Budaklı, Göle

Budaklı, Ardahan ilinin Göle ilçesine bağlı bir köydür.

Tarihçe

Budaklı köyünün eski adı Cicori'dir. Nitekim 1907 tarihli Gürcüce bir kaynakta Cicori (ჯიჯორი) ve 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Cicor (جيجور) olarak geçer.Son Teşkilat-i Mülkiyede Köylerimizin Adları (Osmanlıca), İstanbul, 1928, s. 772. Bu yer adı, Türkçe buğdaykaramuğu (Agrostemma githago L.) denilen çiçeğin Gürcüce adı olan Çiçori (ჭიჭორი) veya Çiçora'dan (ჭიჭორა) değişime uğramış olabilir.

Cicor veya Cicor, Orta Çağ'da Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan Kola'da yer alır. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi 16. yüzyılın ortasında Gürcülerden ele geçirmiştir. Ancak köyün adı yayımlanmış eski Osmanlı kayıtlarında geçmemektedir. Bununla birlikte, 10. yüzyıla tarihlenen Cicori Kilisesi ile Eski Cicori'deki kiliseler ve bu kiliselerdeki Gürcüce yazıtlar, bu iki köyün Osmanlı döneminden önce Gürcü yerleşim yerleri olduğunu göstermektedir.Tao-Klarceti - Tarihsel ve Kültürel Anıtlar Kataloğu (Gürcüce), (Editör) Buba Kudava, (Yazarlar) Nestan Bagauri, Zurab Batiaşvili, İrma Beridze, Buba Kudava, Nikoloz Jğenti, Goça Saitidze, Natia Hizanişvili, 2018, Tiflis, s. 186, ISBN 9789941478178.

Cicori köyü, 93 Harbi'nin ardından 1878 yılında imzalanan Berlin Antlaşması'yla Osmanlı Devleti tarafından savaş tazminatının bir parçası olarak Rusya'ya bırakıldı. Rus idaresinin 1886 nüfus tespitinde Cicar / Cucar (Джиджар / Джуджар) şeklinde kaydettiği köy, Ardahan sancağının Göle kazasına bağlı Karavenk nahiyesinin 11 köyünden biriydi. Nüfusu, 50'si erkek ve 60'ı kadın olmak üzere, 15 hanede yaşayan 110 kişiden oluşuyordu. Bu nüfusun tamamı Kürt olarak yazılmıştır. Cicori'nin nüfusu 1896 yılında 157 kişiye, 1906 yılında 230 kişiye çıkmıştır.Candan Badem, Çarlık Yönetiminde Kars, Ardahan, Artvin, İstanbul, 2018, s. 113, ISBN 9786052100271. Yirmi yılda nüfusun yaklaşık iki katına çıkması, bu süre içinde köye yeni insanların yerleştirildiğini göstermektedir. Nitekim  1907 yılında Gürcü tarihçi ve arkeolog Ekvtime Takaişvili, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı sırasında Göle bölgesinde göç nedeniyle boşalmış köylere yeni nüfus yerleştirildiğini yazmıştır.

Birinci Dünya Savaşı yıllarında Ardahan bölgesini gezen Gürcü araştırmacı Konstantine Martvileli'nin verdiği bilgiye göre Cicor köyünde tamamen sağlam olan ve üzerinde Gürcüce yazılar bulunan bir kilise bulunuyordu. Hemen yakınında terk edilmiş bir köy olan Eski Cicori'de de Gürcüce yazıtları olan iki kilise ayakta duruyordu.

Cicor köyü, Birinci Dünya Savaşı'nın sonunda Rusların bölgeden çekilmesinin ardından bir süre fiilen Ermenistan'ın sınırları içinde kaldı. 16 Mart 1921'de imzalanan Moskova Antlaşması uyarınca köy Türkiye'ye bırakıldı.

Cicor köyü, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Kars vilayetinin Göle kazasının Okam nahiyesine bağlıydı. 1940 genel nüfus sayımında Varginis biçiminde yazılmış olan köy, aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 448 kişiden oluşuyordu.1940 Genel Nüfus Sayımı, Ankara, 1946, s. 352. Cicor veya cicori Türkçe olmadığı için köyün adı 1959 yılında  7267 sayılı kanunla Budaklı olarak değiştirilmiştir. 1965 genel nüfus sayımında Budaklı köyünün nüfusu 755 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde 192 kişi okuma yazma biliyordu.1965 Genel Nüfus Sayımı, Ankara, 1968, s. 358.

 Coğrafya 
Köy, Ardahan il merkezine 30 km, Göle ilçe merkezine ise 21 km uzaklıktadır.

 Nüfus 
Yıllara göre köy nüfus verileri 2022 221 2021 243 2020 241 2019 253 2018 256 2017 262 2016 277 2015 268 2014 307 2013 317 2012 343 2011 328 2010 334 2009 340 2008 355 2007 366 2000 281 1990 519 1985 705

Kaynakça 

 Dış bağlantılar 


Kategori:Göle belde ve köyleri
Kategori:Tao-Klarceti