Karakale, Hanak

Karakale, Ardahan ilinin Hanak ilçesine bağlı bir köydür.

 Tarihçe 

Karakale köyünün eski adı Şavtsihe'dir. Gürcüce bir yer adı olan Şavtsihe (შავციხე) "kara kale" anlamına gelir. 1595 tarihli Osmanlı mufassal defterinde Şavsihe (شاوسخی) olarak geçer. Bu yer adı daha sonra Türkçeye Kara Kala (قرە قلعە) / Karakale olarak çevrilmiş ve kayıtlara bu şekilde geçmiştir.Son Teşkilat-i Mülkiyede Köylerimizin Adları (Osmanlıca), İstanbul, 1928, s. 760. Ortadan kalkmış bir köy olan Roketi'nin yerleşim alanı Karakale'nin bugünkü sınırları içinde bulunmaktadır.

Şavtsihe köyü, Orta Çağ'da Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan Eruşeti'de yer alıyordu. Nitekim Osmanlılar bu köyü 16. yüzyılın ikinci yarısında Gürcülerden ele geçirmiştir. Köyde varlığı bilinen kilise de bu dönemden kalmıştır.2012-2013 Yılları Tao-Klarceti Tarihi Eserleri Araştırma Gezisi Sonuçları (ტაო-კლარჯეთის ძეგლების 2012-2013 წლების საკვლევი ექსპედიციების ანგარიშები), Tiflis, 2019, s. 13.   ISBN 978-9941-9639-0-2.

Şavtsihe köyü, 1595 tarihli ve Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan adlı Osmanlı mufassal defterine göre, Gürcistan Vilayeti içinde, Ardahan-i Büzürg livasının Meşe nahiyesine bağlıydı. Köy boş olarak kaydedilmiştir. Şavtsihe adı zaman içinde "Kara Kala"ya dönüşmüştür.

Şavtsihe köyü, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'nın ardından imzalanan Berlin Antlaşması uyarınca, savaş tazminatının bir parçası olarak Osmanlı Devleti tarafından Rusya'ya bırakıldı. Rus idaresinin 1886 tarihli nüfus tespitinde, Çıldır kazasındaki Karakale köyünden ayırt etmek için Karakala-Meşa (Каракала-Меша) adıyla kaydedilmiştir. Bu sırada bu yerleşim, Ardahan sancağının Poshov kazasının Sorsi nahiyesinin 16 köyünden biriydi. Nüfusu, 51'i erkek ve 52'si kadın olmak üzere, 15 hanede yaşayan 103 kişiden oluşuyordu. Köy halkının tamamı Türk olarak yazılmıştır.

Karakala köyü, Birinci Dünya Savaşı'nın sonlarında Rusya'nın bölgeden çekilmesinden bir süre sonra, bağımsız Gürcistan'ın sınırları içinde kaldı. Sovyet Rusya'nın Bolşevik hükûmeti 7 Mayıs 1920'de Gürcistan hükûmetiyle imzaladığı Moskova Antlaşması'yla da  Ardahan bölgesini bağımsız Gürcistan'ın bir parçası olarak tanıdı. Ancak Kızıl Ordu'nun Gürcistan'ı işgali sırasında Ankara Hükümeti'nin Tiflis hükûmetine verdiği ültimatom üzerine Gürcü idaresinin çekilmesinin ardından Ardahan bölgesi ve Karakala köyü fiilen Türkiye'ye katıldı. Gürcistan'ın topraklarının işgal edilmesinin ardından Sovyet Rusya ile Ankara Hükümeti arasında 16 Mart 1921'de imzalanan Moskova Antlaşması'yla, Karakala köyünü de kapsayan Ardahan bölgesi Türkiye'ye bırakıldı.

Karakale köyü, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Kara Kala (قرە قلعە) adıyla Kars vilayetinin Ardahan kazasının Hanak nahiyesine bağlıydı. 1935 genel nüfus sayımında aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 326 kişiden oluşuyordu.1935 Genel Nüfus Sayımı, İstanbul, 1937, s. 210. Karakale köyünde 1965 yılında 553 kişi yaşıyor ve bu nüfus içinde 162 kişi okuma yazma biliyordu.1965 Genel Nüfus Sayımı, Ankara, 1968, s. 359.

 Coğrafya 
Köy, Ardahan il merkezine 46 km, Hanak ilçe merkezine 20 km uzaklıktadır.

 Nüfus 
Yıllara göre köy nüfus verileri2024 612023 61 2022 61 2021 62 2020 71 2019 71 2018 72 2017 79 2016 82 2015 91 2014 86 2013 104 2012 101 2011 93 2010 107 2009 103 2008 123 2007 106 2000 210 1990 365 1985 577

Kaynakça 

 Dış bağlantılar 


Kategori:Hanak belde ve köyleri
Kategori:Tao-Klarceti