Türkmeneli

Türkmeneli (Arapça: تركمان إيلي), Irak'ta bir bölge adıdır. Bölge esasen, Irak Türkmenleri'nin tarihsel olarak baskın bir nüfusa sahip olduğu geniş toprakları tanımlamak için kullanılan politik bir terimdir.Strakes, Jason E. (2009), "Current Political Complexities of the Iraqi Turkmen", Iran & the Caucasus, Brill Publishers, 13 (2): 369 Söz konusu topraklar, Irak-Türkiye-Suriye sınırında bulunan ve çapraz olarak İran sınırına kadar uzanan bir bölgeyi kapsamaktadır. Bölgenin kuzey kısmındaki şehri Kerkük, Türkmenler için başkent sayılır.

upright=0.82|küçükresim|Altınköprü'deki bir anıt üzerinde yer alan Türkmeneli haritası

 Etimoloji 
Türkmeneli kelimesinin kökeni  Selçuklu dönemine dayanmaktadır.

 Coğrafya 
 Sınırlar 
Bölge Irak sınırları içinde, Türkiye-Suriye-Irak sınırının kesiştiği noktadan başlayarak kuzeybatı-güneydoğu istikametindeki bir yayı içine alır. Sırasıyla Telafer, Musul, Erbil, Altunköprü, Kerkük, Tazehurmatu, Tuzhurmatu, Kifri, Karatepe, Hanekin, Diyala, Mendeli ve Bedre'yi kapsayarak, Bağdat'ın güneydoğusunda, İran sınırında sonlanır. Irak'ı bu eksende bölen hat ve Irak Türkleri'nin bulunduğu yer, aynı zamanda kuzeydeki dağlık Kürt bölgesi (Irak Kürdistanı) ile güneydeki çöllük Arap bölgesini birbirinden ayıran bir tampon bölge olarak tanımlanabilir.

 Doğal kaynaklar 
Türkmeneli, zengin doğalgaz, petrol ve sülfür yataklarının sahiptir. Bunun yanında iklim ve toprak, buğday ve pamuk üretimi için çok uygundur.

 Tarih 
upright=0.91|küçükresim|1785 tarihli bir haritada Türkmeneli

William Guthrie tarafından oluşturulan, 1785 tarihli bir haritada bulunan "Turcomania" (Türkmeneli) ifadesi, bölgeye verilen isme dair ulaşılan en eski yazılı kaynaklardandır.

İngiliz işgali döneminde bölge valisi olan W. R. Hay, bölge ile ilgili yazdığı bir kitapta, Türkmenlerin Irak'ta dağınık olarak değil, bölgesel şekilde yerleştiklerini tespit etmiştir ve şu ifadeleri kullanmıştır:

"Belli bir şerit üzerinde bazı şehirler vardır. Bu şehirlerde yerleşik vatandaşlar Türkçe konuşurlar. Bu şerit, çoğunluğu Kürt olan bölgeyle çoğunluğu Arap olan bölgeyi birbirinden ayırır. Kerkük, Türklerin yoğun olduğu merkezdir. I. Dünya Savaşı'ndan önce nüfusu 30.000 idi. Şehrin etrafında da Türkçe konuşulan birçok köy vardır.".

Dil
Günümüzde Musul, Kerkük ve Telafer'de, Türkçe resmi dil olmuştur.

Zengin bir tarih ve kültür barındırmaktadır.

Nüfus
Çeşitli kaynaklar, bölgede yaşayan Türkmenlerin sayısının 2,5 ila 3,5 milyon arasında değiştiğini göstermektedir.

Siyaset
2010 genel seçimlerinde Irak meclisine Musul, Kerkük ve Selahaddin illerinden 10 Türkmen milletvekili seçilmiştir.

 Kaynakça 

Dış bağlantılar
 Unrepresented Nations and Peoples Organization, Iraqi Turkmen, 
 Türkmeneli İşbirliği ve Kültür Vakfı sitesi, Türkmen Yerleşim Bölgeleri
 Irak etnik yapısı ve Türk nüfus, 

Kategori:Irak Türkmenleri
Kategori:Irak'ın bölgeleri
Kategori:Suriye Türkmenleri
Kategori:Türki yer adları