Dereköy, Damal

Dereköy, Ardahan ilinin Damal ilçesine bağlı bir köydür.

 Tarihçe 

Dereköy, en geç 1886 yılında beri bu adı taşımaktadır. Rus idaresi köyü bu tarihte Dara-Köy (Дара-Кёй) adıyla kaydetmiştir. 1928 tarihli köy listesinde ise köyün adı Dere Köy (دەرە كوی) olarak geçer.Son Teşkilat-i Mülkiyede Köylerimizin Adları (Osmanlıca), İstanbul, 1928, s. 762.

Dereköy, tarihsel Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan Eruşeti'de yer alır. Eruşeti bölgesi, Gürcistan'ın en eski Hristiyanlık merkeziydi. 93 Harbi'nin ardından Ruslar Eruşeti bölgesini ele geçirdiğinde köyün nüfusunun 189 kişiden oluşması, buranın yeni bir yerleşme olmadığını göstermektedir. Bununla birlikte, 1595 tarihli Osmanlı mufassal defterinde ve 1694-1732 tarihli cebe defterinde adının geçmemesi, Dereköy'ün daha geç dönemde ortaya çıktığı anlamına gelir.Defter-i Caba-i Eyalet-i Çıldır 1694-1732 (Osmanlıca ve Gürcüce), (Yayıma hazırlayan) Tsisana Abuladze, Tiflis, 1979, 326 sayfa. Öte yandan Dereköy'deki megalit kalenin varlığı da bu yörenin eski çağlardan beri yerleşme alanı olduğunu işaret etmektedir.Tao-Klarceti - Tarihsel ve Kültürel Anıtlar Kataloğu (Gürcüce), (Editör) Buba Kudava, (Yazarlar) Nestan Bagauri, Zurab Batiaşvili, İrma Beridze, Buba Kudava, Nikoloz Jğenti, Goça Saitidze, Natia Hizanişvili, Tiflis, 2018, s. 368, ISBN 9789941478178. 1886 yılında köyün 189 kişiden oluşan nüfusunun tamamı Rus idaresince "Türkmen" olarak kaydedilmiştir. Bu tarihte Dereköy, Ardahan sancağının (okrug) Ardahan kazasına (uçastok) bağlı Sorsi nahiyesinin (маркяз: merkez) köylerinden biriydi. Rus idaresi sırasında köyün nüfusu artmış, 1896'da 230 kişiye, 1906'da 281 kişiye ulaşmıştır.Candan Badem, Çarlık Yönetiminde Kars, Ardahan, Artvin, İstanbul, 2018, s. 110, ISBN 9786052100271.

Dereköy, Birinci Dünya Savaşı'nın sonlarında Rusya'nın bölgeden çekilmesinden bir süre sonra, Gürcistan Demokratik Cumhuriyeti'nin sınırları içinde kaldı. Kızıl Ordu'nun Gürcistan'ı işgali sırasında Ankara Hükümeti'nin Tiflis hükûmetine verdiği ültimatom üzerine Gürcü idaresinin çekilmesinin ardından köy fiilen Türkiye'ye katıldı. Gürcistan Demokratik Cumhuriyeti'nin topraklarının işgal edilmesinin ardından Sovyet Rusya ile Ankara Hükümeti'nin 16 Mart 1921'de imzaladığı Moskova Antlaşması'yla Dereköy'ü de kapsayan Ardahan ile Artvin bölgeleri Türkiye'ye bırakıldı.

Dereköy, 1928 yılında Kars vilayetinin Ardahan kazasının Damal nahiyesine bağlıydı. 1935 genel nüfus sayımında "Dereköy" adıyla kaydedilmiş olan köy, Posof kazasının Damal nahiyesine bağlıydı ve nüfusu 271 kişiden oluşuyordu.

Dereköy'deki megalit kale, köyün doğusunda bir tepenin üzerinde yer alır. Deniz seviyesinden 2.140 metre yükseklikte bulunan orta büyüklükteki kaleden (50 × 38 m) geriye yıkıntılar kalmıştır.

 Coğrafya 

Dereköy, Ardahan il merkezine 48 km, Damal ilçe merkezine 3 km uzaklıktadır.

 Nüfus 
Yıllara göre köy nüfus verileri 2022 140 2021 157 2020 153 2019 162 2018 163 2017 164 2016 168 2015 161 2014 177 2013 191 2012 213 2011 213 2010 223 2009 238 2008 251 2007 245 2000 261 1990 456 1985 674

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 


Kategori:Damal belde ve köyleri
Kategori:Tao-Klarceti