UEFA katsayıları

UEFA katsayıları, Avrupa Futbol Federasyonları Birliği'nin (UEFA) üyesi olan ülke federasyonlarını, Millî Futbol Takımlarını ve Avrupa Kupalarına katılan takımlarını sıralamakta kullandığı sisteme verilen isimdir.

3 çeşit katsayı hesabı yapılmaktadır:
Millî takım katsayıları: Millî Futbol Takımlarının, Avrupa Futbol Şampiyonası eleme turları ve finalleri kura çekimindeki torba durumunu belirlemekte kullanılır.
Ülke katsayıları: Bir üye ülke federasyonundan UEFA Şampiyonlar Ligi, UEFA Avrupa Ligi ve UEFA Konferans Ligi'ne katılacak takımların sayısı ve başlayacağı turların belirlenmesinde kullanılır.
Takım katsayıları: UEFA Şampiyonlar Ligi, UEFA Avrupa Ligi ve UEFA Konferans Ligi'ne yerel liglerinden katılma hakkı kazanan kulüplerin eleme turlarına seribaşı olarak girip girmeyeceği ve grup aşamalarında torbaları belirlemekte kullanılır.

 Katsayı hesaplama metodu 
Millî takım katsayıları
Eski sistem
UEFA tarafından her 2 yılda bir Kasım veya Aralık aylarında eleme maçlarının tamamlanmasından sonra açıklanan Millî Futbol Takımlarının sıralamasında kullanılan katsayıdır. Yeni katsayı hesaplama metodu 20 Mayıs 2008 tarihinde ilan edilmiş ilk olarak Kasım 2009'da açıklanmıştır.

Sistem her 2 yıllık periyotlar şeklinde yürümektedir. Her periyot yılına göre, FIFA Dünya Kupası veya Avrupa Futbol Şampiyonası eleme maçlarını ve finallerini kapsamaktadır. Özel maçlar dikkate alınmamaktadır. Oynanan her millî maç için aşağıda belirtilen kurallara göre puanlar verilir ve maç başına puan hesaplanır.
 Oynanan her maç için 10,000 puan (sonuca bakılmadan)
 Galibiyete 30,000 puan
 Beraberliğe 10,000 puan
 Penaltı atışlarıyla kazanana 20,000 puan kaybedene 10,000 puan
 Atılan her gol için 501 puan
 Yenilen her gol için -500 puan
 Finaller öncesi play-off maçları 4,000 ekstra puan
 Finallerde grup maçları 8,000 ekstra puan; son 16 turu 12,000 ekstra puan; çeyrek final 18,000 ekstra puan; yarı final 28,000 ekstra puan; 3.lük maçı 18,000 ekstra puan; final maçı 38,000 ekstra puan
 Son 2 periyodun %40'ı en eski periyodun %20'si hesaba katılır.
 Eğer bir takım, herhangi bir periyodu oynamamışsa diğer periyotlar ağırlıklandırılmış şekilde dikkate alınır. (Örneğin 2015 Fransa katsayısı hesabında 2010-2012 periyodunun %33,3'ü 2012-2014 periyodunun %66,7'si dikkate alınacaktır.)
 Ev sahibi takımlar eleme turlarına katılmadığı için oynanmış olduğu en son eleme turu maçları dikkate alınır. (Örneğin Fransa 2016 Avrupa Şampiyonası ev sahibi olduğu için 2017 katsayıları hesaplanırken 2014 Dünya Kupası eleme maçları dikkate alınacaktır.)

Yeni sistem
Millî takımlar, 2018 Eylül ayında düzenlenmeye başlayan 2018-19 UEFA Uluslar Ligi sıralama kriterlerine göre sıralanacaktır.

 Ülke katsayıları 

Bir ülkeden o sene UEFA Avrupa Ligi, Şampiyonlar Ligi ve Konferans Ligi'ne kaç takım katılmışsa, onların topladığı puanlar toplanır ve Avrupa kupalarına katılan takım sayısına bölünür. Bu puanlama ülke takımları için şu şekildedir:

Elemelerde;
 Galibiyet: 1 puan
 Beraberlik: 0,5 puan.

Gruplar ve sonrasında;
 Galibiyet: 2 puan
 Beraberlik: 1 puan.

Not: Penaltı atışlarıyla tur geçmek puanı etkilemez. (120 dakika sonucu dikkate alınır)

Bonuslar;
 Aşağıdaki tabloda takım katsayıları için verilen bonus puanlar ülke katsayısı için de geçerlidir. (Elenme puanları, Avrupa ligi ve konferans ligine katılım puanları hariç)

Ülke takımlarının yukarıdaki hesaplamaya göre aldığı tüm puanlar toplanır. Bu puanlar ülkeden o yıl Avrupa kupalarına katılan takım sayısına bölünerek ülke puanı hesaplanır.

 Takım katsayıları 
Gruplar ve sonrasında (Eleme aşaması play-off hariç);
 Galibiyet: 2 puan
 Beraberlik: 1 puan.

2024-25 ve sonraki sezonlar için bonus puanlar
TurBonus puan ŞL AL KLBirinci eleme turunda elenme - - 1İkinci eleme turunda elenme - - 1,5Üçüncü eleme turunda elenme - - 2Play-off turunda elenme - - 2,5Lig aşaması katılım 6 3 * 2,5 *Lig aşaması sıralama bonusu (1-8) (25-sırası)*0,25 (25-sırası)*0,25 (17-sırası)*0,25Lig aşaması sıralama bonusu (9-24) (25-sırası)*0,125Son 16 turu katılım 1,5 1 0,5Çeyrek finallere katılım 1,5 1 0,5Yarı finaller 1,5 1 0,5Final katılım 1,5 1 0,5Bir takımın kazanabileceği maksimum puan 48 40 32

2021-22 ve 2023-24 sezonlar arası için bonus puanlar
TurBonus puan ŞL AL KLBirinci eleme turunda elenme - - 1İkinci eleme turunda elenme - - 1,5Üçüncü eleme turunda elenme - - 2Play-off turunda elenme - - 2,5Grup aşaması katılım 4 3 * 2,5 *Grup birinciliği – 4 2Grup ikinciliği - 2 1Son 16 turu katılım 5 1 -Çeyrek finallere katılım 1 1 -Yarı finaller 1 1 1Final katılım 1 1 1Bir takımın kazanabileceği maksimum puan 38 34 30

2021-22 sezonu öncesi için bonus puanlar
TurBonus puan ŞL ALÖn eleme turunda elenme - 0,5Birinci eleme turunda elenme - 1İkinci eleme turunda elenme - 1,5Üçüncü eleme turunda elenme - 2Play-off turunda elenme - 2,5Grup aşaması katılım 4 3 *Son 16 turu katılım 5 -Çeyrek finaller, yarı finaller ve final katılım 1 1Bir takımın kazanabileceği maksimum puan 38 33

2018-19 sezonundan itibaren ülke puanı eklenmesi uygulaması kaldırılmıştır. Eğer son 5 yıl içindeki kulüp katsayısı ülke katsayısının %20'sinden düşükse ülke katsayısının %20'si kulüp katsayısı olarak alınacaktır.

 Millî takımlar sıralaması 

 A Ligi B Ligi   C Ligi D Ligi  

 Ülke sıralaması 

Açıklamalar

 İngiltere Lig Kupasını kazanan takım UEFA Konferans Ligi'ne katılmaktadır.
 Liechtenstein Futbol Federasyonu bir lig organize etmemiştir. Sadece Lihtenştayn takımlarının oynadığı Lihtenştayn Kupası'nı kazanan takım UEFA Konferans Ligi'ne katılır.
 Bir önceki sezonun UEFA Şampiyonlar Ligi ve UEFA Avrupa Ligi şampiyonları doğrudan Şampiyonlar Ligi lig aşamasına katılır. Eğer iki şampiyondan biri veya ikisi kendi ülkesinde doğrudan grup aşamasına katılma hakkı elde ederse eleme oynayan takımlardan en iyi takım katsayısına sahip 1 veya 2 takım de direkt lig aşamasına katılır.
 Bir önceki sezonun UEFA Konferans Ligi şampiyonu UEFA Avrupa Ligi lig aşamasına katılır. Eğer şampiyon kendi lig sıralamasına göre UEFA Avrupa Ligi lig aşamasına veya UEFA Şampiyonlar Ligine katılmışsa yerine eleme oynayacak tüm takımlardan en yüksek kulüp katsayısı olan takım katılır.
 2021-22 sezonundan itibaren yapılan düzenlemeyle UEFA Şampiyonlar Ligi grup aşamasından önce elenen tüm takımlar yoluna UEFA Avrupa Ligi veya UEFA Avrupa Konferans Liginden ve UEFA Avrupa Ligi grup aşamasından önce elenen tüm takımlar yoluna UEFA Avrupa Konferans Liginden devam etmektedir. 
 2024-25 sezonundan başlamak üzere bir önceki sezonun en yüksek katsayısına sahip 2 ülkeden birer takım daha doğrudan Şampiyonlar Ligi grup aşamasına katılır.

 Kulüpler sıralaması 
UEFA Kulüpler Sıralaması, Avrupa Kupalarındaki takımların eşleşmelerinde kullanılan ve son 5 yılda kulüplerin Avrupa Kupalarındaki başarıları göz önünde bulundurularak oluşturulan bir cetveldir. 2018-19 sezonundan itibaren ülke puanı eklenmesi uygulaması kaldırılmıştır. Eğer kulüp katsayısı ülke katsayısının %20'sinden düşükse ülke katsayısının %20'si kulüp katsayısı olarak alınmaktadır. Buna göre, ilk 25 takım sıralaması aşağıdaki gibidir.

KulüpFederasyon2021-222022-232023-242024-252025-26Katsayı11Real Madrid 30,00029,00034,00024,50021,500139,000231Bayern München 26,00027,00028,00027,25027,250135,500363Internazionale 18,00029,00020,00040,25019,750127,00044Liverpool 33,00019,00020,00029,50025,000126,500523Manchester City 27,00033,00028,00014,75022,750125,500651Paris Saint-Germain 19,00019,00023,00033,50021,000115,5007103Barcelona 15,0009,00023,00036,25023,500106,7508124Arsenal 0,00017,00022,00036,00029,500104,5009134Bayer Leverkusen 14,00019,00029,00023,25018,750104,0001082Borussia Dortmund 10,00018,00029,00027,75016,000100,7501174Chelsea 25,00021,0000,00030,00023,25099,25012142Atlético Madrid 19,0008,00024,00026,50019,25096,7501394Roma 23,00022,00021,00014,50016,25096,75014151Benfica 20,00025,00014,00018,75012,25090,00015161Atalanta 16,0000,00028,00021,00019,00084,00016237Eintracht Frankfurt 28,00016,0007,00023,0009,00083,000172710Tottenham Hotspur 5,00018,0000,00032,25024,75080,000183517Sporting 16,00014,00012,00014,50023,00079,50019118Manchester United 18,00019,0007,00032,5000,00076,50020244Club Brugge 7,00017,00021,00015,75014,50075,25021183Porto 10,00018,00019,0009,75018,00074,7502222Juventus 20,00017,0000,00016,25019,00072,25023285PSV 10,00011,00017,00021,25012,00071,25024262Feyenoord 24,00017,0008,00018,0004,00071,000254015Real Betis 11,00016,0006,00019,25018,25070,500

 Sıralama liderleri 
1960'tan beri 5 yıllık periyotlar olarak sıralamayı lider tamamlayan takımlar:Takım Sıralaması 

 Sıra Takım  1 Real Madrid 21 2 Barcelona 8 3 Juventus 7 4 Bayern Munich 6 5 Borussia Mönchengladbach 56 Benfica 3 Leeds United 3 Ajax 39 Liverpool 2 Milan 2 Manchester City 212 Real Zaragoza 1 Anderlecht 1 Paris Saint-Germain 1 Chelsea 1 Manchester United 1

 Dış bağlantılar 
 UEFA katsayılarının canlı güncellemesi 
 UEFA Resmi Sitesi
 UEFA katsayıları ve hesaplanması detaylı bilgi -Bert Kassies 

 Kaynakça 

Katsayı