Meral Çetinkaya

Meral Onuktav Kosak Çetinkaya (d. 5 Mart 1945, Bursa), Türk sinema ve tiyatro sanatçısı.

Kitleler tarafından Bizimkiler dizisinin "Ayla Hanım"'ı olarak tanınır. Dostlar Tiyatrosu ve Bakırköy Belediye Tiyatroları'nda oynadığı oyunlardaki rolleri ile tiyatro ödüllerine değer görülmüştür. Sinemada Bir Yudum Sevgi, Uçurtmayı Vurmasınlar, Eylül Fırtınası, Kaç Para Kaç, Vizontele  gibi çok sayıda önemli Türk filminde rol alan sanatçı; 11. Uçan Süpürge Uluslararası Kadın Filmleri Festivali'nde Bilge Olgaç adına verilen Başarı Ödülü'ne, 2022 yılında 41. Uluslararası İstanbul Film Festivali Sinema Onur  Ödülü'ne değer görülmüştür.

 Yaşamı 
1945 yılında Bursa'da doğdu. Ortaokul öğrenimini tamamladıktan sonra bir süre bale eğitimi aldı. Liseyi Amerikan Kız Koleji'nde tamamladı ve kazandığı bursla ABD'ye giderek Sanat Tarihi alanında öğrenim gördü.

Türkiye'ye döndükten sonra, Kenter Tiyatrosu'nda sergilenecek bir oyunu yönetmek üzere İrlanda'dan gelen bir yönetmene çevirmenlik yapması sonucu tiyatroyla tanıştı. LCC'de tiyatro kurslarına katıldı. Kurs kapatıldıktan sonra da Beklan Algan'la çalışmaları sürdürdü.

1969'dan itibaren Dostlar Tiyatrosu'nda birçok oyunda rol aldı. Şili'de Av, Alpagut Olayı, Bitmeyen Kavga, Gün Dönerken, İkili Oyun, Yalınayak Sokrates rol aldığı oyunlardan bazılarıdır. Kenterler Tiyatrosu'nda bir oyunda rol aldıktan sonra  Bakırköy Belediye Tiyatroları'nda çalıştı.

1973 yılında Ağrı Dağı’nın Gazabı filmi ile sinema oyunculuğuna başladı. Rol aldığı ikinci sinema filmi olan 1979 yapımı Hazal filmi idi. Bu filmdeki performansı ile  18. Altın Portakal Film Festivali'nde En İyi Yardımcı Kadın Oyuncu Ödülü'ne değer görüldü.

Dizi oyunculuğuna, 1986'da Sızı adlı TRT dizisi ile başladı. 1989-2002 yılları arasında yayımlanan Bizimkiler dizisinde canlandırdığı Ayla karakteri ile tanındı.

Sinema oyunculuğuna seksenli yılların sonundan itibaren Her Şeye Rağmen, Uçurtmayı Vurmasınlar, Piano Piano Bacaksız, Suyun Öte Yanı, Denize Hançer Düştü gibi filmlerle devam etti. Suyun Öte Yanı ile  4. Ankara Film Festivali’nde En İyi Kadın Oyuncu, Solgun Sarı Bir Gül filmindeki performansıyla 34. Antalya Altın Portakal Film Festivali’nde En İyi Yardımcı Kadın Oyuncu Ödülü'ne değer görüldü.

1992 yılında oyuncu Yavuzer Çetinkaya ile evlendi. Aynı yıl eşini kalp krizinden kaybetti.

2002'de Bizimkiler dizisinin son bulmasının ardından sinemada  Vizontele, Vizontele Tuba,  Ayla, Sibel, Babaannem, Karanlıktakiler gibi filmlerde, televizyonda ise Binbir Gece, Öyle Bir Geçer Zaman ki, İstanbullu Gelin, Çukur, Atiye ve Aziz gibi yapımlarda rol aldı.

2005'te Bakırköy Belediye Tiyatrosu'nda sahnelenen Sezuan'ın İyi İnsanları oyunundaki rolü ile Lions-Tiyatro Ödülleri'nde En İyi Kadın Oyuncu seçildi. 2007'de  Dostlar Tiyatrosu'nun sahnelediği Samuel Beckett'in Oyunun Sonu oyununda Genco Erkal ile oynadı. Bu oyunu Fransa, Almanya gibi ülkelerdeki tiyatro festivallerinde sahneledi ve Vasıf Öngören Ödülü'yle ödüllendirildi. 2007'de Bakırköy Belediye Tiyatrosu'ndan ayrıldı.  Pervasız Tiyatro tarafından sahnelenen Keşanlı Ali Destanı'nda Şerife Abla rolünü canlandırarak 2019-2010 sezonunda yeniden tiyatroya döndü.

11. Uçan Süpürge Uluslararası Kadın Filmleri Festivali'nde sinemanın farklı alanlarında başarılı olmuş kadınlara Bilge Olgaç adına verilen Başarı Ödülü’ne (2008), Öyle Bir Geçer Zaman ki dizisindeki performansıyla  3. Antalya Televizyon Ödülleri kapsamında En İyi Yardımcı Kadın Oyuncu Ödülü'ne (2012) değer görüldü. 2022 yılında 41. Uluslararası İstanbul Film Festivali Sinema Onur  Ödülü'nün sahibi oldu.

 Filmografisi 
{| class="wikitable" border="2" cellpadding="4" cellspacing="0" style="font-size:90%"
|-
! colspan="4" style="background:LightSteelBlue"| Sinema
|-
! Yıl
! Yapım
! Rolü
! Notlar
|-
| 1979
| Hazal
|
| Altın Portakal Film Festivali En İyi Yardımcı Kadın Oyuncu Ödülü
|-
| 1983
| Duvar
| Kadın Mahkûm
|
|-
| rowspan="2"|1984
| Firar
| Meral
|
|-
| Bir Yudum Sevgi
| Nezaket 
|
|-
| 1985
| Bir Avuç Cennet
|
|
|-
| rowspan="2"|1987
| Geyikler, Annem ve Almanya
| 
| 
|-
| Su da Yanar
|
|
|-
| rowspan="2"|1988
| Ponente Feneri
| 
|
|-
| Her Şeye Rağmen
| Hasan'ın Ablası 
|
|-
| rowspan="3"|1989
| Kantodan Tangoya
| 
| 
|- 
| Medcezir Manzaraları
| Emel 
|
|-
| Uçurtmayı Vurmasınlar
| Safinaz
|
|-
| 1990
| İki Başlı Dev
| Hafize
|
|-
| 1991
| Suyun Öte Yanı
|
|
|-
| rowspan="3"|1992
| Denize Hançer Düştü
| 
| 
|-
| Çıplak
| 
| 
|-
| Piano Piano Bacaksız
| Münevver
| 
|-
| 1993
| Yaz Yağmuru
| 
| 
|-
| 1994
| İz
| 
|
|-
| rowspan="2"|1996
| Solgun Bir Sarı Gül
| 
| Altın Portakal Film Festivali En İyi Yardımcı Kadın Oyuncu Ödülü
|-
| 80. Adım
| Zeynep
| 
|-
| 1998
| Kaç Para Kaç
| Müşteri
|
|-
| rowspan="2"|1999
| Eylül Fırtınası
| Sultan 
| 
|-
| Duruşma
| Meraklı Komşu
|
|-
| 2000
| Vizontele
| Nevin
| 
|-
| 2001
| Maruf
| Şarapçı Kadın
| 
|-
| 2003
| Vizontele Tuuba
| Felek
| 
|-
| 2007
| Mutluluk
| Münevver
| 
|-
| 2008
| Kars Hikayeleri
| 
| 
|-
| 2009
| Karanlıktakiler 
| Gülseren
| 
|-
| 2014
| Kadın İşi: Banka Soygunu
| Anne
|
|-
| 2015
| Ve Panayır Köyden Gider
| Ayşe
|
|-
| 2017
| Ayla
| Nimet
|
|-
| 2019
| Mucize 2: Aşk
| Hazar
|
|-
| rowspan="3"|2023
| Demir Kadın: Neslican
|
|
|-
|Prestij Meselesi
|Belkıs Aran
|
|-
|Vatikan’ın Şifresi: Bir Temel Macerası
|
|
|-
| rowspan="2"|2024
|Yaren Leylek
|
|
|-
|Cem Karaca’nın Gözyaşları
|
|
|-
| rowspan="2"|2025
|Tete ve Masal: Rüyalar Diyarı
|
|
|-
|Aşkın Dünkü Çocukları
|Molekül Kıymet
|
|-
! colspan=4 style="background:LightSteelBlue"| Televizyon
|-
! Yıl
! Yapım
! Rolü
! Kanal
|-
| 1986
| Sızı
|
| TRT 1
|-
| 1988
| Keşanlı Ali Destanı
|
|
|- 
| 1989
| Kaldırım Serçesi
|
|
|- 
| 1989-2002
| Bizimkiler
| Ayla Hanım 
| TRT 1, Star TV ve Show TV
|-
| 1993
| Yazlıkçılar
| Yaprak
| TRT 1
|-
| 2002
| Gülbeyaz
| Beyaz Ana
| Kanal D
|-
| 2004
| Şeytan Ayrıntıda Gizlidir
| Beti
| TRT 1
|-
| 2006-2008
| Binbir Gece
| Feride Aksal 
| rowspan="2"|Kanal D
|-
| 2010-2013
| Öyle Bir Geçer Zaman ki
| Hasefe Akarsu
|-
|2015
|Muhteşem Yüzyıl Kösem
|Büyücü İfrid
| rowspan="3"|Star TV
|-
|2017
|Anne
|Anne Zeynep
|-
| rowspan="2"|2018
|İstanbullu Gelin
|Ülfet Kavaklı
|-
|Bir Mucize Olsun
|
| NOW
|-
|2019-2020
|Çukur
|Makbule Kent 
| rowspan="2"|Show TV
|-
|2021-2022
|Aziz
|Hatice Ana
|-
|2022
|Darmaduman
|Ayla Servet
| NOW
|-
|2025
|Başka Bir Gün
|Naciye
| atv
|-
! colspan=4 style="background:LightSteelBlue"| İnternet dizi ve filmleri
|-
! Yıl
! Yapım
! Rolü
! Platform
|-
|2019-2021
|Atiye|Zühre Altın
|Netflix
|-
|2021-2022
|İlginç Bazı Olaylar|Narin Büyükak
|Exxen
|-
| rowspan="3"|2023
|Aaahh Belinda
|Bilge Kadın
|Netflix
|-
|Organizasyon Bizim İşimiz|
|rowspan="2"|tabii
|-
|Modern Doğu Masalları|
|-
|2025
|Zamanın Kapıları|Esma
|Netflix
|}

 Tiyatro oyunları 
 Tatyana : Anton Çehov \ Aleksey Suvorin - biriken : 2014
 Sivas 93 : Genco Erkal - Dostlar Tiyatrosu : 2007
 Oyun Sonu : Samuel Beckett - Dostlar Tiyatrosu : 2006
 Aymazoğlu ve Kundakçılar : Max Frisch \ Genco Erkal - Dostlar Tiyatrosu - 2005
 Sezuan'ın İyi İnsanı : Bertolt Brecht - Dostlar Tiyatrosu - 2004
 Kadınlar da Savaşı Yitirdi : Curzio Malaparte - Bakırköy Belediye Tiyatroları - 2002 
 Ocak : Turgut Özakman - Bakırköy Belediye Tiyatroları - 1999
 Bir Cinayetin Söylencesi : Melih Cevdet Anday - Bakırköy Belediye Tiyatroları - 1999
 İvan İvanoviç Var mıydı Yok muydu : Nâzım Hikmet - Bakırköy Belediye Tiyatroları - 1998 
 Hadi Öldürsene Canikom: Aziz Nesin - Bakırköy Belediye Tiyatroları - 1998
 Bay Puntila ile Uşağı Matti : Bertolt Brecht - Dostlar Tiyatrosu - 1987
 Keşanlı Ali Destanı : Haldun Taner - Güliz Sururi Engin Cezzar Tiyatrosu

 Ödülleri 
 1981 Antalya Altın Portakal Film Festivali, 1981 - En İyi Yardımcı Kadın Oyuncu (Hazal)
 4. Ankara Uluslararası Film Festivali, 1992 - En İyi Kadın Oyuncu Ödülü (Suyun Öte Yanı)
 1996 Antalya Altın Portakal Film Festivali, 1996 - En İyi Yardımcı Kadın Oyuncu (Solgun Bir Sarı Gül)
 Uçan Süpürge Uluslararası Kadın Filmleri Festivali, 2008 - Bilge Olgaç Başarılı Ödülü 3. Antalya Televziyon Ödüllleri, 2012 - En İyi Yardımcı Kadın Oyuncu (Öyle Bir Geçer Zaman ki'')
 41. Uluslararası İstanbul Film Festivali, 2022 - Sinema Onur  Ödülü

 Dış bağlantılar 

 Sinema Türk'te Meral Çetinkaya 
 Kaynakça 



Kategori:Türk kadın dizi oyuncuları
Kategori:1945 doğumlular
Kategori:Türk kadın sinema oyuncuları
Kategori:Türk kadın tiyatro oyuncuları
Kategori:Yaşayan insanlar
Kategori:Bursa doğumlu oyuncular
Kategori:Bakırköy Belediye Tiyatroları sanatçıları
Kategori:Yeşilçam oyuncuları