Taşkıran, Posof

Taşkıran, Ardahan ilinin Posof ilçesine bağlı bir köydür.

Tarihçe

Taşkıran köyünün eski adı Giorgisubani'dir. Gürcüce bir yer adı olan Giorgisubani (გიორგისუბანი), iki kelimeden (გიორგი: erkek adı; უბანი: köy) oluşan bir tamlamadır ve "Giorgi’nin köyü” anlamına gelir. Bu yer adı Türkçeye Gorgisuban şeklinde girmiştir. Nitekim 1595 tarihli Osmanlı mufassal defterinde Gorgisuban (كوركيسوبان) olarak geçer.

Giorgisubani, tarihsel Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan Samtshe'de yer alır. Köyde eskiden kilisenin varolması, buranın Osmanlı döneminden önce de bir yerleşme olduğunu göstermektedir. Nitekim Osmanlıların Gürcü atabeglerin yönetimindeki Samtshe-Saatabago topraklarının ele geçirmesinden sonra yapılan 1595 tarihli Defter-i Mufassal Vilayet-i Gürcistan adlı tahrirde, Giorgisubani Poshov livasına bağlı Güney nahiyesinde bir köy olarak kaydedilmiştir. Bu tarihte köy beş haneden oluşuyordu ve Enuka veled-i …(?), Ğvinia veled-i …(?), Lazare torunu, İvane veled-i Kvirika, İlya veled-i Ardaşez köydeki kayıtlı erkek adlarıydı. Köyde buğday, arpa, çavdar, keten ve sebze tarımı yapıldığı, domuz ve koyun beslendiği, arıcılık yapıldığı kayıtlardan anlaşılmaktadır. Köyün beş haneden ibaret olması, buranın gerçekten de Giorgi adında birinin ve yakınlarının yaşadığı bir köy olduğunu düşündürmektedir. 

Giorgisubani köyü, Çıldır Eyaleti'nin 1694-1732 dönemini kapsayan cebe defterinde aynı idari konuma sahipti. Hicri 1119 (1707/1708) tarihinde köyün hasılası 12.000 akçe idi ve köy Derviş adında birine verilmişti.

Giorgisubani köyü, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'nın ardından imzalanan Berlin Antlaşması uyarınca, savaş tazminatının bir parçası olarak Osmanlı Devleti tarafından Rusya'ya bırakıldı. Rus idaresinin 1886 tarihli nüfus sayımında Georges-ubani (Георгис-Убани) şeklinde kaydettiği yerleşim, Ardahan sancağının Poshov kazasına bağlı Badela nahiyesinin 13 köyünden biriydi. Nüfusu, 111'i erkek ve 89'u kadın olmak üzere, 20 hanede yaşayan 200 kişiden oluşuyordu. Bu nüfusun tamamı Türk olarak kaydedilmiştir.

I. Dünya Savaşı’nın sonlarına doğru Rus ordusunun bölgeden çekilmesinin ardından Giorgisubani bağımsız Gürcistan sınırları içinde yer aldı. Kızıl Ordu'nun Gürcistan'ı işgali sırasında Ankara Hükümeti tarafından fiilen yeniden Türkiye’ye katıldı.Mustafa Kemal Atatürk, Nutuk, İstanbul, 1934, 2. cilt, s. 41. Ekim 1921’de imzalanan Kars Antlaşması’yla Giorgisubani’nin de içinde yer aldığı Ardahan ve Artvin bölgeleri Türkiye’ye bırakıldı.

Giorgisubani köyü, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Gergisuban (كەركیسوبان) şeklinde geçer. Bu sırada köy, Kars vilayetinin Poshof kazasının Cilvana nahiyesine bağlıydı.Son Teşkilat-i Mülkiyede Köylerimizin Adları (Osmanlıca), İstanbul, 1928, s. 762.

Giorgisubani köyünde eski bir kilisenin olduğu bilinmektedir. Tamamen ortadan kaldırılmış olan kilisenin yerinde bugün cami bulunmaktadır.Tao-Klarceti: Tarihsel ve Kültürel Anıtlar (ტაო-კლარჯეთი: ისტორიისა და კულტურის ძეგლები), (Editör) Buba Kudava, (Yazarlar) Nestan Bagauri, Zurab Batiaşvili, İrma Beridze, Buba Kudava, Nikoloz Jğenti, Goça Saitidze, Natia Hizanişvili, Tiflis, 2018, s. 228, ISBN 978-9941-478-17-8. 19. yüzyılda inşa edilmiş olan caminin hemen yakınında bulunan evin duvarında kiliseye ait bezemeli pembe taşın varlığı, Giorgisubani Kilisesi’nin yıkılıp yerine caminin inşa edildiğini, kilise taşlarının da başka yapılarda kullanıldığını göstermektedir.

 Coğrafya 
Köy, Ardahan il merkezine 95 km, Posof ilçe merkezine ise 14 km uzaklıktadır.

 Nüfus 
Yıllara göre köy nüfus verileri 2022 79 2021 80 2020 84 2019 86 2018 78 2017 75 2016 76 2015 83 2014 87 2013 82 2012 94 2011 93 2010 94 2009 97 2008 107 2007 115 2000 174 1990 323 1985 396

Kaynakça 

 Dış bağlantılar 


Kategori:Posof belde ve köyleri
Kategori:Tao-Klarceti