Yeniköy, Posof

Yeniköy, Ardahan ilinin Posof ilçesine bağlı bir köydür.

 Tarihçe 

Yeniköy'ün eski adı bilinmemektedir. Bununla birlikte Gürcü Türkolog Sergi Cikia, 1595 tarihli Osmanlı mufassal defterinde Poshov linasının Kuzey nahiyesinde üçüncü sırada yer alan ve adı okunamamış olan yer adının Yeniköy'ün eski adı olabileceğini, bu köye Osmanlı döneminde Yeniköy denmiş olabileceğini yazar.

Yeniköy, tarihsel Gürcistan'ın güneybatı topraklarını oluşturan bölgelerden biri olan Samtshe'de yer alır. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi 16. yüzyılın ikinci yarısında Gürcülerden ele geçirmiştir. Köyde yıkıntıları günümüze ulaşmış olan kilise de bu dönemden kalmış olmalıdır.2012-2013 Yılı Tao-Klarceti Tarihi Eserleri Araştırma Gezisi Sonuçları (ტაო-კლარჯეთის ძეგლების 2012-2013 წლების საკვლევი ექსპედიციების ანგარიშები), Tiflis, 2019, s. 13.  ISBN 978-9941-9639-0-2.

Bugünkü Yeniköy olabileceği varsayılan ve adı "Duba", "Duna", "Tuta", "Tuba" gibi farklı biçimlerde okunan köy, 1595 tarihli Osmanlı mufassal defterine göre, Gürcistan Vilayeti'nin Poshev livasının Kuzay nahiyesinde yer alıyordu. Köyün nüfusu 7 haneden (yaklaşık 35 kişi) oluşuyordu. Elia, Varazgula, İordane gibi adlar taşıyan hane resileri, Osmanlı Devleti'nin Hristiyan köylülerden aldığı ispenç vergisi vermekle yükümlü kılınmıştı.

Yeniköy, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'nın ardından imzalanan Berlin Antlaşması uyarınca, savaş tazminatının bir parçası olarak Osmanlı Devleti tarafından Rusya'ya bırakıldı. Rus idaresinin 1886 tarihli nüfus tespitinde Enikev (Еникёвъ)  adıyla kaydedilmiş olan yerleşim, Ardahan sancağının Poshov kazasının Sakire nahiyesinin 12 köyünden biriydi. Nüfusu, 61'i erkek ve 47'si kadın olmak üzere, 20 hanede yaşayan 210 kişiden oluşuyordu. Köy halkının tamamı Türk olarak yazılmıştır. Köyün nüfusu 1896'da 275 kişiye, 1906'da da 397 kişiye yükselmişti.Candan Badem, Çarlık Yönetiminde Kars, Ardahan, Artvin, İstanbul, 2018, s. 115, ISBN 9786052100271.

Yeniköy, Birinci Dünya Savaşı sonlarında Rus egemenliğinin sona ermesinin ardından bir süre bağımsız Gürcistan'nın sınırları içinde kaldı.Kızıl Ordu'nun Gürcistan'ı işgali sırasında Ankara Hükümeti'nin verdiği ültimatom üzerine Gürcü hükûmeti Ardahan bölgesinden çekilince Yeniköy fiilen Türkiye'ye katıldı. 16 Mart 1921'de, Sovyet Rusya ile Ankara Hükümeti arasında imzalanan Moskova Antlaşması'yla Türkiye'ye bırakıldı.Mustafa Kemal Atatürk, Nutuk, İstanbul, 1934, 3 cilt; 2. cilt, s. 41.

Yeniköy, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde, "Yeni Köy" (یكی كوی) adıyla Kars vilayetinin Poshof kazasının Damal nahiyesine bağlıydı.Son Teşkilat-i Mülkiyede Köylerimizin Adları (Osmanlıca), İstanbul, 1928, s. 763. 1935 genel nüfus sayımında Cilvana nahiyesinde yer alan köyün nüfusu 735 kişi olarak tespit edilmiştir. 1965 genel nüfus sayımında Yeniköy'ün nüfusu 1.153 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde 267 kişi okuma yazma biliyordu.1965 Genel Nüfus Sayımı, Ankara, 1968, s. 362.

Yeniköy'ün 800 metre güneydoğusunda eski bir kilisenin yıkıntıları bulunmaktadır. Bu eski kilise, köyün eski sakinlerinin Hristiyan olduğunu göstermektedir. Orta büyüklükte (9,3×5,3 m) yapıdan geriye, sunağın üç metre yüksekliğe ulaşan, ancak kaplama taşları sökülmüş olan duvarları kalmıştır.

 Coğrafya 
Yeniköy, Ardahan il merkezine 97 km, Posof ilçe merkezine 16 km uzaklıktadır. Köy, Atyolu ve Kavaz dağlarının eteklerinde kurulmuştur.

 Nüfus 
Yıllara göre köy nüfus verileri 2022 196 2021 199 2020 216 2019 216 2018 221 2017 213 2016 223 2015 218 2014 235 2013 249 2012 251 2011 261 2010 273 2009 269 2008 286 2007 302 2000 452 1990 709 1985 740

Kaynakça 

 Dış bağlantılar 


Kategori:Posof belde ve köyleri
Kategori:Tao-Klarceti