Aynakgiller

Aynakgiller (Threskiornithidae), Pelecaniformes takımına ait, karada ve sulak alanlarda yaşayan kuşları kapsayan bir familya. Familya içinde 36 tür sınıflandırılmaktadır.Bunlardan Threskiornis solitarius türünün soyu tükenmiştir. Geleneksel olarak iki altfamilya olarak sınıflandırılır: Aynaklardan oluşan Threskiornithinae ve kaşıkçılardan oluşan Plataleinae. Ancak yakın dönemde yapılan genetik araştırmalar bu geleneksel sınıflandırmanın düzeltilmesi gerektiğini ve kaşıkçıların Eski Dünya aynakları ile sınıflandırılması gerektiğini ve Yeni Dünya aynaklarının ise daha erken zamanda ortak atadan ayrıldığını göstermektedir.

Taksonomi
Threskiornithidae familyası daha önceleri Plataleidae olarak tanınmaktaydı. Kaşıkçıların ve aynakların daha önceleri uzun bacaklı su kuşlarının oluşturduğu Ciconiiformes takımıyla yakın akraba olduğu düşünlmekteydi. Yakın zamanda yapılmış bir çalışma bu familyanın Pelecaniformes takımının bir üyesi olduğunu ortaya çıkarmıştır. Bu bulguların ışığı altında "International Ornithological Congress" (IOC) Threskiornithidae ve kardeş grup Ardeidae familyalarını Ciconiiformes takımı yerine Pelecaniformes takımı altında sınıflandırmaya tabi tutmuştur."Gill, F. & D. Donsker (Eds). 2010. IOC World Bird Names (version 2.4). Available at http://www.worldbirdnames.org/ 

Kaşıkçılar le kutsal aynak ve kızıl aynak üzerinde yapılan mitokondriyal DNA çalışmaları kaşıkçıların Threskiornis cinsi ile bir klâd oluşturduğunu ve Nipponia nippon türü ile Eudocimus cinsinin ise ortak atadan daha önce ayrılmış gruplar olduğu ve uzak akrabalar sayılabileceğini göstermiştir. Bu çalışma dolayısıyla geleneksel aynaklar ve kaşıkçılar altfamilyaları ayrımının geçerliliğini sorgulamaktadır.

 Fiziksel özellikleri 
Bu familyadaki kuşların uzun ve genil kanatları vardır. Kanatlardaki birincil tüyler 11 ve ikincil tüyler yaklaşık 20 kadardır. Uçuşları güçlüdür ve büyük boyları ve ağırlıklarına rağmen çok iyi süzülerek uçarlar. Gövdeleri, bacakları ve özellikle boyunları uzundur. Gagaları da uzundur ve aynaklarda gagaların uçları kıvrılırken kaşıkçılarda gagalar düz ve yassıdır. Büyük kuşlardır ancak bulundukları takım içindeki diğer kuşlarla kıyaslandığında orta boyutludurlar. Familya içinde en küçük tür 45 cm. boyu ve 450 kg. ağırlığı ile Bostrychia bocagei ve en büyük tür de 100 cm. boyu ve 4,2 kg. ağırlığı ile Pseudibis gigantea türüdür.

Dağılımı ve ekoloji
Dünyanın her yerine dağılmışlardır ve genellikle durgun ya da az akıntılı tatlısu ya da acı su havzalarında bulunurlar. Aynaklar çöplükler gibi su havzası dışındaki bölgelerde de yaşar.

Güney Amerika'da bulunan Llanos bölgesi içinde yer alan yedi farklı aynak türü ile dikkat çekicidir.

Tüm aynaklar ve kaşıkçılar gündüzleri faaliyet gösteren kuşlardır. Gündüzleri aynaklar gagalarını yumuşak toprak ya da çamura sokarak, kaşıkçılar da sığ sularda gagalarını sağdan sola sallayarak çok çeşitli omurgasızları ve küçük omurgalıları avlayarak beslenirler. Geceleri suya yakın ağaçlara tüneyerek geçirirler. Genellikle belirli bir düzen hâlinde uçan, birlikte beslenen ve tüneyen oldukça sosyal kuşlardır.

Aynaklar genellikle koloni hâlinde yuva yaparken kaşıkçılar daha küçük gruplar hâlinde ya da tek başlarına yuva yaparlar. Yuvalar genellikle suya yakın ağaçlarda bazen de bataklıklarda ya da suda bulunan küçük adacıklardadır. Genellikle dişi kuş, erkek kuşun getirdiği sazlar ve çalılarla büyük bir yuva yapar. Dişiler genellikle iki ila beş arasında yumurta yumurtlar ama yumurtalar aynı anda yumurtlanmaz. Ebeveynlerin ikisi de nöbetleşe kuluçkaya yatar ve yavruları yarı sindirilmiş besinleri kusarak birlikte beslerler. Yumurtadan çıkan yavrular iki ila üç haftalık iken artık düzenli bakım gerektirmezler ve yuvadan ayrılabilirler ancak ebeveynler tarafından beslenmek için tekrar yuvaya dönerler.

 Tür 
küçükresim|upright=1.14|sağ|Ebeveyninden besin isteyen genç Threskiornis melanocephalus
upright=1.14|küçükresim|upright|Yavrusunu besleyen kelaynak.
küçükresim|sağ|upright=1.14|Kızıl aynak sürüsü.
küçükresim|sağ|upright=1.14|Pembe kaşıkçı.
 Alt familya: Threskiornithinae
 Cins Threskiornis
 Kutsal aynak  (Threskiornis aethiopicus)
 Threskiornis bernieri
 Threskiornis solitarius (nesli tükenmiş)
 Threskiornis melanocephalus
 Threskiornis moluccus
 Threskiornis spinicollis
 Cins Pseudibis
 Pseudibis papillosa
 Pseudibis davisoni
 Pseudibis gigantea
 Cins Geronticus
 Kelaynak (Geronticus eremita)
 Güney Afrika kelaynağı (Geronticus calvus)
 Cins Nipponia
 Tepeli aynak  (Nipponia nippon)
 Cins Bostrychia
 Bostrychia olivacea
 Bostrychia bocagei
 Benek gerdanlı aynak (Bostrychia rara)
 Hadada aynağı (Bostrychia hagedash)
 Bostrychia carunculata
 Cins Theristicus
 Theristicus caerulescens
 Theristicus caudatus
 Theristicus melanopis
 Theristicus branickii
 Cins Cercibis
 Cercibis oxycerca
 Cins Mesembrinibis
 Mesembrinibis cayennensis
 Cins Phimosus
 Phimosus infuscatus
 Genus Eudocimus
 Ak aynak (Eudocimus albus)
 Kızıl aynak (Eudocimus ruber)
 Cins Plegadis
 Bayağı aynak  (Plegadis falcinellus)
 Ak başlı aynak  (Plegadis chihi)
 Plegadis ridgwayi
 Cins Lophotibis
 Lophotibis cristata
 Alt familya: Plataleinae
 Cins Platalea
 Bayağı kaşıkçı (Platalea leucorodia)
 Platalea minor
 Platalea alba
 Platalea regia
 Platalea flavipes
 Pembe kaşıkçı (Platalea ajaja)

Notlar


Kategori:Kuş familyaları