Seyitören, Damal

Seyitören, Ardahan ilinin Damal ilçesine bağlı bir köydür.

 Tarihçe 

Seyitören'in eski adı Seyd-i Viran veya Seydi Veran'dır. 93 Harbi'nde Ardahan bölgesini ele geçiren Ruslar köyü 1886 yılında Seydi-Veran (Сейди-веранъ) adıyla kaydetmiştir. 1928 tarihli köy listesinde ise köyün adı Seyd-i Viran (سید ویرەن) olarak geçer.Son Teşkilat-i Mülkiyede Köylerimizin Adları (Osmanlıca), İstanbul, 1928, s. 762.

Seydi Veran, tarihsel Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan Eruşeti'de yer alır. Eruşeti bölgesi, Gürcistan'ın en eski Hristiyanlık merkeziydi. 93 Harbi'nin ardından Ruslar Eruşeti bölgesini ele geçirdiğinde köyün nüfusunun 136 kişiden oluşması, buranın yeni bir yerleşme olmadığını göstermektedir. Bununla birlikte, Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan adlı ve 1595 tarihli Osmanlı mufassal defteri ile 1694-1732 dönemini kapsayan Defter-i Caba-i Vilayet-i Çıldır adlı Osmanlı cebe defterinde adının geçmemesi, Seydi Veran adının daha geç dönemde ortaya çıktığı anlamına gelir.Defter-i Caba-i Eyalet-i Çıldır 1694-1732 (Osmanlıca ve Gürcüce), (Yayıma hazırlayan) Tsisana Abuladze, Tiflis, 1979, 326 sayfa. Öte yandan Seydi Veran köyü sınırları içinde megalit kalelerin varlığı bu yörenin eski çağlardan beri yerleşme alanı olduğunu işaret etmektedir.Tao-Klarceti - Tarihsel ve Kültürel Anıtlar Kataloğu (Gürcüce), (Editör) Buba Kudava, (Yazarlar) Nestan Bagauri, Zurab Batiaşvili, İrma Beridze, Buba Kudava, Nikoloz Jğenti, Goça Saitidze, Natia Hizanişvili, Tiflis, 2018, s. 379, 386, ISBN 9789941478178. 1886 yılında köyün nüfusunun tamamı Rus idaresince "Türkmen" olarak kaydedilmiştir. Bu tarihte Seydi Veran, Ardahan Okrugu'nun Ardahan kazasına (uçastok) bağlı Tamal nahiyesinin (маркяз: merkez) köylerinden biriydi. Rus idaresi sırasında köyün nüfusu artmış, 1896'da 250 kişiye, 1906'da 267 kişiye ulaşmıştır.Candan Badem, Çarlık Yönetiminde Kars, Ardahan, Artvin, İstanbul, 2018, s. 111, ISBN 9786052100271.

Seydi Veran köyü, Birinci Dünya Savaşı'nın sonlarında Rusya'nın bölgeden çekilmesinden bir süre sonra, Gürcistan Demokratik Cumhuriyeti'nin sınırları içinde kaldı. Kızıl Ordu'nun Gürcistan'ı işgali sırasında Ankara Hükümeti'nin Tiflis hükûmetine verdiği ültimatom üzerine Gürcü idaresinin çekilmesinin ardından köy fiilen Türkiye'ye katıldı. Gürcistan Demokratik Cumhuriyeti'nin topraklarının işgal edilmesinin ardından Sovyet Rusya ile Ankara Hükümeti'nin 16 Mart 1921'de imzaladığı Moskova Antlaşması'yla Seydi Veran köyünü de kapsayan Ardahan ile Artvin bölgeleri Türkiye'ye bırakıldı.

Seydi Veran köyü, 1928 yılında "Seyd-i Viran" adıyla Kars vilayetinin Ardahan kazasının Damal nayihesine bağlıydı. 1935 genel nüfus sayımında da "Seyitveren" adıyla kaydedilmiş olan köy, bu tarihte Posof kazasının Damal nahiyesine bağlıydı ve nüfusu 376 kişiden oluşuyordu. Seydi Veran veya Seyd-i Viran "yabancı kökten geldiği ve iltibasa yol açtığı" için köyün adı 1959 yılında 7267 sayılı kanunla Seyitören olarak değiştirilmiştir.

Seyitören köyünde iki adet megalit kalenin kalıntıları bulunmaktadır. Köyün yaylasının yaklaşık 1 km kuzeyinde, deniz seviyesinden 2.900 metre yükseklikte bulunan Heniora Kalesi'nin (38 × 36 m) savunmadan çok işaretle haberleşme işlevi gördüğü düşünülmektedir. Diğer kale, köyün 900 metre kuzeybatısında bulunuyordu. Çapı 22 metre olan kaleden geriye yıkıntılar kalmıştır.

 Coğrafya 

Seyitören köyü, Ardahan il merkezine 51 km, Damal ilçe merkezine 6 km uzaklıktadır.

 Nüfus 
Yıllara göre köy nüfus verileri 2022 451 2021 466 2020 476 2019 482 2018 492 2017 489 2016 474 2015 495 2014 515 2013 535 2012 581 2011 622 2010 659 2009 682 2008 701 2007 708 2000 751 1990 935 1985 981

Kaynakça 

 Dış bağlantılar 


Kategori:Damal belde ve köyleri