Yukarıcambaz, Çıldır

Yukarıcambaz, Ardahan ilinin Çıldır ilçesine bağlı bir köydür.

 Tarihçe 

Yukarıcambaz köyü 1595 tarihli Osmanlı tahrir defteriden Canbaz-i Büzürg (جانباز بزرك) olarak geçer. Aşağııcambaz köyü ise, Canbaz-i Küçük (جانباز كوچك)  adıyla kaydedilmiştir. Bu iki yerleşimin ortak adı olan Canbaz'ın Camasp'tan (ჯამასპ) değişime uğradığı tahmin edilmektedir. Samtshe-Saatabago hükümdarı II. Kaihosro ve ailesinin seyahatini anlatan bir kaynak buradaki yerleşimlerden Camasp olarak söz etmektedir. Geç dönemde Canbaz-i Büzürg (Büyük Canbaz) köyünün adı Yukarıbambaz, Canbaz-i Küçük'ün (Küçük Canbaz) adı da Aşağıcambaz'a dönüşmüştür.1950 Genel Nüfus Sayımı, Ankara, 1954, s. 223.

Büyük Canbaz köyü, Orta Çağ'da Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan tarihsel Çrdili'de yer alıyodur. Nitekim Osmanlılar 16. yüzyılın ikinci yarısında bu bölgeyi ve köyü Gürcülerden ele geçirmiştir. Bu yerleşim 1595 tarihli ve Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan adlı Osmanlı mufassal defterine göre, Gürcistan Vilayeti içinde Çıldır livasının Canbaz nahiyesine bağlıydı. Büyük Canbaz veya Küçük Cabaz köyünden biri bu nahiyenin merkeziydi. Büyük Canbaz köyünün nüfusu 10 Hristiyan haneden oluşuyordu. İspenç vergisi vermekle yükümlü hane reisleri İoseba, Batata, İoram, Gabriel, Vardzel, Şakara, Basila, Giorgi, Misela gibi adlar taşıyordu. Bu adlardan Büyük Canbaz'ın bir Gürcü köyü olduğu anlaşılmaktadır. Köyde buğday, arpa, çavdar, keten tohumu, yonca tarımı ile arıcılık yapılıyor, domuz besleniyordu.

Osmanlı Devleti, 93 Harbi'nin ardından 1878'de imzalanan Berlin Antlaşması'yla Ardahan bölgesini Rusya'ya bırakınca, Yukarı Canbaz köyü de Osmanlı egemenlik alanının dışında kaldı. Rus idaresinin 1886 yılında yaptığı nüfus tespitinde Yukarı Cambaz (Верхний Джамбаз) adıyla kaydedilmiş olan köy, Ardahan sancağının Çıldır kazasına (uçastok) bağlıydı. Köyün nüfusu 337 kişiden oluşuyordu. Bu nüfus içinde 17 kişi "Türk", 320 kişi "Karapapak" olarak kaydedilmiştir.

Yukarı Cambaz, Birinci Dünya Savaşı'nın sonunda Rusların bölgeden çekilmesinin ardından bir süre bağımsız Ermenistan'ın sınırları içinde kaldı. 16 Mart 1921'de imzalanan Moskova Antlaşması uyarınca Yukarı Cambaz köyü Türkiye'ye bırakıldı.

Büyük Canbaz köyü, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde "Canbaz-i Yukarı" (جانباز یوقاری) adıyla kaydedilmiştir. Bu sırada köy Kars vilayetinin Çıldır kazasının merkez nahiyesine bağlıydı.Son Teşkilat-i Mülkiyede Köylerimizin Adları (Osmanlıca), İstanbul, 1928, s. 763. 1940 genel nüfus sayımında "Yukarı Cambaz" adıyla aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 699 kişiden oluşuyordu.1940 Genel Nüfus Sayımı, Ankara, 1946, s. 351. Daha sonra Yukarıcambaz biçiminde yazılmış olan köyde 1965 genel nüfus sayımında 1.022 kişi yaşıyor ve bu nüfus içinde 267 kişi okuma yazma biliyordu.1965 Genel Nüfus Sayımı, Ankara, 1968, s. 357.

 Coğrafya 
Köy, Ardahan il merkezine 58 km, Çıldır ilçe merkezine ise 16 km uzaklıktadır.

 Nüfus 
Yıllara göre köy nüfus verileri 2022 328 2021 331 2020 336 2019 328 2018 318 2017 329 2016 323 2015 323 2014 343 2013 346 2012 354 2011 348 2010 378 2009 375 2008 393 2007 353 2000 357 1990 580 1985 913

Kaynakça 

 Dış bağlantılar 


Kategori:Çıldır belde ve köyleri
Kategori:Tao-Klarceti