Güngör Dilmen

Güngör Dilmen Kalyoncu (27 Mayıs 1930, Tekirdağ - 8 Temmuz 2012, İzmir), Türk oyun yazarı, dramaturgdur.

Tarih ve mitolojiden esinlenerek çağın eleştirişini yapan eserler vermiş bir yazardır. Midas'ın kulakları, Ben Anadolu, Deli Dumrul, Canlı Maymun Lokantası en önemli eserlerindendir.

 Yaşamı 
küçükresim|Güngör Dilmen'in Doğançay Mezarlığındaki mezarı, 2024
Tekirdağ'da dünyaya geldi. Orta öğrenimini İstanbul'da İngiliz Ortaokulu'nda, liseyi Çapa Lisesi'nde tamamladı. Bir süre kimya öğrenimi aldıktan sonra İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Klasik Filoloji bölümüne geçti; 1960 yılında mezun oldu.

İlk şiiri 1956'da Yücel dergisinde yayımlandı. 1959'da Sinema - Tiyatro Dergisi'''nin açtığı yarışmada, tek perdelik Midas'ın kulakları adlı oyunu ile birincilik ödülünü kazanınca sesini duyurdu. Midas Üçlemesi adlı üçlemesinin ilki olan eser, aynı yıl Gençlik Tiyatrosu'nda, ertesi yıl da Ankara Devlet Tiyatrosu'nda sahnelendi.

Üniversite eğitimini tamamladıktan sonra 1961'de Fulbright bursu alarak ABD'ye gitti; Yale Tiyatro Okulu'nda rejisörlük, sahne ışığı, dekor gibi dallarla ilgilendi. Aynı yıl Tel Aviv'deki Habima Tiyatrosu'nun misafiri olarak bir süre için İsrail’e gitti, sonra Yunan hükümetinin yardımıyla Atina’da bir müddet kaldı ve Kraliyet Tiyatrosu'nda (bugün Ulusal Tiyatro) araştırmalar yaptı. ABD iken yazdığı Canlı Maymun Lokantası adlı oyunu, Halkevleri Genel Merkezi’nin Şinasi Efendi Tiyatro Ödülü’nü kazandı.

1964-1966 arasında İstanbul Belediye Şehir Tiyatrosu'nun ışıklandırma bölümünde çalıştı.1966'da İstanbul Radyosu'nda dramaturgluğa başladı.

1967 yılında bir Anadolu kadınının dramını anlatan Kurban adlı oyununu yazdı. Oyun, ilk kez Gülriz Sururi-Engin Cezzar Tiyatrosu tarafından sahnelendi. Midas Üçlemesinin ikinci oyunu “Midas'ın Altınları” (1969) Devlet Tiyatrosu sahnelerinde oynandı. 1970’te “Anzavur” adlı eseri ile katıldığı Yunus Nadi Senaryo Yarışması’nda birincilik ödülünü Oktay Arpacı ile paylaştı.

1971'de İngiltere'de Durham Üniversitesi'nde ders verdi. Midas Üçlemesinin üçüncü oyunu “Midas'ın Kördüğümü" 1975 devlet tiyatrosu tarafından sahnelendi.

1976-1980 arasında İstanbul Belediyesi Şehir Tiyatroları'nda dramaturgluk ve Araştırma-İnceleme Bölümü başkanlığı yaptı. 1982-83'te Anadolu Üniversitesi'nde ders verdi. Bunu Boğaziçi Üniversitesi, İstanbul Üniversitesi Konservatuvarı, Müjdat Gezen Sanat Merkezi'nde verdiği dersler izledi 1984 yılında oyuncu Yıldız Kenter'in önerisiyle kaleme aldığı Ben Anadolu adlı tek kişilik oyun, İngilizce, Almanca, Fransızca ve İtalyancaya da çevrilerek, yurt dışında ve yurt içinde çeşitli topluluklar tarafından sahnelendi.

Sinema filmi (İttihat ve Terakki) ve dizi (Bağdat Hatun) senaryosu çalışmaları bulunmaktadır.

Dilmen, İzmir'de geçirdiği bir bağırsak ameliyatından sonra iki ay yoğun bakımda kaldıktan sonra 8 Temmuz 2012'de öldü. İzmir'de Doğançay Mezarlığı'na defnedildi.

 Yazdığı Tiyatrolar 
 Galile'nin Günahları
 Osmanlı Dram Kumpanyası (oyun)
 Hakimiyeti Milliye Aş Evi
 Kurban
 Aşkımız Aksarayın En Büyük Yangını
 Ben Anadolu
 Bağdat Hatun
 Canlı Maymun Lokantası
 Deli Dumrul
 Midas'ın Altınları
 Midas'ın Kulakları
 Midas'ın Kör Düğümü
 Akad'ın Yayı
 Troya İçinde Vurdular Beni
 Hasan Sabbah (2017)
 İtin Oğlu

 Ödülleri 

 Sinema - Tiyatro Dergisi, 1959, Birincilik ödülü, Midas'ın Kulakları Halkevleri Genel Merkezi, 1963, Şinasi Efendi Tiyatro Ödülü, Canlı Maymun Lokantası İlhan İskender Armağanı, 1967, Kurban Yunus Nadi Armağanı, 1970, Anzavur Sanat Sevenler Derneği, 1974, Övgüye Değer Görülenler, Bağdat Hatun Türk Dil Kurumu Ödülü, 1975, Ak Tanrılar Muhsin Ertuğrul Oyun Ödülü, 1979, Deli Dumrul Enka Sanat Ödülleri, 1984, Devlet ve İnsan Uluslararası Endüstri ve Ticaret Bankası Tiyatro Oyunu Yarışması, 1984, Birincilik, Ben Anadolu: Söylenceden Gerçeğe
 Ulvi Uraz Tiyatro Ödülü, 1986, Ben Anadolu: Söylenceden Gerçeğe
 Edebiyat alanı Tiyatro dalında Türkiye İş Bankası Büyük Ödülü, 1988, Aşkımız Aksaray’ın En Büyük Yangını İsmet Küntay Ödülü, 1990, Aşkımız Aksaray’ın En Büyük Yangını 
 Kültür Bakanlığı Ödülü, 1990, Troya İçinde Vurdular Beni Basılı eserleri 
 Ayak Parmakları (1960)
 Avcı Karkap (1960)
 Canlı Maymun Lokantası (1964)
 Midas’ın Kulakları (1965)
 Kurban (1967)
 Bağdat Hatun (1982)
 Deli Dumrul (1982, Akad’ın Yayı'' ile birlikte)
 Ak Tanrılar (1983)
 Hasan Sabbah (1983)

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 
 IMDb'de Güngör Dilmen 
 Sinema Türk'te Güngör Dilmen 
 Fatma Keçeli, '''Güngör Dilmen'in Oyunlarında "Mitolojik, Tarihsel, Fantastik Olan"ın Kullanımı 


Kategori:1930 doğumlular
Kategori:Tekirdağ ili doğumlu sanatçılar
Kategori:İstanbul Şehir Tiyatroları sanatçıları
Kategori:İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesinde öğrenim görenler
Kategori:Türk oyun yazarları
Kategori:Türk dramaturglar
Kategori:2012'de ölenler
Kategori:İzmir ilinde ölenler
Kategori:Doğançay Mezarlığı'na defnedilenler
Kategori:Yunus Nadi Ödülü sahipleri