Otağlı, Damal

Otağlı, Ardahan ilinin Damal ilçesine bağlı bir köydür.

 Tarihçe 

Otağlı köyünün eski adı Arzada veya Erzede'dir. Ardzadahevi (არძადახევი) olarak da bilinen köyün adını Rus idaresi 1886 yılında Arzada-Köy (Арзада-Кёй) biçiminde kaydetmiştir.2014 Yılı Tao-Klarceti Tarihi Eserleri Araştırma Gezisi Sonuçları (Gürcüce), Tiflis, 2015, s. 183  ISBN 978-9941-0-7362-5 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde ise, Erzede (ئەرزەدە) olarak geçer.Son Teşkilat-i Mülkiyede Köylerimizin Adları (Osmanlıca), İstanbul, 1928, s. 762.

Arzada veya Arzadahevi, tarihsel Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan Eruşeti'de yer alır. Eruşeti bölgesi, Gürcistan'ın en eski Hıristiyanlık merkezi olarak bilinmektedir. 93 Harbi'nin ardından Ruslar Eruşeti bölgesini ele geçirdiğinde köyün nüfusunun 142 kişiden oluşması, buranın yeni bir yerleşme olmadığını göstermektedir. Bununla birlikte, Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan adlı ve 1595 tarihli Osmanlı mufassal defteri ile 1694-1732 dönemini kapsayan Defter-i Caba-i Vilayet-i Çıldır adlı cebe defterinde adının geçmemesi, Otağlı köyünün daha geç dönemde ortaya çıktığı anlamına gelir.Defter-i Caba-i Eyalet-i Çıldır 1694-1732 (Osmanlıca ve Gürcüce), (Yayıma hazırlayan) Tsisana Abuladze, Tiflis, 1979, 326 sayfa. Öte yandan Otağlı köyü sınırları içinde megalit kalenin varlığı da bu yörenin eski çağlardan beri yerleşme alanı olduğunu işaret etmektedir.Tao-Klarceti - Tarihsel ve Kültürel Anıtlar Kataloğu (Gürcüce), (Editör) Buba Kudava, (Yazarlar) Nestan Bagauri, Zurab Batiaşvili, İrma Beridze, Buba Kudava, Nikoloz Jğenti, Goça Saitidze, Natia Hizanişvili, Tiflis, 2018, s. 366, ISBN 9789941478178. 1886 yılında 142 kişiden oluşan nüfusunun tamamı Rus idaresince "Türkmen" olarak kaydedilmiştir. Bu tarihte Arzada-Köy, Ardahan sancağının (okrug) Ardahan kazasına (uçastok) bağlı Sorsi nahiyesinin (маркяз: merkez) köylerinden biriydi. Rus idaresi sırasında köyün nüfusu artmış, 1896'da 190 kişiye, 1906'da 249 kişiye ulaşmıştır.Candan Badem, Çarlık Yönetiminde Kars, Ardahan, Artvin, İstanbul, 2018, s. 111, ISBN 9786052100271.

Arzada köyü, Birinci Dünya Savaşı'nın sonlarında Rusya'nın bölgeden çekilmesinden bir süre sonra, Gürcistan Demokratik Cumhuriyeti'nin sınırları içinde kaldı. Kızıl Ordu'nun Gürcistan'ı işgali sırasında Ankara Hükümeti'nin Tiflis hükûmetine verdiği ültimatom üzerine Gürcü idaresinin çekilmesinin ardından köy fiilen Türkiye'ye katıldı. Gürcistan Demokratik Cumhuriyeti'nin topraklarının işgal edilmesinin ardından Sovyet Rusya ile Ankara Hükümeti'nin 16 Mart 1921'de imzaladığı Moskova Antlaşması'yla Arzada köyünü de kapsayan Ardahan ile Artvin bölgeleri Türkiye'ye bırakıldı.

Arzada köyü, 1928 yılında "Erzede" adıyla Kars vilayetinin Ardahan kazasının Damal nayihesine bağlıydı. 1935 genel nüfus sayımında da "Erzede" adıyla kaydedilmiş olan köy, bu tarihte Posof kazasının Damal nahiyesine bağlıydı ve nüfusu 329 kişiden oluşuyordu. Arzada veya Erzede "yabancı kökten geldiği ve iltibasa yol açtığı" için köyün adı 1959 yılında 7267 sayılı kanunla Otağlı olarak değiştirilmiştir.

Otağlı köyünün kuzeyinde, deniz seviyesinden 2.160 metre yükseklikteki bir tepede megalit bir kalenin kalıntıları bulunmaktadır. Arzada Kalesi'nin (26 × 23 m) kuzey tarafında siper izleri fark edilmektedir.

 Coğrafya 

Otağlı köyü, Ardahan il merkezine 50 km, Damal ilçe merkezine 5 km uzaklıktadır.

 Nüfus 
Yıllara göre köy nüfus verileri 2022 366 2021 384 2020 394 2019 403 2018 409 2017 432 2016 440 2015 460 2014 493 2013 510 2012 522 2011 547 2010 549 2009 563 2008 549 2007 533 2000 558 1990 708 1985 955

Kaynakça 

 Dış bağlantılar 


Kategori:Damal belde ve köyleri
Kategori:Tao-Klarceti