Antalya Havalimanı

Antalya Havalimanı (IATA: AYT, ICAO: LTAI), Türkiye'nin Antalya iline hizmet veren uluslararası havalimanıdır. Havalimanı, özellikle yaz aylarında Türkiye'nin güney sahillerine gelen milyonlarca yerli ve yabancı turisti ağırlamaktadır. Uluslararası Havalimanları Konseyi'nin (ACI) 2018 verilerine göre yolcu hareketliliği bakımından Avrupa'nın en işlek 14. havalimanı olan yapı, DHMİ'nin 2019 Aralık sonu verilerine göre İstanbul Havalimanı'nın ardından Türkiye'nin en işlek ikinci havalimanıdır.

 Tarihçe 
sol|küçükresim|Logosu
Havalimanı, başlangıçta askerî amaçla kullanım için inşa edilmiştir. Türk Hava Yolları'nın tarifeli seferlerini önce küçük bir kulübede, 1960 yılından itibaren ise 300 metrekarelik terminal binasında icra etmeye başladığı havalimanı, 1985 yılında uluslararası trafiğe açılmıştır. İç ve dış turizmdeki gelişmelere paralel olarak havalimanının ilk dış hatlar terminalinin yapımına Temmuz 1996'da Bayındır Holding tarafından başlanmış ve terminal Nisan 1998'de hizmete girmiştir. Bu terminal, Türkiye'de yap-işlet-devret modelinin uygulandığı ilk havalimanı terminal işletmesidir. 1999'da Fraport, dış hatlar terminalinin işletmecisi Bayındır Holding'den 25 milyon avro karşılığında terminal işletmesinin yüzde elli hissesini satın almış, Nisan 2006'da geriye kalan hisseleri Bayındır Holding'den satın alarak terminal işletmesinin tamamına sahip olmuştur.

Bölgenin yoğunlaşan uluslararası yolcu trafiğini yönetmek üzere ikinci dış hatlar terminalinin yapımı ve işletilmesi DHMİ tarafından ihale edilmiş, ihaleyi kazanan Çelebi Holding-IC Holding konsorsiyumu Mayıs 2004'te inşaata başlamış ve terminal Nisan 2005'te faaliyete girmiştir. Çelebi-IC konsorsiyumu, terminali sözleşme süresinin dolduğu Eylül 2009'a kadar işletmiştir. Her iki dış hatlar terminali de İnşaat Mühendisleri Odası'nın 50 Yılda 50 Eser listesinde yer almıştır.

Mayıs 2007'de havalimanının iç hatlar ve birinci dış hatlar terminalleri, VIP ve CIP terminalleri ile 2009'dan itibaren başlamak üzere ikinci dış hatlar terminalinin işletme hakkını 2,4 milyar avro karşılığında ve 2024 sonuna kadar kullanmak üzere Fraport-IC konsorsiyumu elde etmiştir. Bu konsorsiyum, mevcut iç hatlar terminalini 100 milyon avroluk yatırım ile yenilemiş ve yenilenen terminal, inşaatına başlandıktan 11 ay sonra, Nisan 2010'da hizmet vermeye başlamıştır. Mayıs 2018'de TAV Havalimanları, IC İçtaş'ın hisselerini satın alarak Fraport ile eşit ortak olmuştur.

Havalimanı, Uluslararası Havalimanları Konseyi tarafından 2011 yılında "10-25 milyon yolcu" kategorisinde "Avrupa'nın En İyi Havalimanı" ödülüne layık görülmüştür.

 Hava yolları ve uçuş noktaları 
Antalya Havalimanı'na aşağıdaki havayolları tarafından hem tarifeli hem de charter seferler düzenlenmektedir.
+Hava yollarıUçuş noktaları  Aeroflot Adler/Sochi, Moskova, St Petersburg Air Astana Almatı Air Bucharest Bükreş-Otopeni, Cluj-Napoca, Yaş, Sibiu Finnair HelsinkiAir Italy PolskaKatowice  Sezonluk: VarşovaAir MaltaMaltaAir MoldovaSezonluk: KişinevAirBalticRiga  Sezonluk: VilniusAmsterdam AirlinesAmsterdamAnadoluJetAnkara, Trabzon, Erzurum, ŞamArkeflySezonluk: AmsterdamAustrian AirlinesGraz, Linz, Viyana  Sezonluk: InnsbruckAviogenexBelgradBH AirSezonluk: SofyaBelle AirTiranBlue AirBükreş-Baneasa, Milan-MalpensaBlue Panorama AirlinesMilan-MalpensaBulgaria AirSezonluk: SofyaCarpatairCluj-Napoca, Iasi, Sibiu, TimisoaraCham Wings AirlinesŞamCimber SterlingAalborg, Billund, KopenhangCity AirlineGöteborg-LandvetterCondor FlugdienstSezonluk: Berlin-Schönefeld, Köln/Bonn, Düsseldorf, Frankfurt, Hamburg, Hanover, Leipzig/Halle, Münih, Nüremberg, StuttgartCorendon AirlinesAmsterdam, Bari, Basel, Berlin, Billund, Bologna, Brüksel, Bucharest-Otopeni, Bydgoszcz, Cluj, Kopenhag, Düsseldorf, Eindhoven, Lefkoşa/Ercan, Frankfurt, Gdansk, Hanover, Katowice, Krakow, Lodz, Lyon, Maastricht, Münih, Nantes, Napoli, Üsküp, Poznan, Paris, Priştina, Roma, Rotterdam, Rzeszow, Sibiu, Tallinn, Tel Aviv, Timişora, Verona, VarşovaCzech AirlinesPragDniproaviaDnipro, ZaporijyaDubrovnik AirlinesSplitEasyJetSezonluk: Londra-GatwickEurope AirpostLyon, Marseille, Paris-Charles de GualleFlyLAL ChartersVilniusFreebird AirlinesDebrecen, Londra-Gatwick, Manchester, Naples-CapodichinoGeorgian AirwaysSezonluk: TiflisGermania AirlinesBerlin-Schönefeld, Berlin-Tegel, Bremen, Dortmund, Dresden, Dusseldorf, Erfurt, Frankfurt, Hamburg, Hannover, Karlsruhe/Baden-Baden, Leipzig/Halle, Memmingen, Munih, Münster/Osnabrück, Paderborn/Lippstadt, Saarbrücken, StuttgartGermanwingsSezonluk: Köln/Bonn, StuttgartHello AirlinesZürihJettimeBillundI-FlyMoskova-VnukovoKhors AircompanyKiev-ZhulianyLOT Polish AirlinesSezonluk: Katowice, VarşovaMeridianaMilan-MalpensaMoldavian AirlinesSezonluk: KişinevNeosMilan-MalpensaNordwind AirlinesSezonluk: NovosibirskNorwegian Air ShuttleOslo-Gardermoen, Oslo-Rygge, TrondheimNovairStockholm, GöteborgPegasus HavayollarıBirmingham, Berlin-Schönefeld, Berlin-Tegel, Brüksel, Köln/Bonn, Düsseldorf, Lefkoşa/Ercan, Frankfurt, Hanover, İstanbul-Sabiha Gökçen, Leipzig/Halle, Manchester, Munih, Sofya, Strasburg, Stuttgart  Sezonluk: Dublin, NovosibirskPolet AirlinesVoronezhRossiya AirlinesSt PetersburgScandinavian Airlines SystemSezonluk: Kopenhang, Oslo-Gardermoen, Stockholm-ArlandaS7 AirlinesIrkutsk, Novosibirsk, Moskova-DomodedovoSky AirlinesSmart WingsPrague-RuzyneSmartLynx AirlinesSezonluk: RigaSunExpressAdana, Aalborg, Amsterdam, Basel, Berlin-Tegel, Billund, Bremen, Diyarbakir, Dortmund, Dresden, Düsseldorf, Erfurt, Erzurum, Frankfurt, Gaziantep, Geneva, Graz, Hamburg, Hannover, İzmir, Kayseri, Köln, Kopenhag, Münih, Münster, Nuremberg, Paderborn, Samsun, Salzburg, Stockholm, Stuttgart, Trabzon, Van, Viyana, ZürihSyrian AirŞamTailwind AirlinesAmsterdam, Arhus, Brüksel, Kopenhang, Düsseldorf, Hahn, Hamburg, Helsinki, Oslo-Gardamoen, Oulu, Tel AvivThomas Cook AirlinesBelfast-International, Birmingham, Bristol, Cardiff, East Midlands, Glasgow-International, Kingston upon Hull, Leeds/Bradford, Londra-Gatwick, Londra-Stansted, Manchester, Newcastle upon Tyne, Norwich  Sezonluk: Bournemouth [7 Mayıs'ta başlıyor], Doncaster [7 Mayısta başlıyor]Thomas Cook Airlines ScandinaviaStockholm-Arlanda, Göteborg-Landvetter, Malmö-Sturup, Kopenhang, Billund, Oslo-Gardemoen, Stavanger-Sola, BergenThomson AirwaysSezonluk: Birmingham, Bournemouth, Bristol, Cardiff, Doncaster/Sheffield, East Midlands, Glasgow-International, Londra-Gatwick, London-Luton, Londra-Stansted, Manchester, Newcastle upon TyneTransavia.comAmsterdam, Eindhoven, Groningen, RotterdamTransavia.com DenmarkBillundTransavia.com FranceParis-OrlyTravel ServiceBratislava, Brno, Košice, Ostrava, PragueTravel Service HungaryBudapest, DebrecenTUIflyKöln/Bonn, Hamburg, Stuttgart  Sezonluk: Berlin-Tegel, Düsseldorf, Frankfurt, Hanover, Munih, NurembergTUIfly NordicKopenhang, Göteborg-Landvetter, Oslo-Gardermoen, Stockholm-Arlanda, Stockholm-Skavsta, Malmö-Sturup  Sezonluk: NorrköpingTürk Hava Yollarıİstanbul, Moskova-Sheremetyevo, Stockholm-Arlanda, UfaTurkuaz AirlinesGlasgow InternationalUTairSezonluk: Novosibirsk, YekaterinburgWizz AirSezonluk: Budapeste [18 Haziran'da başlıyor]XL Airways FranceParis-Charles de Gaulle

 Kargo 
+HavayollarıTürk Hava Yolları

 İstatistikler 

</center>
+ Yıllara göre Antalya Havalimanı'nı kullanan yolcu sayısı Yıl İç hat Değişim (%) Dış hat Değişim (%) Toplam Değişim (%) 2021 4.765.985  %52 17.247.876  %162 22.013.861  %127 2020 3.126.211  %55,02 6.584.984  %77,08 9.711.195  %72,79 2019 6.958.930  %8,15 28.720.491  %19,03 35.679.421  %12,53 2018 7.575.871  %2,05 24.127.993  %30,78 31.703.864  %22,54 2017 7.423.766  %5,33 18.448.685  %57,41 25.872.451  %37,85 2016 7.048.239  %2,05 11.720.296  %43,82 18.768.535  %32,41 2015 6.906.364  %10,84 20.863.040  %5,48 27.769.404  %1,89 2014 6.230.885  %12,75 22.072.307  %2,70 28.303.192  %4,75 2013 5.526.485  %11,80 21.492.138  %6,65 27.018.623  %7,66 2012 4.943.308  %9,45 20.152.836  %1,75 25.096.144  %0,27 2011 4.516.485  %22,26 20.511.172  %11,97 25.027.657  %13,69 2010 3.694.085  %17,83 18.318.942  %20,44 22.013.027  %19,99 2009 3.135.139  %22,56 15.210.554  %6,11 18.345.693  %2,36 2008 2.588.054  %1,48 16.201.203  %6,87 18.789.257  %6,09 2007 2.550.396  %5,97 15.159.989  %23,90 17.710.385  %20,96 2006 2.406.626  %49,60 12.235.417  %14,17 14.642.043  %7,71 2005 1.608.749  %47,21 14.256.114  %13,48 15.864.863  %16,17 2004 1.092.858  12.563.195  13.656.053 
</center>

+ Yıllara göre taşınan yük (ton) Yıl İç hat Değişim (%) Dış hat Değişim (%) Toplam Değişim (%) 20192019 Aralık sonu verilerine göre (kesin olmayan) 66.070  %2,32 359.965  %18,35 426.035  %15,54 2018 64.570  %0,93 304.160  %31,85 368.730  %24,63 2017 65.176  %4,41 230.678  %38,72 295.854  %29,35 2016 62.423  %2,78 166.294  %41,38 228.717  %34,26 2015 64.211  %6,29 283.684  %5,80 347.895  %3,78 2014 60.413  %10,34 301.135  %3,64 361.548  %4,70 2013 54.754  %12,33 290.553  %5,04 345.307  %6,13 2012 48.743  %49,61 276.619  %32,83 325.362  %36,02 2011 96.733  %23,49 411.807  %11,56 508.540  %13,65 2010 78.333  %0,81 369.147  %20,40 447.480  %16,44 2009 77.705  %39,62 306.610  %5,57 384.315  %1,04 2008 55.653  %3,15 324.707  %5,98 380.360  %5,55 2007 53.952  %4,23 306.394  %23,83 360.346  %20,44 2006 51.764  %48,19 247.433  %13,73 299.197  %7,00 2005 34.931  %40,89 286.801  %13,09 321.732  %15,56 2004  24.793  253.612  278.405 
</center>

 Notlar 
 2000 - Dış hatlar terminalinde toplam yolcu sayısı bakımından ilk kez 9 milyon hacmine ulaşıldı.
 2003 - Dış hatlar terminalinde toplam yolcu sayısı bakımından ilk kez 10 milyon hacmine ulaşıldı.
 DHMİ'nin 2019 Aralık sonu verilerine göre Antalya Havalimanı, Türkiye havalimanlarındaki dış hat yolcularının yaklaşık %26'sına ev sahipliği yapmıştır.

 Ulaşım 
Hat DestinasyonÜcret 600, T1AOtogar30₺800Lara30₺HavaşŞehir Merkezi80₺
Tramvay hatları
HatDestinasyonFatih-Havalimanı Gelen Yolcu

 Dış Bağlantılar 

 Havaş Web Sitesi 

 Yer Hizmetleri  
+ŞirketHavayollarıTGSTürk Hava Yolları, AnadoluJet, SunExpressHavaşÇelebiOnur Air ,Pegasus

 Dış Bağlantılar 

 TGS Web Sitesi 
 Havaş Web Sitesi 
 Çelebi Web Sitesi 
 Antalya Havalimanı Transfer 

 Kazalar ve olaylar 
 9 Kasım 2002 - Mısır'ın Hurgada Havalimanı'ndan kalkan Rus Tyumen Havayolları'na ait Antonov An-26 tipi kargo uçağı, saat 19 sıralarında yakıt ikmali için Antalya Havalimanı'na inişe geçtiği sırada piste yaklaşık 300 ila 400 metre kala irtifa kaybetti ve elektrik tellerine takılarak düştü. Kazada 20 kişi yaralandı.
 26 Ocak 2019 - Olumsuz hava koşulları sonucunda saat 11 sıralarında oluşan hortum, havalimanındaki direkleri yıktı, havalimanı apronundaki iki uçak ve bir polis helikopterinde kısmî hasara sebebiyet verdi; iki otobüs, bir minibüs ve iki merdiveni devirdi. Antalya Valisi Münir Karaloğlu, olayda 12 kişinin yaralandığını açıkladı.
 24 Kasım 2024 - Rusya'nın Soçi Havalimanı'ndan kalkan Azimuth Airlines'a ait SU95 tipi yolcu uçağının iniş sırasında motorunda yangın çıktı. Olayda ölen veya yaralanan olmazken havalimanına inişler yaklaşık beş saat boyunca yapılamadı.

 Resimler 

 Kaynakça 

 Dipnotlar 

 Dış bağlantılar 
 Antalya Havalimanı resmî sitesi
 Antalya Havalimanı (DHMİ) 
* Antalya Havalimanı Transfer 

Kategori:Türkiye'deki havalimanları
Kategori:Muratpaşa'daki ulaşım yapıları
Kategori:Tekeli-Sisa Mimarlık'ın eserleri
Kategori:1960'ta Türkiye'de kurulan oluşumlar
Kategori:1960'ta kurulan havalimanları
Kategori:1998'de Türkiye'de kurulan oluşumlar
Kategori:1998'de kurulan havalimanları