Selülaz

Selülaz, selülozu sindirmeye yarayan, mantarlar, bakteriler ve bazı protozoa türleri tarafından salgılanan bir tür enzim.

Selülaz ve hemiselülazlar birlikte bitkisel biyokütleyi daha küçük parçalara ayırırlar ve bunlar daha sonra α- ve β-glukozidazlar tarafından monomerlerine indirgenir. Selülazlar, selülozun β-1,4-glikozidik bağlarını parçalayabilir.

Mide enzimleri selülozu sindiremeyen otçul hayvanların bağırsaklarında yaşayan simbiyotik bakteriler tarafından üretilerek sindirime yardımcı olurlar. Selülaz insanlarda bulunmadığından insanlar selülozu sindiremezler ancak lifler halinde dışarı atabilirler.

 Türleri 
Selülazlar, selülozun parçaladıkları kısmına göre sınıflandırılır. Endoglukanazlar selüloz liflerini rastgele, ekzoglukanazlar açığa çıkan lif uçlarını daha küçük parçalar ortaya çıkacak şekilde keserler. β-glukozidaz ise bunları monomerlerine ayırır.

Bakterilerde selülozom olarak adlandırılan, birçok selülaz çeşidinin bir araya gelerek oluşturduğu yapılar vardır ve sindirilen maddelerin kolayca hücre içine alınabilmesi için bakteri duvarına bağlı bulunabilirler.

Bazı mantar türlerinde olduğu gibi selülaz bileşenleri hücre dışına da salgılanabilir.

 Endoglukanaz 
Endoglukanazlar genellikle selülozun düzensiz (kristal olmayan) kısımlarındaki liflerini keser ve serbest lif uçları ortaya çıkartır.

 Ekzoglukanaz 
Selülaz liflerinin serbest kalan indirgen veya indirgen olmayan uçlarını keserek küçük parçalar (dimer veya oligomer) açığa çıkartır.

 Sellobiyaz 
Sellobiyazlar (β-glukozidaz), dimerleri (veya oligomerleri) canlıların kullanabileceği monomerlere dönüştürür. Beta glukozidaz da denilen bu enzimin bazı türleri sadece sellobiyoz'u parçalamaz, ksilobiyoz gibi ürünleri de parçalar.

 Kullanım alanları 
Selülazlar, biyoyakıt üretimi(biyometan, etanol, biyohidrojen), pektinaz ve hemiselülaz ile birlikte yemek endüstrisinde, ürettiği şekerlerin etanole dönüştürülmesi ile kalitesiz malzemelerden kaliteli alkol yapımında, fitobezoarlara tedavide, eczacılık çalışmalarında, kağıt endüstrisinde, yer yer hayvan yemlerinde, tekstil endüstrisi ve deterjanlarda kullanıldıkları görülür.

Selülaz
Kategori:Selüloz