Davutpaşa Anadolu Lisesi

Davutpaşa Anadolu Lisesi (DPAL) ya da eski adıyla Davutpaşa Lisesi, İstanbul Fatih'te yer alan tarihî lisedir.

Okulun geçmişi, II. Beyazıt'ın sadrazamı Davut Paşa tarafından 1485'te kurulan Mekteb-i Sıbyan Mektebi'ne dayanır. Türkiye'de eğitim vermeyi sürdüren eski okullardandır.

 Tarihçe 
Okul, 1485'te bir sıbyan mektebi olarak eğitime başladıktan sonra farklı nitelikte eğitim kurumlarına dönüşmüş ve farklı isimler almıştır. Son olarak Davupaşa Anadolu Lisesi adını alan okul, 1481'de eğitime başlayan Galatasaray Lisesi'nden sonra Türkiye'de eğitim faaliyetlerinin devam ettiği en eski ikinci okuldur.

 Sıbyan Mektebi 
Okul binası, 1485 yılında II. Bayezid'in sadrazamı olan Davut Paşa tarafından Davud Paşa Külliyesi içinde sıbyan mektebi olarak yapılmıştır. Bu sıbyan mektebi, İstanbul'da yapılan ilk Türk okulu idi.   "Davudpaşa Taş Mektebi" ve "Nazperver Kadın Mektebi" olarak da bilinirdi.

 Rüşdiye Mektebi 
Osmanlı eğitim sistemindeki değişimlerle beraber okulun niteliği ve adı değişti. 25 Şubat 1847'de ilk rüştiye mektebi açıldı ve bu binada hizmete girdi.  Sıbyan mektebinin rüştiyeye çevrilmesine dönemin Maarif Vekili Kemal Efendi izin verdi ve kendisi okulda öğretmenlik görevinde de bulundu. Rüştiye'de 1866 yılında 81, 1867'de 78, 1871'de 97, 1872'de 72 öğrenci bulunmaktaydı.Kaya Doğanay, age., s. 42, 47.

küçükresim|Okulun eski fotoğraflarından biri  (Yıldız Fotoğraf Albümü / 1888-1893)

Rüştiye döneminde okul kubbeli bir taş mektepten oluşmaktaydı. Yıldız Sarayı Fotoğraf Albümü'nde yer alan fotoğrafta, mektebin sekizgen bir kasnak üzerine oturan alçak kubbesi ve cephesinde çift sıra halinde düzenlenmiş ikişer sivri kemerli penceresi olduğu görülmektedir. İstanbul Ansiklopedisinde yer alan anonim bir çizimde ise mektebin çift kubbeli olduğu görülmektedir.

 Merkez Rüştiye 
Okul, 1893'te Maarif Vekaleti tarafından merkez rüştiye haline getirildi.Kaya Doğanay, age., s. 57. 1894 yılında meydana gelen depremde okulun sokak tarafına bakan kısmı hariç büyük bir bölümü yıkıldı ve 3 katlı ve kubbesiz olarak yeniden inşa edildi; 4 Temmuz 1895'te açılışı gerçekleşti.Keçici, Zeynep. Ceran. (2018). Davud Paşa Külliyesi Yapıları ile Yakın Çevresinin Tarihsel Gelişimi ve Koruma Sorunları (Doktora Tezi, İstanbul Teknik Üniversitesi İstanbul) s. 158. Okulun 1894 tarihli kitabesinde yapının II. Abdülhamid tarafından yaptırıldığı yazılıdır. 1896'da Davud Paşa Camii arkasındaki 1732 metrekareye karşılık gelen bostanın rüştiye bahçesi olarak kullanılmasına karar verildi ve okul alanı genişledi.

küçükresim|Taş binanın 1893-94 tarihli kitabesi

 Sultani 
Okul 1913 yılında "sultani" (lise) statüsüne geçti. Birkaç yıl sonra en az 58 öğrencisi Çanakkale Savaşı'na katılmak üzere cepheye alındı.

 Cumhuriyet dönemi 
Okul, cumhuriyet dönemine  erkek ortaokulu, 1955 sonrası karma ortaokul ve 1969 sonrasında ise lise olarak eğitim verdi. Lise günümüzde 3 kattan oluşan bir bina ve 3 katlı ve yüksek tavanlı sınıfları barındıran binada eğitim vermektedir.

Okul 2013-2014 eğitim öğretim yılıda  genel liseden Anadolu lisesi statüsüne geçmiştir ve 1969'dan beri Davutpaşa Lisesi olan adı Davutpaşa Anadolu Lisesi olarak değişmiştir.

Okulun kuruluş yıldönümleri geleneksel olarak mayıs ayında kutlanır.

 Kronolojik isimlendirme 
 Mekteb-i Sübyan (1485) 
 Rüştiye Mektebi (1847)
 Merkez Rüştiyesi (1893) 
 Davutpaşa Sultanisi (1913)
 Davutpaşa Erkek Ortaokulu (1924) 
 Davutpaşa Karma Ortaokulu (1955)
 Davutpaşa Lisesi (1969) 
 Davutpaşa Anadolu Lisesi (2013)

 Marşı 
küçükresim|Davutpaşa Sultânîsi Marşı (tarihsiz, c. 1913-1924)
Okulun mevcut olarak resmi bir marşı yoktur ancak okul mensuplarının bireysel girişimleri olmuştur. Bunlardan en eskisi, tarihi belli olmayan ancak 1913-1924 tarih aralığına tarihlenebilecek, "Davutpaşa Sultânîsi Marşı" adıyla yazılmış bir marştır. Cüneyd Kosal arşivinden günümüze ulaşan nota kağıdında "İlim Ordusuyuz Senden Alırız Nur" dizeleriyle başlayan Osmanlıca marşın bestecisi İzzettin Servet Bey'dir, güftesi okulun 7. sınıf öğrencilerinden Sıtkı Efendi'ye aittir, usûlü Sofyan, makamı ise rasttır.

Bir diğer marş okulun 500. yıl etkinlikleri kapsamında yazılmıştır. Davutpaşa Lisesi 500. yıl etkinlikleri 11 Mayıs 1985'te özel etkinliklerle kutlanmış; okul müzik öğretmeni ve matematik mühendisi Abdülcabbar Aktaş Davutpaşa Lisesi Marşını yazmıştır.Alp Özdoğan. "1985 okulumuzun 500. yıl marşı... " Facebook, 23 Kasım 2022.

 Okul imkânları 
Okul Cerrahpaşa Tıp Fakültesi karşısında yer almakta olup 35, 35A ve 35C İETT hatları ile doğrudan ulaşım sağlanabilmektedir. M1 ile Aksaray istasyonundan ve T1 ile Yusufpaşa, Haseki ve Fındıkzade istasyonlarına ise yürüme mesafesindedir.

Okul 29 derslikten oluşmaktadır. Spor salonu Fatih Belediyesi tarafından 2010 yılında yaptırılmıştır, voleybol ve basketbol antrenmanları ile beden eğitimi dersleri için kullanılmaktadır. Aynı zamanda okulda 1 resim sınıfı, 5 bine yakın kitap bulunan 1 kütüphaneMustafa Necati Sepetçioğlu (1930-2006) okul kütüphanesinin eski memurlarından biridir. Bkz. Hülya Argunşah, "SEPETÇİOĞLU, Mustafa Necati ", TDV İslâm Ansiklopedisi, 2019, Ek-2, ss. 495-96. ve 1 müzik sınıfı yer almaktadır.

 Restorasyonlar 
Okul tarihi boyunca birçok yenileme ve restorasyon işlemi geçirdi.

Daha önce ısınma için kömür kullanılan okulda 2000 yılı sonrasında doğalgaza geçildi. Okul mezunları arasında yer alan ve daha sonra mezunu olduğu okulda en uzun süreli müdürlük görevini ifa eden isimlerden olan Ahmet Semih Tabbikha döneminde okul fiziki görünüm ve durumunda iyileştirmeler yapıldı; 2003'te Davutpaşa Lisesi Mezunlar Derneği, öğrenci velileri, mezunlar ve muhtelif futbolcuların katkılarıyla yürütülen bağış kampanyasıyla 20 sınıf yenilendi, okul bahçe düzenlemelerini ise İstanbul Büyükşehir Belediyesi üstlendi.

2019-2021 arasındaki büyük çaplı onarım ve güçlendirme çalışmaları İstanbul Valiliği İstanbul Proje Koordinasyon Birimi (İPKB) tarafından gerçekleştirildi. 2024'te eski yapının kapısında yer alan 1893 tarihli kitabesi Fatih Belediyesi Geleneksel Kargir Yapı ve Eser Atölyesi tarafından restore edildi.

 Sportif faaliyetler 
Okul voleybol, futbol, kickboks ve karate gibi branşlarda ulusal ve uluslararası birçok dereceye sahiptir ve aynı zamanda Türkiye'yi temsillerde bulunmuştur. Okulun erkek voleybol takımı Türkiye Liseler Genç Erkekler Voleybol Şampiyonasını 2008, 2009 ve 2010'da olmak üzere 3 kez üst üste kazanmıştır, bu başarılar sonrasında iki kez üst üste Dünya şampiyonasına katılma hakkı elde etme başarısı göstermiştir. Beşiktaş, İBB ve Galatasaray alt yapı voleybol takımlarında oynayan oyunculardan oluşan erkek voleybol takımı 2008'de İtalya'da ve 2010'da Çin'de düzenlenen Liselerarası Dünya Şampiyonası'nda Türkiye'yi temsil etmiş; İtalya'da beşinci Çin'de ise üçüncü olarak bronz madalya kazanmıştır. Bu tarih aralığında takımı Doğan Aytekin ve İBB voleybol alt yapı antrenörü Hakkı Ertan Albayrak gibi isimler yönetmiştir.

Okulun voleybol ve karate takımları 2010'da Türkiye Milli Olimpiyat Komitesi tarafından Türkiye Fair Play Ödülleri'nde Kariyer Dalı Büyük Ödülü'ne layık görülmüştür. TMOK tarafından belirtilen ödül gerekçesinde "Davutpaşa Lisesi bir spor salonu olmadan ulusal ve uluslararası düzeyde başarılara imza attı. Okulun voleybol takımı son üç yıldır üst üste Türkiye şampiyonluğunu kazanırken geçen yıl Çin Halk Cumhuriyeti’nde düzenlenen 2010 Dünya Okullar Voleybol Şampiyonası’nda üçüncü oldu. Okulun öğrencileri ayrıca kickboks ve karatede Türkiye ikinciliğini kazanırken, erkek futbol takımı da Türkiye dördüncülüğünü elde etti." ifadelerine yer verilmiştir.

 Mezun ve öğretmenleri 
2003 yılında okulun toplamda 90 bin mezunu olduğu bilgisi verilmiştir.
 Davutpaşa Anadolu Lisesinde öğrenim görenler

Okulun muhtelif kademelerinde ders vermiş kayda değer öğretmenleri:

 Mahir İz - tarih öğretmeni.
 Ali Nihad Tarlan - 1933 öncesinde lise seviyesinde edebiyat ve Fransızca öğretmeni.
 Ahmet Refik Altınay - 1917 yılı lise seviyesinde tarih öğretmeni.
 Mehmet Emin Erişirgil - lise seviyesinde felsefe öğretmeni.
 İbrahim Necmi Dilmen - 1916 öncesinde lise seviyesinde edebiyat öğretmeni.
 Mehmed Ali Nazima - ortaokul Fransızca öğretmeni.
 Mustafa Namık Çankı - 1948 yılı öncesinde ortaokul seviyesinde felsefe, içtimaiyat ve yurt bilgisi öğretmeni.
 Edip Ayel - lise seviyesinde Fransızca öğretmeni.
 Ömer İhyaeddin (Ömer İhyâüddin Efendi) - idadi seviyesinde Arapça öğretmeni.

 Kaynakça 

Notlar

Kategori:Fatih'teki liseler
Kategori:İstanbul'daki anadolu liseleri
Kategori:Cerrahpaşa
Kategori:1485'te kurulan oluşumlar
Kategori:1480'lerde kurulan eğitim kurumları
Kategori:1480'lerde Osmanlı İmparatorluğu'nda kurulan oluşumlar