Zhou Hanedanı

Zhou Hanedanı (; Çince telaffuz: Cou Çav); Çin tarihinde MÖ 1122'den MÖ 256 yılına kadar hüküm süren kraliyet hanedanı. Çin tarihindeki Zhou Hanedanı, diğer tüm hanedanlardan daha uzun süre hüküm sürmüştür. Bu hanedandan önce Çin'in yönetici hanedanı; Shang Hanedanı idi ve Çin Hanedanı'nı bu hanedan takip etmiştir.

Zhou Hanedanı'nın Çin'i siyasî ve askerî kontrolü; önce MÖ 1046'dan MÖ 771'e kadar Ji () soyadı ile anılan hükümdarlar tarafından yönetilen Batı Çu hanedanı döneminde sağlanmıştır. Zhou Hanedanı liderleri, göstermelik yönetici olan kral (vang) olarak hüküm sürmekte iken merkezî, politik ve siyasî kontrol; İlkbahar ve Sonbahar Dönemi adı ile anılan MÖ 722-MÖ 481 arası dönemde kaybolması süreci devam etmiştir. Savaşan Devletler Çağı adıyla anılan bu dönemde Çin 170 küçük devlete bölünmüş; bu küçük devletler arasında meydana gelen savaş ve istilâlar yaşanmıştır. Bu "Savaşan Devletler Çağı" döneminde bile, MÖ 771'den MÖ 256'ya kadar Zhou Hanedanına bağlı Ji () soyadlı hükümdarlar tarafından yönetilen Doğu Çu devletini 500 yıl daha yönetmişlerdir. "Savaşan Devletler Çağı"; bu küçük devletlerden, ilk Çin İmparatoru kabul edilen Çin Şi Huang'nin yönettiği Çin Devleti'nin gücünü artırıp diğer savaşan devletleri kendi idaresi altına alarak MÖ 221'de Çin Hanedanı hakimiyeti altında Çin İmparatorluğu'nu kurması ile son bulmuştur. Fakat bu tarihten 31 yıl önce Çiu Hanedanı'nın zaten ismen Zhou Hanedanı kralı olan "Kral Nan"'ın hükmetme gücünün resmen son bulduğu kabul edilmektedir.

Alman dil bilimcisi ve ırk bilimcisi olan Wolfram Eberhard'a göre, Chou hanedanı Türk kökenlidir.W. Eberhard, "Çin Tarihi", Ankara 1947, s.33. Yrd. Doç. Dr. Hasan Bahar: "Türkistan'ın coğrafi konumu ve ilkçağ kaynaklarına göre tarihi", s. 240. 'Şevket Koçsoy, "Türk Tarihi Kronojojisi", Türkler, C. I., Yeni Türkiye, Ankara, 2002, s. 73.Özkan Ezgi, Orta Asya'nın En Eski Kültürleri ve Çin Medeniyeti ile İlişkileri, C. I., Yeni Türkiye, Ankara, 2002, ss. 467 - 469.Emel Esin, İç Asya'da Milattan Önceki Bin Yılda Türklerin Atalarına Atfedilen Kültürler, C. I., Yeni Türkiye, Ankara, 2002, s. 498.

Çu hanedani döneminde Çin'de demirin kullanımı başlamış, ayrıca birçoklarına göre Çin tunç eşya yapımı bu dönemde doruk noktasına ulaşmıştır. Hanedanı aynı zamanda yazının; antik hâlinden -ki bunun örnekleri Batı Çu tunç kitabelerinde bulunabilir- çağdaş yazım şeklinin başlangıcına, geç Muharip Devletler Dönemi'ndeki arkaik klerik yazı formuna doğru değişim geçirdiği dönemi de kapsamaktadır.

Zhou Hanedanı döneminde, MÖ 6. yüzyılda, Çin felsefesinin kökenleri ortaya çıkmıştır. Daha sonraki nesillere etki edecek önemli Çin filozoflarından Konfüçyüs (Kong Fuzi'', Konfüçyüscülüğün kurucusu) ve Laozi (Taoculuğun kurucusu) bu dönemde yaşamıştır. Yine bu dönemde ortaya çıkan diğer filozoflar, kuramcılar ve düşünce ekolleri şunlardır: Mozi (Mohizmin kurucusu), Mengzi (tanınmış bir Konfüçyüscü), (Çin Hanedanı temel felsefesi olan) Çin legalizminin gelişimine öncülük eden Şang Yang ve Han Feizi ve döneminin en önemli entelektüeli, Çin entelektüel yaşamının kendi dönemindeki merkezi olduğu ve hatta Mengzi gibi ikonik entelektüel figürlerden daha çok önem ve ün kazanmış olduğu iddia edilen Xunzi.Schirokauer & Brown 2006. "A Brief history of Chinese civilization: second edition" Wadsworth, a division of Thomson Learning, pp.25-47
küçükresim|upright=0.91|Chou Hanedanı döneminde Çin

 Zhou Hanedanı kralları 
 Şahsî ismi Tahttaki ismi Hükmettiği yıllar1 En yaygın kullanılan ismiJi Fa姬發 Wuwang武王 MÖ 1046-MÖ 10431 Çu Vuvang(Chou Kralı Vu) Ji Song姬誦 Chengwang成王 MÖ 1042-MÖ 10211 Chou Chengwang(Chou Kralı Çeng) Ji Zhao姬釗 Kangwang康王 MÖ 1020-MÖ 9961 Chou Kangwang(Chou Kralı Kang) Ji Xia姬瑕 Zhaowang昭王 MÖ 995-MÖ 9771 Chou Zhaowang(Chou Kralı Zhao)Ji Man姬滿Muwang穆王MÖ 976-MÖ 9221Chou Muwang(Chou Kralı Mu)Ji Yihu姬繄扈Gongwang共王/龔王MÖ 922-MÖ 9001Chou Gongwang(Chou Kralı Gong)Ji Jian姬囏Yiwang懿王MÖ 899-MÖ 8921Chou Yiwang(Chou Kralı Yi)Ji Pifang姬辟方Xiaowang孝王MÖ 891-MÖ 8861Chou Xiaowang(Chou Kralı Xiao)Ji Xie姬燮Yiwang夷王MÖ 885-MÖ 8781Chou Yiwang(Chou Kralı Yi)Ji Hu姬胡Liwang厲王/剌王MÖ 877-MÖ 8411Chou Liwang(Chou Kralı Li)　Gonghe (naiblik)共和MÖ 841-MÖ 828GongheJi Jing姬靜Xuanwang宣王MÖ 827-MÖ 782Chou Xuanwang(Chou Kralı Xuan)Ji Gongsheng姬宮湦Youwang幽王MÖ 781-MÖ 771Chou Youwang(Chou Kralı You) Batı Chou'nun sonu / Doğu Chou'nun başlangıcıJi Yijiu姬宜臼Pingwang平王MÖ 770-MÖ 720Chou Pingwang(Chou Kralı Ping)Ji Lin姬林Huanwang桓王MÖ 719-MÖ 697Chou Huanwang(Chou Kralı Huan)Ji Tuo姬佗Zhuangwang莊王MÖ 696-MÖ 682Chou Zhuangwang(Chou Kralı Zhuang)Ji Huqi姬胡齊Xiwang釐王MÖ 681-MÖ 677Chou Xiwang(Chou Kralı Xi)Ji Lang姬閬Huiwang惠王MÖ 676-MÖ 652Chou Huiwang(Chou Kralı Hui)Ji Zheng姬鄭Xiangwang襄王MÖ 651-MÖ 619Chou Xiangwang(Chou Kralı Xiang)Ji Renchen姬壬臣Qingwang頃王MÖ 618-MÖ 613Chou Qingwang(Chou Kralı Qing)Ji Ban姬班Kuangwang匡王MÖ 612-MÖ 607Chou Kuangwang(Chou Kralı Kuang)Ji Yu姬瑜Dingwang定王MÖ 606-MÖ 586Chou Dingwang(Chou Kralı Ding)Ji Yi姬夷Jianwang簡王MÖ 585-MÖ 572Chou Jianwang(Chou Kralı Jian)Ji Xiexin姬泄心Lingwang靈王MÖ 571-MÖ 545Chou Lingwang(Chou Kralı Ling)Ji Gui姬貴Jingwang景王MÖ 544-MÖ 521Chou Jingwang(Chou Kralı Jing)Ji Meng姬猛Daowang悼王MÖ 520Chou Daowang(Chou Kralı Dao)Ji Gai姬丐Jingwang敬王MÖ 519-MÖ 476Chou Jingwang(Chou Kralı Jing)Ji Ren姬仁Yuanwang元王MÖ 475-MÖ 469Chou Yuanwang(Chou Kralı Yuan)Ji Jie姬介Zhendingwang貞定王MÖ 468-MÖ 442Chou Zhendingwang(Chou Kralı Zhending)Ji Quji姬去疾Aiwang哀王MÖ 441Chou Aiwang(Chou Kralı Ai)Ji Shu姬叔Siwang思王MÖ 441Chou Siwang(Chou Kralı Si)Ji Wei姬嵬Kaowang考王MÖ 440-MÖ 426Chou Kaowang(Chou Kralı Kao)Ji Wu姬午Weiliewang威烈王MÖ 425-MÖ 402Chou Weiliewang(Chou Kralı Weilie)Ji Jiao姬驕Anwang安王MÖ 401-MÖ 376Chou Anwang(Chou Kralı An)Ji Xi姬喜Liewang烈王MÖ 375-MÖ 369Chou Liewang(Chou Kralı Lie)Ji Bian姬扁Xianwang顯王MÖ 368-MÖ 321Chou Xianwang(Chou Kralı Xian)Ji Ding姬定Shenjingwang慎靚王MÖ 320-MÖ 315Chou Shenjingwang(Chou Kralı Shenjing)Ji Yan姬延Nanwang赧王MÖ 314-MÖ 256Chou Nanwang(Chou Kralı Nan)　Huiwang惠王MÖ 255-MÖ 249Chou Huiwang²(Doğu Chou Kralı Hui) 2 Ji ailesinden asilzadeler, başkentleri Luoyang'ın Kin güçlerine düşüşünden sonra, Kral Hui'yi Kral Nan'ın varisi, yeni kral olarak açıklamışlardır. Bununla birlikte Chou direnişi kısa sürmüştür ve dolayısıyla genelde Chou Hanedanının son kralının Kral Nan olduğu kabul edilir.

 Chou Hanedanı döneminden örnek sanat eserleri 

 Ayrıca bakınız 


 Kaynakça 


Kategori:Çin tarihindeki devletler
Kategori:Çin hanedanlıkları
Kategori:MÖ 2. binyılda Çin'de kurulan oluşumlar
Kategori:MÖ 11. yüzyılda kurulan oluşumlar
Kategori:MÖ 256
Kategori:Asya'daki eski monarşiler
Kategori:MÖ 3. yüzyılda varlığı sona eren bölgeler ve ülkeler