Köprülü, Göle

Köprülü, Ardahan ilinin Göle ilçesine bağlı bir köydür.

 Tarihçe 

Köprülü köyünün eski adı Koravank veya Koravenk'tir. Nitekim Çıldır Eyaleti cebe defterinde (1694-1732) Koravank (كوروانك) şeklinde kaydedilmiştir. 1886 tarihli Rus nüfus tespitinde Karavenk (Каравенк) ve 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde de Korevenk (قورەوەنك) olarak geçer.

Koravank veya Korevenk köyü, Orta Çağ'da Gürcistan'ı oluşturan tarihsel bölgelerden biri olan Kola'da yer alır. Nitekim bu bölgeyi Osmanlılar 16. yüzyılın ikinci yarısında Gürcülerden ele geçirmiştir. Köye dair eski kayıtlar olmasa da megalit yapı kalıntıları buranın çok eski yerleşim alanı olduğunu göstermektedir.2014 Yılı Tao-Klarceti Tarihi Eserleri Araştırma Gezisi Sonuçları (ტაო–კლარჯეთის ძეგლების 2014 წლის საკვლევი ექსპედიციების ანგარიშები), Tiflis, 2015,s. 152-153  ISBN 978-9941-0-7362-5

Koravank veya Korevenk köyünün adı, 1574 tarihli Osmanlı icmal defterinde "Kurvanek" şeklinde okunmuştur. Bu deftere göre köy Gürcistan Vilayeti içinde, Ardahan-i Küçük livasının Kuzey nahiyesine bağlıydı. Ardahan-i Küçük livası, Güney, Kuzey, Hoçvan ve Germücek nahiyelerinden oluşuyor ve Kuzey nahiyesi 121 köyü kapsıyordu.Yücel Öztürk, "527 numaralı Küçük Ardahan ve Kars livaları timar icmal defteri", 1992, s. 22.  Yüksek lisans tezi Köy 1588 tarihli Osmanlı mufassal defterinde de aynı idari konuma sahipti. Ancak köyün adı bu kez "Kuzvank" şeklinde okunmuştur. 1588 tarihinde Kuzey nahiyesinin köy sayısı 118 idi ve 59 köy boşalmıştı. Koravank meskun bir köydü ve nüfusu Müslümanlardan oluşuyordu.

Koravank veya Korevenk köyü, Çıldır Eyaleti'nin 1694-1732 dönemini kapsayan Osmanlı cebe defterinde Koravank (كوروانك) şeklinde geçer. Ardahan-i Küçük livasının Kuzey nahiyesine bağlı olan köyün hasılası Hicri 1137 (1724/1725) tarihinde 3.200 akçe idi ve burası Çelebi adında birine bırakışmıştı.

Koravank veya Korevenk köyü, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'nın ardından 1878 yılında imzalanan Berlin Antlaşması'yla savaş tazminatının bir parçası olarak Osmanlı Devleti tarafından Rusya'ya bırakıldı. Rus idaresinde köy, Ardahan sancağının Göle kazasına bağlıydı. Bu dönemde köyde Kürtler yaşıyordu ve Korevenk'in nüfusu 270 kişiden oluşuyordu. Korevenk'in nüfusu 1896 yılında 347 kişi, 1906 yılında 460 kişi olarak tespit edilmiştir.Candan Badem, Çarlık Yönetiminde Kars, Ardahan, Artvin, İstanbul, 2018, s. 113, ISBN 9786052100271. Nüfusun hızlı artmış olması, bu tarihlerde köye yeni nüfus yerleştirildiğini göstermektedir. Nitekim 1907 yılında Gürcü tarihçi ve arkeolog Ekvtime Takaişvili, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı sırasında Göle bölgesinde göç nedeniyle boşalmış köylere yeni nüfus yerleştirildiğini yazmıştır.

Koravank veya Korevenk köyü, Birinci Dünya Savaşı'nın sonunda Rusların bölgeden çekilmesinin ardından bir süre fiilen Ermenistan'ın sınırları içinde kaldı. 16 Mart 1921'de imzalanan Moskova Antlaşması uyarınca Korevenk Türkiye'ye bırakıldı.

Koravank veya Korevenk köyü, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Kars vilayetinin Göle kazasının Merdenik olarak bilinen merkez nahiyesine bağlıydı. 1940 genel nüfus sayımında "Koravek" adıyla aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 1.002 kişiden oluşuyordu.1940 Genel Nüfus Sayımı, Ankara, 1946, s. 351. Koravenk veya Korevenk Türkçe olmadığı için köyün adı 1959 yılında 7267 sayılı kanunla köyün ortasından geçen derenin üzerinde bulunan tahta köprüden dolayı Köprülü olarak değiştirilmiştir. 1965 genel nüfus sayımında Köprülü köyünün nüfusu 1.961 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde sadece 461 kişi okuma yazma biliyordu.1965 Genel Nüfus Sayımı, Ankara, 1968, s. 358.

Köprülü 1972'de belde statüsü kazandı. Beldedeki nüfusun 2 binin altına düşmesi üzerine yapılan halk oylamalarıyla 2004 yılında Dedeşen köyü ve 2008 yılında ise Durançam köyü Köprülü Beldesine mahalle olarak bağlandı. 2012'de nüfusu 2.078 olan belde, 2013'te nüfusu 2 binin altına düşünce köy oldu. 2015'te Kuzupınarı köyünü de mahalle olarak kapsamak suretiyle nüfus yeniden 2 binin üzerine çıktı ve Köprülü yeniden belediye statüsü aldı.

Köprülü köyü sınırları içinde iki megalit yapı kalıntısı bulunmaktadır. Bu kalıntılardan biri köyün 1,5 km kuzeydoğunda bulunmaktadır. İkinci kalıntı ise, köyün 3,3 km güneyinde yer alır. Bu kalıntının bulunduğu yer, Kalandari olarak bilinen terk edilmiş köyde bulunmaktadır.

 Coğrafya 
Köy, Ardahan il merkezine 68 km, Göle ilçe merkezine 23 km uzaklıktadır.

 Nüfusu 

Yıllara göre belde nüfus verileri 2020 2.069 2015 2.136 2012 2.078 2011 1.990 2010 2.017 2009 2.126 2008 2.313 2007 2.326 2000 1.649 1990 1.434 1985 2.247 1980 2.660 1965 2.050 1960 1.945

 Yönetim 
 Belediye başkanlığı 

 Seçildiği yıl Belediye başkanları 2019 Yücel Akkoç (AKP) 2009 Yıldırım Sarıkaya (DSP) 2004 Kemal Muhittinoğlu (AKP) 1999 Şerefeddin Karadoğan (ANAP) 1994 Mehmet Özçelik (DYP) 1989 Tahsin Sarıkaya (DSP) 1984 Şeref Özçelik (DYP)

Kaynakça 

 Dış bağlantılar 

 Köprülü Beldesi Resmi Sitesi 

Kategori:Göle belde ve köyleri
Kategori:Tao-Klarceti