Yamaçyolu, Hanak

Yamaçyolu, Ardahan ilinin Hanak ilçesine bağlı bir köydür.

 Tarihçe 

Yamaçyolu'nun eski adı Vardosani'dir. Gürcüce bir yer adı olan Vardosani (ვარდოსანი), gül anlamına gelen "vardi" (ვარდი) kelimesine "-osani" (–ოსანი) soneki getirilerek türetilmiş olup gülün yetiştiği yeri ifade eder."ვარდი" - A Comprehensive Georgian-English Dictionary, Londra, 2006, 2 cilt  ISBN 0-9535878-3-5 Bu yer adı Türkçeye "Vardosan" şeklinde girmiştir. Nitekim 1595 tarihli Osmanlı mufassal defteri ile 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Vardosan (واردوسان) olarak geçer.Son Teşkilat-i Mülkiyede Köylerimizin Adları (Osmanlıca), İstanbul, 1928, s. 760. Ortadan kalkmış bir yerleşim olan Balvana ve aynı yerleşim olma ihtimali olan Lalvana Yamaçyolu'nun bugünkü sınırları içinde bulunuyordu.

Vardosani köyü, Orta Çağ'da Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan Eruşeti'de yer alır. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi ve köyü, 16. yüzyılın ikinci yarısında Gürcülerden ele geçirmiştir. Köyün bugünkü sınırları içinde, Osmanlı dönemi öncesine ait megalit yapı kalıntısı ve Gürcüce yazılar tespit edilmiştir.2014 Yılı Tao-Klarceti Tarihi Eserleri Araştırma Gezisi Sonuçları (ტაო-კლარჯეთის ძეგლების 2014 წლის საკვლევი ექსპედიციების ანგარიშები), Tiflis, 2015, s. 16-17.  ISBN 978-9941-0-7362-5

Vardosani köyü, 1595 tarihli ve Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan adlı Osmanlı mufassal defterinde Vardosan-i Küçük (Küçük Vardosani) ve Vardosan-i Büzürg (Büyük Vardosani) olmak üzere, iki yerleşim olarak kaydedilmiştir. Bu iki yerleşim Gürcistan Vilayeti içinde Ardahan-i Büzürg livasının Meşe nahiyesine bağlıydı. Büyük Vardosani'de 20 hane, Küçük Vardosani'de 18 hane yaşıyordu. Büyük Vardosani'de yeni Müslüman olmuş iki hane reisine Ahmed ve Mahmud adı verilmişti. Kalan hane reislerinin büyük çoğunluğu Gürcü adları taşıyordu. Küçük Vardosani'deki 18 hane Hristiyan olarak kalmıştı ve hane reislerinin büyük çoğunluğu Gürcü adları taşıyordu.

Vardosani köyü, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'nın ardından imzalanan Berlin Antlaşması uyarınca Osmanlı Devleti tarafından Rusya'ya bırakıldı. Rus idaresinin 1886 nüfus sayımında tek köy olarak Vardasan (Вардасанъ) şeklinde kaydettiği yerleşim, Ardahan sancağının Ardahan kazasına  bağlı Tikani nahiyesinin dokuz köyünden biriydi. Vardosani'nin nüfusu, 111'i kadın ve 103'ü erkek olmak üzere, 26 hanede yaşayan 214 kişiden oluşuyordu. Nüfusun tamamı Türk olarak kaydedilmiştir. Daha sonra Rus idaresi sırasında köyün nüfusu 1896'da 248 kişi, 1906'da ise 207 kişi olarak tespit edilmiştir.Candan Badem, Çarlık Yönetiminde Kars, Ardahan, Artvin, İstanbul, 2018, s. 112, ISBN 9786052100271.

Vardosani köyü, Birinci Dünya Savaşı'nın sonlarında Rusların bölgeden çekilmesinin ardından Gürcistan'ın sınırları içinde kaldı. 7 Mayıs 1920 tarihinde imzalanan Moskova Antlaşması'yla Sovyet Rusya, Artvin sancağını Gürcistan'ın bir parçası olarak tanıdı. Ancak Kızıl Ordu'nun Gürcistan'ı işgali sırasında Sovyet Rusya ile Ankara Hükümeti arasında 16 Mart 1921 tarihinde imzalanan Moskova Antlaşması'yla Vardosani köyünü de kapsayan Ardahan bölgesi Türkiye'ye bırakıldı.

Vardosani, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde "Vardosan" adıyla Kars vilayetinin Ardahan kazasının Hanak nahiyesine bağlıydı. 1940 genel nüfus sayımında aynı idari konuma sahip olan köyün nüfusu 550 kişiden oluşuyordu.1940 Genel Nüfus Sayımı, Ankara, 1946, s. 349. Vardosani / Vardosan Türkçe olmadığı için köyün adı 1959 yılında  7267 sayılı kanunla Yamaçyolu olarak değiştirilmiştir. 1965 genel nüfus sayımında Yamaçyolu köyünün nüfusu 818 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde 221 kişi okuma yazma biliyordu.1965 Genel Nüfus Sayımı, Ankara, 1968, s. 359.

Bugünkü Yamaçyolu köyünün güneyinde, yöre halkının "Balvana" olarak adlandırdığı eski bir yerleşim yeri ve köyün doğusunda da kaya üzerine kazınmış Gürcüce yazılar tespit edilmiştir.

 Coğrafya 
Köy, Ardahan il merkezine 44 km, Hanak ilçe merkezine 18 km uzaklıktadır.

 Nüfus 
Yıllara göre köy nüfus verileri2024 992023 95 2022 89 2021 100 2020 104 2019 111 2018 118 2017 98 2016 103 2015 123 2014 142 2013 163 2012 149 2011 153 2010 164 2009 156 2008 169 2007 155 2000 201 1990 465 1985 595

Kaynakça 

 Dış bağlantılar 


Kategori:Hanak belde ve köyleri
Kategori:Tao-Klarceti