Kaşlıkaya, Çıldır

Kaşlıkaya, Ardahan ilinin Çıldır ilçesine bağlı bir köydür.

 Tarihçe 

Kaşlıkaya köyünün eski adı Vardmana veya Vartmana'dır. Bu yer adı Türkçeye Gürcüce Vardmana'dan (ვარდმანა) girmiş olabilir. Köyün adı 1595 tarihli Osmanlı mufassal defterinde Vardmana (واردمانە) ve 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde de Vartmana (وارطمانە) biçiminde geçer.Son Teşkilat-i Mülkiyede Köylerimizin Adları (Osmanlıca), İstanbul, 1928, s. 763.

Vardmana köyü, Orta Çağ'da Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan tarihsel Artani'de yer alır. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi ve köyü 1578 yılında Gürcülerden ele geçirmiştir. Gürcü aarşlırmacı ve gazeteci Konstantine Martvileli'nin 1917 yılında sözünü ettiği yıkık kilise de bu dönemden kalmış olmalıdır.Tao-Klarceti: Tarihsel ve Kültürel Anıtlar (ტაო-კლარჯეთი: ისტორიისა და კულტურის ძეგლები), (Editör) Buba Kudava, (Yazarlar) Nestan Bagauri, Zurab Batiaşvili, İrma Beridze, Buba Kudava, Nikoloz Jğenti, Goça Saitidze, Natia Hizanişvili, Tiflis, 2018, s. 191, ISBN 978-9941-478-17-8.

Vardmana köyü, 1595 tarihli ve Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan adlı Osmanlı mufassal defterinde, Gürcistan Vilayeti içinde Çıldır livasının Canbaz nahiyesine bağlıydı. Bu sırada köy boşalmış, tamamen insanız hale gelmişti. Çıldır Eyaleti'nin 1694-1732 dönemini kapsayan Osmanlı cebe defterinde geçmemektedir. Bununla birlikte köyde 1878 yılında 17 hanenin kaydedilmiş olması, Vardmana'nın daha sonra yeniden meskun hale geldiğini göstermektedir.Defter-i Caba-i Eyalet-i Çıldır 1694-1732 (ჩილდირის ვილაიეთის ჯაბა დავთარი: 1694-1732 წწ.), (Yayıma hazırlayan) Tsisana Abuladze, Tiflis, 1979, s. 300. 

Vardmana köyü, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'nın ardından imzalanan Berlin Antlaşması uyarınca savaş tazminatı kapsamında Osmanlı Devleti tarafından Rusya'ya bırakıldı. Rus idaresinin 1886 nüfus sayımında Vartmana (Вартмана) şeklinde kaydettiği yerleşim, Ardahan sancağının Çıldır kazasına bağlı Zurzuna nahiyesinin on köyünden biriydi. Köydeki 12 hanede, 59'u erke ve 51'i kadın olmak üzere, 110 kişi yaşıyordu. Bu nüfusun tamamı Türk olarak kaydedilmiştir. Bununla birlikte Birinci Dünya Savaşı yıllarında Ardahan sancağını gezmiş olan Gürcü araştırmacı ve gazeteci Konstantine Martvileli, Vartbanda (ვართბანდა) olarak not ettiği köyde 17 hanede 207 Müslüman Gürcü yaşadığını yazmıştır.

Vardmana, Birinci Dünya Savaşı'nın sonunda Rusların bölgeden çekilmesinin ardından bir süre fiilen Gürcistan'ın sınırları içinde kaldı. 16 Mart 1921'de imzalanan Moskova Antlaşması uyarınca Vartmana Türkiye'ye bırakıldı.

Vardmana köyü, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde "Vartmana" (وارطمانە) adıyla Kars vilayetinin Çıldır kazasının merkez nahiyesine bağlıydı. 1940 genel nüfus sayımında "Vartımana" olarak kaydedilmiş olan köy aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 315 kişiden oluşuyordu. Vardmana veya Vartmana Türkçe olmadığı için köyün adı 1959 yılında  7267 sayılı kanunla Kaşlıkaya olarak değiştirilmiştir. 1965 genel nüfus sayımında Kaşlıkaya köyünün nüfusu 361 oluşuyor ve bu nüfus içinde 93 kişi okuma yazma biliyordu.

Vardmana köyünde varlığı bilinen tek tarihsel yapı köyün eski kilisesidir. Konstantine Martvileli'nin 1917 yılında verdiği bilgiye göre küçük bir yapı olan bu kilise yıkık haldeydi. Bu kilisenin bazı kalıntıları gününüze ulaşmıştır.

 Coğrafya 
Köy, Ardahan il merkezine 39 km, Çıldır ilçe merkezine 8 km uzaklıktadır.

 Nüfus 
Yıllara göre köy nüfus verileri 2022 120 2021 125 2020 131 2019 128 2018 121 2017 127 2016 124 2015 129 2014 134 2013 130 2012 129 2011 130 2010 137 2009 144 2008 153 2007 152 2000 151 1990 185 1985 280

Kaynakça 

 Dış bağlantılar 


Kategori:Çıldır belde ve köyleri
Kategori:Tao-Klarceti