Yüzey gerilimi

Yüzey gerilimi, fizikokimyada bir sıvının yüzey katmanının esnek bir tabakaya benzer özellikler göstermesinden kaynaklanan etkiye verilen addır. Bu etki bazı böceklerin su üzerinde yürümesine olanak verir. Bir gazla bir sıvının ya da birbirleriyle karışmayan iki sıvının temas yüzeyleri gerilmiş esnek bir zara benzer. Bu gerilim likidin serbest yüzüne ait ise buna yüzey gerilimi; iki sıvının sınır yüzeyine ait ise arayüzey gerilimi (yüzeyler arası gerilim) adını alır.

Bu olay kinetik teori yardımıyla açıklanır. Sıvı içerisindeki bir molekül kendini çevreleyen öteki moleküllerin etkisine uğramış olduğundan simetri nedeniyle bu kuvvetlerin bileşkesi sıfırdır. Bunun sonucu olarak molekül hiçbir kuvvetin etkisinde değildir. Ama sıvının yüzeyindeki bir molekül ele alınırsa, buhar fazdaki birim hacme düşen molekül sayısı, sıvı fazdakinden çok daha az olduğundan sıvı yüzeyinde denkleşmemiş kuvvet alanları bulunur ve molekül sıvının içerisine doğru çekilir ve sıvının yüzü gergin bir zar biçimini alır. Yüzey geriliminin etkisi altındaki sıvı yüzeyi, sıvının öteki kısımlarından farklı özellikler taşır.

Bilimsel tanımla; sıvı yüzeyinde birim uzunluğu gergin tutan kuvvete yüzey gerilimi denir. Birimi dyne/cm'dir. Dar tüplerde gözlenen sıvı yükselme ve alçalması olan kapilarite olayının nedeni de yüzey gerilimidir.

 Bazı maddelerin yüzey gerilimleri 
Bazı sıvıların dyn/cm cinsinden havadaki yüzey gerilimleriLange's Handbook of Chemistry, 10th ed. pp 1661–1665Bu değerleri bine bölerek N/m cinsinden ifade edebilirsiniz. Sıvı Sıcaklık°C Yüzey Gerilimi, γ Asetik asit  20  27.6 Asetik asit (40.1%) + Su 30  40.68 Asetik asit(10.0%) + Su 30  54.56 Aseton  20  23.7 Dietil ether 20  17.0 Ethanol 20  22.27 Ethanol (40%) + Su 25  29.63 Ethanol (11.1%) + Su 25  46.03 Glyserol 20  63 n-Hekzan 20  18.4 Hidroklorik asid 17.7M Sıvı Solüsyon 20  65.95 Izopropanol 20  21.7 Cıva 15  487 Metanol 20  22.6 n-Oktan  20  21.8 Sodyum Klorit 6.0M Sıvı Çözelti  20  82.55 Sakaroz (Şeker) (55%) + Su 20  76.45 Su 0  75.64 Su 25  71.97 Su 50  67.91 Su 100  58.85

 Yüzey gerilimini etkileyen faktörler 

Sıvının sıcaklığının artırılması veya sıvıya deterjan veya sabun gibi etkenlerin karıştırılması yüzey gerilimini azaltır. Yüzey gerilimi düşürülen sıvı içerisine kiri daha rahat almaktadır. Bu yüzden yüzey gerilimi düştükçe daha iyi temizlik yapılabilmektedir.

 Ayrıca bakınız 
 Parakor
 Yüzey aktif madde

 Kaynakça 

Kategori:Yüzey kimyası