Çavdarlı, Hanak

Çavdarlı, Ardahan ilinin Hanak ilçesine bağlı bir köydür.

 Tarihçe 

Çavdarlı köyünün eski adı, Verana Nakalakevi'dir. Gürcüce bir yer adı olan Verana Nakalekevi (ვერანა ნაქალაქევი), "harap olmuş eski şehir yeri" anlamına gelir."ვერანა" - A Comprehensive Georgian-English Dictionary, 2006, 2 cilt  ISBN 0-9535878-3-5"ნაქალაქარი, ნაქალაქევი" - A Comprehensive Georgian-English Dictionary, 2006, 2 cilt  ISBN 0-9535878-3-5 Türkçeye "Viran Nakala" olarak girmiştir. Nitekim  1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Viran Nakala (ویران نقلا) olarak geçer.Son Teşkilat-i Mülkiyede Köylerimizin Adları (Osmanlıca), İstanbul, 1928, s. 760.

Verana Nakalakevi köyü, tarihsel Gürcistan'ın güneybatı kesimini oluşturan Eruşeti bölgesinde yer alır. Eruşeti bölgesi, Gürcistan'ın en eski Hristiyanlık merkezleri arasında yer alıyordu. Osmanlılar Eruşeti bölgesini ve köyü, 16. yüzyılın ortasında Gürcülerden ele geçirmiştir. Varlığı bilinen dört kilise de bu dönemden kalmış olmalıdır.

Verana Nakalakevi köyü, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'nın ardından imzalanan Berlin Antlaşması uyarınca, savaş tazminatının bir parçası olarak Osmanlı Devleti tarafından Rusya'ya bırakıldı. Rus idaresinin 1886 nüfus tespitinde, Gürcücesine uygun olarak  Verana Nakalakev (Верана-Накалакевъ) şeklinde kaydettiği bu yerleşim, Ardahan sancağının Ardahan kazasına bağlı Sorsi nahiyesinin dokuz köyünden biriydi. Nüfusu, 27'si erkek ve 33'ü kadın olmak üzere, 7 hanede yaşayan 60 kişiden oluşuyordu. Bu nüfusun tamamı Türkmenlerden oluşuyordu.

Gürcü gazeteci ve araştırmacı Konstantine Martvileli, Birinci Dünya Savaşı yıllarında Ardahan bölgesine yaptığı araştırma gezisi notlarında, Verana Nakalakevi  (ვერანა ნაქალაქევი) köyünde Türkmenlerin yaşadığını, köyün hemen dışında bazısı büyük bazısı küçük dört adet yıkık kilisenin olduğunu, Verana Nakalakevi'nin etrafında ise eskiden on kadar Gürcü köyünün ve bu eski köylerin çevresinde 13 adet kilisenin yıkıntılarının bulunduğunu yazmıştır.

Verana Nakalakevi köyü, Birinci Dünya Savaşı'nın sonlarında Rusya'nın bölgeden çekilmesinden bir süre sonra, Gürcistan Demokratik Cumhuriyeti'nin sınırları içinde kaldı. Kızıl Ordu'nun Gürcistan'ı işgali sırasında Ankara Hükümeti'nin Tiflis hükûmetine verdiği ültimatom üzerine Gürcü idaresinin çekilmesinin ardından köy fiilen Türkiye'ye katıldı. Gürcistan Demokratik Cumhuriyeti'nin topraklarının işgal edilmesinin ardından Sovyet Rusya ile Ankara Hükümeti'nin 16 Mart 1921'de imzaladığı Moskova Antlaşması'yla, Verana Nakalakevi köyünü de kapsayan Ardahan ile Artvin bölgeleri Türkiye'ye bırakıldı.

Verana Nakalakevi köyü, 1928 yılında "Viran Nakala" adıyla Kars vilayetinin Ardahan kazasının Hanak nahiyesine bağlıydı. 1935 genel nüfus sayımında da "Viranakala" olarak kaydedilmiş olan köy, aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 160 kişiden oluşuyordu. Köyün adı daha sonra "Virannakala", "Virananakale" gibi biçimlerde de yazılmıştır.1940 Genel Nüfus Sayımı, Ankara, 1944, s. 349. Verana Nakalakevi / Viran Nakala  "yabancı kökten geldiği" için köyün adı 1959 yılında 7267 sayılı kanunla Çavdarlı olarak değiştirilmiştir.

 Coğrafya 

Çavdarlı köyü, Ardahan il merkezine 41 km, Hanak ilçe merkezine 13 km uzaklıktadır.

 Nüfus 
Yıllara göre köy nüfus verileri2024 332023 34 2022 34 2021 40 2020 44 2019 40 2018 41 2017 43 2016 46 2015 43 2014 45 2013 46 2012 44 2011 43 2010 47 2009 49 2008 51 2007 50 2000 52 1990 150 1985 226

Kaynakça 

 Dış bağlantılar 


Kategori:Hanak belde ve köyleri
Kategori:Tao-Klarceti