Hannes Alfvén

Hannes Olof Gösta Alfvén, (, d. 30 Mayıs 1908; Norrköping, İsveç – ö. 2 Nisan 1995; Djursholm, İsveç), Nobel Fizik Ödülü sahibi İsveçli astrofizikçidir.

Hayatı ve Çalışmaları

Asıl adı Hannes Olof Gösta Alfvén olan Hannes Alfvén 30 Mayıs 1908'de Norrköping, İsveç'te doğdu. Astrofizikçidir. Molekül, iyon ve elektronların oluşturduğu gaz kümeleri olan plazmaların incelenmesini konu edinen plazma fiziğinin kurulmasına katkıları nedeniyle Fransız Louis Néel ile birlikte 1970 Nobel Fizik Ödülü'nü kazandı.

Öğrenimini Uppsala Üniversitesi'nde tamamlayan Alfvén, 1940'ta Stockholm'daki Kraliyet Teknoloji Enstitüsü'nde çalışmaya başladı. 1930'ların sonları ve 1940'ların başlarında uzay fiziği alanına önemli katkılarda bulundu. Belirli koşullar altındaki plazmanın, içinden geçen magnetik akı çizgilerine göre devindiğini öne süren donmuş akı teoremi bu katkılarındandır. Alfvén, sonraları kozmik ışınların kökenini açıklamakta da bu kavramdan yararlandı.

1939'da, magnetik fırtınalara ve kuzey ışığına ilişkin kuramını yayımlayan Alfvén, bu kuramla çağdaş magnetosfer (Dünya'nın magnetik alan bölgesi) kuramını önemli ölçüde etkiledi. Ayrıca, bir magnetik alandaki yüklü bir parçacığın karmaşık sarmal hareketini kolayca hesaplamayı sağlayan bir matematiksel yaklaştırma yöntemi de buldu.

Magnetik alan etkisindeki plazmaların incelenmesini konu edinen magnetohidrodinamiğin (MHD) öncüsü sayolan Alfvén'in çalışmaları çekirdek kaynaşması (füzyon) denetimine yönelik çabalara temel oluşturdu.

İsveç hükûmetiyle düştüğü sayısız anlaşmazlığın ardından Alfvén 1967'de, San Diego'daki California Üniversitesi'nde görev aldı. Daha sonra bu görevin yanı sıra Oslo'daki Kraliyet Enstitüsü'nde de ders vermeye başladı. İlk araştırmalarının çoğunu 1950'de yayımlanan Cosmical Electrodynamics'''de (Kozmik Elektrodinamik) toplayan Alfvén'in, On the Origin of the Solar System (1954; Güneş Sisteminin Kökeni Üzerine), Worlds-Antiworlds'' (1966, Dünyalar-Karşıdünyalar) ve Cosmic Plasma (1981, Kozmik Plazma) adlı üç kitabı daha vardır.

Kaynakça

Kategori:1908 doğumlular
Kategori:Norrköping doğumlular
Kategori:1995'te ölenler
Kategori:Djursholm'da ölenler
Kategori:İsveçli astronomlar
Kategori:İsveçli astrofizikçiler
Kategori:İsveçli Nobel Ödülü sahipleri
Kategori:Nobel Fizik Ödülü sahipleri
Kategori:Kraliyet Astronomi Derneği Altın Madalyası sahipleri
Kategori:SSCB Bilimler Akademisi'nin yabancı üyeleri
Kategori:Rusya Bilimler Akademisi'nin yabancı üyeleri
Kategori:Amerikan Bilim ve Sanat Akademisi üyeleri
Kategori:Royal Society'nin yabancı üyeleri
Kategori:Fulbright Programında öğrenim görenler
Kategori:Franklin Madalyası sahipleri
Kategori:Uppsala Üniversitesinde öğrenim görenler
Kategori:Ulusal Bilimler Akademisi üyesi yabancılar