Dereyolu, Göle

Dereyolu, Ardahan ilinin Göle ilçesine bağlı bir köydür.

 Tarihçe 

Dereyolu'nun eski adı Türkçe kaynaklarda Salut olarak geçer. Nitekim 1574 tarihli Osmanlı icmal defteri ile 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde ise "Salut" (صالوت) şeklinde yazılmıştır.Yücel Öztürk, "527 numaralı Küçük Ardahan ve Kars livaları timar icmal defteri", 1992, s. 21.  Yüksek lisans teziSon Teşkilat-i Mülkiyede Köylerimizin Adları (Osmanlıca), İstanbul, 1928, s. 771. Bu yer adı Suleti'den değişime uğramış olabilir. Lazca bir yer adı olan Suleti (სულეთი), "Kendirli" anlamına gelir. Nitekim 1968 tarihli köy listesinde Rize ilinin Pazar ilçesine bağlı Dağdibi köyü ile Dereyolu'nun eski adlarının "Sulat" biçiminde yazılması bu ihtimali desteklemektedir.

Salut köyü, Orta Çağ'da Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan Kola'da yer alır. Bu bölgeyi Osmanlılar 16. yüzyılın ikinci yarısında Gürcülerden ele geçirmiştir. Köyün sınırları içindeki megalit kale kalıntısı, buranın eski bir yerleşim alanı olduğunu göstermektedir.Tao-Klarceti - Tarihsel ve Kültürel Anıtlar Kataloğu (Gürcüce), (Editör) Buba Kudava, (Yazarlar) Nestan Bagauri, Zurab Batiaşvili, İrma Beridze, Buba Kudava, Nikoloz Jğenti, Goça Saitidze, Natia Hizanişvili, 2018, Tiflis, s. 328, ISBN 9789941478178.

Salut köyü, 1574 tarihli Osmanlı icmal defterinde Salut-i Büzürg (Büyük Salut), Salut-i Vasat (Orta Salut) ve Salut-i Küçük (Küçük Salut) olmak üzere, üç köy olarak kaydedilmiştir. Bu tarihte bu köyler Ardahan-i Küçük livasının Kuzey nahiyesine bağlıydı. Ardahan-i Küçük livası, Güney, Kuzey, Hoçvan ile Germücek nahiyelerinden oluşuyor ve Kuzey nahiyesi 121 köyü kapsıyordu.

Salut köyü, uzun süre Osmanlı egemenliğinde kaldıktan sora, 93 Harbi'nin ardından 1878 yılında imzalanan Berlin Antlaşması'yla Rusya'ya bırakıldı. Rus idaresinde Salut (Салут) adıyla kaydedilmiş olan köy, Ardahan sancağının Göle kazasına bağlıydı ve nüfusu, "Rum" olarak kaydedilmiş 369 kişiden oluşuyordu. Köyde iki adet kilisenin varlığı bilinmektedir. Ancak bu yapılar tamamen ortadan kaldırılmıştır.Tao-Klarceti - Tarihsel ve Kültürel Anıtlar Kataloğu (Gürcüce), (Editör) Buba Kudava, (Yazarlar) Nestan Bagauri, Zurab Batiaşvili, İrma Beridze, Buba Kudava, Nikoloz Jğenti, Goça Saitidze, Natia Hizanişvili, 2018, Tiflis, s. 184, ISBN 9789941478178. Köyün nüfusu 1896 yılında 472 kişi, 1906 yılında 563 kişi olarak tespit edilmiştir.Candan Badem, Çarlık Yönetiminde Kars, Ardahan, Artvin, İstanbul, 2018, s. 113, ISBN 9786052100271.

Göle bölgesinde 1907 yılında araştırma gezisi yapan Gürcü tarihçi ve arkeolog Ekvtime Takaişvili'nin verdiği bilgiye göre, o sırada bölgenin nüfusu hayli renkli bir hale gelmiş, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı sırasında Osmanlı ülkesinden Rusların egemenliğine geçen topraklara göç etmiş olan Rumlar ve Ermeniler, Müslüman Gürcülerden boşalmış olan yerlere yerleştirilmişti.

Salut köyü, Birinci Dünya Savaşı'nın sonunda Rusların bölgeden çekilmesinin ardından bir süre fiilen Ermenistan'ın sınırları içinde kaldı. 16 Mart 1921'de imzalanan Moskova Antlaşması uyarınca Salut Türkiye'ye bırakıldı.

Salut, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde "Salut" (صالوت) adıyla Kars vilayetinin Göle kazasının merkez nahiyesine bağlıydı. 1940 genel nüfus sayımında aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 427 kişiden oluşuyordu.1940 Genel Nüfus Sayımı, Ankara, 1946, s. 352. Salit / Salut Türkçe olmadığı için köyün adı 1959 yılında 7267 sayılı kanunla Dereyolu olarak değiştirilmiştir. 1965 genel nüfus sayımında Dereyolu köyünün nüfusu 909 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde 330 kişi okuma yazma biliyordu.1965 Genel Nüfus Sayımı, Ankara, 1968, s. 358.

 Coğrafya 
Köy, Ardahan il merkezine 45 km, Göle ilçe merkezine 5 km uzaklıktadır.

 Nüfus 
Yıllara göre köy nüfus verileri 2022 260 2021 277 2020 297 2019 294 2018 296 2017 290 2016 298 2015 312 2014 341 2013 341 2012 332 2011 341 2010 327 2009 347 2008 374 2007 357 2000 417 1990 679 1985 899

Kaynakça 

 Dış bağlantılar 


Kategori:Göle belde ve köyleri
Kategori:Tao-Klarceti