Uluslararası özel hukuk

Uluslararası özel hukuk veya kanunlar çatışması, kişiler arası hukuk sorunlarında hangi devletin hukukunun uygulanacağını karara bağlar. Hiçbir devlet kendi hukuku dışındaki hukuk sistemlerini yok sayamaz. Uyuşmazlıklar özellikle yurt dışında yaşayan vatandaşların sorunlarıyla ve yabancılarla ilgilidir. Aynı sorunlarda devletler farklı hukuk sistemlerine sahiptirler ve kanunlar ihtilafı (yasa çatışması) durumunda hangi yasa ve hangi ülkenin mahkemesi yetkilidir, buna ilişkin hükümleri içerir. Mahkeme ve yasa değişik olabilir. Yine ticari ortaklık, vb. iç hukuk tüzel kişilerinin kendi devletlerinin sınırlarını aşan ve birden çok devletin yetki alanına giren durumlarda bu özel hukuk kişileri arasındaki ilişkileri düzenler ya da bunların bağlı olacağı iç hukuku belirler.

Vatandaşlık hukuku ve yabancılar hukuku altdalları kamu hukuku ile de ilgilidir. Kişiler bazen birden çok vatandaşlık bağı taşıyabilirler, yurtsuzlardan veya göçebelerden, mültecilerden meydana gelebilirler. İHEB'e göre vatandaş da, yabancı da hukuki kişiliğe sahiptir. Bunlar, uluslararası sözleşmelerle düzenlenmektedir.