Dengeli, Göle

Dengeli, Ardahan ilinin Göle ilçesine bağlı bir köydür.

 Tarihçe 

Dengeli köyünün eski adı Aburi'dır. Aburi (აბური) adı Türkçeye Abur şeklinde girmiştir. Nitekim 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Abur (ابور) olarak geçer.Son Teşkilat-i Mülkiyede Köylerimizin Adları (Osmanlıca), İstanbul, 1928, s. 771. Rus idaresinin 1886 tarihli nüfus tespitinde de köyün adı Türkçedeki gibi yazılmıştır.

Aburia köyü, Orta Çağ'da Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan Kola'da yer alır. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi 16. yüzyılın ikinci yarısında Gürcülerden ele geçirmiştir. Kola bölgesi Osmanlı döneminde Ardahan-i Küçük şeklinde adlandırılmıştır. Öte yandan bu bölge, Gürcü Hristiyanlığının erken dönemdeki merkezlerinden biri olarak bilinir.

Aburia köyü, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı’nın  ardından 1878 yılında imzalanan Belin Antlaşması uyarınca, savaş tazminatının bir parçası olarak Osmanlı Devleti tarafından Rusya’ya bırakıldı. Rus idaresinin 1886 taerihli nüfus tespitinde Abur (Абуръ) adıyla kaydettiği yerleşim, Ardahan sancağının Göle kazasına bağlı Okami nahiyesinin 18 köyünden biriydi. Köydeki 12 hanede, 56’sı erkek ve 31’i kadın olmak üzere 87 kişi yaşıyordu. Altı hanede yaşayan 39 kişi Kürt, kalan altı hanede yaşayan 48 kişi de Türk olarak kaydedilmiştir. Köyün nüfusu 1896 yılında 113 kişi, 1906 yılında 144 kişi olarak tespit edilmiştir.Candan Badem, Çarlık Yönetiminde Kars, Ardahan, Artvin, İstanbul, 2018, s. 112, ISBN 9786052100271.

Birinci Dünya Savaşı yıllarında Ardahan bölgesinde bulunan Gürcü gazeteci Konstantine Martvileli, köydeki 6 hanede 58 Müslüman Gürcünün yaşadığını yazmıştır. Köy, Birinci Dünya Savaşı'nın sonunda Rusların bölgeden çekilmesinin ardından bir süre fiilen Ermenistan'ın sınırları içinde kaldı. 16 Mart 1921'de imzalanan Moskova Antlaşması uyarınca Abur Türkiye'ye bırakıldı.

Aburia, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Abur (ابور) adıyla Kars vilayetinin Göle kazasının Okam nahiyesine bağlıydı. 1940 genel nüfus sayımında adı Abur şeklinde yazılmış olan köy, aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 291 kişiden oluşuyordu. Aburia veya Abur Türkçe olmadığı için köyün adı 1959 yılında  7267 sayılı kanunla Dengeli olarak değiştirilmiştir. 1965 genel nüfus sayımında Dengeli köyünün nüfusu 534 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde 189 kişi okuma yazma biliyordu.

 Coğrafya 
Köy, Ardahan il merkezine 56 km, Göle ilçe merkezine 12 km uzaklıktadır.

 Nüfus 
Yıllara göre köy nüfus verileri 2022 226 2021 244 2020 246 2019 254 2018 250 2017 257 2016 257 2015 263 2014 275 2013 277 2012 299 2011 291 2010 299 2009 316 2008 328 2007 325 2000 366 1990 445 1985 563

Kaynakça 

 Dış bağlantılar 


Kategori:Göle belde ve köyleri
Kategori:Tao-Klarceti