Arılı, Posof

Arılı, Ardahan ilinin Posof ilçesine bağlı bir köydür.

 Tarihçe 

Köyün eski adı Zedatzminda'dır. Zedatzminda (ზედაწმინდა) Gürcüce bir yer adıdır. Gürcüce "zeda" (ზედა) "yukarı", "tzminda" (წმინდა) ise "aziz" anlamına gelir. 1595 tarihli Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan adlı Osmanlı mufassal defterinde Zedavan Zminda (زدوان ذمندە) biçiminde kaydedilmiştir. Bu yer adı yanlış veya eksik yazılmış olabilir. 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde ise, Zidaziminda (زیدەزیمندە) olarak geçer.Son Teşkilat-i Mülkiyede Köylerimizin Adları (Osmanlıca), İstanbul, 1928, s. 761. Bu yer adı 1935 yılında  Zedezumende halini almıştır.

Zedatzminda köyü, tarihsel Gürcistan'ın güneybatı topraklarını oluşturan Mesheti bölgesinin köylerinden biridir. Osmanlılar köyü 16. yüzyılın ortasında, birleşik Gürcistan Krallığı'nın ardından bu bölgeye hakim olan Samtshe-Saatabago'dan ele geçirdi. 1595 tarihli Osmanlı mufassal deftere göre Zedatzminda, Gürcülerden ele geçirildiği için Gürcistan Vilayeti olarak adlandırılmış olan eyaletin sınırları içindeki Poshov livasının Güney nahiyesine bağlıydı. Bu defterde köy boş olarak kaydedilmiştir. Arılı'nın 2 km kuzeyindeki Marsolat mahallesi de bu defterde ayrı bir köy olarak geçer.

Zedatzminda, uzun süre Osmanlı egemenliğinde kaldıktan sonar, 93 Harbi'nde Rusların eline geçti. Rus idaresinin Zedatzminda (Зедацминда)  olarak kaydettiği köy, Ardahan sancağının (okrug) Poshov kazasına (uçastok) kazasına bağlıydı. Bu kazada yer alan Badela nahiyesinin 13 köyünden biriydi. 1886 yılında yapılan tespite göre köyde, tamamı Türklerden oluşan 112 kişi yaşıyordu. Köyün nüfusu 1896'da 114 kişiye, 1906'da da 163 kişiye yükselmişti.Candan Badem, Çarlık Yönetiminde Kars, Ardahan, Artvin, İstanbul, 2018, s. 115, ISBN 9786052100271.

Zedatzminda, Rus hakimiyetinin sona ermesinden sonra, bir süre bağımsız Gürcistan'ın sınırları içinde kaldı. 1921 yılında, Sovyet Rusya'nın Gürcistan'ı işgali sırasında, Ankara Hükümeti'nin verdiği ültimatom üzerine Gürcüler Ardahan ve Artvin bölgelerinden çekildi. 16 Mart 1921'de, Sovyet Rusya ile Ankara Hükümeti arasında imzalanan Moskova Antlaşması'yla da Zedatzminda köyü Türkiye'ye bırakıldı.Mustafa Kemal Atatürk, Nutuk, İstanbul, 1934, 3 cilt; 2. cilt, s. 41.

Zedatzminda köyü, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde "Zidaziminda" adıyla, Kars vilayetinin Poshof kazasının merkez nahiyesine bağlıydı. 1935 genel nüfus sayımıdan aynı idari konuma sahipti ve köyde 359 kişi yaşıyordu. 1950 genel nüfus sayımında "Zedesümde" olarak kaydedilmiş olan köyün nüfusu 436 kişiden oluşuyordu. Zedatzminda / Zidaziminda / Zedesümde adı, "yabancı kökten geldiği" için 1959 yılında 7267 sayılı kanunla Arılı olarak değiştirilmiştir. Bununla birlikte köyün eski adı yeni adıyla birlikte "Arılı (Zedezümde)" biçiminde resmî kayıtlarda kullanılmıştır.

 Coğrafya 
Köy, Ardahan il merkezine 94 km, Posof ilçe merkezine 13 km uzaklıktadır.

 Nüfus 
Yıllara göre köy nüfus verileri 2022 50 2021 52 2020 51 2019 51 2018 57 2017 55 2016 58 2015 54 2014 58 2013 65 2012 68 2011 72 2010 72 2009 79 2008 83 2007 80 2000 107 1990 127 1985 263

Kaynakça 

 Dış bağlantılar 


Kategori:Posof belde ve köyleri
Kategori:Tao-Klarceti