Anksiyolitik

Anksiyolitik (ayrıca antipanik veya antianksiyete ajanı) anksiyeteyi azaltan ilaçlara verilen isimdir. Anksiyolitik ilaçlar, anksiyete bozukluklarına bağlı psikolojik ve fiziksel semptomların tedavisinde kullanılmaktadır.

 İlaçlar 

 Barbitüratlar 
Barbitüratlar güçlü anksiyolitiklerdir. Ancak kötüye kullanım ve bağımlılık riski yüksektir. Birçok uzman, bu ilaçların anskiyete tedavisi için kullanılmasına karşıdır.

 Benzodiazepinler 
Benzodiazepinler, panik atakları bastırmak için reçete edilir. Ayrıca diğer anksiyete bozuklukları için bir antidepresan ile birlikte kullanılabilirler. BZD kullanımı ani bir şekilde kesilirse benzodiazepin yoksunluğu sendromu riski vardır.Psychopharmacology of anxiety disorders https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3181684  (İngilizce.) Tolerans ve bağımlılık oluşabilir. Bu ilaç sınıfında kötüye kullanım riski, barbitüratlarınkinden daha küçüktür. Olumsuz bilişsel ve davranışsal etkiler BZD kullanımı sonucu ortaya çıkabilir.

 Antidepresanlar 
Antidepresan ilaçlar anksiyeteyi azaltabilir. SSRI ve SNRI'lar anksiyete bozukluklarının ilk basamak tedavisinde tercih edilen ilaçlardır.

 Selektif seretonin geri alım inhibitörleri 
Selektif serotonin geri alım inhibitörleri (SSRI'lar), depresyon, anksiyete bozuklukları, obsesif-kompulsif bozukluk ve bazı kişilik bozukluklarının tedavisinde kullanılan bir ilaç sınıfıdır.Although antidepressants and anxiolytics are frequently used together to treat depression in the acute phase, how effective is the concomitant use of these drugs? https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC524966/  (İngilizce.) SSRI'lar başlangıçta serotonerjik otoreseptörler aracılığıyla olumsuz geribildirim nedeniyle anksiyeteyi artırabilir, bu nedenle SSRI'nın anksiyolitik etkisi ortaya çıkana kadar eşzamanlı olarak bir benzodiazepin kullanılabilir.

 Serotonin-norepinefrin geri alım inhibitörleri 
Serotonin-norepinefrin geri alım inhibitörleri (SNRI'ler) venlafaksin ve duloksetin ilaçlarını içerir. Uzatılmış salınım formundaki venlafaksin ve duloksetin yaygın anskiyete bozukluğu tedavisi için etkilidir. SNRI'ler, anksiyete bozukluklarının tedavisinde SSRI'lar kadar etkilidir.

 Trisiklik antidepresanlar 
Trisiklik antidepresanlar, anksiyolitik etkilere sahiptir. Ancak yan etkileri genellikle daha rahatsız edici veya şiddetlidir, aynı şekilde doz aşımı durumunda ölümcül olabilir. Etkili olarak kabul edilirler, ancak genellikle daha az yan etkiye neden olan antidepresanlar tedavide tercih edilir.

 Tetrasiklik antidepresan 
Mirtazapin, nadiren anksiyeteye neden olurken, SSRI'lara benzer anksiyolitik etki göstermiştir. Mirtazapinin anksiyolitik etkisi, SSRI'lardan önemli ölçüde daha hızlı meydana gelmektedir.

 Monoamin oksidaz inhibitörleri 
Monoamin oksidaz inhibitörleri (MAOI'ler), anksiyete bozukluğu tedavisi için etkili birinci nesil antidepresanlardır, ancak diyet kısıtlamaları, sık yan etkileri ve daha yeni antidepresanların piyasaya sürülmesi kullanımlarını sınırlandırmıştır. Geri dönüşümlü monoamin oksidaz inhibitörleri yeme düzeninde bir değişiklik gerektirmediğinden klasik MOAI'lerin yerine kullanılabilir.

 Diğerleri 

 Alkol 
Etanol, genel olarak kendi kendini tedavi etmek amacıyla hastalar tarafından kullanılır. Etanolün kesin etki mekanizmasını tam olarak bilinmemektedir.

 Beta Blokörler 
Beta blokörler, kalp atış hızını azaltarak ve titremeyi önleyerek anksiyeteyi azaltır. Beta blokörlerine propranolol, oksprenolol ve metoprolol önek verilebilir.

 Buspiron 
Buspiron, yaygın anksiyete bozukluğunu tedavi etmek için kullanılan bir 5-HT1A reseptör agonistidir.Prior benzodiazepine use and buspirone response in the treatment of generalized anxiety disorder https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/10732655/  (İngilizce.)

 Pregabalin 
Pregabalin, bir haftalık kullanımında benzodiazepinlere kıyaslanabilir seviyede anksiyolitik etkiye sahiptir. BZD'lerden farklı olarak uyku döngüsünü etkilemez, bilişsel veya davranışsal etkilere neden olmaz.

 Hidroksizin 
Hidroksizin, 1956 yılında FDA tarafından klinik olarak kullanım için onaylanmış bir antihistamindir. Hidroksizin, anskiyeteyi iyileştirmeye yardımcı olan sakinleştirici bir etkiye sahiptir.

 Fenibut 
Fenibut, Rusya'da kullanılan bir anksiyolitiktir. Fenibut bir GABA-B reseptör agonistidir.Phenibut (β‐Phenyl‐GABA): A Tranquilizer and Nootropic Drug https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC6494145/  (İngilizce.) İlaç, Amerika Birleşik Devletleri'nde kullanım için FDA tarafından onaylanmamıştır, ancak ilave gıda olarak internette satılmaktadır.

 Etifoksin 
Etifoksin, benzodiazepin ilaçları ile benzer anksiyolitik etkilere sahiptir, ancak aynı düzeyde sedasyon ve ataksiye sebep olmaz.An update on the anxiolytic and neuroprotective properties of etifoxine: from brain GABA modulation to a whole-body mode of action https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC6615018/  (İngilizce.)

 Kaynakça 


Kategori:Psikolojik etkilerine göre ilaçlar