Humoral Patoloji Teorisi

Humoral Patoloji Teorisi ya da Hıltlar Teorisi, Antik Yunan ve Roma tıpçıları ve filozoflarınca insan bedenini oluşturan ve hastalıkların ilişkilendirildiği dört bedensel unsura dayalı tıp teorisi.

Ondokuzuncu yüzyıl tıp araştırmalarına kadar Avrupalı doktorlarca yaygın kabul görmüş bir teoridir. M.Ö. 4. yüzyılda Eski Yunan'da ortaya çıkan Aristo felsefesi, hastalıkların nedenlerini insan bedenindeki açık renkli safra, koyu renkli safra, kan ve mukusun bileşimindeki uyumsuzlukla açıklamaya çalışmıştır. Hipokrat'ın hümoral pa­tolojisinin temelini, eski Mısır'a kadar gitmekte olan ahlât-ı erbaa oluşturmaktadır. Mısırlı hekimler, hastalık sebebi olarak bünyedeki kan, balgam, kara safra ve sarı safradan ibaret dört sıvının kirlenmesi­ni gösterirlerdi. Bundan dolayı tedavide kirli sıvıların boşaltılması (kan almak, müshil vermek vb.) yoluna gidilirdi. Eski Yunan'da Hipokrat (m.ö. V. asır) ahlat nazariyesini geliştirmiş ve bu anlayış XIX. yüzyıla kadar tesirini sürdürmüş­tür. Tabiat alemindeki oluşma ve bozul­mayı meydana getiren dört unsurun in­san bedenindeki karşılığı olarak düşü­nülen dört sıvı Hipokrat'ın hümoral pa­tolojisinin temelini teşkil etmiştir. Böylece "Hümoral patoloji" düşüncesi doğmuştur. İslam tıbbı da Antik Yunan'da doğmuş olan bu tıp teorisini büyük ölçüde benimsemiş ve geliştirmiştir. İslam tıp teorisinde Humoral Patoloji Teorisi'nin genel unsurları aşağıdaki çizelgede gösterilmiştir.

 Dört Unsur  Hava  Ateş  Toprak  Su   Dört Hılt (sıvı) Kan  Sarı safra  Kara safra  Balgam  Organı Kalp-Akciğer Karaciğer-Öd Dalak-Mide Beyin  Mevsimi İlkbahar Yaz Sonbahar Kış Yaş dönemi  Çocukluk  Gençlik  Erişkinlik  İhtiyarlık  Fiziksel özelliği  Nemli-Sıcak  Kuru-Sıcak  Kuru-Soğuk  Nemli-Soğuk  Rengi Kırmızı  Sarı  Siyah  Beyaz Tadı Tatlı  Acı  Ekşi  Tuzlu Zamanı Sabah Öğle İkindi Akşam Karakteri Sıcakkanlı Öfkeli  İçine kapanık Soğukkanlı  Burcu İkizler-Boğa-Koç  Başak-Aslan-Yengeç  Terazi-Akrep-Yay  Balık - Kova-Oğlak Musiki makâmı Şehnâz Isfahân Nevâ  Rast Hicaz Büzürk  Irak Bûselik Zengûle Hüseynî Uşşâk Nevrûz  Tedavisi Kuru, Sıcak İlaçlar  Nemli, Soğuk ilaçlar  Nemli, Sıcak İlaçlar  Kuru, Sıcak İlaçlar

 Ayrıca bakınız 
 Dört unsur
 Hipokrat
 İslam tıbbı

 Kaynakça 

Kategori:Antik Yunanistan'da tıp
Kategori:Dört unsur
Kategori:Yürürlükte olmayan tıbbi teoriler