Çekmeköy

Çekmeköy veya eski adıyla Çekme, İstanbul'un Anadolu Yakası'nda yer alan bir ilçedir. Kocaeli Yarımadası'nın batı kesiminde yer alan Çekmeköy, kuzeybatıda Beykoz, kuzeydoğuda Şile, güneybatıda Ümraniye, güneydoğuda ise Sancaktepe ilçeleriyle çevrilidir. İlçe 21 tane mahalleden oluşmaktadır. 2015 yılında gerçekleştirilen İstanbul'da Yaşam Kalitesi Araştırması'nda tüm ilçeler arasında 31. sırada yer almıştır.İstanbul'da ilçe ilçe yaşam kalitesi , milliyet.com.tr<div displaytitle="Çekmeköy">

Çekmeköy'ün bulunduğu bölgenin ele geçirilmesi ilk olarak Osman Gazi döneminde planlandı. Çekmeköy'ün sınırına gelinmişken Osman Gazi öldü. Orhan Gazi de bu emelden vazgeçmeyerek 1327 yılında bölgeyi ele geçirdi. Yıldırım Bayezid, Ankara Muharebesi'nde iken Bizans İmparatorluğu bölgeyi ele geçirdi. Fetret Devri'nde Bizans'ın kontrolünde olan bölge Çelebi Mehmed'in diğer kardeşlerini yenip başa geçmesinin ardından yeniden geçirildi. Kırım, Kafkas, 1877-1878 Osmanlı-Rus ve Balkan savaşlarının ardından Lazlar, Kırım Tatarları, Balkan Türkleri ve Lehler Çekmeköy'e yerleşmişti. Türk Kurtuluş Savaşı sırasında İstanbul'daki tüfekler buradan kaçırıldı. 1942, 1945, 1989, 1995 yangınları sırasında Çekmeköy'ün ormanları zarar gördü. 1994'ten beri Ümraniye'ye bağlı belde belediyelerinden biriydi. Ancak 22 Mart 2008 tarih ve 26824 mükerrer sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 5747 Sayılı Kanun ile ilçe vasfı kazandı. 29 Mart 2009 seçimleriyle de İstanbul'un yeni ilçeleri arasında girdi. Çekmeköy'ün ilçe olmasıyla beraber daha önce ilk kademe belediyesi olarak hizmet veren Alemdağ, Taşdelen ve Ömerli ilçeye dâhil edildi.

Coğrafî olarak Çekmeköy, İstanbul'un Anadolu yakasındaki Alemdağ ormanlarının güneybatı kesiminde bulunan Keçiağılı Tepesi yamaçlarında kuruludur. Deniz seviyesinden yüksekliği 150 metre olan ilçenin nüfusu 2023 yılında 296 bin 66 kişiydi. İlçenin yüzölçümü 152 km²dir. Çekmeköy ilçe merkezinin deniz seviyesinden ortalama yüksekliği 16 metredir.

Çekmeköy, Akdeniz ve Karadeniz iklimlerinin geçiş bölgesinde bulunduğu için ılıman bir iklime sahiptir. Yazlar sıcak ve kurak, kışlar ise ılık ve yağışlı geçer. Ancak yüksek nem yüzünden sıcaklar daha sıcak, soğuklar daha soğuk hissedilir. Haziran en sıcak, ocak en soğuk aylardır. İlçede yaşanan en uzun mevsim ise sonbahardır.

Çekmeköy havzası İstanbul'un önemli doğal ve göç geçiş alanlarından biridir. Havzada meşe ormanı, fundalık, mera, turbalık ve sulak alanlar yer alır. Doğu Akdeniz ve Doğu Avrupa ülkelerinin en büyük fundalığı Çekmeköy'dedir. Bünyesinde birçok bitki, kuş, böcek, sürüngen ve amfibyum türleri barınır. Bölgede Alemdağı ispinozu gibi bölgeye has kuşlar da bulunmaktadır.

İstanbul'un çeşitli semtlerini birbirine bağlayan D 016 otoyolu, M5 metro hattı, bazı minibüs, dolmuş ve otobüs hatları Çekmeköy ilçesinden geçmektedir.

 Etimoloji 
Dünden Bugüne İstanbul Ansiklopedisi'nde belirtildiğine göre Çekmeköy, Fatih Sultan Mehmed döneminde yedi kardeş tarafından kurulmuştur. Bu yedi kardeşten altısı eşkıyalar tarafından öldürülürken yedincisi çekme tetiği diyerek kurtulmuş, köyün adı da Çekme köyü olmuştur. Bu isim zamanla Çekmeköy'e evrilmiştir.“Yer Adları”, Dünden Bugüne İstanbul Ansiklopedisi, VII, (Haz. İlhan Tekeli vd.), İstanbul 1994

 Tarihçe 

 Bizans dönemi 

Ormanlarla kaplı Alemdağ ve bölgesi odun ve kömür açısından Bizans İmparatorluğu için önemli bir konumdu. Oduncular ve kömürcüler belli vakitlerde bu bölgelere gelir ve odun ve odun kömürü imal ederdi. O dönem  bu bölgelerde yazlık saraylar, Meludion'da (Alemdağ) bir av köşkü bulunuyordu.Alemdağı”, İstanbul Kültür ve Sanat Ansiklopedisi, cilt I, İstanbul 1982, s. 602. 13. yüzyıla kadar imparatorlar ve soylular kaynak sularıyla da ünlü olan bu bölgelerde konaklar ve avcılık yapardı. 1091 yılında Peçenekler Çekmeköy'ü ele geçirdi fakat imparator I. Aleksios yeniden ele geçirdi. Dördüncü Haçlı Seferi'nden sonra bölge Latin İmparatorluğu kontrolüne girdi.Belgeler Işığında Çavuşbaşı Tarihi (2008), s. 19 1261 yılında İznik imparatoru VIII. Mihael Palaeogos bölgeyi ele geçirdi. II. Andronikos 1296 İstanbul depremi'nden sonra Damatris'e taşınmış ve bir müddet burada kalmıştır.Mehmet Nermi Haskan, Yüzyıllar Boyu Üsküdar c. III, s. 1418 İstanbul'un Yaşam Pınarı Çekmeköy (2021) s. 195'ten alıntılanmıştır. VI. İoannis tahtını bıraktıktan sonra Alemdağ'daki Mangallar Manastırı'nda keşişlik yapmaya başlamıştı.Salih Şahin, Bir Tatlı Huzur Beldesi Alemdağ, s. 85, İstanbul'un Yaşam Pınarı Çekmeköy (2021) s. 196'dan alıntılanmıştır.

 Osmanlı egemenliğine giriş 
küçükresim|Osman Gazi|220x220pik
Çekmeköy'ün bulunduğu bölgenin ele geçirilmesi ilk olarak Osman Gazi döneminde düşünüldü. Osman Gazi'nin son dönemlerinde Bolu ve Mudurnu bölgeleri Konuralp tarafından, Kandıra, Ermenipazarı Akça Koca tarafından ele geçirildi. Ardından bu iki komutan Aydos Kalesi'ni geçirmek için gerekli hazırlıklara başladıktan bir süre sonra Osman Gazi öldü.Hoca Sadeddin Efendi, Tâc’üt-Tevârih, c. I, Sadeleştiren: İsmet Parmaksızoğlu, MEB Basımevi, İstanbul 1974, s. 52-53 İstanbul'un Yaşam Pınarı Çekmeköy (2021) s. 29'dan alıntılanmıştır. Orhan Gazi de bu emelden vazgeçmedi.<ref>Adnan Eskikurt-Ramazan Özey, “Anadolu ve Balkanlardaki Osmanlı Fetihlerinde (1299-1451) Coğrafyanın Önemi”, Türklük Araştırmaları Dergisi 19, (Prof. Dr. Mücteba İlgürel'e Armağan Özel Sayısı), İstanbul 2008, s. 96 'İstanbul'un Yaşam Pınarı Çekmeköy (2021) s. 29'dan alıntılanmıştır.</ref> Bu amaçla 1329 yılında Pelekanon Muharebesi gerçekleştirildi. Savaş sonrası imzalanan antlaşmaya göre Türkler Çekmeköy ve civarına yerleşmeye başladı.Robert Mantran, Osmanlı İmparatorluğu Tarihi I, Say Yayınları, İstanbul 1999, s.24 İstanbul'un Yaşam Pınarı Çekmeköy (2021) s. 29'dan alıntılanmıştır.Abdurrahim Tufantoz, “Üsküdar’da Bir Selçuklu Bakiyyesi: Gözcü Baba Karaca Ahmed Sultan” Üsküdar Sempozyumu II-II, (Edt. Zekeriya Kurşun vd.), İstanbul 2005, s. 571 İstanbul'un Yaşam Pınarı Çekmeköy (2021) s. 30'dan alıntılanmıştır.

Yıldırım Bayezid döneminde Konstantinapol bölgesi ele geçirilmesi için Yahşi Bey bu bölgeye gönderildi. Yahşi Bey önderliğinde bütün Çekmeköy ele geçirildi.Ali Bilir, Çeşmibülbüle Gizlenmiş Abıhayat Beykoz, İstanbul 2008, s. 22 İstanbul'un Yaşam Pınarı Çekmeköy (2021) s. 190'dan alıntılanmıştır. Fakat Timur'un Osmanlı üzerine yürümesi üzerine bütün askerler Ankara civarına çekildi. Bunun üzerine II. Manuil bölgede yeniden Bizans hakimiyetini kurdu. Çelebi Mehmed'in Fetret Devri'ni bitirmesine kadar bölge Bizans hakimiyetinde kaldı. Çelebi Mehmed'in tahtı ele geçirmesiyle birlikte Timurtaşoğlu Umur Bey Çekmeköy bölgesini ele geçirdi.Belgeler Işığında Çavuşbaşı (2008), s. 22.

 Köylerin kuruluşu 
Çekmeköy civarındaki ilk ne zaman kurulduğu hakkında bir tarih yoktur. Köyler hakkındaki ilk kayıtlar 1519-1520 yılları arasındaki Tapu Tahrir Defterlerinde geçmektedir.BOA, TT. d. nr. 436 s. 419-420 İstanbul'un Yaşam Pınarı Çekmeköy (2021) s. 33'ten alıntılanmıştır. Köy halkının Evlad-ı Fatihan soyundan olduğu düşünülmektedir. Bölgeye Türklerden sonraki ilk göçün Ermeniler tarafından yapıldığı düşünülmektedir. 1832 yılında Ermeni nüfusu 180 civarına kadar çıkmıştır. Alemdağ yakınında Ermeniler Ermeni Köyü adında bir köy kurmuştur. 1840 yılından sonraki kayıtlarda Hüseyinli Köyü civarında Kıptilerin yaşadığı yazmaktadır.BOA. ML.VRD.TMT.d. nr. 3078. İstanbul'un Yaşam Pınarı Çekmeköy (2021) s. 261'den alıntılanmıştır. Kasım Ayaklanması otoriterleşen Rus yönetiminden kaçan Lehler 1841 yılında Çekmeköy'e yerleştirildi. 1867 yılında Lehler 60 haneye ulaştı ve köylerinin adı Adem Köyü'ydü.BOA, MVL. 1043/34, lef-2 İstanbul'un Yaşam Pınarı Çekmeköy (2021) s. 111'den alıntılanmıştır.Yrd. Doç. Dr. Arif Kolay (Aralık 2021) İstanbul'un Yaşam Pınarı Çekmeköy s. 111 1851-1855 yılları arasında pek çok Kırım Tatarı bölgeye göç etti.Adnan Sofuoğlu, Milli Mücadele Döneminde Kocaeli, Ankara 2006, s. 12. Avcı Mehmed ve IV. Murad Alemdağ bölgesine gelip av faaliyetleri yapmıştır.

 Tanzimat'tan Kurtuluş Savaşı'na 
küçükresim|upright=0.67|II. Mahmud
Alemdağ mesirelerine ve Taşdelen suyuna tutkun olduğu söylenen II. Mahmud Alemdağ'a uğrar ve topluluk şeklinde biniş gezileri düzenler, Taşdelen suyu içerlerdi.Salih Şahin, Bir Tatlı Huzur Beldesi Alemdağ, s. 85 İstanbul'un Yaşam Pınarı Çekmeköy (2021) s. 196'dan alıntılanmıştır. II. Mahmud'un devamlı uğraması halkta Alemdağ'a karşı bir ilgi uyandırmıştı. Böylece vatandaşlar günübirlik veya çadır kurup geceleyerek Alemdağ mesiresine uğramaya başladılar. II. Mahmud'un oğlu Abdülmecid'de halkın sorunlarından haberdar olmak için birçok kez Alemdağ'a uğramıştır.Salih Şahin, Bir Tatlı Huzur Beldesi Alemdağ, s. 86 İstanbul'un Yaşam Pınarı Çekmeköy (2021) s. 197'den alıntılanmıştır. Bölgedeki Ermenilerin isyan etmesi ihtimaline karşı 25 Ekim 1895'ten itibaren Batum'daki Lazlar, Ermeni Köyü'nün yakınlarına göç ettirildi. Yerleştirildikleri köy ahali tarafından Laz Köyü olarak anılmaktaydı. Yerleşen Lazların Sultanın ormanlarını kesmesi üzerine Hazîne-i Hâssa Nezâreti, Lazların Bursa'ya göçtürülmesini önerse de II. Abdulhamid bu fikri reddererek Çekmeköy'e ilk karakolu kurdurarak jandarma ve daimi koruyucular sayesinde Lazların ormanları kesmesini önlemiştir.

Balkan Savaşları sonucunda Sırbistan, Bulgaristan, Karadağ, Arnavutluk, Yunanistan ve diğer bölgelerden Müslümanlar Alemdağ ve bölgesine göç etti.Yusuf Çam, Milli Mücadelede İzmit Sancağı, İzmit 1993 s.22 İstanbul'un Yaşam Pınarı Çekmeköy (2021) s. 111'den alıntılanmıştır. Göçmenleri yerleştirmek amacıyla Reşadiye Köyü kuruldu. Ermeni Tehciri sırasında bölgedeki çoğu Ermeni Çekmeköy'den göç ettirildi.Adnan Sofuoğlu, Milli Mücadele Döneminde Kocaeli, Ankara 2006, s.13

 Kurtuluş Savaşı ve sonrası 
Türk Kurtuluş Savaşı sırasında İstanbul'daki tüfekler buradan kaçırıldı. 1942, 1945, 1989, 1995 yangınları sırasında Çekmeköy'ün ormanları zarar gördü. 1994'ten beri Ümraniye'ye bağlı belde belediyelerinden biriydi. Ancak 22 Mart 2008 tarih ve 26824 mükerrer sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 5747 Sayılı Kanun ile ilçe vasfı kazandı. 29 Mart 2009 seçimleriyle de İstanbul'un yeni ilçeleri arasında girdi. Çekmeköy'ün ilçe olmasıyla beraber daha önce ilk kademe belediyesi olarak hizmet veren Alemdağ, Taşdelen ve Ömerli ilçeye dâhil edildi.Yrd. Doç. Dr. Arif Kolay (Şubat 2014). İstanbul'un Yaşam Pınarı Çekmeköy. Şan Ofset Matbaacılık. s. 11

 Yönetim ve siyaset 
küçükresim|Çekmeköy Belediye Başkanlığı binası|upright=1.25Çekmeköy seçilmiş bir belediye başkanı ve bir belediye meclisi tarafından yönetilen bir ilçedir. Belediye yönetimi temizlik, aydınlatma, su ve elektrik, imar ve ulaşım gibi ihtiyaç ve hizmetleri karşılar. Belediye başkanı beş yılda bir seçilir. 2009 yerel seçimlerinde kurucu belediye başkanı olan Ahmet Poyraz, üç dönem bu görevi yürütmüştür. 2024 yerel seçimlerinin ardından CHP adayı Orhan Çerkez yeni belediye başkanı olmuştur. Belediye başkanının 6 tane yardımcısı vardır bunlara da müdürlükler bağlanmıştır. Toplamda 23 tane müdürlük vardır.

Belediye meclisi yasama ve denetlemeyi kontrolde tutar. Belediye başkanı belediye meclisinin verdiği kararları ve yaptığı yasaları uygulamakla yükümlüdür. Bunun yanı sıra belediye başkanı meclis başkanıdır. Meclis seçilmiş 37 kişiden oluşur. Belediye meclisi; 5393 sayılı Belediye Kanunu gereğince belirlediği ay olan Ağustos ayı haricindeki tüm aylarda toplanmaktadır. Kararlarının imara ve bütçeye ilişkin olanları, ilgili müdürlükleri tarafından onaylanmak üzere İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığına gönderilmektedir. Belediye encümeni yürütmeyi kontrolde tutar. Belediye Başkanı veya görevlendirdiği başkan yardımcısı veya encümen üyesi, seçilmiş 3 meclis üyesi  toplamda yedi üyeden oluşmaktadır. Encümen haftada iki gün toplanmaktadır.

Çekmeköy Osmanlı döneminde idari olarak Yoros Kazasına bağlıydı. Köyler çeşitli kişilere tımar olarak veriliyordu. Yoros Kazası da Kocaeli Sancağı'na bağlıydı. Adli konularda ise Üsküdar Kadılığı'ndan yönetiliyordu. 1840'lı dönemlerde 7 tane köy vardı. Cumhuriyet döneminde 1936 yılından itibaren Çekmeköy bölgesi Üsküdar'a bağlandı.Türkiye Cumhuriyeti Devlet Yıllığı 1928-1929, s. 300-303. İstanbul'un Yaşam Pınarı Çekmeköy (2021) s. 588'den alıntılanmıştır. 1950 yılında Ömerli, Hüseyinli, Sırapınar ve Koçullu köyleri Beykoz'a bağlandı. 1987 yılında Ümraniye ilçesinin kurulmasıyla Çekmeköy Ümraniye'ye bağlandı.Salih Şahin, Bir Tatlı Huzur Beldesi Alemdağ s. 250. İstanbul'un Yaşam Pınarı Çekmeköy (2021) s. 248'den alıntılanmıştır. 1994 yılında ise Alemdağ, Çekmeköy, Ömerli ve Sultançiftliği köyleri bir belde haline geldi. 22 Mart 2008 tarih ve 26824 mükerrer sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 5747 Sayılı Kanun ile ilçe vasfı kazandı. 29 Mart 2009 seçimleriyle de İstanbul'un yeni ilçeleri arasında girdi. Çekmeköy'ün ilçe olmasıyla beraber daha önce ilk kademe belediyesi olarak hizmet veren Alemdağ, Taşdelen ve Ömerli ilçeye dâhil edildi.

 Seçimler 

2009 yerel seçimlerinde, Çekmeköy ilçesindeki seçmenler, siyasi partilerin adaylarına yönelik tercihlerini belirlerken, Adalet ve Kalkınma Partisi adayı Ahmet Poyraz'a %43,40 oranında destek vermişlerdir. Diğer yandan, Cumhuriyet Halk Partisi adayı Hüseyin Avni ise %42,40 oranında oy almıştır.

2014 ve 2019 yerel seçimlerinde de Çekmeköy ilçesi, Ahmet Poyraz'ı bir kez daha belediye başkanı olarak seçmiştir. Bu süreçte, yerel siyasetin ve Çekmeköy halkının tercihleri doğrultusunda, Poyraz görevine devam etmiştir. Bu seçimler, ilçenin siyasi seyrindeki istikrarlı eğilimleri yansıtmaktadır.

2024 seçimlerinin ardından Çekmeköy'de siyasi dengelerde önemli değişiklikler yaşanmıştır. Bu sefer, Ahmet Poyraz %3'lük bir oy kaybı yaşamış ve yeni bir isim, eski Ataşehir başkan yardımcısı Orhan Çerkez, %49,22 oranında oy alarak belediye başkanı seçilmiştir.

Çekmeköy Belediye başkanı seçimleriYıl№Belediye başkanıKazanan Parti Rakip PartiKaynak Oy oranı Oy sayısı Oy oranı Oy sayısı20091Ahmet PoyrazAKP%43,4034.089CHP%42,4033.3282014%48,6459.302%38,3146.7092019%42,9262.134%32,2346.66220242Orhan ÇerkezCHP%49,2282.974AKP%39,5066.594

2011 genel seçimlerinde, Çekmeköy ilçesindeki seçmenlerin %53'ü Adalet ve Kalkınma Partisi'ne oy vermiştir. Haziran 2015 genel seçimlerinde, Çekmeköy ilçesinde AKP'ye yönelik bir düşüş gözlemlenmiştir. Seçmenlerin %8,57'si, 2011 seçimlerine kıyasla AKP'ye oy vermemiş ve farklı tercihlerde bulunmuştur. Ancak, Kasım 2015 seçimlerinde, AKP'nin oy oranı yeniden 2011 seçimlerindeki seviyeye yükselmiştir.

2018 yılındaki seçimlerde, Çekmeköy ilçesinde AKP'ye olan destek bir kez daha azalmış ve oy oranı %7,91 düşmüştür. Bu düşüş eğilimi, 2023 seçimlerinde de devam etmiş ve AKP'nin oy oranı %7,18 daha da azalmıştır.

Çekmeköy'deki genel seçimlerYıl1. PartiOyu2. PartiOyuKaynak Oy oranı Oy sayısı Oy oranı Oy sayısı2011AKP%53,0052.940CHP%28,9628.933Haziran 2015%44,4355.373%27,5634.355Kasım 2015%52,6172.406%28,3939.0772018%44,7067.201%25,3038.7042023%37,5271.693%27,9753.445

2014 cumhurbaşkanlığı seçimlerinde, Çekmeköy ilçesindeki seçmenlerin %53,34'ü Recep Tayyip Erdoğan'a destek vermiştir. 2018 yılında, Çekmeköy ilçesinde Erdoğan'ın oyları %0,46 oranında artarak, yeniden en çok oy alan aday olmuştur.

Ancak, 2023 cumhurbaşkanlığı seçiminde, Çekmeköy ilçesindeki oy dağılımında bir değişiklik gözlemlenmiştir. İlk turda, Erdoğan'ın oy oranı %49,33 olarak gerçekleşmiştir. İkinci turda ise bu oran %51,19'a yükselmiştir.

Çekmeköy'deki cumhurbaşkanlığı seçimleriYılKazanan2. AdayKaynak Oy oranı Oy sayısı Oy oranı Oy sayısı2014Recep Tayyip Erdoğan%53,3457.173Ekmeleddin İhsanoğlu%38,7641.5472018%53,8080.901Muharremİnce%34,7052.1092023%49,3394.793 Kemal Kılıçdaroğlu%45,3387.105%51,1995.976%48,8191.524

 Mahalleler 

Çekmeköy ilk kurulduğu zaman 17 mahalleden ve 4 köyden oluşmaktaydı. 12 Kasım 2012 tarihli kanunla köylerin tüzel kişiliği kaldırılıp mahalleye çevrilmişlerdir. Şu anda Çekmeköy'de 21 tane mahalle vardır.

 Alemdağ
 Aydınlar
 Cumhuriyet
 Çamlık
 Çatalmeşe
 Ekşioğlu
 Güngören
 Hamidiye
 Hüseyinli
 Kirazlıdere
 Koçullu
 Mehmet Akif
 Merkez
 Mimar Sinan
 Nişantepe
 Ömerli
 Reşadiye
 Sırapınar
 Soğukpınar
 Sultançiftliği
 Taşdelen

 Coğrafya 

küçükresim|upright=0.91|Alemdağ'da bulunan, İspinoz kuşu
Çekmeköy havzası İstanbul'un önemli doğal ve göç geçiş alanlarından biridir. Yılda iki kez sayıları yüzbinleri bulan kuşlar Çekmeköy'ün üzerinden geçerek göç eder.Meral Avcı, "Kentsel Biyoçeşitlilik Açısından Bir Değerlendirme: İstanbul Örneği", Kentsel Ekoloji ve Yaşanabilir Kent Sempozyumu, 6-7-8 Kasım 2008, İzmir s. 81 İlçenin doğu, kuzey ve batı sınırları tamamen ormanlarla kaplıdır. Havzada meşe ormanı, fundalık, mera, turbalık ve sulak alanlar yer alır. Doğu Akdeniz ve Doğu Avrupa ülkelerinin en büyük fundalığı Çekmeköy'dedir.Yrd. Doç. Dr. Arif Kolay (Aralık 2021) İstanbul'un Yaşam Pınarı Çekmeköy s. 166 Bünyesinde birçok bitki, kuş, böcek, sürüngen ve amfibyum türleri barınır. Bölgede Alemdağı ispinozu gibi bölgeye has kuşlar da bulunmaktadır.Yrd. Doç. Dr. Arif Kolay (Aralık 2021) İstanbul'un Yaşam Pınarı Çekmeköy s. 167 Ömerli Havzası'ndaki bitki ve hayvan türü sayısı tam olarak bilinmemekle birlikte en az 37 nadir bitkinin yetiştiği tespit edilmiştir. Bunlardan 10 tanesi Türkiye'ye özgü olup dünyanın başka hiçbir yerinde doğal olarak yetişmez.Çekmeköy'ün Kır Çiçekler, Neriman Özhatay, Engin Özhatay, Mustafa Keskin s. 5

 Flora 

küçükresim|upright=0.91|Alemdağ çiğdemi, Çekmeköy'de de yetişen endemik bir türdür.
Çekmeköy kapalı tohumlu ve eğrelti türü zenginliği ile ormanlık ve fundalık alan bakımından İstanbul için önemli yer tutar. Çekmeköy'de 650'si tespit edilmiş yaklaşık 800 damarlı bitki vardır. Tespit edilen türler arasında 15 endemik tür, 30 kadar nadir tür vardır. Çekmeköy'ün yüzde 69,4'ü ormanlardan oluşmaktadır. Alemdağ, Taşdelen, Sultançiftliği-Taştepe bölgedeki önemli ormanlardandır. Çekmeköy ormanlarının yüzde 75'i doğal, yüzde 25'i ise yetiştirilmiş iğne yapraklı orman ağaç türlerinden oluşmaktadır.Çekmeköy'ün Kır Çiçekler, Neriman Özhatay, Engin Özhatay, Mustafa Keskin s. 33 Çekmeköy fundalıkları nemli toprak yapısı nedeniyle birçok nadir bitki türlerinin doğal yaşam alanıdır. Alemdağ Taşdelen fundalığı alanlarında yaşamını sürdüren Alemdağ çiğdemi ile çeşitli kuş türlerini barındırmaktadır. Çekmeköy'ün sulak alanlarında Çamur yağotu, Belgrat yağotu, Hüdaverdi otu, Cılız çıngırak ile Bern Sözleşmesi'nde yer alan Mavi yıldız çiçeği ve Sivrisaz gibi birçok endemik ve nadir tür yaşam sürdürmektedir. Ayrıca nemli çayırlarda çok sayıda Salepgiller familyasına ait türler bulunmaktadır.Rechinger KH (1938) "EnumeratioFloraeConstantinopolitane" FeddesRe. Beih. 98.

 İklim 
küçükresim|upright=0.91|Çekmeköy Köppen iklim haritasıÇekmeköy, Akdeniz ve Karadeniz iklimlerinin geçiş bölgesinde bulunduğu için ılıman bir iklime sahiptir. İstanbul'un en fazla yağış alan ve sıcaklığın en düşük olduğu bölgelerinden birisidir. İstanbul'da en düşük ortalama sıcaklıklar Çekmeköy'e bağlı olan Ömerli'de ölçülmüştür. Yazlar sıcak ve kurak, kışlar ise ılık ve yağışlı geçer. Ancak yüksek nem yüzünden sıcaklar daha sıcak, soğuklar daha soğuk hissedilir. Haziran en sıcak, ocak en soğuk aylardır. İlçede yaşanan en uzun mevsim ise sonbahardır.Yrd. Doç. Dr. Arif Kolay (Şubat 2014). İstanbul'un Yaşam Pınarı Çekmeköy. Şan Ofset Matbaacılık s. 152 Çekmeköy'de İstanbul'un kıyı ilçelerinden farklı olarak kıyılardan içerilere gidildikçe denizin etkisi azalmaya başlar.

 Ekonomi 

Çekmeköy bölgesi Bizans döneminde kalıcı oturum olmadığından odunculuk ve kömürcülük dışında bir şey yapılmamaktaydı. Bu işlerin ne kadar yapıldığı da kesin olarak bilinmemektedir. Bölgenin ekonomik coğrafyası hakkında yazılı bulunan ilk kaynaklar, Tapu tahrir defterleri 16. yüzyılda tutulmaya başlanmıştı. 1519-1520 dönemlerinde buğday, arpa, yulaf, darı, keten Sırapınar, Hüseyinli ve Koçullu köylerinde yetiştirilen ürünlerdi. Bunun yanı sıra arıcılık da yapıldığı belgelerde yazılmıştır.

 Ulaşım 

küçükresim|Çekmeköy İstasyonuna doğru ilerleyen M5 Çekmeköy metrosu|upright=1.19
Anadolu'daki çeşitli merkezleri İstanbul'a ve kent içindeki çeşitli semtleri de birbirine bağlayan bazı ana ulaşım yolları Çekmeköy'den geçer. D 016'yla  Boğaziçi Köprüsü ve Fatih Sultan Mehmet Köprüsü bağlantı yollarına doğrudan bağlanan bu ilçede Avrupa Yakası'na geçiş kolay olduğu gibi, Anadolu Yakası'nın merkez ilçelerine de yakın olması ulaşım konusunda kolaylık sağlamaktadır. Toplu taşıma İETT ve  tarafından sağlanmaktadır. D 016 devlet yolu Belediye Başkanlığı binasının yanından geçmektedir. M5 Metrosu Şehit Üsteğmen Arif Kalafat Doğa Parkı yakınındaki Madenler Meydanı'ndan geçmektedir. Çekmeköy Nikah Sarayı'ndan geçecek şekilde M13 Metrosu şu anda yapılmaktadır. Bunların dışında bazı minibüs, dolmuş, otobüs ve metrobüs hatları Çekmeköy'den geçmektedir.

Osmanlı İmparatorluğu döneminde Çekmeköy bölgesinde saraya ait birçok çiftlik, kasır vs. olduğu için padişahın daha rahat gidip gelebilmesi için ihale yapıldı. Böylece Çekmeköy'ün ilk yol olan Kısıklı- Alemdağı şose yolu 10 Şubat 1870'te açıldı.BOA, HH.d. 23074 İstanbul'un Yaşam Pınarı Çekmeköy (2021) s. 150'den alıntılanmıştır. 1912 yılında ihale ile Üsküdar-Alemdağ tramvay hattı yapımına başlandı.BOA, 4207 İstanbul'un Yaşam Pınarı Çekmeköy (2021) s. 181'den alıntılanmıştır. Bergman Şirketi'nden tramvay satın alındı.BEO, 315461 İstanbul'un Yaşam Pınarı Çekmeköy (2021) s. 181'den alıntılanmıştır. I. Dünya Savaşı'nın başlamasıyla birlikte yapım durduruldu. Türkiye Cumhuriyeti'nin kurulmasının ardından tramvay hattı gündeme gelmedi.Yrd. Doç. Dr. Arif Kolay (Aralık 2021) İstanbul'un Yaşam Pınarı Çekmeköy s.180BOA, HRHŞ.İŞO. 133/2 İstanbul'un Yaşam Pınarı Çekmeköy (2021) s. 181'den alıntılanmıştır.

 Nüfus 

YılNüfus1519-20Yrd. Doç. Dr. Arif Kolay (Aralık 2021) İstanbul'un Yaşam Pınarı Çekmeköy s. 34~85183273818407541935364194034019453921950448195548619604611965378197038119751.85019801.93819853.789199013.523200037.5022009154.1032010168.4382015* 

 231.8182016239.6112017248.8592018251.9372019264.5082020273.658

Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi'nin 2022 yılı verilerine göre Çekmeköy ilçesinin nüfusu 296.066'tür. Bu rakam bölgedeki ilk sayım olan 1832 tahrir kayıtlarına göre 738'di. 2000-2007 döneminde Çekmeköy'ün nüfus artış hızı %71,7 olarak gerçekleşmiştir. İlçe belediyesi olmasından bir yıl önce Çekmeköy'ün nüfusu diğer belde nüfuslarının katılımıyla birlikte 2008 yılında 147.350 kişi ve 2009 yılı sonunda 154.103 kişi olmuştur. Kadınlar nüfusun %50'sini erkekler de geri kalanını oluşturmaktadır. Çekmeköy'de km2 başına ortalama 2219 kişi düşmektedir. Nüfusun %54'ü 15-64 yaş grubunda yer alırken %38'i 0-14 yaş grubunda yer almaktadır. %8'lik bir kısım ise 65 yaş ve üstü kişilerden oluşmaktadır. Nüfusun %47,97'si evli geri kalanı bekar veya duldur. Nüfusun ortanca yaşı 30'dur.

 Göçmenler 

Bölgeye Türklerden sonraki ilk göçün Ermeniler tarafından yapıldığı düşünülmektedir. 1832 yılında Ermeni nüfusu 180 civarına kadar çıkmıştır. Alemdağ yakınında Ermeniler Ermeni Köyü adında bir köy kurmuştur. 1840 yılından sonraki kayıtlarda Hüseyinli Köyü civarında Kıptilerin yaşadığı yazmaktadır. Kasım Ayaklanması otoriterleşen Rus yönetiminden kaçan Lehler 1841 yılında Çekmeköy'e yerleştirildi. 1851-1855 yılları arasında pek çok Kırım Tatarı bölgeye göç etti. Bölgedeki Ermenilerin isyan etmesi ihtimaline karşı 25 Ekim 1895'ten itibaren Batum'daki Lazlar, Ermeni Köyü'nün yakınlarına göç ettirildi. Balkan Savaşları sonucunda Sırbistan, Bulgaristan, Karadağ, Arnavutluk, Yunanistan ve diğer bölgelerden Müslümanlar Alemdağ ve bölgesine göç etti.

Cumhuriyet döneminde İstanbul'a göç hızlanmıştır. Çekmeköy'de İstanbullulardan sonra en çok  sırayla; Sivaslı, Ordulu, Kastomonulu, Karslı ve Tokatlılar yaşamaktadır. 2023 Kahramanmaraş Depremleri'nden sonra oluşan binalara güvensizlikten sonra Çekmeköy'e civar ilçelerden göç başlamıştır.

 Din 

1832 yılında nüfusun yüzde 24'ü Hristiyan, yüzde 76'sı Müslümandı.Yrd. Doç. Dr. Arif Kolay (Şubat 2014). İstanbul'un Yaşam Pınarı Çekmeköy. Şan Ofset Matbaacılık. s. 40.Yrd. Doç. Dr. Arif Kolay (Şubat 2014). İstanbul'un Yaşam Pınarı Çekmeköy. Şan Ofset Matbaacılık. s. 44.

 Eğitim 

küçükresim|upright=1.14|, kampüsü
Çekmeköy'de yapılış tarihi bilinen okulun ilki Tevhid-i Tedrisat Kanunu'yla 1924 yılında yapılan Alemdağ Beldesi İlköğretim okuludur. İmece usülü ilen yapılan okulda o dönem 3 yıl eğitim veriliyordu. Köyün nüfusunun artması dolayısıyla yetmemesiyle 1933 yılında 5 derslikli yeni bir okul yapılmıştır. 1953 yılında ek bir bina yapılarak 1992 yılına kadar hizmet verir. Ardından okul binası tamamen yıkılarak yeni bir bina yapılmıştır. TÜİK verilerine göre Çekmeköylülerin sadece %20'lik kısmı üniversiteyi bitirmiştir. Çekmeköy'de 66 tane okul vardır. Bunların 35 tanesi lisedir. Liseler olarak Anadolu liseleri, İmam hatip liseleri özel liseleri ve devlet liseleri bulunmaktadır. Çekmeköy'de 1 tane üniversite vardır. Bu üniversite Özyeğin Üniversitesi'dir.

 Kültür 

 Parklar ve Tesisler 
küçükresim|Çekmeköy'de bulunan Rahmi Demir Kent OrmanıÇekmeköy ilçe sınırları içinde toplamda 482.180,62 m2 alandan oluşan 113 parka sahiptir. Parklar arasında mahalle parkları, spor ve oyun alanları bulunmaktadır. Çekmeköy'ün en büyük parkı, ilçenin güneybatı bölgesinde kalan Sultançiftliği Taşlıtepe Devlet Ormanı'nın batısında yer alan 24.318,37 m2lik Şehit Üsteğmen Arif Kalafat Doğa Parkı'dır. 2016 yılında parka 60 bin metrekare bölge ilave edildi. Şehit Üsteğmen Arif Kalafat Doğa Parkı, Cemal Güngör Parkı ve Çamlık Tel boyu Yürüyüş parkurunda ücretsiz Wi-fi hizmeti verilmektedir.

İlçe sınırları içerisinde 4 tane mesire alanı bulunmaktadır. Bunlar Çatalmeşe, Küçükkoru, Nurtepe ve Reşadiye mesireleridir. Mesire alanları içinde restoran, mescit, amfi, yürüyüş parkuru, otopark, piknik alanı, spor aletleri bulunmaktadır.

 Spor 

Çekmeköy Belediyesi 7-15 yaş arası çocuklara; basketbol, voleybol, futbol, jimnastik, kort tenisi, kick boks, yüzme ve karate gibi branşlarda eğitimler vermek amacıyla Kış Spor Okulları, Yaz Spor Okulları, Su Oyunları ve Yüzme Eğitimleri, 3×3 Streetball Sokak Basketbolu, Açık Alan Sporları gibi bedava etkinlikler düzenlenmektedir. Bunları yanı sıra En Uzun Gece Koşusu, Ultra Trail Koşusu'' gibi maratonlar da düzenlenmektedir.

 Kardeş şehirler 

Çekmeköy Belediyesi'nin 8 tane şehirle kardeş şehir anlaşması vardır:Kardeş Belediyeler , Güzelyurt Belediyesi, Erişim tarihi: 26 Ağustos 2012.
  Afşin, Türkiye
  Ahlat, Türkiye
  Barşid, Fas
  Bilma, Nijer
  Doyran, Kuzey Makedonya
  Edremit, Türkiye
  Güzelyurt, Kuzey Kıbrıs
  Vogoşça, Bosna-Hersek

 Galeri 

824x824px|center|çerçevesiz
İlçede yer alan ve ilin en yüksek ikinci noktası olan Alemdağ'ın panoramik görüntüsü

 Ayrıca bakınız 
 Çekmeköy (İstanbul Metrosu)
 İstanbul'un ilçeleri

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 

 Çekmeköy Belediyesi
 Çekmeköy Kaymakamlığı
 Çekmeköy Belediyesi Faaliyet Raporları 
 T.C. İstanbul Valiliği (Harika İstanbul) / Çekmeköy İlçesi Tanıtımı

Kategori:Çekmeköy
Kategori:2008'de kurulan bölgeler ve ülkeler
Kategori:İstanbul ilinin ilçeleri