Aleksandr Fridman

Alexander Alexandrovich Friedmann (Friedman veya Fridman; 1888,Френкель В. Я. Александр Александрович Фридман: биографический очерк   // УФН, 155, 481—516 (1988) — 16 Eylül 1925), Rus ve Sovyet fizikçi ve matematikçi. Friedmann denklemleri olarak bilinen, geliştirdiği bir dizi denklem tarafından yönetilen, evrenin genişlediğine dair öncü teorisiyle tanınır.

Erken dönem
Alexander Friedmann, besteci ve balerin Alexander Friedmann (vaftiz edilmiş bir Yahudi kantonistinin oğluydu) ve piyanist Ludmila Ignatievna Voyachek (Çek besteci Hynek Vojáček'in kızı) olarak dünyaya geldi. Friedmann, bebekken Rus Ortodoks Kilisesi'nde vaftiz edilmiştir ve hayatının çoğunu Saint Petersburg'da geçirmiştir.

Friedmann, 1910'da St. Petersburg Devlet Üniversitesi'nden mezun olmuştur ve Saint Petersburg Maden Enstitüsü'nde öğretim görevlisi olmuştur.

Friedmann, okul günlerinde, aynı zamanda seçkin bir matematikçi olan Jacob Tamarkin'le ömür boyu sürecek bir arkadaşlık kurmuştur.Pyenson L. Book review. Physics Today [serial online]. September 1994; 47(9):93. Available from: MasterFILE Premier, Ipswich, MA. Accessed October 18, 2012.

 Birinci Dünya Savaşı 
Friedmann, Birinci Dünya Savaşı'nda İmparatorluk Rusyası adına, bir ordu havacısı, bir eğitmen ve devrimci rejim altında bir uçak fabrikasının başkanı olarak savaştı.Pyenson L. Book review. Physics Today [serial online]. September 1994;47(9):93. Available from: MasterFILE Premier, Ipswich, MA. Accessed October 18, 2012.

 Profesörlük 

Friedmann 1922'de hareket eden ve madde içeren genişleyen bir evren fikrini ortaya atmıştır. Einstein ile yazışmalardan anlaşıldığı üzere, Einstein'ın gelişen bir evren fikrini kabul etmeye isteksiz olduğunu ve bunun yerine Newton'un zamanından beri inanıldığı gibi statik bir sonsuz evren sağlamak için denklemlerini değiştirmeye çalıştığını gösteriyor. Birkaç yıl sonra, 1926'da Hubble, kırmızıya kaymaya karşı uzaklık ilişkisini yayınladı. Yani mahalledeki tüm galaksiler mesafeleriyle orantılı bir oranda geriliyor gibiydi. Daha önce Carl Wilhelm Wirtz tarafından yapılan bir gözlemi resmîleştirdi. 1927'de Belçikalı astronom Georges Lemaître'nin de bağımsız olarak gelişen bir Evren sonucuna ulaştığı belirtilebilir.Daintith J. Dictionary Of Scientists [e-book]. Oxford University Press; 1999. Available from: eBook Collection (EBSCOhost), Ipswich, MA. Accessed October 18, 2012.

Haziran 1925'te Friedmann'a Leningrad'daki Ana Jeofizik Gözlemevi müdürlüğü görevi verilmiştir. Temmuz 1925'te rekor kıran bir balon uçuşuna katıldı ve 7.400 m (24.300 ft) yüksekliğe ulaşmıştır.Davidson et al., A Voyage Through Turbulence, Cambridge University Press, , September 2011 (for a partial and legal  excerpt of the book, see:  )

Çalışmaları

Görelilik

Friedmann'ın Alman fizik dergisi Zeitschrift für Physik tarafından yayınlanan "Almanca: Über die Möglichkeit einer Welt mit konstanter negatifr Krümmung des Raumes" ("Uzayın sabit negatif eğriliğine sahip bir dünya olasılığı") dahil olmak üzere, Robertson ve Walker'ın analizlerini yayınlamasından on yıl önce, sırasıyla pozitif, sıfır ve negatif eğriliği tanımlayan üç Friedmann modelinin tümüne hakim olduğunu gösterdi.

Bu dinamik kozmolojik genel görelilik modeli, hem Büyük Patlama hem de Durağan Durum teorileri için standart oluşturacaktı. Friedmann'ın çalışması, her iki teoriyi de eşit olarak desteklemiştir. Bu nedenle, kozmik mikrodalga arka plan radyasyonunun saptanmasına kadar, Durağan Durum teorisi, mevcut favori Big Bang paradigması lehine terk edilmemiştir.

 Hidrodinamik ve meteoroloji 

Genel göreliliğe ek olarak, Friedmann'ın ilgi alanları hidrodinamik ve meteorolojiyi içeriyordu.

Öğrencileri
Fizikçi George Gamow, Vladimir Fock ve Lev Vasilievich Keller öğrencileri arasındaydı.

Kişisel hayatı
1911'de Ekaterina Dorofeeva ile evlenmiştir. Ancak daha sonra ondan boşanıp, 1923'te Natalia Malinina ile evlenmiştir. Her ikisi de dindarlıktan uzak olsa da dini bir nikah töreni yapmışlardır.

Ölümü
Friedmann, 16 Eylül 1925'te yanlış teşhis edilen tifo ateşinden ölmüştür. Kırım'daki balayından dönerken tren istasyonundan aldığı yıkanmamış armudu yerken bakteri kaptığı iddia edilmiştir.

Friedmann adı
Bir ay kraterine Fridman adı verilmiştir.

 Alexander Friedmann Uluslararası Semineri 
Alexander Friedmann Uluslararası Semineri, periyodik bir bilimsel etkinliktir. Toplantının amacı, Relativite, Gravitasyon ve Kozmoloji ve ilgili alanlarda çalışan bilim adamları arasındaki iletişimi sağlamaktır. İlk Alexander Friedmann Uluslararası Yerçekimi ve Kozmoloji Semineri, doğumunun yüzüncü yılına ithafen 1988'de gerçekleşmiştir.

 Seçilmiş Yayınlar 
. English translation in:  The original Russian manuscript of this paper is preserved in the Ehrenfest archive , together with some letters and unpublished work.
. English translation in: 

Kaynakça

Bibliyografya

Kategori:Rus bilim insanları
Kategori:Sankt Peterburg doğumlu bilim insanları