Yapay uydu

Yapay uydular, insanoğlunun geliştirip Dünya'nın veya başka gezegenlerin yörüngesine yerleştirdiği uydulardır. Bu uydular genellikle yarı-bağımsız bilgisayar kontrollü sistemlerdir.

1957'de SSCB tarafından fırlatılan ilk yapay uydu olan Sputnik 1'den beri, binlerce yapay uydu Dünya'dan fırlatılmıştır. Bu uyduların her birinin belli bir amacı vardır. Yapay uyduların amaçlarından bazıları şunlardır:

 Haberleşme uyduları: TV, radyo, telefon gibi iletişim araçlarını kullanabilmek için uzaya gönderilmiş uydulardır. Modern haberleşme uyduları çoğunlukla "Molniya yörünge" veya "Alçak Dünya" yörüngelerini kullanırlar.
 Meteoroloji uyduları: Bu uydular dünyadaki meteorolojik olayları gözlemlemek için kullanılırlar.
 Anti-uydu silah sistemleri: "Katil uydular" olarak da bilinen bu uyduların amaçları düşman uydularını yok etmektir. Düşman uyduları vurmak için kinetik mermiler ya da enerji veya partikül silah sistemleri kullanırlar. Dünya yörüngesinde bu teknik alt sistemlere sahip bilinen bir uydu bulunmamaktadır. Ancak zaman zaman gündeme gelmektedir.
 Astronomi uyduları: Uzaydaki diğer gökcisimlerini gözlemek amacıyla kullanılırlar.
 Biyouydular (Biosatellites): Bilimsel amaçlarla canlı organizmalar taşıyan uydulardır.
 Minyatür uydular: Çok çeşitli amaçlarla kullanılabilen sıra dışı şekilde ufak cüsseli uydulardır. 500–100 kg arasında olanlara "miniuydu", 100–10 kg arasında olanlara "mikrouydu", 10 kg'dan daha hafif olanlara "nanouydu" denir.
 Navigasyon uyduları: Radyo sinyalleri vasıtasıyla dünya üzerindeki mobil cihazların yerlerini GPS sayesinde tespit etmeye yarayan uydulardır. Günümüzde uçaklarda, otomobillerde hatta elde kullanımı oldukça yaygınlaşmış olan sistem. sayesinde dünya üzerindeki konum birkaç metre hassasiyetiyle tespit edilebilir.
 Gözetleme uyduları (Reconnaissance satellites): Daha çok askeri gözetleme ve keşif amaçlarıyla kullanılan bu uyduların gerçek kabiliyetleri konusunda detaylı bir bilgi mevcut değildir. Bunun nedeni, bu sistemlere dair bilgilerin "çok gizli" gizlilik derecesinde olmasıdır.
 Yer gözlem uydusu: Bu uydular sivil gözlem amacıyla (çevre faciaları, harita yapımı vs.) kullanılan uydulardır.

küçükresim|STS-41-G üzerinde Dünya Radyasyon Bütçe Uydusu konuşlandırılması, Dünya'nın hava durumu ve iklimi hakkında veri toplar.
Dünya gözlem uyduları, uzaktan algılama olarak adlandırılan Dünya'yı izlemek ve araştırmak için tasarlanmıştır. Çoğu Dünya gözlem uydusu, yüksek veri çözünürlüğü için alçak Dünya yörüngesine yerleştirilir ancak bazıları kesintisiz kapsama alanı için Jeostatik yörünge yerleştirilir. Bazı uydular, tutarlı bir aydınlatmaya sahip olmak ve Dünya'nın tam bir görüntüsünü elde etmek için bir Güneşle eşzamanlı yörüngeye yerleştirilir.

Uyduların işlevlerine bağlı olarak, normal kamera, radar, lidar, fotometre veya atmosferik aletler olabilir. Yer gözlem uydusunun verileri en çok arkeoloji, haritacılık, çevresel izleme, meteoroloji ve keşif uygulamalarında kullanılır. 
2021 itibarıyla, 950'den fazla Dünya gözlem uydusu var ve en fazla sayıda uydu Planet Labs tarafından işletilir.

Meteoroloji uyduları, bulutları, şehir ışıklarını, yangınları, çevre kirlilik etkilerini, kutup ışıkları, kum ve toz fırtınaları, kar örtüsü, buz haritalaması, okyanus akıntısılarının sınırları, enerji akışlarını vb. İzler.

Çevresel izleme uyduları Dünya'nın bitki örtüsünü, atmosferik iz gaz içeriğini, deniz durumunu, okyanus rengini ve buz alanlarındaki değişiklikleri tespit edebilir. Zaman içindeki bitki örtüsü değişimlerini izleyerek, mevcut bitki örtüsü durumunu uzun vadeli ortalamasıyla karşılaştırarak kuraklıklar izlenebilir.NASA, Drought.  Retrieved on 4 July 2008  Antropojenik emisyonlar, troposferdeki NO2 ve SO2 verileri değerlendirilerek izlenebilir.

 Güneş enerjisi uyduları: Bu uydular güneş enerjisini dünya üzerindeki alıcılara yönlendirerek, alternatif enerji kaynağı olarak kullanılması planlanan uydulardır.
 Uzay istasyonları: Uzay istasyonları, üzerinde insanların yaşaması için inşa edilmiş yapılardır. Günümüzde bilimsel amaçlarla kullanılan bu yapılar astronotların yıllarca barınmasına imkân verebilmektedir. Bu istasyonlar uzay taşıtı değillerdir ve iniş-kalkış kabiliyetleri yoktur. Bu istasyonlara gidiş geliş diğer uzay taşıtları vasıtasıyla sağlanır.

 Yapay uyduları gözlemleme 
Bulutsuz bir gecede büyükçe yapay uyduları çıplak gözle görmek mümkündür. Bunları uçaklardan ayırmak çok kolaydır. Uçaklar geceleri yanıp sönen sarı-kırmızı, yeşil anti-çarpışma ve sis lambalarını yakarlar. Yapay uyduların parlaklığı ise yıldız gibidir. Akanyıldızlar gibi kayıp geçmezler, çok yavaş hareket ederler ve gök ufkunda kayboluncaya kadar görünürler. Ufukta dünyanın gölgesine geçtikleri için artık görünmez olurlar. En iyi göründükleri zaman, güneşin batışından az sonraki zamandır.

 Bağımsız uydu üretip gönderen ülkeler 
+ Bağımsız uydu üretip gönderen ülkelerOrder Bölge  İlk fırlatılma tarihi  Roket  Uydu  1   1957  Sputnik-PS  Sputnik 1   2   1958  Juno I  Explorer 1   3   1965  Diamant  Astérix   4   1970  Lambda-4S  Ōsumi   5   1970  Long March 1  Dong Fang Hong I   6   1971  Black Arrow  Prospero X-3  7   1980  SLV  Rohini   8   1988  Shavit Ofeq 1    —    1992  Soyuz-U     —    1992  Tsyklon-3 Strela (x3, Russian)   9   2009  Safir-2 Omid
|-
| scope="row" |  10
|align="left"|  || 2011 || Dnepr ||RASAT

 Kendi uydularını üretemeyen veya ürettiğine destek vermeyen ülkeler 
+ Başka ülkelere ihtiyaç duyan ülkeler (Yukarıdakilerin dışındakiler; Nijerya, Türkiye, İspanya, Yunanistan ...) Bölge  İlk fırlatılma tarihi  İlk uydu  2008 yılında yörüngedeki yükleri   ()  1957  (1992) Sputnik 1  (Cosmos-2175)  1398   1958  Explorer 1  1042   1962  Alouette 1  25   1964  San Marco 1 14    1965  Astérix  44   1967  WRESAT  11   1969  Azur 27    1970  Ōsumi  111   1970  Dong Fang Hong I  64   1971  Prospero X-3  25   1973  Intercosmos Kopernikus 500  ?   1974  ANS  5   1974  Intasat  9   1975  Aryabhata  34   1976  Palapa A1 10    1978  Magion 1  5   1981  Intercosmos Bulgaria 1300  1   1985  Brasilsat A1 11    1985  Morelos 1  7   1986  Viking  11   1988 Ofeq 1  7   1988 Astra 1A 15    1990 Lusat  10   1990 Badr-1 5   1992 Kitsat A 10   1993 PoSAT-1  1   1993 Thaicom 1  6   1994 Turksat 1A  5   1995 Sich-1 6   1995 FASat-Alfa 1   1996 MEASAT 4   1997 Thor 2 3   1997 Mabuhay 1 2   1998Nilesat 101  3   1998ST-1  1   1999ROCSAT-1     1999 Ørsted 3   1999SUNSAT 1    2000Saudisat 1A  12   2000Thuraya 1 3    2001Maroc-Tubsat 1    2002Alsat 1 1    2003Hellas Sat 2  2   2003Nigeriasat 1 2    2005  Sina-1  4   2006  KazSat 1  1   2006  BelKA  1   2007  Libertad 1 1    2008  VINASAT-1 1   2008  Venesat-1 1   2013  Azersat-1  1

 Ayrıca bakınız 
 Doğal uydu
 Dijital uydu
 Yapay uydu izlenimi

 Kaynakça