1989 Türkiye yerel seçimleri

1989 Türkiye yerel seçimleri, 26 Mart 1989 günü yapılmıştır. Toplam 7 siyasi partinin katıldığı seçimlerde, il Genel Meclisi seçimleri baz alındığında %28,7 oy alan Sosyaldemokrat Halkçı Parti (SHP) birinci parti olmuştur. 1984 yerel seçimleriyle karşılaştırıldığında oyları yaklaşık 20 puan gerileyen iktidardaki Anavatan Partisi (ANAP), SHP ve Doğru Yol Partisi'nin (DYP) ardından üçüncü oldu.

1982 Anayasası'nın 127. maddesindeki değişiklikle yerel seçimlerin 1 yıl erkene alınıp alınmaması konusunda 25 Eylül 1988 tarihinde yapılan referandumda seçmenlerin yüzde 65'i 'hayır', yüzde 35'i 'evet' oyu kullandı. Böylece yerel seçimlerin erkene alınması için Anayasa'nın 127. maddesindeki değişiklik teklifi kabul edilmedi ve 13 Kasım 1988 olarak öngörülen erken yerel seçim yapılmadı.Türkiye'nin referandum tarihi, Milliyet

SHP, başta İstanbul, Ankara ve İzmir olmak üzere 39 ilin belediye başkanlıklarını kazandı. SHP'yi 16 ille DYP, 5 ille Refah Partisi, üçer ille ANAP (Bitlis, Hakkâri, Malatya) ve MÇP (Elazığ, Erzincan, Yozgat) izledi. 1 ilde de (Tunceli) bağımsız aday kazandı. /

111'i 1987'de ilçe olan toplam 115 yerleşim biriminde 42'sinde ANAP, 37'sinde SHP, 30'unda DYP, 4'ünde RP adayları belediye başkanı seçilirken bir ilçede seçimi MÇP, diğer bir ilçede ise seçimi bağımsız aday kazandı.Milliyet Gazetesi, 29.03.1989, sf. 14

Sonuçlar
 İl Genel Meclisi oy oranları 
1989 yerel seçimleri il genel meclisi sonuçları:

 Toplam Sandık  105.317 Kayıtlı seçmen sayısı  28.077.317 Oy kullanan seçmen sayısı    22.877.723 Katılım Oranı (%)  81,48 Geçerli oy sayısı   22.147.749 Geçersiz oy sayısı  729.974 İl genel meclisleri üyesi 

PartiGenel başkanıAldığı oy sayısıAldığı oy oranı +/–Sosyaldemokrat Halkçı PartiErdal İnönü6.354.888% 28,69  —Doğru Yol PartisiSüleyman Demirel5.565.657% 25,13   11,88Anavatan PartisiTurgut Özal4.828.871% 21,80   19,68Refah PartisiNecmettin Erbakan2.170.365 % 9,80   5,40Demokratik Sol PartiBülent Ecevit1.998.897% 9,03 —Milliyetçi Çalışma PartisiAlparslan Türkeş916.436 % 4,14 —Islahatçı Demokrasi PartisiAykut Edibali208.775% 0,94 —Bağımsızlar 103.860 % 0,47   1,15Toplam 22.147.749% 100,00

 Büyükşehir Belediyesi seçimleri 
1989 yerel seçimleri büyükşehir belediye başkanlıkları seçim sonuçları:

Toplam Sandık  24.354Toplam Seçmen  7.450.596Toplam Kullanılan Oy  5.398.806Toplam Geçerli Oy  5.144.576Katılım Oranı (%)  %72,46Belediye başkanlığı  8

PartiAldığı oy sayısıAldığı oy oranı Belediye başkanlığı sayısıSosyaldemokrat Halkçı Parti 1.974.110 % 38,37  6 Anavatan Partisi1.215.351 % 23,62 0Doğru Yol Partisi 917.878 % 17,84  1Refah Partisi 464.900 % 9,04  1Demokratik Sol Parti 449.537 % 8,74  0Milliyetçi Çalışma Partisi98.996 % 1,92  0Islahatçı Demokrasi Partisi 21.425 % 0,42  0Bağımsızlar2.379 % 0,05  0Toplam 5.144.576 % 100,008

Kazananlar
ŞehirBaşkanPartiAdanaSelahattin Çolak Sosyaldemokrat Halkçı PartiAnkaraMurat Karayalçın BursaTeoman Özalp Doğru Yol PartisiGaziantepCelal Doğan Sosyaldemokrat Halkçı PartiİstanbulNurettin Sözen İzmirYüksel Çakmur KayseriNiyazi Bahçecioğlu KonyaHalil Ürün Refah Partisi

 Belediye başkanlıkları seçimi 
1989 yerel seçimleri belediye başkanlıkları sonuçları:

 Toplam Sandık  59.100 Kayıtlı seçmen sayısı  18.090.657 Oy kullanan seçmen sayısı    14.107.146 Katılım Oranı (%)  77,98 Geçerli oy sayısı   13.432.841 Geçersiz oy sayısı  674.305 Belediye başkanlığı sayısı  1.984
PartiAldığı oy sayısıAldığı oy oranı Belediye başkanlığı sayısıSosyaldemokrat Halkçı Parti4.402.700 % 32,78 652Anavatan Partisi3.178.504 % 23,66 570Doğru Yol Partisi3.155.324 % 23,49 550Refah Partisi1.175.976 % 8,75 74Demokratik Sol Parti870.408 % 6,48 37Milliyetçi Çalışma Partisi406.120 % 3,02 24Bağımsızlar176.620 % 1,31 70Islahatçı Demokrasi Partisi67.189 % 0,50 7Toplam 13.432.841 % 100,001.984

 İl Belediye Başkanlıkları 
 İl  Parti  Adıyaman  Afyonkarahisar  Ağrı  Amasya   Antalya  Artvin  Aydın  Balıkesir  Bilecik  Bingöl  Bitlis ANAP Bolu  Burdur  Çanakkale  Çankırı    İl  Parti Çorum  Denizli  Diyarbakır  Edirne  Elazığ  Erzincan  Erzurum  Eskişehir   Giresun  Gümüşhane  Hakkâri ANAP Hatay  Isparta  İçel (Mersin)   Kars    İl  Parti Kastamonu  Kırklareli  Kırşehir  Kocaeli  Kütahya  Malatya ANAP Manisa  Kahramanmaraş  Mardin  Muğla  Muş  Nevşehir  Niğde  Ordu  Rize    İl  Parti Sakarya  Samsun  Siirt  Sinop  Sivas  Tekirdağ  Tokat  Trabzon  Tunceli BĞMSZ Şanlıurfa  Uşak  Van  Yozgat  Zonguldak 

 Belediye meclis üyeliği seçimi 
1989 yerel seçimleri belediye meclis üyeliği seçimi sonuçları:

 Toplam Sandık  59.100 Kayıtlı seçmen sayısı  18.090.657 Oy kullanan seçmen sayısı    14.107.146 Katılım Oranı (%)  77,98 Geçerli oy sayısı   13.237.086 Geçersiz oy sayısı  870.060
PartiAldığı oy sayısıAldığı oy oranı Sosyaldemokrat Halkçı Parti4.389.132 % 33,16 Doğru Yol Partisi3.137.522 % 23,70Anavatan Partisi3.111.259 % 23,50Refah Partisi1.181.950 % 8,93 Demokratik Sol Parti890.164 % 6,72 Milliyetçi Çalışma Partisi436.951 % 3,30Islahatçı Demokrasi Partisi69.195 % 0,52 Bağımsızlar20.913 % 0,16Toplam13.237.086 % 100,00

 Kaynakça