Semihaşakir, Çıldır

Semihaşakir, Ardahan ilinin Çıldır ilçesine bağlı bir köydür.

 Tarihçe 

Semihaşakir köyünün bilinen en eski adı Çayistar'dır. Nitekim 1595 tarihli ve Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan adlı Osmanlı mufassal defterinde Çayistar (چایستار) olarak geçer. Ancak bu yer adı bazen sadece Çayis olarak yazılmış ve bu yüzden Kayabeyi köyünün eski adı olan Çayis ile karışmıştır. 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Çayistar köyünün adı Cayis (جایس) olarak, bugünkü Kayabeyi köyünün adı da Çayis (چایس) biçiminde kaydedilmiştir. Bu yer adı Gürcüce kaynaklarda Çaistari (ჩაისთარი) ve Çaisi (ჩაისი) olarak geçer.Son Teşkilat-i Mülkiyede Köylerimizin Adları (Osmanlıca), İstanbul, 1928, s. 763-764.

Çayistar köyü, tarihsel Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan Artaani'de yer alır. Nitekim Osmanlılar bu köyü 16. yüzyılın ortasında Gürcülerden ele geçirmiştir. 1595 tarihli ve Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan adlı Osmanlı mufassal defterine göre Çaystar, Gürcistan Vilayeti içinde Çıldır livasının Meşe nahiyesine bağlıydı. Bu tarihte köy tamamen boşalmış ve insansız hale gelmişti.

Çaistari köyü uzun süre Osmanlı egemenliğinde kaldıktan sonra, 93 Harbi sonunda imzalanan Berlin Antlaşması'yla Ruslara bırakıldı. Rus idaresinin 1886 tarihli nüfus sayımıda Çais (Чаис) olarak kaydedilen köy, Ardahan sancağının Ardahan kazasına bağlıydı. Köyde 74 kişi yaşıyordu ve nüfusun tamamı Karapapak olarak kaydedilmişti. Gürcülerden ele geçirildiğinde boşalmış olan köye sonradan yeni nir nüfus yerleştirilmiş olduğu bu kayıttan da anlaşılmaktadır.

Çayis köyü, Birinci Dünya Savaşı'nın sonlarında Rusya'nın bölgeden çekilmesinden bir süre sonra, Gürcistan Demokratik Cumhuriyeti'nin sınırları içinde kaldı. Sovyet Rusya'nın Bolşevik hükûmeti 7 Mayıs 1920'de Gürcistan hükûmetiyle imzaladığı Moskova Antlaşması'yla da  Ardahan bölgesini bağımsız Gürcistan'ın bir parçası olarak tanıdı. Ancak Kızıl Ordu'nun Gürcistan'ı işgali sırasında Ankara Hükümeti'nin Tiflis hükûmetine verdiği ültimatom üzerine Gürcü idaresinin çekilmesinin ardından Ardahan bölgesi ve Çais köyü fiilen Türkiye'ye katıldı. Gürcistan Demokratik Cumhuriyeti'nin topraklarının işgal edilmesinin ardından Sovyet Rusya ile Ankara Hükümeti'nin 16 Mart 1921'de imzaladığı Moskova Antlaşması'yla, Çayis köyünü de kapsayan Ardahan ile Artvin bölgeleri Türkiye'ye bırakıldı.

Çayis köyü, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Cayis (جایس) adıyla Kars vilayetinin Çıldır kazasının merkez nahiyesine bağlıydı.Son Teşkilat-i Mülkiyede Köylerimizin Adları (Osmanlıca), İstanbul, 1928, s. 763. 1940 genel nüfus sayımında "Terekemeçayis" olarak kaydedilmiş olan köy, aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 214 kişiden oluşuyordu.1940 Genel Nüfus Sayımı, Ankara, 1944, s. 351. Çaistari veya Çayis  "yabancı kökten geldiği" için köyün adı 1959 yılında 7267 sayılı kanunla Koçgüden olarak değiştirilmiştir. Koçgüden köyünün nüfusu 1965 yılında 450 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde sadece 15 kişi okuma yazma biliyordu.1965 Genel Nüfus Sayımı, Ankara, 1968, s. 357.

Suyu olmayan bu köye Semiha Şakir isimli hayırsever su getirdiği için, köy halkının isteği doğrultusunda köyün ismi Semihaşakir olarak değiştirilmiştir.

 Coğrafya 
Köy, Ardahan il merkezine 30 km, Çıldır ilçe merkezine 12 km uzaklıktadır.

 Nüfus 
Yıllara göre köy nüfus verileri 2022 113 2021 112 2020 111 2019 107 2018 113 2017 116 2016 126 2015 125 2014 139 2013 141 2012 141 2011 138 2010 147 2009 153 2008 168 2007 173 2000 211 1990 363 1985 468

Kaynakça 

 Dış bağlantılar 


Kategori:Çıldır belde ve köyleri
Kategori:Tao-Klarceti