Rusya'daki Türk halkları

Rusya Federasyonu Özerk Türk Devletleri veya Rusya Türkleri Rusya dahilinde yaşayan Türk halkları.

Rusya içerisinde yaşayan pek çok Türk kökenli halk bulunmaktadır. Bu halkların birçoğu özerk statüye sahiptir. Bunların yanında Rusya'nın çeşitli şehirlerinde dağınık halde de yaşarlar. Rusya Federasyonu içinde yaşayan Türk kökenli halkların dört bölge yoğunlaştığı görülmektedir.

küçükresim|upright=0.8|Tatar, Kazak Türklerinin yoğun olduğu Orenburg oblastı

Volga çevresi
Kafkas bölgesi
Sibirya
Altay çevresi

 Rusya Federasyonu içinde yaşayan Türk halkları ve sıralaması 

Rusya Federasyonu'nda yaşayan toplam nüfusun %8,6'sını Türk halkları oluşturmaktadır. Bu oran 12,2 milyon insana tekabül etmektedir. Bu nüfusun yaklaşık %50'sini Tatarlar oluşturmaktadır.

 Sıra   Halk  Nüfus  Tüm Rusya'ya göre oranı  1-    Tatarlar  5.554.601  %3,83 2-    Başkurtlar  1.673.389  %1,15 3-    Çuvaşlar  1.637.094   %1,13 4-    Kazaklar    653.962  %0,45 5-    Azerbaycan Türkleri    621.840  %0,43 7-    Yakutlar    443.852  %0,31 8-    Kumıklar    422.409  %0,29 9-    Tuvalar    243.442  %0,17 10-    Karaçaylar  192.182  %0,13 11-    Özbekler   122.916  %0,08 12-   Balkarlar  108.426  %0,07 13-   Kafkas Türkmenleri ve Türkler  95.672  %0,06 14-   Nogaylar  90.666  %0,06 15-   Hakaslar  75.622  %0,05 16-   Altaylar  67.239  %0,02 17-   Yaka Türkmenleri  33.053  %0,02 18-   Kırgızlar  31.808  %0,05 19-   Şorlar  13.975  %0,01 20-   Gagavuzlar  12.210  %0,01 21-   Dolganlar  7.261  %0,01 22-   Kırım Tatarları  4.131  %0,00 23-   Tofalar  837  %0,00

 Rusya Federasyonu içerisindeki yönetim birimlerinde Türk halkları 

 Özerk Cumhuriyetlerde Türk halkları 

Rusya Federasyonuna bağlı özerk cumhuriyetlerdeki Türk halklarının oranı listelenmiştir:

 Bayrak  Cumhuriyet  Konumu  Türk halkları oran Türk nüfusu  En çok bulunan grup  Diğerleri  20px  Adige  Kafkasya  %0,7  ~5.000  Tatar  -  20px Altay Cumhuriyeti  Altaylar  %41,2  ~85.000  Altaylı  Kazak, Teleüt, Tuba, Telengit 20px  Başkurdistan  Volga  %56,3  ~2.300.000  Başkırt  Tatar, Çuvaş 20px  Buryatya  Altaylar  %0,8  ~9.000  Tatar  - 20px  Çeçenistan  Kafkasya  %0,9  ~9.000  Kumık - 20px  Çuvaşistan  Volga  %70,2  ~930.000  Çuvaş  Tatar 20px  Dağıstan  Kafkasya  %20,3 ~520.000  Avarlar(Kafkasya halkı) Nogay, Azeri, Kumık 20px  İnguşetya  Kafkasya  %0,1  ~1.000  Kumık  Nogay, Balkar 20px Kabardin-Balkar  Kafkasya %12,3 ~110.000  Balkar  Karaçay 20px Kalmuk  Kafkasya  %2,8 ~9.000  Kazak  Türkmen, Nogay 20px Karaçay-Çerkes Cumhuriyeti  Kafkasya  %42,4 ~180.000  Karaçay  Nogay, Tatar 20px  Karelya  Baltık  %0,1  -  Tatar  - 20px  Hakasya  Altay  %14,3 ~75.000   Hakas  Tatar 20px  Komi Cumhuriyeti  Ural  %2,8 ~30.000    Tatar  Çuvaş, Azeri 20px Mari El  Volga  %7,2  ~50.000  Tatar  Çuvaş 20px  Mordovya  Volga  %5,2  ~50.000   Tatar  - 20px  Kuzey Osetya  Kafkasya  %1,8  ~ 13.000   Kumık  - 20px  Yakutistan  Sibirya  %48,3  ~450.000  Yakut  Dolgan, Tatar, Başkırt, Azeri, Çuvaş, Özbek 20px  Tataristan  Volga  %56,4  ~2.300.000 Tatar  Çuvaş, Başkırt, Azeri, Özbek, Kazak 20px  Tuva  Altay  %78,1  ~235.000 Tuva  Hakas 20px  Udmurtya  Volga %7,1  ~110.000 Tatar  -

 Kraylardaki Türk halkları 

Rusya Federasyonunu oluşturan kraylardaki (Türkçesi; bölge veya eyalet) Türk halklarının oranı listelenmiştir:

 Bayrak  Kray=Eyalet  Konumu  Türk halkları oran Türk nüfusu  En çok bulunan grup  Diğerleri  20px  Altay Kray  Altay  %1,1  ~23.000  Tatar  Kazak 20px  Kamçatka Kray Uzakdoğu  %0,9  ~3.000  Tatar   - 20px  Khabarovsk Kray   Uzakdoğu  %0,6  ~9.000 Tatar  - 20px  Krasnodar Kray  Kafkasya  %1,1  ~55.000   Tatar  Türkmen, Azeri, Çuvaş, Özbek, Kırım Tatarı 20px  Krosnajarski Kray Sibirya  %3,8 ~105.000  Tatar  Dolgan, Azeri, Çuvaş, Hakas, Kırgız, Başkırt, Yakut, Özbek, Kazak, Tuva.  20px  Perm  Ural         20px  Primorsky Kray Uzakdoğu  %1,5  ~35.000  Tatar  Azeri, Çuvaş, Başkırt, Özbek, Kazak. 20px  Stavropol Kray  Kafkas  %4   ~95.000 Nogay  Karaçay, Azeri, Türkmen, Tatar.  20px  Zabaykalsky Kray Altay  %2,7   ~25.000 Tuva  Tuva, Tatar. 

 Oblastlardaki Türk halkları 

Rusya Federasyonu içinde Türklerin yoğun olarak yaşadığı oblastlar şunlardır: Astrahan, Orenburg, Samara, Ulyanovsk, Çelyabinsk, Omsk, Tümen, Kurgan ve Amur olarak sayılabilir. Örneğin; Astrahan Oblastı'nın %27'si, Ulyanaovsk Oblastı'nın %22'si Türk halklarından oluşmaktadır.

Rusya Federasyonunu oluşturan oblastlardaki (Türkçesi; yöre veya il) Türk halklarının oranı listelenmiştir:

  Bayrak  Oblast=İl  Konumu  Türk halkları oran Türk nüfusu  En çok bulunan grup  Diğerleri - 20px  Amur  Uzakdoğu  %6,2  ~7.000  Tatar  Tuva 20px  Arkhangelsk  Baltık  %0,08  ~1.000  Tatar - 20px  Astrahan  Hazar  %27,3  ~270.000  Kazak  Tatar, Azeri, Nogay, Türkmen, Kumuk, Özbek, Astrahan Tatarı, Kafkas Türkmenleri 20px  Belgorod  Batı  %0,8  ~13.000   Azeri  Kafkas Türkmeni, Tatar.  20px  Bryansk  Batı   %0,3  ~5.000  Azeri  Tatar 20px  Çelyabinsk  Volga  %12,3  ~390.000  Tatar  Başkırt, Kazak, Çuvaş, Azeri, Özbek 20px  Irkutsk  Altay  %0,01  ~850  Tofa   20px  Ivanovo Merkez  %1,1  ~13.000  Tatar  Azeri, Çuvaş 20px  Kaliningrad  Batı  %0,8 ~10.000   Tatar Azeri, Çuvaş, Kazak, Özbek 20px  Kaluga  Batı  %1  ~11.000  Tatar  Çuvaş, Azeri,    Kemerovo  Altay  %1,4  ~25.000  Tatar  Çuvaş 20px  Kirov  Merkez  %2,4  ~30.000  Tatar  -   Kostroma  Merkez  %0,6  ~4.200  Tatar   Azeri 20px Kurgan  Volga  %5,7  ~60.000  Tatar  Başkırt, Kazak 20px  Kursk  Batı  %0,4  ~4.700   Azeri  Tatar, Türk 20px  Leningrad   Baltık  %0,9 ~14.000  Tatar  Azeri, Özbek, Kazak 20px  Lipetsk  Merkezi  %0,4  ~5.200  Azeri  Tatar 20px  Magadan  Uzakdoğu  %2,1  ~3.600   Tatar  Azeri, Yakut, Çuvaş, Başkırt 20px  Moskova Oblast  Merkez  %1,2  ~130.000  Tatar  Çuvaş, Kazak, Özbek.  20px  Murmansk  Baltık  %1,4  ~12.000  Tatar  Azeri   Nijni Novgorod  Merkez  %2,3  ~62.000 Tatar  Çuvaş 20px  Novgorod  Merkez %0,5 ~4.000   Tatar  Azeri 20px  Novosibirsk   Altay  %1,2 ~30.000  Tatar   Kazak, Azeri, Çuvaş 20px  Omsk   Altay %7,1  ~142.000  Kazak  Tatar, Azeri, Çuvaş 20px  Orenburg  Volga %19,1  ~400.000 Tatar  Kazak, Başkırt, Çuvaş, Azeri, Özbek 20px  Oryol  Batı %0,4  ~3.500  Tatar  Azeri 20px  Penza  Volga  %2,1    Tatar   20px  Pskov  Baltık  %0,3  ~2.300   Tatar  Azeri, Çuvaş 20px  Rostov  Kafkasya  %1,5  ~75.000  Kafkas Türkmenleri (Türk)  Tatar, Azeri, Kazak, Çuvaş  20px  Ryazan  Merkez  %1,2  ~10.000  Tatar   Azeri, Çuvaş 20px  Sakhalin Uzakdoğu  %1,6  ~6.000  Tatar  Azeri 20px  Samara  Ural  %10,8  ~310.000  Tatar  Çuvaş, Azeri, Kazak, Başkırt, Özbek 20px  Saratov  Volga  %6,5  ~170.000  Kazak  Tatar, Çuvaş, Azeri, Başkırt, Özbek. 20px  Smolensk  Batı  %0,4  ~4.000   Tatar   Azeri 20px  Sverdlovsk  Ural  %5,5  ~240.000  Tatar  Başkırt, Azeri, Çuvaş, Özbek, Kazak 20px  Tambov  Volga  %0,7  ~8.000  Çuvaş Tatar, Azeri 20px  Tomsk  Sibirya  %2,3  ~24.000  Tatar   Azeri 20px  Tula  Merkez  %0,9  ~14.000  Tatar  Azeri, Çuvaş 20px  Tver  Merkez %1   ~13.000   Tatar  Azeri, Çuvaş 20px  Tümen  Ural  %12,3  ~390.000  Tatar   Başkırt, Azeri, Çuvaş, Kazak, Kumık, Sibirya Tatarı, Özbek, Nogay, Kırgız, Gagavuz 20px  Ulyanovsk  Volga  %22,3  ~320.000  Tatar  Başkırt, Azeri.   Vladimir Merkez  %0,9  ~14.000  Tatar  Azeri, Çuvaş 20px  Volgograd  Volga  %4,1  ~95.000  Kazak  Tatar, Azeri, Çuvaş 20px  Vologda  Merkez %0,3  ~3.600  Azeri  Tatar 20px  Voronezh  Batı  %0,7  ~18.000   Azeri  Tatar, (Kafkas Türkmeni) Türk, Çuvaş 20px  Yaroslavl  Merkez  %1,1  ~12.000  Tatar  Azeri

 Federal Şehirlerdeki Türk Halkları 

Rusya Federasyonunu oluşturan iki federal şehirde yaşayan (Türkçesi; yöre veya il) Türk halklarının oranı listelenmiştir:

 Bayrak  Federal şehir  Konumu  Türk halkları oran Türk nüfusu  En çok bulunan grup  Diğerleri  20px  Moskova  Merkez  %3,1  ~310.000  Tatar  Azeri, Özbek, Çuvaş, Kazak, Başkırt...  20px  Sankt-Peterburg  Baltık %1,3  ~63.000 Tatar   Azeri, Çuvaş

 Özerk Oblastlardaki Türk Halkları 

Rusya Federasyonunu oluşturan özerk oblastlardaki (Türkçesi; özerk yöre veya özerk il) Türk halklarının oranı listelenmiştir:

 Bayrak  Özerk İl  Konumu  Türk halkları oran Türk nüfusu  En çok bulunan grup  Diğerleri  20px  Yahudi Özerk İli  Uzakdoğu %1,3  ~2.500  Tatar  Azeri, Çuvaş, Başkırt, Özbek 

 Özerk Okruglardaki Türk Halkları 

Rusya Federasyonunu oluşturan özerk okruglardaki (Türkçesi; özerk yöre veya özerk ilçe) Türk halklarının oranı listelenmiştir:

 Bayrak  Özerk Okrug  Konumu  Türk halkları oran Türk nüfusu  En çok bulunan grup  Diğerleri  20px  Çukotka  Sibirya %3,6   ~2.200  Çuvaş  Tatar, Başkırt, Azeri 20px  Nenets  Ural %0,7  ~250  Tatar  -

Rusya Federasyonunun yeni oluşturulmuş olan kraylardan (Eyaletlerinden) biri olan Krasnoyarsk Kray'ın özerk bölümlerinde yaşayan Türk halkları listelenmiştir:

 Bayrak  Bölümleri  Konumu  Türk halkları oran Türk nüfusu  En çok bulunan grup  Diğerleri  20px  Taymir  Sibirya %15,2  ~7.250  Dolgan  Tatar, Azeri 20px  Evenk  Sibirya  %7,3  ~1.200   Yakut  Tatar, Hakas  20px  Krasnoyarsk  Sibirya  %3,3  ~95.000  Tatar Özbek, Kazak, Hakas

Rusya Federasyonunun oblastlarından biri olan Tümen Oblastının özerk bölümlerinde yaşayan Türk halkları listelenmiştir:

 Bayrak  Bölümleri  Konumu  Türk halkları oran Türk nüfusu  En çok bulunan grup  Diğerleri  20px  Khanty-Mansi Ural %15,1  ~250.000  Tatar  Başkırt, Azeri, Çuvaş, Kumık, Özbek, Kazak, Nogay, Kırgız, Gagavuz, Türk. 20px  Yamalia Ural  %8,6  ~45.000   Tatar  Azeri, Başkırt 20px  Tümen  Ural %8,4  ~100.000  Tatar  Başkırt, Azeri, Çuvaş, Kumık, Özbek, Kazak, Nogay, Kırgız, Gagavuz, Türk.

 Ayrıca bakınız 
 Rusya'nın Federal Yapılanması
 Türk halkları

 Kaynakça 

!Rusya
Türk halkları
Kategori:Etnik azınlıklar