Magnetar

Magnetar, ışıma enerjisini sahip olduğu muazzam manyetik alanından sağlayan bir çeşit nötron yıldızıdır. Bu tip atarcalar çok yüksek enerjili x-ışını ve gama ışını yayınımı yapmaktadırlar. Magnetarlar “tekrarlayan yumuşak gama ışın kaynakları”-SGR-(soft gamma repeaters) ve “Anormal x-ışını atarcaları”-AXP- (Anormal X-ray pulsars) olmak üzere iki grupta sınıflandırılmaktadır.

 Magnetar çeşitleri 
Normal x-ışını atarcaları ikili sistemlerde ortaya çıkmaktadırlar. Bu tip atarcalar eş yıldızdan çaldıkları madde nötron yıldızı üstüne düşmeden aşırı ısındığından dolayı x-ışınları yayarlar.

SGR ve AXP'ler ise madde çalacak eşlerden yoksun olmalarına rağmen çok güçlü x-ışını ve gama ışını yaymaktadırlar.Tekrarlayan yumuşak gama ışın kaynaklarının güçlü ışınımlarının kaynağı olarak yıldız üstünde meydana gelen yıldız depremleri gösterilmektedir. Yumuşak gama tekrarlıyıcıları (SGR) (yumuşak:tayfında görece düşük enerjili ışınımın hakim olduğu) her nötron yıldızında olduğu gibi süpernova patlaması sonucu yıldızın kendi üstüne çökmesiyle oluşmaktadır. Ne var ki magnetarı oluşturan yıldızın patlamadan önceki hızının çok yüksek oluşu, patlama sonrası oluşan nötron yıldızının dinamo etkisi göstererek 1 katrilyon (1.000.000.000.000.000 = ) Gauss gücünde bir manyetik alan oluşturmasına neden olur. Bu yörüngesel atarcanın oluşturduğu manyetik alandan ortalama bin kat, buzdolaplarımızdaki mıknatısların oluşturduğu manyetik alandan ise 100 trilyon kat daha güçlüdür.

Anormal x-ışını atarcalarının (AXP) çevrelerinde madde alacak bir eşleri olmamasına rağmen süpernova patlaması ile oluşan bulutsu içindeki gazları kendine çekerek x-ışını ışınımı yaptığı düşünülmektedir.

 Bilinen Magnetarlar ve Magnetar adayları 
+İsimP
(s)B
(10¹⁴ G)Yaş
(Binyıl)CXOU J010043.1-7211348.023.96.84U 0142+618.691.368SGR 0418+57299.080.0636000SGR 0501+45165.761.915SGR 0526−668.055.63.41E 1048.1-59376.463.94.5(PSR J1119−6127)0.414.11.61E 1547.0-54082.073.20.69PSR J1622–49504.332.74.0SGR 1627−412.592.22.2CXOU J164710.2–45521610.6<0.66>4201RXS J170849.0–400910 111.014.79.0CXOU J171405.7–3810313.825.00.95SGR J1745–29003.762.34.3SGR 1806−207.55200.24XTE J1810–1975.542.111Swift J1822.3–16068.440.146300SGR 1833–08327.561.634Swift J1834.9–08462.481.44.91E 1841–04511.797.04.6(PSR J1846−0258)0.3270.490.733XMM J185246.6+003317 111.56<0.41>1300SGR 1900+145.207.00.9SGR 1935+21543.242.23.61E 2259+5866.980.59230SGR 0755−2933---SGR 1801−23---SGR 1808−20---AX J1818.8−1559---AX J1845.0−02586.97--SGR 2013+34---

 Kaynakça 
 Bilim ve Teknik - Şubat 2001
 İngilizce wiki sayfası
 https://arxiv.org/pdf/1703.00068.pdf 

 Dış bağlantılar 
 animasyon XTE J1810-197.
 Magnetarların oluşumu 
 Robert C. Duncan, Texas Üniversitesi: 'Magnetarlar', Yumuşak gama tekrarlıyıcıları & Çok güçlü manyetik alanlar
 Chryssa Kouveliotou, Robert Duncan, and Christopher Thompson, "Magnetarlar," Scientific American, Şubat 2003, pp. 34-41 (PDF)


Kategori:Yıldız türleri
Kategori:Yıldız olayları