Mihail Zoşçenko

Mihail Mihayloviç Zoşçenko (Михаил Михайлович Зощенко ; Sankt-Peterburg, 10 Ağustos  1894 – 22 Temmuz 1958) Sovyet döneminde önemli bir Rus hicivcisiydi.

Babası Mihail İvanovich Zoshchenko Sankt-Peterburg'da Suvorov Müzesi'nin dış dekorasyonundan sorumlu bir mozik ustasıydı. 1907'de babasını kaybettikten sonra ilk öykülerini yazmaya başladı. Geleceğin yazarı olarak, 1913'te Sankt-Peterburg Üniversitesi'nde Hukuk fakültesine başladı. Fakat bir yıl sonra ücretlerini ödeyemediği için okulu yarım bıraktı. Bu sıralarda bilinen ilk öyküsü Yirmi Kapik'i yazdı. I. Dünya Savaşı sırasında orduya katıldı. Cephede bir gaz saldırısı sonrasında kalp rahatsızlığı geçirdi ve 1917'de birkaç madalya ile terhis oldu. 1919'da Kızıl Ordu'ya katılır fakat rahatsızlığı sürdüğü için ayrıldı. Daha sonra Serapion Kardeşler'in görüşlerini benimsedi. 1919 yılında yayın yönetmenliğini Çukovsky'nin yaptığı Vsemirnaya Literatura yayınevinin bünyesinde çalıştı. 1920'li yıllarda belirli bir popülariteye ulaştı, aynı yıl annesi Yelena Osipovna Zoshchenko'yu kaybetti. 1921 yılı boyunca Bay Nazar İlyiç Sinebhryurov'un Öyküleri isimli öykü serisini yazmaya başladı. Edebiyat çevrelerinde ilgi gördü ve yazarın basılan ilk kitabı oldu. 1923 yılında Duygusal Öyküler  adıyla toplanacak ilk uzun öyküsü Keçi'yi hazırladı. Aynı yılın Şubat ayı içerisinde Belçika'da bir dergide bir öykü çevirisi yayımlamdı. Avrupa'da Sovyet literaründen ilk çeviri örnek olması bakımından dikkat çekiciydi.

Eşzamanlı bir şekilde onu "İnsanlar"'a erişilebilir yapan yazının, basitleştirilen ruhsuz bir tarzını geliştirdi ve resmi isteklere taklitle ulaşılabilinirdi: "Ben, çok sıkı bir şekilde yazarım. Benim cümlelerim, kısadır. Yoksullara erişilebilir."  Bu tarz, kendi etrafında takınılan tavrın bir parçası olarak onu benimseyen besteci Dmitri Shostakovich tarafından çok takdir edilir. Solomon Volkov bu tavrı Yrudivy (meczupluk) olarak tanımlar.

Zoshchenko, 1939'da Lenin hakkında çocuklar için kısa bir hikâye dizisi yazdı: Lenin Hakkında Öyküler (Rasskazı O Lenine). Bu öykü ile Emekçi Kızıl Bayrak Madalyası aldı. Delaware Undergradute Üniversitesi Araştırma programına göre, hikâyeler Sovyet rejiminin eleştirisi niteliğindeydi.

1942 yılında Güneş Doğmadan Önce (Pered Voshodom Slontsa) isimli uzun öyküsü SBKP tarafından Sovyetlere ağır bir eleştiri ve hakaret olarak değerlendirildi. Bu öykü, Bolşevik dergisinde yoğun bir tepki yarattı, Sovyet otoriteler tarafından yasaklanmış yazılar listesine alındı ve 1972 yılına kadar bu listede kaldı. 1946'da yayımladığı "Bir Maymunun Serüveni" adlı öyküsü ise , "Güneş Doğmadan Önce" öyküsünden bile daha ağır tepkilere maruz kaldı. Bu öyküyü yayımlamasıyla beraber Zhdanov Doktrini kapsamında suçlanarak 4 Eylül 1946'da Sovyet Yazarlar Birliği'nden ihraç edildi. İhracını takip eden süreçte yoksul bir hayat yaşadı, çeşitli yabancı yazarların romanlarını Rusçaya çevirmek vb. çalışmalarla geçimini sağladı. 1953 yılında Sovyet Yazarlar Birliği'ne tekrar kabul edildi.  22 Temmuz 1958'de kalp yetmezliğinden hayatını kaybetti.

 Çalışmaları 
 Yirmi Kapik (1914)
 Çarın Çizmeleri
 Lastik Pabuçlar
 Sinirli İnsanlar
 Talih İşareti

Kategori:1894 doğumlular
Kategori:1958'de ölenler
Kategori:Sankt Peterburg doğumlular
Kategori:20. yüzyıl Rus yazarları