Kurşunçavuş, Posof

Kurşunçavuş, Ardahan ilinin Posof ilçesine bağlı bir köydür.

 Tarihçe 

Kurşunçavuş köyünün eski adı Seca veya Secavi'dir. Seca (სეჯა) ve Secavi (სეჯავი), 1595 tarihli Osmanlı mufassal defterinde de Seca / Sica (سیجا) veya Secav (سجاو) olarak kaydedilmiştir.

Seca veya Secavi köyü, Orta Çağ'da Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan tarihsel Samtshe'de yer alıyodur. Nitekim Osmanlılar 16. yüzyılın ortalarında bu bölgeyi Gürcülerden ele geçirmiştir.

Seca veya Secavi köyü, 1595 tarihli ve Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan adlı Osmanlı mufassal defterine göre Poshov livasının Güney nahiyesine bağlıydı. Bu tarihte köy tamamen boşalmıştı. Bu defterde aynı idari konuma sahip bir başka köy Secav (سجاو) olarak kaydedilmiştir. Bu köyün nüfusu 7 Hristiyan haneden oluşuyordu. İspenç vergisi vermekle yükümlü hane reisleri Elia, Ağdgomel, Simona, Narika, Basila gibi Gürcü adları taşıyordu. Bugünkü Kurşunçavuş köyünün bu defterde Secav olarak kaydedildiği tahmin edilmektedir. Söz konusu Hritiyan nüfusun ibadet yeri olan kilise, günümüzde tamamen ortadan kalkmıştır.Tao-Klarceti: Tarihsel ve Kültürel Anıtlar (ტაო-კლარჯეთი: ისტორიისა და კულტურის ძეგლები), (Editör) Buba Kudava, (Yazarlar) Nestan Bagauri, Zurab Batiaşvili, İrma Beridze, Buba Kudava, Nikoloz Jğenti, Goça Saitidze, Natia Hizanişvili, Tiflis, 2018, s. 231, ISBN 978-9941-478-17-8.

Seca veya Secavi köyü, Çıldır Eyaleti'nin 1694-1732 dönemini kapsayan Osmanlı cebe defterinde Hicri 1129 (1716/1717) tarihinde "Secav" (سیجاو) olarak geçer. Bu tarihte köyün hasılası 7.220 akçe idi. Hicri 1138 (1725/1726) tarihinde ise, "Seca" (سیجا) şeklinde kaydedilmiş olan köyün  köyün hasılası 3.500 akçe olarak belirlenmiştir. Bu tarihlerde de köy, Poshov livasının Güney nahiyesine bağlıydı.

Seca veya Secavi köyü, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'nın ardından imzalanan Berlin Antlaşması uyarınca, savaş tazminatının bir parçası olarak Osmanlı Devleti tarafından Rusya'ya bırakıldı. Bu yerleşim Rus idaresinin 1886 yılında yaptığı nüfus tespitinde Seca (Седжа) olarak kaydetmiştir. Bu sırada köy Ardahan sancağının Poshov kazasına (uçastok) bağlıydı ve nüfusu "Türk" olarak kaydedilmiş olan 66 kişiden oluşuyordu.

Seca veya Secavi, Birinci Dünya Savaşı'nın sonunda Rusların bölgeden çekilmesinin ardından bir süre bağımsız Gürcistan'ın sınırları içinde kaldı. Kızıl Ordu'nun Gürcistan'ı işgali sürerken Ankara Hükümeti ile Sovyet Rusya arasında, 16 Mart 1921'de imzalanan Moskova Antlaşması uyarınca Seca Türkiye'ye bırakıldı.

Secavi, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde "Seca" (سەجە) Kars vilayetinin Poshof kazasının merkez nahiyesine bağlıydı.Son Teşkilat-i Mülkiyede Köylerimizin Adları (Osmanlıca), İstanbul, 1928, s. 761. Köy 1940 genel nüfus sayımında "Sece" olarak yazılmış olan köy aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 171 kişiden oluşuyordu.1940 Genel Nüfus Sayımı, Ankara, 1946, s. 354. Seca, Secavi veya Sece Türkçe olmadığı için köyün adı 1959 yılında  7267 sayılı kanunla Kurşunçavuş olarak değiştirilmiştir. 1965 genel nüfus sayımında Kurşunçavuş köyünün nüfusu 271 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde sadece 35 kişi okuma yazma biliyordu.1965 Genel Nüfus Sayımı, Ankara, 1968, s. 361.

Gürcü tarihçi Aleksandre Proneli 1914 yılında Seca köyündeki kilisenin yıkık halde olduğunu yazmıştır. Bu yapı günüzde tamamen ortadan kalkmıştır.

 Coğrafya 
Köy, Ardahan il merkezine 94 km, Posof ilçe merkezine 13 km uzaklıktadır.

 Nüfus 
Yıllara göre köy nüfus verileri 2022 42 2021 45 2020 48 2019 47 2018 41 2017 42 2016 47 2015 48 2014 54 2013 54 2012 56 2011 54 2010 53 2009 58 2008 57 2007 68 2000 80 1990 168 1985 166

Kaynakça 

 Dış bağlantılar 


Kategori:Posof belde ve köyleri
Kategori:Tao-Klarceti