontrolü 1721'de başladı. Danimarka Krallığı ülkesine resmen bağlanma. 1979 içislerinde tamamen özerklik. 2009 tam bağımsız ama Danimarka Kralı özel Grönland unvanı almadan devlet başkanı.) 
 Faroe Adaları: (1380'dan itibaren Danimarka ve Norveç birliğinin bir parçası olması. 1816-1948 Danimarka'nın bir ilçesi. 1948'de içişlerinde bağımsızlık)

Krallık 1660'a kadar hukuken seçimle hükümdar tayin edilmekteydi; ama gerçekte bir önceki kralın yaşayan en yaşlı oğlu veya erkek kardeşi kral seçilmekteydi. 1660'ta krallığın kalıtsal olduğu ve kralın mutlak ve sinirsiz hüküm yetkileri olduğu hukuken kabul edildi. 1448-1863 döneminde Danimarka Krallığı Oldenburg Hanedanı tarafından yönetilmiştir. 1863'ten sonra Danimarka Kralı II. Christian'dan itibaren krallık bu hanedanın bir alt sülalesi olan Schleswig-Holstein-Sonderburg-Glucksburg hanedanına geçmiştir. 1864'te kadar Danimarka Kralı Schleswig Dükü ve Holstein Dükü unvanlarını ve yetkilerini şahsen taşımıştır.

 Efsanevi Danimarka kralları 

Yaşlı Gorm (Gorm den Gamle)'dan önceki Danimarka kralları listesi yarı gerçek yarı efsanevidir. Elde bulunan kaynaklar ancak bazı krallar için aynı kişiyi nitelendirmektedir. Diğerleri için kaynaklar karmaşık ve birbirleri ile çelişkili "bilgiler" vermektedirler. Verilen liste belirli bir sıralamayı ve tarihleri gösterir ve değişik kaynaklarda değişik sıralamalar ve tarihler mevcuttur:

Ongendus (Angantyr): yak. 710
Harald, 9. yüzyıldaki olaylarla ilişkili olarak eski kral olarak anılmaktadır. Belki efsanevi olan "Harald Savaş-dışı" için bir modeldir.
Sigfred: 780'li yıllar–790'lı yıllar
Ragnar Lothbrok: 850'li yıllar
Güdfred: 804–810
Hemming: 810–811/812
Sigfred (Gudfred'in yeğeni) ve Anulo (Anlaufr) (Harald'in yeğeni). Taht için mücadeleye girişmiş ve ikisi de öldürülmüştür. Belki efsanevi olan "Sigurd Hring" için bir modeldir. yak. 812
Harald Klak ve erkek kardeşleri Ragnfrid ve Hemming Halfdansson: 812–813
Gudfred'in oğulları: 814–820'li yıllar
I. Horik: (814) 827–854
II. Horik: 850'li yıllar – 860'lı yıllar
9. yüzyıl sonları hükümdarları
Bağsecg: yak. 860s-871
Halfdan Ragnarsson: 871-877
Sigfred: yak. 873–891
Godfrid, Frisia Dükü: 880'li yıllar
Halga: 890'lı yıllar
İsveç "Oluf" hanedanı 10. yüzyıl başları
Olof "Atılgan"
Gyrd ve Gnupa
Sigtrygg Gnupasson
I. Hardeknud: 936–940

 Tarihsel Danimarka Kralları 

 Gorm Hanedanı 

 Hükümdar  Resim Doğumu  Evliliği  Ölümü Yaşlı Gorm(Gorm den Gamle)940–958 100px yak. 900 Danimarkalı I. Hardeknud'un oğlu Thyra4 çocuk yak. 958 I. Harald Mavi diş(Harald Blåtand)958–985/86 100px yak. 925Gorm Yaşlı ile Thyra'nın oğlu (1) İsveçli Gyrid yak. 9504 veya 6 çocuk(2) Obotritesli Toveyak. 970çocuksuz 1 Kasım 985Jomsborgyaş yak. 50-60 I. Sweyn Çatalsakal(Svend Tveskæg)986–1014  100px yak. 960I. Harald Mavi diş ile İsveçli Gyrd'ın oğlu (1 ve 2 Wendenli Gunhild veya Sigrid "Kibirli" 8 veya daha fazla sayıda çocuk  3 Şubat 1014Gainsborough, Lincolnshire yaş 53–54 Harald Svendsen1014–1018 100px ?Çatalsakal Sweyn ve Wendenli Gunhild'in veya Sigrid "Kibirli"'nin en büyük oğlu bilinmiyor yak. 1018 Knud(Knud den Store) veya "(Canute)"1018–1035 100px yak. 985/95Çatalsakal Sweyn ve Wendenli Gunhild'in veya Sigrid  "Kibirli"'nin küçük oğlu (1)Northamptonlu Ælfgifu iki çocuk(2) Normandili Emma2/31 Temmuz 1017iki çocuk 12 Kasım 1035Shaftesburyyaş yak. 40-50 Hardeknud(Hardecanute)1035–1042 100px yak. 1020İngiltereKnud ve Normandili Emma'nın oğlu  evlenmedi 8 Haziran 1042Lambethyaş 21–22

 Güzel Saçlılar Hanedanı 

 Hükümdar  Resim Doğumu  Evliliği  Ölümü Magnus "İyi"(Magnus den Gode)1042–1047 100px yak. 1024Norveç kralıII. Olaf ve Alfhild'in evlilik dışı çocuğu Hiç evlenmedi 25 Ekim 1047Sjællandyaş 23

 Estridsen Hanedanı 

 Hükümdar  Resim Doğumu  Evliliği  Ölümü II. Sweyn Estridsson(Svend Estridsen)1047–1076 100px yak. 1019İngiltere Ulf Jarl ve Estrid Svendsdatter'in oğlu (1) İsveçli Gydayak. 1048(2) Gunnhildr Sveinsdóttiryak. 1050 28 Nisan 1076Søderupyaş 57–58  III. Harald(Harald Hén)1076–1080 100px yak. 1040II. Svend'in evlilik dışı oğlu Margareta Hasbjornsdatterçocuksuz 17 Nisan 1080yaş 40 IV. Knud Kutsal(Knud den Hellige)1080–1086  100px yak. 1042II. Svend'in evlilik dışı oğlu Flandralı Adelayak. 10803  çocuk 10 Temmuz 1086St. Alban's Manastırıyaş  43–44 Olaf Açlık(Oluf Hunger)1086–1095 100px yak. 1050II. Svend'in evlilik dışı oğlu Norveçli Ingegerd yak. 10701 kız çocuk 18 Ağustos 1095yaş  44–45 I. Erik (Her zaman İyi)(Erik Ejegod)1095–1103 100px yak. 1050SlangerupII. Svend'in evlilik dışı oğlu Boedil Thurgotsdatter 1086'den önce 1 erkek çocuk 10 Temmuz 1103Paphos, Kıbrısyaş  42–43 Niels1104–1134 100px yak. 1065II. Svend'in evlilik dışı oğlu (1) Margaret Fredkullayak. 11052 erkek çocuk(2) Margaret Fredkullac. 1130çocuksuz 25 Haziran 1134Schleswigyaş  68–69 II. Erik Hatırlanan(Erik Emune)1134–1137 100px yak. 1090I. Erik'in evlilik dışı oğlu Kievli Malmfredyak. 1130çocuksuz 18 Temmuz 1137Urnehovedyaş 46–47 III. Erik Kuzu(Erik Lam)1137–1146(tahttan feragat etme) 100px yak. 1120Hakon Sunnivasson ve Ragnhild Eriksdatter'in oğlu Salzwedelli Lutgardyak. 1144çocuksuz 27 Ağustos 1146St. Knud Manastırı, Odenseyaş 25–26 III. Sweyn Grathe(Svend Grathe)1146–1157 100px yak. 1125II. Erik'in evlilik dışı oğlu Meissenli Adelac. 11522 çocuk 23 Ekim 1157Grathe Heath Muharebesiyaş  31–32 V. Knud(Knud 5.)1146–1157 100px yak. 1129I. Magnus ve Polonyalı Richeza, İsveç Kraliçesi'nin en büyük oğlu İsveçli Helenayak. 1156çocuksuz 9 Ağustos 1157Roskildeyaş 27–28 I. Valdemar Büyük(Valdemar den Store)1146–1182 100px 14 Ocak 1131Knud Lavard ve Kievli İngeborg'un tek oğlu Minskli Sophiayak. 1157Viborg Katedrali8 çocuk 12 Mayıs 1182Vordingborg Şatosuyaş 51 VI. Knud(Knud 6.)1182–1202 100px yak. 1163I. Valdemar ve Minskli Sophia'nın en büyük oğlu Bavyeralı Gertrude Şubat 1177Lund Katedraliçocuksuz 12 Kasım 1202yaş 38–39 II. Valdemar Muzaffer(Valdemar Sejr)1202–1241 100px 9 Mayıs/28 Haziran 1170I. Valdemar ve Minskli Sophia'nın ikinci oğlu (1)Bohemyalı Dagmaryak. 1205Lübeck1 erkek çocuk(2)Portekizli Berengaria18/24 Mayıs 12144 çocuk  28 Mart 1241Vordingborg Şatosuyaş  70 Valdemar Genç(Valdemar den Unge)1215–1231 110px yak. 1209II. Valdemar ve Bohemyalı Dağmar'ın tek oğlu Portekizli Eleanor24 Haziran 1229Ribe Katedrali1 çocuk 28 Kasım 1231Refsnaesyaş 21–22 IV. Erik Ploughpenny(Erik Plovpenning)1232–1250 100px yak. 1216II. Valdemar  ve Portekizli Berengaria'nın en büyük oğlu  Saksonyalı Jutta17 Kasım 12396 çocuk  9 Ağustos 1250Schlei üzerinde yaş  33–34 Abel1 Kasım1250–1252 100px yak. 1218II. Valdemar Portekizli Berengaria'nın ikinci oğlu  Holsteinli Matilda25 Nisan 1237Schleswig Katedrali4 çocuk 29 Haziran 1252Eiderstedtyaş 33–34 I. Christopher(Christoffer 1.)25 Aralık1252–1259 100px yak. 1219II. Valdemar ve Portekizli Berengaria'nın üçüncü oğlu  Margaret Sambiriayak. 12485  çocuk 29 Mayıs 1259Ribeyaş  39–40 V. Erik Klipping(Erik Klipping)1259–1286 100px yak. 1249I. Christopher ve Margaret Sambiria'nın en büyük oğlu  Brandenburglu Agnes11 Kasım 1273Schleswig Katedrali7 çocuk 22 Kasım 1286Fınderupyaş  36–37 VI. Erik Menved(Erik Menved)1286–1319 100px yak. 1274V. Erik ve Brandenburglu Agnes'in en büyük oğlu  İsveçli İngeborg MagnusdotterHaziran 1296Kärnan Şatosu14 çocuk 13 Kasım 1319Roskildeyaş  44–45 II. Christopher(Christoffer 2.)25 Ocak1320–1326(Tahttan indirilme) 100px 29 Eylül 1276V. Erik ve Brandenburglu Agnes'in ikinci oğlu  Pomeranyalı Euphemiayak. 13006 çocuk 2 Ağustos 1332Nykøbing Şatosuyaş 55 Erik Christoffersen(Erik Christoffersen)1321-1326(Tahttan indirilme) 100px yak. 1307II. Christopher ve Pomeranyalı Euphemia'nın en büyük oğlu Holstein-Rendsburglu Elizabeth1330çocuksuz 1332 başıyaş yak. 25 III. Valdemar(Valdemar 3.)1326–1329(Tahttan indirilme) 100px yak. 1314II. Erik, Schleswig Dükü ve Holsteinli Adelaide'nin tek oğlu  Schwerinli Richardis, Schleswig Düşesi2 erkek çocuk yak. 1364yaş  49–50 II. Christopher(Christoffer 2.)1329-1332(tekrar tahta çıkarılma) 100px 29 Eylül 1276V. Erik ve Brandenburglu Agnes'in ikinci oğlu Pomeranyalı Euphemiayak. 13006 çocuk 2 Ağustos 1332Nykøbing Șatosuyaş  55 Erik Christoffersen(Erik Christoffersen)1329-1332 100px yak. 1307II. Christopher ve Pomeranyalı Euphemia'nın en büyük oğlu Holstein-Rendsburgli Elizabeth1330çocuksuz 1332 başıyaş yak. 25 Kral bulunmayan dönem (1332–1340) IV. Valdemar Atterdag(Valdemar Atterdag)21 Haziran1340–1375 100px yak. 1320II. Christopher ve Pomeranyalı Euphemia'nın üçüncü oğlu Schleswigli Helvigyak. 1340Sønderborg Şatosu6 çocuk 24 Ekim 1375Gurre Şatosuyaş 54–55

 Bjelbo Hanedanı 

 Hükümdar  Resim Doğumu  Evliliği  Ölümü II. Olaf (Danimarka kralı)(Oluf 2.)3 Mayıs1376–1387 100px Aralık 1370Akershus KalesiVI. Haakon ve Danimarkalı Margaret'ın tek oğlu evlenmedi 23 Ağustos 1387Falsterbo Kalesiyaş 16

 Estridsen Hanedanı 

 Hükümdar  Resim Doğumu  Evliliği  Ölümü I. Margaret(Margrete 1.)1376–1412 (de facto) 100px yak.  1353Vordingborg ŞatosuIV. Valdemar ve Schleswigli Helvig'ın en küçük kızı Norveç Kralı VI. Haakon9 Nisan 1363Our Lady Kilisesi1 erkek çocuk 28 Ekim 1412Flensburg Fiyordu'nda bir gemideyaş 58–59

 Pomerenya Hanedanı
 Hükümdar  Resim Doğumu  Evliliği  Ölümü VII. Erik(Erik af Pommern)17 Haziran1397-1439(tahttan indirildi) 100px yak. 1381/82Rugenwalde ŞatosuVII. Wartislaw, Pomeranya Dükü ve Mecklenburg-Schwerinli Mary'nin tek oğlu  İngiltereli Philippa26 Ekim 1406Lund Katedraliçocuksuz 3 Mayıs 1459Rugenwalde Şatosuyaş 76–78

 Palatınate-Neumarkt Hanedanı 

 Hükümdar  Resim Doğumu  Evliliği  Ölümü III. Christopher(Christoffer af Bayern)9 Nisan 1440–5/6 Ocak 1448 100px 26 Şubat 1416Neumarkt in der OberpfalzJohn, Neumarkt Palatinate Kontu ve Pomeranyalı Catherine'in beşinci oğlu  Brandenburglu Dorothea 12 Eylül 1445Kopenhagçocuksuz 5/6 Ocak 1448Kärnan Şatosuyaş 31

 Oldenburg Hanedanı 

 Hükümdar  Resim Doğumu  Evliliği  Ölümü I. Christian28 Eylül 1448–21 Mayıs 1481 100px Şubat 1426OldenburgDietrich, Oldenburg Kontu ve Schauenburglu Helvig'ın en büyük oğlu Brandenburglu Dorothea 28 Ekim 1449Kopenhag Our Lady Kilisesi5 çocuk 21 Mayıs 1481Kopenhag Şatosuyaş 55 Johan(Hans)1481–1513 100px Şubat 1455Aalborghus ŞatosuI. Christian ve Brandenburglu Dorothea üçüncü oğlu Saksonyalı Christina 6 Eylül 1478Kopenhag5 çocuk 20 Şubat 1513Aalborghus Şatosuyaş 58 II. Christian1513–1523(tahttan indirildi) 100px 1 Temmuz 1481Nyborg ŞatosuHans ve Saksonyalı Christina ikinci oğlu Avusturyalı Isabella12 Ağustos 1515Kopenhag6 çocuk 25 Ocak 1559Kalundborg Şatosuyaş 77 I. Frederik1523–1533 100px 7 Ekim 1471Haderslevhus ŞatosuI. Christian ve Brandenburglu Dorothea'nın dördüncü oğlu (1) Brandenburglu Anna 10 Nisan 1502Stendal2 çocuk(2) Pomeranyalı Sophie 9 Ekim 1518Kiel Kalesi6 çocuk 10 Nisan 1533Gottorp Şatosuyaş 61 Kral bulunmayan dönem (1533–1534) III. Christian4 Temmuz1534-1559 100px 12 Ağustos 1503Gottorf SatosuI. Frederik ve Brandenburglu Anna'nın tek oğlu Saxe-Lauenburglu Dorothea29 Ekim 1525Lauenburg Şatosu5 çocuk 1 Ocak 1559Koldinghus Şatosuyaş 55 II. Frederik1559–1588 100px 1 Temmuz 1534Haderslevhus ŞatosuIII. Christian ve Saxe-Lauenburglu Dorothea'nın en büyük oğlu  Mecklenburg-Gustrowlu Sophie20 Temmuz 1572Kopenhag8 çocuk 4 Nisan 1588Antvorskov Şatosu]yaş 53 IV. Christian1588–1648 100px 12 Nisan 1577Frederiksborg SarayıII. Frederik ve Mecklenburg-Gustrowlu Sophie'nin en büyük oğlu (1) Brandenburglu Anne Catherine27 Kasım 1597Haderslevhus Şatosu7 çocuk(2) Kirsten Munk31 Aralık 1615Kopenhag12 çocuk 28 Şubat 1648Rosenborg Şatosuyaş 70 III. Frederik1648–1670 100px 18 Mart 1609Haderslevhus ŞatosuIV. Christian ve Brandenburglu Anne Catherine üçüncü oğlu Brunswick-Luneburglu Sophie Amalie1 Ekim 1643Glucksburg Şatosu8 çocuk 9 Şubat 1670Kopenhag Şatosuyaş 60 V. Christian9 Şubat 1670–25 Ağustos 1699 100px 15 Nisan 1646Duborg ŞatosuIII. Frederik ve Brunswick-Luneburglu Sophie Amalie'nin en büyük oğlu Hesse-Kasselli Charlotte Amalie25 Haziran 1667Nykøbing Şatosu8 çocuk 25 Ağustos 1699Kopenhag Şatosuyaş 53 IV. Frederik25 Ağustos 1699–12 Ekim 1730 100px 11 Ekim 1671Kopenhag Şatosu V. Christian ve Hesse-Kasselli Charlotte Amalie'nin en büyük oğlu (1) Mecklenburg-Gustrowlu Louise5 Aralık 1695Kopenhag5 çocuk(2) Elisabeth Helene von Vieregg6 Eylül 17031 erkek çocuk(3) Anne Sophie Reventlow4 Nisan 1721Kopenhag3 çocuk 12 Ekim 1730Odense Sarayıyaş 59 VI. Christian12 October 1730–6 August 1746 100px 30 Kasım 1699Kopenhag ŞatosuIV. Frederik ve Mecklenburg-Gustrowlu Louise'in ikinci oğlu  Brandenburg-Kulmbachlı Sophia Magdalene7 Ağustos 1721Pretzsch Şatosu, Wittenberg3 çocuk 6 Ağustos 1746Hirschholm  Sarayıyaş 46 V. Frederik6 Ağustos 1746–14 Ocak 1766 100px 31 Mart 1723Kopenhag ŞatosuVI. Christian ve Brandenburg-Kulmbachlı Sophia Magdalene'in tek oğlu (1) Britanyalı Louise11 Aralık 1743Altona, Hamburg5 çocuk(2) Brunswick-Wolfenbuttelli Juliana Maria8 Temmuz 1752Frederiksborg Sarayı1 erkek çocuk 14 Ocak 1766Christiansborg Sarayıyaş 42 VII. Christian14 Ocak 1766–13 Mart 1808 100px 29 Ocak 1749Christiansborg SarayıV. Frederik ve Britanyalı Louise ikinci oğlu Gallerli Caroline Matilda8 Kasım 1766Christiansborg  Sarayı2 çocuk 13 March 1808Rendsburgyaş 59 VI. Frederik13 Mart 1808–3 Aralık 1839 100px 28 Ocak 1768Christiansborg SarayıVII. Christian ve Gallerli Caroline Matilda'nın tek oğlu Hesse-Kasselli Marie Sophie31 Temmuz 1790Gottorf Șatosu8 çocuk 3 Aralık 1839Amalienborg Sarayıyaş 70 VIII. Christian3 Aralık 1839–20 Ocak 1848 100px 18 Eylül 1786Christiansborg SarayıFrederik (Danimarka prensi) ve Mecklenburg-Schwerinlu Düşes Sophia Frederica'nın en büyük oğlu (1) Mecklenburg-Schwerinli Düşes Charlotte Frederica21 June 1806Ludwigslust Șatosu1 erkek çocuk(2) Schleswig-Holstein-Sonderburg-Augustenburglu Caroline Amalie22 Mayıs 1815Augustenborg Sarayıçocuksuz 20 Ocak 1848Amalienborg Sarayıyaş 61 VII. Frederik20 Ocak 1848–15 Kasım 1863 100px 6 Ekim 1808Amalienborg SarayıVIII. Christian and  Mecklenburg-Schwerinli Düşes Charlotte Frederica'in ikinci oğlu (1) Danimarkalı Prenses Vilhelmine Marie1 Kasım 1828Christiansborg Sarayıçocuksuz(2)Mecklenburg Düşesi Caroline10 Haziran 1841Neustrelitzçocuksuz(3) Louise Rasmussen7 Ağustos 1850Frederiksborg Sarayıçocuksuz 15 Kasım 1863Glucksburg Şatosuyaş 55

 Schleswig-Holstein-Sonderburg-Glucksburg hanedanı 

 Hükümdar  Resim Doğumu  Evliliği  Ölümü Biyografi IX. Christian15 Kasım 1863–29 Ocak 1906 100px 8 Nisan 1818Gottorf ŞatosuFriedrich Wilhelm, Schleswig-Holstein-Sonderburg-Glucksburg Dükü ve Prenses Hesse-Kasselli Louise Caroline'in dördüncü oğlu Hesse-Kasselli Louise26 May 1842Amalienborg Sarayı6 çocuk 29 Ocak 1906Amalienborg Sarayıyaş 87 VIII. Frederik29 Ocak 1906–14 Mayıs 1912 100px 3 Haziran 1843Sarı Saray, KopenhagIX. Christian  ve Hesse-Kasselli Louise'in en büyük oğlu  İsveçli Louise28 Temmuz 1869Stockholm8 çocuk 14 Mayıs 1912Jungfernstieg park, Hamburgyaş  68 X. Christian 14 Mayıs 1912–20 Nisan 1947 100px 26 Eylül 1870Charlottenlund SarayıVIII. Frederick ve İsveçli Louise'in en büyük oğlu Mecklenburg-Schwerinli Alexandrine26 Nisan 1898Cannes2 erkek çocuk 20 Nisan 1947Amalienborg Sarayıyaş 76 IX. Frederik20 Nisan 1947–14 Ocak 1972 100px 11 Nart 1899Sorgenfri SarayıX. Christian ve Mecklenburg-Schwerinli Alexandrine'in en büyük oğlu İsveçli İngrid24 Mayıs 1935Storkyrkan Katedrali, Stockholm3 kız çocuk 14 Ocak 1972Amalienborg Sarayıyaş 72 II. Margrethe14 Ocak 1972–14 Ocak 2024 100px 16 Nisan 1940Amalienborg SarayıIX. Frederik ve İsveç Prensesi Ingrid'in büyük kızı Hans Kongelige Højhed Henrik10 Haziran 1967Holmens Kilisesi, Kopenhag2 erkek çocuk YaşıyorX. Frederik14 Ocak 2024–  100px 29 Mayıs 1968 Amalienborg SarayıII. Margrethe ve Hans Kongelige Højhed Henrik'in büyük oğlu Mary Donaldson14 Mayıs 2004Kopenhag Katedrali, Kopenhag2 Kız 2 Erkek çocuk Yaşıyor

 Kaynakça 

 Dıș bağlantılar 

 * 

#
Kral
Kategori:Hükümdar listeleri