Metrobüs (İstanbul)

Metrobüs, İstanbul'da İETT tarafından işletilen metrobüs sistemidir.

Söğütlüçeşme – Beylikdüzü Sondurak güzergâhında  ve 'ün ortasında kendisine ayrılan gidiş ve geliş olmak üzere iki şeritli yoldan oluşan sistemin toplam uzunluğu 'dir. 37'si Avrupa Yakası'nda, 7'si ise Anadolu Yakası'nda olmak üzere toplam 44 istasyondan oluşan sistemde, metrobüs araçları, 15 Temmuz Şehitler Köprüsü üzerinden geçerek şehrin iki yakasını birbirine bağlamaktadır. Kesintisiz, tek bir yol üzerinde metrobüs seferlerinin gerçekleştirildiği sistemde, farklı istasyonlar arasında sefer gerçekleştiren 8 farklı güzergâh bulunmaktadır.

İnşa çalışmalarına Mayıs 2006'da başlanan sistem, dört farklı etap sonunda günümüzdeki şeklini almıştır. Avrupa Yakası'nda Topkapı – Avcılar arasında olması planlanan ilk etap, Avcılar'a giden kısımdaki düzenlemelerin tamamlanamaması sebebiyle Topkapı – Küçükçekmece arasında 17 Eylül 2007'de hizmete girmiştir.

12 Ekim'de Avcılar'a giden kısmın açılmasıyla ilk etap tamamlanmıştır. İkinci etap olan Topkapı – Zincirlikuyu arası 8 Eylül 2008'de hizmete girmiştir. 3 Mart 2009'da hizmete giren üçüncü etap ise 15 Temmuz Şehitler Köprüsü üzerinden Zincirlikuyu – Söğütlüçeşme arasını birbirine bağlanmış ve böylece de metrobüs Anadolu Yakası'na uzatılmıştır.

Son etap ise yine Avrupa Yakası'nda Beylikdüzü istikametinde olmuş ve 19 Temmuz 2012'de sistem Beylikdüzü Sondurak'a uzatılmıştır.

Günümüzde Metrobüs, Söğütlüçeşme – Beylikdüzü Sondurak güzergâhında günde ortalama 800.000 kişi taşımaktadır.

 Tarihi 
küçükresim|sol|upright=0.75|Mecidiyeköy Metrobüs İstasyonu üst geçidinden metrobüs hattı ve giriş-çıkış gişelerinin görünümü
küçükresim|sol|upright=0.75|Metrobüs olarak görev yapan ve İstanbul'un Fethi'nin 559. yıldönümü sebebiyle Türk bayrakları ile süslenmiş bir Mercedes-Benz Citaro.
İETT tarafından işletilen metrobüsün geçeceği yol olan  üzerindeki düzenleme çalışmalarına Mayıs 2006'da, Kalyon Holding tarafından başlandı. Yoldaki gidiş ve geliş istikametlerinin arasına, birer gidiş ve geliş olmak üzere iki şerit eklenerek metrobüsler için ayrı bir kısım oluşturuldu. Hattın ilk etabının 'lik Topkapı ile Avcılar arasında gerçekleştirilmesi hedeflense de, Avcılar'a kadar giden kısımdaki yol çalışmalarının devam etmesi sebebiyle ilk aşamada seferlerin Küçükçekmece'ye kadar gerçekleştirileceği açıklandı. 16 Eylül 2007'de yapılan deneme sürüşleri sonrasında, 17 Eylül'de seferlere başlandı. 12 Ekim'de seferlerin Avcılar'a kadar uzatılmasıyla hattın ilk etabı tamamlandı. Hattın ilk etabı için 'ün ortasına 14 istasyon, yayaların bu istasyonlara ulaşması için ise üst geçitler inşa edildi. Seferler ilk hafta ücretsiz, daha sonrasındaki dönemde ise 2008 yılı başına kadar %50 indirimle gerçekleştirildi. 1 Ocak 2008'den itibaren normal fiyat tarifesine geçilip İstanbul Büyükşehir Belediyesi tarafından sağlanan diğer toplu taşıma araçlarıyla aynı olacak şekilde güncellendi.

Zincirlikuyu'ya kadar uzanan hattın ikinci etabı 8 Eylül 2008'de hizmete girdi. 10,5 km'lik uzatmayla birlikte hattın toplam uzunluğu 'ye, eklenen 11 istasyonla birlikte toplam istasyon sayısı ise 25'e yükseldi. İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Kadir Topbaş, ikinci etabın tamamlanmasıyla birlikte, yaklaşık 150 milyona mâl olan ilk etaba ek olarak yaklaşık 120 milyon daha harcama yapıldığını ve iki etabın toplamda yaklaşık 270 milyona mâl olduğunu söyledi. Birkaç gün sonrasındaki açıklamasında ise toplam proje maliyetinin 276 milyon olduğunu söyledi. Metrobüs öncesinde 2x3 kesitli, orta refüj genişliği 3 metre olan ve emniyet şeridine sahip , Metrobüs sonrasında 2x3 normal şerit, 2x2 yan yol şeritli ve yol ortasından geçen 2 metrobüs şeritli oldu, emniyet şeritleri de kaldırıldı.Yurdagül, Erman; ss. 68

İstanbul'un Anadolu Yakası'ndaki Söğütlüçeşme'ye kadar uzanan metrobüsün üçüncü etabı 3 Mart 2009'da hizmete girdi. Yapılan 'lik uzatmayla hattın toplam uzunluğu 'ye ulaştı ve hatta 7 istasyon eklendi. Metrobüs araçları, Avrupa Yakası'ndaki Zincirlikuyu istasyonundan ayrıldıktan sonra yaklaşık  kendine ayrılmış yolda devam etmekte; 15 Temmuz Şehitler Köprüsü'nden yaklaşık  önce Balmumcu-Yıldız Kavşağı'nda normal araç trafiğe dâhil olmakta, köprüyü trafiğin arasında geçip Anadolu Yakası'na geldiğinde ise köprü çıkışından yaklaşık  sonra kendine ayrılmış yola dönmektedir.Yurdagül, Erman; ss. 70 Üçüncü etabın maliyetinin yaklaşık 90 milyon olduğu açıklandı. Ocak 2010'da, istasyonlardaki geçişleri kontrol eden ve istasyonlardaki güvenliği sağlayan güvenlik görevlileri çalışmaya başladı. Temmuz 2009'da Bahçelievler Metrobüs İstasyonu'nun açılmasıyla hattaki istasyon sayısı 33'e ulaştı.

15 Mart 2011'de, Beylikdüzü Sondurak'a kadar uzanan ve yaklaşık  uzunluğundaki hattın dördüncü etabının temeli bir törenle atıldı. Dördüncü etaptaki seferlere 19 Temmuz 2012'de başladı. Dördüncü etap kapsamında hatta 11 istasyon eklenirken, hattaki toplam istasyon sayısı da 44 oldu. 15 Ekim 2011'de Beşyol istasyonu hizmete girerken Ekim 2014'te Vatan istasyonu yolcu kullanımına kapatıldı. (İstasyon günümüzde sadece Metrobüs hattı üzerinden Edirnekapı Garajı'na giden personel tarafından kullanılmaktadır.)

 Filo 
küçükresim|upright=0.75|Metrobüs filosunda hizmet veren Mercedes-Benz Conecto marka otobüs.
küçükresim|upright=0.75|Metrobüs filosunu gençleştirmek adına 2022 yılında alınan Otokar Kent XL marka otobüsler
Günümüzde Metrobüs filosunda; 165 kişi kapasiteli 249 adet Mercedes-Benz CapaCity, 160 kişi kapasiteli 217 adet Mercedes-Benz Conecto, 220 kişi kapasiteli 120 adet Otokar Kent XL ve 289 kişi kapasiteli 60 adet Akia Ultra LF 25 olmak üzere toplam 646 taşıt bulunmaktadır.

Yaşlanan ve çoğu araçta en az 1 milyon kilometreyi aşan Metrobüs filosunu gençleştirmek amacıyla yapılan ihale sonucunda 15 Eylül 2021 tarihinde; 100 adet Otokar Kent XL (21 metre) Metrobüs aracı, 60 adet Akia (25 metre) Metrobüs aracı alım sözleşmesi imzalandı. Araçlardan 100 adet Otokar marka Metrobüs aracı, 20 adet Akia marka Metrobüs aracı teslim edildi. Diğer 40 adet Akia marka araçların 2022 yılı yaz sonuna kadar filoya katılması hedefleniyor. Mart 2023'e gelindiğinde Metrobüs hattına 20 adet Otokar Kent Xl yollarda seferlerine başladı.
 Marka Model Yılı Kapasite Adet Filo Kodu Mercedes-Benz CapaCity 2007 193 249 M3001-M3250 Mercedes-Benz Conecto 2012 160 217 M4501-M4765/M4801-M4926 Otokar Kent XL 2022-2023 220 120 O5001-O5120 Akia Ultra LF 25 2022-2023 289 132 A5001-A5132

 İstasyonlar ve hatlar 

orta|küçükresim|upright=2.30|Metrobüs güzergâh haritası
 uzunluğunda ve 44 istasyona sahip olan Metrobüs sisteminde; doğu-batı aksında Söğütlüçeşme, Zincirlikuyu, Cevizlibağ, Avcılar ve Beylikdüzü kalkış/varışlı olarak günün 24 saati sefer yapan 8 hat bulunmaktadır.
küçükresim|upright=0.75|Altunizade Metrobüs İstasyonu üst geçidinden metrobüs hattının görünümü
Söğütlüçeşme ve Küçükçekmece istasyonlarından Marmaray'a; Uzunçayır, Altunizade, Zincirlikuyu, Mecidiyeköy, Çağlayan, Merter, Zeytinburnu, İncirli, Bahçelievler, Şirinevler, Yenibosna istasyonlarından İstanbul Metrosu'na; Edirnekapı, Topkapı, Cevizlibağ, Zeytinburnu istasyonlarından İstanbul Tramvayı'na aktarma imkânı bulunmaktadır. Uzunçayır, Acıbadem, Altunizade, Burhaniye, Ayvansaray-Eyüpsultan, Bayrampaşa-Maltepe/Koç Üniversitesi Hastanesi, Merter, Küçükçekmece istasyonları hariç tüm istasyonlar engelli erişimine uygundur.

Metrobüs araçlarının ön tabelalarında, otobüslerde kullanılan hat numarası (34-34A-34AS-34B-34BZ-34C-34G-34Z) yerine; Beylikdüzü, Avcılar, Cevizlibağ, Zincirlikuyu ve Söğütlüçeşme yönlerine giden aracın gideceği son istasyon yazılmaktadır.

 Ücretlendirme 
 itibarıyla metrobüs sistemindeki ücret tarifesi aşağıdaki gibidir:
 İstasyon sayısı Tam Öğrenci30 yaş üstü öğrenci Sosyal Abonman Elektronik bilet 1 25,06 11,0422,55 15,51 1 2 2 29,98 12,0226,98 18,53 3 35,00 14,0031,50 21,47 4-9 40,01 15,9836,01 25,06 2 10-15 43,94 17,0839,55 25,41 16-21 45,9741,37 27,02 22-27 47,4842,73 28-33 48,5143,66 28,49 34-43+ 51,9646,73

 Olaylar ve kazalar 
küçükresim|upright=0.75|Eskiden Metrobüs hattında faaliyet gösteren bir Phileas'ın iç görünümü.
2008-2016 yılları arasında toplam 164 ayrı kazada 208 kişi yaralanırken 22 kişi ise öldü. 2010-2011 yılları arasında meydana gelen kazaların gerekçeleri, istasyon alanlarına erişim sırasında karşıdan karşıya geçen yayalara otomobil çarpması, metrobüs platformuna araç girişi ile olan çarpışmalar ve bekleyen yayalara araç çarpması gibi nedenlerle açıklandı. 7 Aralık 2011, 19 Haziran 2012 ve 8 Ocak 2013 tarihlerinde gerçekleşen çeşitli kazalar basına yansıdı.

2013 yılında Gezi Parkı eylemleri sırasında 1 Haziran sabahı, Anadolu Yakası'nda metrobüs yoluna giren protesto eylemcileri, bu güzergahı takip ederek Boğaziçi Köprüsü üzerinden Avrupa Yakası'na ulaştı. 16 Haziran günü, parkın boşaltılmasına tepki olarak metrobüs güzergahından benzer bir yürüyüş gerçekleştirmek isteyen vatandaşlar, polis müdahalesi ile karşılaştı.

17 Kasım 2014 tarihinde Merter'de bir minibüs, metrobüs yoluna girdi.

24 Mart 2015 günü Şirinevler'de seyir halinde metrobüs yandı. Bu yıl içerisinde metrobüs yolunda meydana gelen 8 ayrı kaza haberi, kamuoyu gündeminde karşılık buldu.

24 Ekim 2015 tarihinde, Merter'de, köprü çalışması halindeki metrobüs üst geçitinde su baskını yaşandı.

18 Ocak 2016 tarihinde, Merter'de, bekleyen metrobüse başka bir metrobüs çarptı, 8 kişi yaralandı.

21 Mart 2016 günü İETT sistemi yetkisiz erişilmiş (hacking) ve bilgilendirme ekranlarında "EKBER was here" yazısı belirmiştir. Mart 2016 Ankara saldırısı sonrası gerçekleşen bu olay yolcularda paniğe neden olmuştur.

17 Nisan 2016 günü Topkapı'da bir metrobüste yangın çıktı.

7 Haziran 2016'da Küçükçekmece'de bir hafriyat TIR'ı metrobüs aracına çarptı, 28 kişi yaralandı.

18 Haziran 2016'da Cevizlibağ'da bir metrobüs kontrolden çıkarak devrildi.

15 Temmuz darbe girişimi sırasında Anadolu Yakası'ndaki metrobüs güzergahı üzerinden köprüye yürüyüşler gerçekleştirildi. Boğaziçi Köprüsü metrobüs durağındaki vatandaşlar, bombalamaların hedefi oldu.

23 Eylül 2016 günü saat 08.30 sıralarında Acıbadem Metrobüs İstasyonu'nun yakınlarında bir yolcu şoföre şemsiyeyle saldırmış, bunun sonucunda metrobüs kendi hattından çıkarak üç aracı ezmiş ve çift katlı bir otobüse çarparak durabilmiştir. Olayda şoför dahil 17 kişi yaralanmış, can kaybı olmamıştır. 12 Mart 2020 günü görülen davada olayın faili 11 yıl 3 ay hapis cezasına çarptırılmıştır. Olay sonrası, metrobüslerde sürücüler için korunma kabini uygulaması başlatıldı.

11 Ekim 2016'da Sefaköy'de otomobilin metrobüs yoluna girmesi sonucu 1 kişi öldü.

Metrobüs araçlarının 2018 yılında 454, 2019 yılında ise 243 kaza yaptığı açıklandı. 2018'deki kazaların 39'unda yaralanma ve birinde ölüm olurken, 2019'daki kazaların ise 31'inde yaralanma ve birinde ölüm meydana geldi.

14 Mayıs 2021 günü saat 19.00 sıralarında Haramidere Metrobüs İstasyonu'nda, Söğütlüçeşme yönüne giden metrobüs aracında bulunan bir kişi, elinde bıçak ile aracı rehin aldı. Bir süre sonra yolcuları ve şoförü araçtan indiren şüpheli, kendisini aracın içine kapattı. Kişinin araç içinde kendisine zarar verdiği öğrenilirken, olay yerine çok sayıda polis ve özel harekât ekipleri sevk edilerek istasyon boşaltıldı. Uzun süren ikna çalışması sonunda şüpheli araçtan indirildi. İstasyona gelen sağlık ekiplerine gitmeyi reddeden şahıs, polis ekipleri tarafından gözaltına alınıp sağlık ekiplerine teslim edildi.

29 Nisan 2022 günü saat 18.30 sularında Beylikdüzü Belediye Metrobüs İstasyonu yakınlarında sürücüsüz bir şekilde ilerleyen O5060 kapı numaralı metrobüs aracı, karşı şeritten gelen başka bir metrobüs aracıyla kafa kafaya çarpışmış, bir başka metrobüs aracı da bu araçlara arkadan çarpmıştır. Kazada üç kişi yaralanmıştır. Ekipler, metrobüs aracının kontrolden çıkma nedenini belirlemek için inceleme başlatmıştır.

9 Eylül 2022 akşamüzeri Şükrübey Metrobüs İstasyonu yakınlarında iki metrobüs kafa kafaya çarpışmış ve kaza sonucunda 99 kişi yaralanmıştır. İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu, yaralıları hastanede ziyaret edip kaza nedeniyle özür dilemiştir. Kazanın ardından AK Parti Avcılar Gençlik Kolları üyesi olduğunu söyleyen bir grup olay yerine giderek "Binlerce yaralı ve sayısı belli olmayacak kadar ölü" olduğu yönünde açıklamalarda bulunmuştur. Olayın sosyal medyada yayılmasının ardından AK Gençlik Avcılar adındaki Twitter hesabı, ifadelerin üzüntü nedeniyle sehven kullanıldığını ve yanlış anlaşılma nedeniyle üzgün olduklarını açıklamıştır.

29 Ağustos 2024 tarihinde Küçükçekmece'de metrobüsü kullanan sürücünün "Beyaz Yol" çalışmasına dair uyarıyı görmemesi sonucu bir kaza yaşandı. Metrobüs aracının dönmesi gereken yeri kaçırması ve sürücünün, karşılaştığı araca vurmamak için direksiyon kırması ile meydana gelen kazada 1 kişi öldü.

10 Mayıs 2025 tarihinde saat 15.53'te Haramidere İstasyonunda iki metrobüs çarpıştı. Kaza sonrasında 1 kişi öldü ve 57 kişi yaralandı. Kaza sonrasında inceleme başlatıldığı açıklandı ve şoför tutuklandı.[ana madde]

7 Temmuz 2025 tarihinde 18.00'de İncirli İstasyonu'nda Mercedes-Benz Conecto G markalı metrobüsün motorunda yangın çıktı ve kısa sürede metrobüs tamamen yandı. Yangını söndürme esnasında bazı patlamalar duyuldu. Ardından metrobüs seferleri geçici olarak durduruldu. Yangın sonrasında bir kişinin yaralandığı açıklandı. Olay sonrası İBB, İETT ve bazı makamlarla beraber inceleme ve soruşturma açıldığı açıklandı.

 Güzergâh şeması 

 Ayrıca bakınız 
 İstanbul ilinde toplu ulaşım

 Kaynakça 


Kategori:Kadıköy'de ulaşım
Kategori:Üsküdar'da ulaşım
Kategori:Beşiktaş'ta ulaşım
Kategori:Şişli'de ulaşım
Kategori:Kâğıthane'de ulaşım
Kategori:Beyoğlu'nda ulaşım
Kategori:Eyüpsultan'da ulaşım
Kategori:Bayrampaşa'da ulaşım
Kategori:Zeytinburnu'nda ulaşım
Kategori:Güngören'de ulaşım
Kategori:Bakırköy'de ulaşım
Kategori:Bahçelievler'de ulaşım
Kategori:Küçükçekmece'de ulaşım
Kategori:Avcılar'da ulaşım
Kategori:Beylikdüzü'nde ulaşım
Kategori:Esenyurt'ta ulaşım
Kategori:Büyükçekmece'de ulaşım
Kategori:2007'de tamamlanan ulaşım altyapısı
Kategori:2008'de tamamlanan ulaşım altyapısı
Kategori:2009'da tamamlanan ulaşım altyapısı
Kategori:2012'de tamamlanan ulaşım altyapısı