Geçköy, Hanak

Geçköy, Ardahan ilinin Hanak ilçesine bağlı bir köydür.

 Tarihçe 

Geçköy'ün eski adı Geci'dir. Gürcü dili diyalektlerinde “geci” (გეჯი) ve Megrelce “geca” (გეჯა), pınar başına konan iri ahşap teknenin adıdır. Bu yer adı Türkçeye Gec  (كیج) şeklinde girmiştir.Son Teşkilat-i Mülkiyede Köylerimizin Adları (Osmanlıca), İstanbul, 1928, s. 760.

Geci köyü, Orta Çağ'da Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan Eruşeti'de yer alır. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi ve köyü 16. yüzyılın ortalarında Gürcülerden ele geçirmiştir. Geci köyündeki megalit yapı kalıntıları da buranın çok eski bir yerleşim olduğunu göstermektedir.

Geci köyü 1595 tarihli ve Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan adlı Osmanlı mufassal defterine göre, Ardahan-i Büzürg livası Meşe nahiyesine bağlıydı. Bu tarihte köyde, Osmanlı idaresinin Hristiyan köylülerden aldığı ispenç vergisi veren 24 hane yaşıyordu. Hane reislerinin adlarına bakınca, köyün nüfusunun Hristiyan Gürcülerden oluştuğu anlaşılmaktadır. Köyde buğday, yonca ve sebze tarımı ve arıcılık yapılıyor, koyun ve domuz besleniyordu.

Geci, uzun süre Osmanlı idaresinde kaldıktan sonra, 93 Harbi'nin (1877-1878) ardından 1878 yılında imzalanan Berlin Antlaşması uyarınca Osmanlı Devleti tarafından Rusya İmparatorluğu'na bırakıldı. Rus idaresinin 1886 nüfus sayımında Gec (Геджъ) olarak kaydettiği köy, Ardahan sancağının Ardahan kazasına bağlı Nakalakevi'nin sekiz köyünden biriydi. Köydeki 13 hanede, 48'zi erkek ve 36'sı kadın olan  84 kişi yaşıyordu. Nüfusun tamamı "Türk" olarak kaydedilmişti. Osmanlı idaresi sırasında köyün demografik yapısının değiştiği bu tespitten anlaşılmaktadır. Geci köyünün nüfusu 1896'da 90 kişi, 1906'da da 237 kişi olarak tespit edilmiştir.Candan Badem, Çarlık Yönetiminde Kars, Ardahan, Artvin, İstanbul, 2018, s. 111, ISBN 9786052100271. 1896-1906 arasındaki nüfus artışı, Rus idaresinin köye yeni bir nüfus yerleştirdiğini göstermektedir.

Geci, Birinci Dünya Savaşı'nın sonuna doğru bölgede Rus idaresinin sona ermesinin ardından Gürcistan Demokratik Cumhuriyeti sınırları içinde kaldı. Bu durum 7 Mayıs Mayıs 1920'de Moskova Antlaşması'yla sadece Sovyet Rusya tarafından tanınmıştı. Kızıl Ordu'nun Gürcistan'ı işgali sırasında Ankara Hükümeti'nin verdiği ültimatom üzerine Gürcü ordusunun Ardahan bölgesinden çekilmesiyle köy yeniden Türkiye'ye katıldı. 16 Mart 1921'de, Sovyet Rusya ile Ankara Hükümeti arasında imzalanan Moskova Antlaşması'yla da Geci Türkiye'ye bırakıldı.

Geci, 1928 tarihli köy listesinde "Gec" adıyla Kars vilayetinin Ardahan kazasının Hanak nahiyesine bağlıydı. 1940 genel nüfus sayımında "Geç" olarak kaydedilmiş olan köy, aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 334 kişiden oluşuyordu.1940 Genel Nüfus Sayımı, Ankara, 1944, s. 348. 1965 yılına gelindiğinde köyün nüfusu 461 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde 173 kişi okuma yazma biliyordu.1965 Genel Nüfus Sayımı, Ankara, 1968, s. 359. 1992 yılında Ardahan il olunca, daha sonra adı Geçköy'e dönüşmüş olan Geç de bu ilin bir köyü haline geldi.

Geçköy'de Hristiyan nüfusun yaşadığı dönemden kalma kiliseden günümüze bir iz kalmamıştır. Köyün 1 kilometre güneydoğusunda ise, günümüzde taş yığınına dönüşmüş olan megalit bir kale (50 × 25 m) bulunmaktadır. Bu kalenin 400 metre kuzeyinde ortadan kalkmış olan bir yerleşimden (650 × 380 m) kalıntılar yer alır. Bu yerleşimin güneyinde ise megalit bir daran bulunmaktadır.Tao-Klarceti - Tarihsel ve Kültürel Anıtlar (ტაო-კლარჯეთი - ისტორიისა და კულტურის ძეგლები), (Editör) Buba Kudava, (Yazarlar) Nestan Bagauri, Zurab Batiaşvili, İrma Beridze, Buba Kudava, Nikoloz Jğenti, Goça Saitidze, Natia Hizanişvili, Tiflis, 2018, s. 204, 367. ISBN 978-9941-478-17-8

 Coğrafya 
Köy, Ardahan il merkezine 41 km, Hanak ilçe merkezine 15 km uzaklıktadır.

 Nüfus 
 Yıllara göre köy nüfus verileri2024 1132023 113 2022 106 2021 110 2020 127 2019 130 2018 135 2017 125 2016 129 2015 125 2014 121 2013 128 2012 131 2011 156 2010 123 2009 132 2008 148 2007 148 2000 151 1990 222 1985 306

Kaynakça 

 Dış bağlantılar 


Kategori:Hanak belde ve köyleri
Kategori:Tao-Klarceti