Élan vital

Élan vital, Bergson'un yaşamın canlılığını dillendirirken ortaya attığı Fransızca bir kavramdır. Yaşam atılımı olarak tercüme edilmesi mümkündür. Buna göre yaşam maddeye tahakküm kurar, kurmak zorundadır yoksa bu durum bir kayma yaratır. Südur nazariyesini andırır biçimde sürekli bir varoluşu içerir ancak tam olarak südur denemez. Devinim bakımından süduru andırır zira gelişimi maddeye bağlı değildir ve bir çeşit patlama yoluyla gerçekleşir, varlık bakımından ise südurla alakası yoktur zira Spinoza'nın Töz'üne benzer biçimde eski yunan felsefesinden tevarüs ettirilen şeylerin "kendi içinde" olanını andırır. Buna göre varlık anlaşılıp açıklanması bakımından kendinden başka hiçbir şeye muhtaç değildir. Tüm bunlar elan vital kavramını özdeşlik kurabileceği farklı kavramlarla anlamak için hatırlatılmıştır. Oysaki elan vital bunlardan farklıdır ve tümüyle Bergson'a ait bir felsefenin üretimidir.

Kategori:Metafizik kavramları
Kategori:Dirimselcilik