Samandöken, Göle

Samandöken, Ardahan ilinin Göle ilçesine bağlı bir köydür.

 Tarihçe 

Samandöken köyünün eski adı Sinoti'dir.2014 Yılı Tao-Klarceti Tarihi Eserleri Araştırma Gezisi Sonuçları (ტაო–კლარჯეთის ძეგლების 2014 წლის საკვლევი ექსპედიციების ანგარიშები), Tiflis, 2015, s. 188.  ISBN 978-9941-0-7362-5 Sinoti (სინოთი), Türkçe kaynaklarda erken dönemde Sinod, geç dönemde Sinot olarak geçer. Nitekim Çıldır Eyaleti'nin 1694-1732 dönemini kapsayan cebe defterinde Sinodi (سنودی) ve 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Sinot (سینوت) şeklinde yazılmıştır.Son Teşkilat-i Mülkiyede Köylerimizin Adları (Osmanlıca), İstanbul, 1928, s. 772.

Sinot köyü, Orta Çağ'da Gürcistan'ı oluşturan tarihsel bölgelerden biri olan Kola'da yer alır. Nitekim bu bölgeyi Osmanlılar 16. yüzyılın ikinci yarısında Gürcülerden ele geçirmiştir. Kola bölgesi, dokuz azizle bağlantılı olarak Gürcü Ortodoks inancında da önemli bir yere sahiptir. Öte yandan köyde varlığı bilinen kilise, 16. yüzyılda Osmanlıların eline geçmesinden önce de buranın bir yerleşim olduğunu göstermektedir.

Sinoti köyü, Osmanlı cebe defterine (1694-1732) göre, Ardahan-i Küçük livasının Hoçevan nahiyesine bağlıydı. Hicri 1108 (1696/1697) tarihinde hasılası 6.000 akçe olan köy,  Mirza adlı bir kişiye tahsis edilmişti. Hicri 1113 (1701/1702) tarihinde ise, Ardahan-i Küçük livasının Kuzey nahiyesine bağlıydı ve hasaılası 4.500 akçe idi. Aynı dönemde Mamirvan livasının Mamirvan nahiyesine bağlı bir köy de Sinodi (سنودی) adını taşıyordu.

Sinoati köyü, uzun süre Osmanlı egemenliğinde kaldıktan sonra, 93 Harbi'nin ardından 1878 yılında imzalanan Berlin Antlaşması'yla savaş tazminatının bir parçası olarak Osmanlı Devleti tarafından Rusya'ya bırakıldı. Rus idaresince Signot (Сигнот) olarak kaydedilen köy, Ardahan sancağının Göle kazasına bağlı Karavenk nahiyesinin 11 köyünden biriydi. Rus döneminde köyde Kürtler yaşıyordu ve köyün 1886 yılındaki nüfusu, 121'i erkek ve 124'ü kadın olmak üzere, 36 hanede yaşayan 245 kişiden oluşuyordu. Signot köyü Karavenk nahiyesinin idari merkeziydi.  Bu nüfus 1896 yılında 331 kişiye, 1906 yılında 370 kişiye ulaşmıştır.Candan Badem, Çarlık Yönetiminde Kars, Ardahan, Artvin, İstanbul, 2018, s. 113, ISBN 9786052100271.

Gürcü tarihçi ve arkeolog Ekvtime Takaişvili, 1907 yılında Göle bölgesindeki araştırma gezisinde notlarında köyde eski bir kilisenin bulunduğunu, yıkılmış olan bu kilisenin taşlarıyla köylülerin cami inşa etmiş olduğu belirtir. Gürcü araştırmacı ve gazeteci Konstantine Martvileli ie, 1917 yılında köyün adını Sinodi (სინოდი) şeklinde yazmış ve köyde yıkık halde bir Gürcü kilisesinin bulunduğunu belirtmiştir.

Sinot köyü, Birinci Dünya Savaşı'nın sonunda Rusların bölgeden çekilmesinin ardından bir süre fiilen Ermenistan'ın sınırları içinde kaldı. 16 Mart 1921'de imzalanan Moskova Antlaşması uyarınca Sinot Türkiye'ye bırakıldı.

Sinot veya Signot köyü, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Sinot (سینوت) adıyla Kars vilayetinin Göle kazasının merkez nahiyesi olan Merdenik'e bağlıydı.Son Teşkilat-i Mülkiyede Köylerimizin Adları (Osmanlıca), İstanbul, 1928, s. 771. 1940 genel nüfus sayımında köy aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 745 kişiden oluşuyordu.1940 Genel Nüfus Sayımı, Ankara, 1946, s. 352. Sinot Türkçe olmadığı için köyün adı 1959 yılında  7267 sayılı kanunla Samandöken olarak değiştirilmiştir. 1965 genel nüfus sayımında Samandöken köyünün nüfusu 1.385 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde 334 kişi okuma yazma biliyordu.1965 Genel Nüfus Sayımı, Ankara, 1968, s. 358.

 Coğrafya 
Köy, Ardahan il merkezine 59 km, Göle ilçe merkezine 14 km uzaklıktadır.

 Nüfus 
Yıllara göre köy nüfus verileri 2022 789 2021 788 2020 882 2019 809 2018 820 2017 829 2016 787 2015 846 2014 909 2013 933 2012 933 2011 955 2010 975 2009 993 2008 1.045 2007 996 2000 1.171 1990 1.580 1985 1.957

Kaynakça 

 Dış bağlantılar 


Kategori:Göle belde ve köyleri
Kategori:Tao-Klarceti