Ölçülü, Kars

Ölçülü, Kars ilinin Merkez ilçesine bağlı bir köydür.

 Tarihçe 
Yerleşimden; Yunanca kayıtlarda Βεζίν (Vezin) ve Βεζίρ (Vezir), Ermenice kayıtlarda Վժան (Vjan) ve Alman coğrafyacı Heinrich Kiepert'in 1883 yılı haritasında Vizin adıyla bahsedilmektedir. 

Köy 19. yüzyılda, savunma hatlarının bakımı için Trabzon’dan işçi (taş ustası) olarak getirilen Rum yerleşimlerce kurulmuş olup Kars'ta lise öğretmeni olan Filip Yanoviç'in 1901 yılında tuttuğu notlarında, buradaki Rumların 40 yıl önce Türkler kaleleri/tabyaları inşa etmeye başladığında Trabzon'dan işçi olarak getirilerek yerleştiğini sonraki yıllarda da bu kişilerin ailelerinin de köye geldiği belirtilmektedir. Trabzon’lu bir Rum öğretmen olan Periklis Triantafyllidis'in 1865 yılı kayıtlarında köyde Pontus dolaylarından gelen 15 hanenin yaşadığı belirtilmektedir. Georg Kobro, 1874 yılında köyde 303 Rum'un yaşadığını belirtmiştir. 1894 yılında burada doğan Stilianos Samoulidis; Rumların köye 1860'lı yıllarda yerleştiğini ve bu dönemde köyde 40 kadar Türk ailenin yaşadığı, köyün çiftlik sahibi bir vezir tarafından kurulduğuna inanıldığı ve bu nedenle köyün kuruluşundan itibaren Vezirköy olarak bilinip, resmi ve kilise kayıtlarında da Vezirköy olarak adlandırıldığı yazmıştır. Kars'ta lise öğretmeni olan Filip Yanoviç'in 1901 yılında tuttuğu notlarında, buradaki Rumların 40 yıl önce Türkler kaleleri/tabyaları inşa etmeye başladığında Trabzon'dan işçi olarak getirilerek yerleştiğini sonraki yıllarda da bu kişilerin ailelerinin de köye geldiği belirtilmektedir. Trabzon'lu bir Rum öğretmen olan Periklis Triantafyllidis'in 1865 yılı kayıtlarında köyde Pontus dolaylarından gelen 15 hanenin yaşadığı belirtilmektedir. Georg Kobro, 1874 yılında köyde 303 Rum’un yaşadığını belirtmiştir. 1894 yılında burada doğan Stilianos Samoulidis; Rumların köye 1860’lı yıllarda yerleştiğini ve bu dönemde köyde 40 kadar Türk ailenin yaşadığı, köyün çiftlik sahibi bir vezir tarafından kurulduğuna inanıldığı ve bu nedenle köyün kuruluşundan itibaren Vezirköy olarak bilinip, resmi ve kilise kayıtlarında da Vezirköy olarak adlandırıldığı yazmıştır. Ruslar tarafından 1878-1879 yıllarındaki kayıtlara göre köyde 82 hanede 396'sı erkek, 403'ü kadın olmak üzere toplam 799 kişi yaşamaktadır. Rus hakimiyeti döneminde köye başka yerlerden gelen Rum aileler iskan edilmeye devam etmiştir. 

Rus işgalinde 1886 yılında yapılan nüfus sayımında Vezin (Везин) adıyla kaydedilen köyde tamamı Rum olmak üzere 78 hanede 270'i erkek, 266'sı kadın toplam 536 kişi yaşamaktadır. Kars kazası içinde yer alan köyde 1886 sayımına göre 536, 1896 yılında 700, 1906 yılında ise 970 Rum yaşamaktadır. 1913 yılı Kars Valilik takvimine göre köyde 139 hanede 510'u erkek, 515'i kadın olmak üzere toplam 1025 kişi yaşamaktadır. Bu tarihte köyde 1 kilise ve 1 ilkokul bulunmaktadır. Resmi olmamakla birlikte 1918 yılında köyde tahmini 1200, 1919 yılında ise 850 Rum yaşamaktadır. Rusların çekilmesi sonrası Kars bölgesinin Osmanlı egemenliğine girmesiyle birlikte Rumlar'da köylerini terk ederek günümüz Yunanistan'ının Selanik ve Batı Trakya Bölgesine yerleşmiştir.

Köye hakim tepe üzerinde 1871-1872 yılında inşa edildiği düşünülen, İlyas Peygamber'e ithaf edilmiş Elias Şapeli bulunmaktadır. Köyde Rus işgali sırasında inşa edildiği sanılan kilise ise günümüzde Saray Cami olarak kullanılmaktadır.
Ruslar tarafından 1878-1879 yıllarındaki kayıtlara göre köyde 82 hanede 396'sı erkek, 403'ü kadın olmak üzere toplam 799 kişi yaşamaktadır. Rus hakimiyeti döneminde köye başka yerlerden gelen Rum aileler iskan edilmeye devam etmiştir. 1886 sayımına göre Kars kazası içinde yer alan köyde 78 hanede 270'i erkek, 266'sı kadın toplam 536, 1896 yılında 700, 1906 yılında ise 970 Rum yaşamaktadır. 1913 yılı Kars Valilik takvimine göre köyde 139 hanede 510'u erkek, 515'i kadın olmak üzere toplam 1025 kişi yaşamaktadır. Bu tarihte köyde 1 kilise ve 1 ilkokul bulunmaktadır. Resmi olmamakla birlikte 1918 yılında köyde tahmini 1200, 1919 yılında ise 850 Rum yaşamaktadır. Ruslar'ın çekilmesi sonrası Kars bölgesinin Osmanlı egemenliğine girmesiyle birlikte Rumlar'da köylerini terk ederek günümüz Yunanistan’ının Selanik ve Batı Trakya Bölgesine yerleşmiştir.

 Coğrafya 
Köy, Kars il merkezine 13 km uzaklıktadır.

 Nüfus 
Yıllara göre köy nüfus verileri 2022 1.474 2021 1.557 2020 1.587 2019 1.610 2018 1.639 2017 1.647 2016 1.662 2015 1.669 2014 1.755 2013 1.778 2012 1.793 2011 1.779 2010 1.790 2009 1.804 2008 1.776 2007 1.644 2000 1.702 1990 2.156 1985 2.270

 Kültür ve turizm 
 Camiler 
Köyün ortasında bulunan eskiden kilise olan Saray Camii ve kuzeyindeki Yeni Camii son yıllarda yapılan restorasyon çalışmaları ile büyütülmüştür.

 Ziyaret Tepesi 
Köyde, Kars il merkezinde dahi görülen ve yöre halkı tarafından Ziyaret Tepesi denilen ve onun üzerinde bulunan Ziyaret adlı eski bir kilise vardır.Kültür Varlıkları 29. Araştırma Sonuçları - 19. Sayfa, Ölçülü Köyü Kilisesi  Yapının fotoğrafı Kültür Varlıkları 29. Araştırma Sonuçları'nın 31. sayfasındaki Resim 8'de görülmektedir. 

 Ölçülü Köyü Kilisesi 
Kilise; tek nefli, tek apsisli ve beşik tonoz örtülüdür. Kilisenin girişi, yapının batı tarafındaki duvarın ana eksenindeki kapıyla sağlanır. Kilisenin dış cephesi düzgün moloz taşlarla yapılmıştır.

Kilise penceresinin altındaki duvar yıkılmış olup, çatının kaplama taşları dökülmüş ve yapı içindeki iç duvarlar tahrip edilmiştir. İç duvara yazılar yazılarak bu yapı vandalizme uğramıştır.

Kaynakça 

 Dış bağlantılar 


Kategori:Kars merkez belde ve köyleri