Gümüşkavak, Posof

Gümüşkavak, Ardahan ilinin Posof ilçesine bağlı bir köydür.

 Tarihçe 

Gümüşkavak köyünün eski adı Zeindari'dir. Zeindari (ზეინდარი), Gürcistan'da bugün de var olan bir yer adıdır."Zeindari" - Vikimapia Bu yer adı Türkçeye Zeyindar şeklinde girmiştir. Nitekim 1595 tarihli Osmanlı mufassal defterinde de Zeyindar (زیندار) biçiminde geçer. Zeindari adı daha sonra Türkçede Zindar'a dönüşmüştür.1965 Genel Nüfus Sayımı, Ankara, 1968, s. 361.

Zeindari köyü, Orta Çağ'da Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan tarihsel Samtshe bölgesinin Türkiye'de kalan kısmında yer alır.2014 Yılı Tao-Klarceti Tarihi Eserleri Araştırma Gezisi Sonuçları (ტაო–კლარჯეთის ძეგლების 2014 წლის საკვლევი ექსპედიციების ანგარიშები), Tiflis, 2015, s. 184.  ISBN 978-9941-0-7362-5 Nitekim Osmanlılar bu yerleşimi 16. yüzyılın ortasında Gürcülerden ele geçirmiştir. Köyün bugünkü sınırları içindeki kilise de bu dönemden kalmış olmalıdır.2012-2013 Yılları Tao-Klarceti Tarihi Eserleri Araştırma Gezisi Sonuçları (ტაო–კლარჯეთის ძეგლების 2012-2013 წლების საკვლევი ექსპედიციების ანგარიშები), Tiflis, 2019, s. 10  ISBN 978-9941-9639-0-2.

Zeindari köyü, 1595 tarihli ve Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan adlı Osmanlı mufassal defterine göre, Gürcistan Vilayeti içinde Poshov livasının Güney nahiyesine bağlıydı. Nüfusu 11 Hristiyan haneden oluşuyordu. İspenç vergisi vermekle yükümlü erkekler İoseb, Gogiça, Enuka, Eliazar, İasa, Maharebel, Elia, Basila gibi Gürcü adları taşıyordu. Köyde buğday, arpa, çavdar ve yonca tarımı ile arıcılık yapılıyor, domuz ve koyun besleniyordu.

Zeindari köyü, Çıldır Eyaleti'nin 1694-1732 dönemini kapsayan cebe defterinde de Zeyindar (زیندار) olarak geçer. Hicri 1126 (1714/1715) tarihinde aynı idarî konuma sahip olan köyün hasılası 5.000 akçe idi ve burası Ali vadında birine tahsis edilmişti.

Zeindari köyü, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'nın ardından imzalanan Berlin Antlaşması uyarınca, savaş tazminatının bir parçası olarak Osmanlı Devleti tarafından Rusya'ya bırakıldı. Rus idaresinin 1886 tarihli nüfus tespitinde Zeindara (Зеиндара)  adıyla kaydedilmiş olan yerleşim, Ardahan sancağının Poshov kazasının Sakire nahiyesinin 12 köyünden biriydi. Nüfusu, 61'i erkek ve 47'si kadın olmak üzere, 11 hanede yaşayan 108 kişiden oluşuyordu. Köy halkının tamamı Türk olarak yazılmıştır.

Zeindari, Birinci Dünya Savaşı'nın sonunda Rusların bölgeden çekilmesinin ardından bir süre bağımsız Gürcistan'ın sınırları içinde kaldı. Kızıl Ordu'nun Gürcistan'ı işgali sürerken Ankara Hükümeti ile Sovyet Rusya arasında, 16 Mart 1921'de imzalanan Moskova Antlaşması uyarınca Zeindara Türkiye'ye bırakıldı.

Zeindari, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde de Zeyindar (زیندار) olarak kaydedilmiştir. Bu tarihte Zindar, Kars vilayetinin Poshof kazasının Cilvana nahiyesine bağlıydı.Son Teşkilat-i Mülkiyede Köylerimizin Adları (Osmanlıca), İstanbul, 1928, s. 762. Köy 1940 genel nüfus sayımında aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 373 kişiden oluşuyordu.1940 Genel Nüfus Sayımı, Ankara, 1946, s. 355. Zindar veya Zeindara Türkçe olmadığı için köyün adı 1959 yılında  7267 sayılı kanunla Gümüşkavak olarak değiştirilmiştir. 1965 genel nüfus sayımında Çayırçimen köyünün nüfusu 515 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde sadece 200 kişi okuma yazma biliyordu.

Gümüşkavak köyünde köyün Hristiyanlık döneminden kalma bir kilisenin kalıntısı bulunmaktadır. Zeindari Kilisesi, köyün 700 metre batısında, tek nefli bir yapıdır. Kilisenin çevresinde başka yapıların temelleri tespit edilmiştir.2012-2013 Yılları Tao-Klarceti Tarihi Eserleri Araştırma Gezisi Sonuçları (ტაო–კლარჯეთის ძეგლების 2012-2013 წლების საკვლევი ექსპედიციების ანგარიშები), Tiflis, 2019, s. 10  ISBN 978-9941-9639-0-2.

 Coğrafya 
Köy, Ardahan il merkezine 88 km, Posof ilçe merkezine 7 km uzaklıktadır.

 Nüfus 
Yıllara göre köy nüfus verileri 2022 43 2021 47 2020 50 2019 50 2018 48 2017 49 2016 47 2015 53 2014 54 2013 63 2012 68 2011 71 2010 71 2009 77 2008 82 2007 74 2000 116 1990 260 1985 387

Kaynakça 

 Dış bağlantılar 


Kategori:Posof belde ve köyleri
Kategori:Tao-Klarceti