Boeing 787

Boeing 787 Dreamliner ya da kısaca Boeing 787, Boeing Commercial Airplanes tarafından geliştirilen ve üretilen Amerikan geniş gövdeli bir yolcu uçağıdır. Sonic Cruiser projesini iptal eden Boeing, 29 Ocak 2003'te verimliliğe odaklanan geleneksel 7E7 modelini tanıttı. Program, 26 Nisan 2004'te All Nippon Airways'in (ANA) 50 uçaklık siparişiyle başlatıldı ve 2008'de hizmete girmesi planlandı. 8 Temmuz 2007'de, önemli işletim sistemlerinden yoksun bir 787 prototipi tanıtıldı; ancak uçak, 15 Aralık 2009'daki ilk uçuşuna kadar birçok gecikme yaşadı. Tip sertifikası, Ağustos 2011'de alındı ve ilk 787-8, Eylül 2011'de ANA'ya teslim edilerek 26 Ekim 2011'de ticari hizmete girdi.

Boeing, 787 modelini tanıtırken uçağın Boeing 767 gibi önceki modellere kıyasla %20 daha az yakıt tüketmesini hedefledi. 200 ila 300 yolcu kapasiteli olan uçak,  menzile sahip olup noktadan noktaya uçuşlar için tasarlanarak hub-and-spoke seyahat modelinden bir dönüşüm sağladı. İkiz motorlu yapı, General Electric GEnx veya Rolls-Royce Trent 1000 yüksek baypaslı turbofan motorlarla desteklenmektedir. Gövdesi ağırlıklı olarak kompozit malzemelerden üretilen 787, elektrik sistemlerini daha yoğun kullanan ilk yolcu uçağıdır. Dış görünüşte dört pencereli kokpiti, eğimli kanat uçları ve motor kaplamalarındaki gürültü azaltıcı şevronları ile ayırt edilir. Geliştirme ve üretim süreci, önceki Boeing uçaklarına kıyasla daha fazla küresel alt yükleniciye dayandırıldı. Mart 2021'den bu yana son montaj, Boeing'in Güney Karolina fabrikasında yapılmaktadır; daha önce Washington eyaletindeki Boeing Everett Fabrikasında yapılmaktaydı.

İlk model  uzunluğundaki 787-8, tipik olarak 248 yolcu taşıyabilir ve  menzile sahiptir; maksimum kalkış ağırlığı (MTOW)  iken, sonraki modellerde bu değer  olarak artırıldı. Boeing, bu programına 32 milyar dolar yatırım yaptı; maliyetleri karşılamak için gerekli uçak satış tahminleri 1.300 ile 2.000 arasında değişmekteydi. Ağustos 2025 itibarıyla program, 2.206 sipariş aldı ve 1.215 teslimat gerçekleştirdi.

 Çeşitli modelleri 

787-8, 787-9 ve 787-10 olmak üzere, 3 çeşit Boeing 787 modeli bulunmaktadır.

 787-8 
Boeing 787 ailesinin en küçük üyesi olan 787-8, yaklaşık 56 metre uzunluğa sahiptir. 7.305 deniz mili (13.530 km) menzile sahiptir. Hizmete giren ilk 787 modeli olan 787-8, 2011 yılında lansman müşterisi olan All Nippon Airways tarafından hizmete alınmış ve ilk yolcularını taşımıştır.

Daha çok Boeing 767'ye göre alternatif olarak düşünülmüş olan 787-8, 787-9'un ardından ailenin en çok rağbet gören varyantı olmuştur. Temmuz 2025 itibarıyla 400'e yakını teslim edilmiştir ve toplam 675 sipariş almıştır.

 787-9 
küçükresim|240x240pik|Türk Hava Yolları'na ait bir B787-9
Ailenin en popüler üyesi olan ve 1.500'den fazla sipariş alan 787-9, 7.565 deniz mili (14.010 km) menzile sahip olup ailenin en geniş menzilli üyesidir. Tipik bir iki sınıf konfigürasyonunda 296 yolcuyu taşıyabilen 787-9, günümüzde Türkiye'nin bayrak taşıyıcı havayolu Türk Hava Yolları tarafından da kullanılmaktadır.

İlk uçuşu normalde 2010 yılına planlanan 787-9, teknik aksaklıklar nedeniyle ilk teslimat tarihi 2014'e kadar ertelendi. 2013 yılında ilk uçuşunu gerçekleştirdi. 2014 yılında ise All Nippon Airways ile ilk kez hizmete girdi. 2019 yılında ise Türk Hava Yolları ilk B787-9'unu teslim aldı.

 787-10 
787 ailesinin en uzun versiyonu olan 787-10, kapasite olarak Boeing 777'ye en yakın olan model olsa da menzil açısında geri kalmaktadır. Bu sebeple ailenin en az tercih edilen modeli olarak sadece (Temmuz 2025 itibarıyla) 433 sipariş almıştır. Lansman müşterisi Singapore Airlines olmuştur. 17 Şubat 2017'de ilk 787-10 fabrikadan çıkarılmış, 31 Mart 2017'de de ilk uçuşunu yapmıştır.

Model, 3 Nisan 2018'de Singapore Airlines ile hizmete girmiştir.

 Gelişme 
küçükresim|sağ|ANA (All Nippon Airways) 787-8
Teslimat sonrası uçuşunun ilk 1-2 haftasında iki ciddi kaza atlatmıştır. Federal Havacılık Kurulu tarafından uçuşları yasaklanmıştır.

İlk teslimat da ilk siparişi veren Japon ANA firmasına 2011 son çeyreğinde yapmıştır.

Kompozit malzemeden imal edilen ilk uçak olma özelliğine de sahip 787, işletme maliyetinde yüzde 10, yakıt maliyetinde ise yüzde 20 tasarruf sağlayacak. Karbon monoksit emisyonunu da yüzde 20 azaltacak yeni uçakta gürültü alanı yüzde 60 daralacak.

Kompozit malzeme nedeniyle 787'nin dış yüzeyinin de daha sağlam olduğu belirtilirken, firma yetkilileri, kompozit gövde ve bakım masraflarından dolayı 787'nin dünyanın en iyi uçağı olacağı öngörüsünde bulunuyor.

Bu arada günümüzdeki satış fiyatı 150 ile 205,5 milyon dolar arasında değişen Boeing 787 tipi uçak, daha test uçuşu dahi yapılmadan satış rekoru kırdı.

787'de uçağın iç yapısı tamamen değiştirilirken, yolculara daha geniş oturma alanları sağlandı, bagaj kabinleri büyütüldü, pilot ve hosteslerin dinlenmeleri için de bagaj bölümünün üzerinde yerler oluşturuldu. Pilot kabini de oldukça genişletildi. Perdelerin olmadığı yeni uçağa düğmeye basarak karartılacak camlar konuldu. İç aydınlatmada da renk değişimi sağlayacak bir sistem kuruldu.

Diğer uçaklardan farklı olarak kurulan Dream Lıner'de müşterilere uçak koltuklarından, mutfak malzemesine, yer ve koltuk döşemelerinden diğer araç gereçlere kadar uçak malzemelerini alternatifler arasından seçme imkânı da tanındı.

10 günde bir 737 tipi uçak üreten Boeing firması, 787 üretimini ise 17 günde bir gerçekleştirecek.

Bu arada yapılan tespitler sonrasında Boeing 767'ler 6, 777'ler 8, 787'ler ise 12 yılda bir ağır bakıma girecek. 787'nin diğer bakımları da emsal uçaklardan daha uzun aralıklarla gerçekleştirilecek.

787' nin geliştirilmesi için toplam 32 milyar dolar harcanmıştır.Bilim ve Teknik Dergisi - 567. Sayısı (Şubat 2015)

 Sipariş ve teslimatlar 

Boeing 787 ilk teslimatını, Eylül 2011 tarihinde All Nippon Airways yapmıştır. Temmuz 2025 itibarıyla Boeing 787 siparişleri ve kümülatif sipariş tablosu şöyledir:
+ Boeing 787 siparişleriModel787-8787-9787-10Toplam siparişlerTeslim Edilmeyen:336962721.001Teslim Edilen:3986761241.198Toplam:4311.3723962.199
(Temmuz 2025)
+ Yıllara göre siparişler ve teslimatlar 20042005200620072008200920102011201220132014201520162017201820192020 Net siparişler5623515736993−59−413-12182417158941098220 Teslimatlar–––––––3466511413513713614515853
 20212022202320242025Toplam Net siparişler -11114301482422.199 Teslimatlar14317351371.199
 Data: Temmuz 2025

Boeing 787 sipariş ve teslimatları (kümülatif)

   — .

 Özellikleri 

küçükresim|sol| Boeing 787 boyutlu karşılaştırma (siyah anahat)  Boeing 777-300 (pembe), 767-300 (mavi) ve 737-800 (yeşil).|316x316pik
Model787-8787-9787-10Kokpit Mürettebatı İkiMaksimum Yolcu 359  406  440Uzunluk186 ft 1 in (56.72 m)206 ft 1 in (62.81 m) 224 ft (68.28 mKanat Açıklığı 197 ft 3 in (60.12 m) Kanat Eğimi 32.2° Yükseklik 55 ft 6 in (16.92 m) 55 ft 10 in (17.02 m)Kabin Genişliği 18 ft 0 in (5.49 m) Kargo Kapasitesi 4,826 cu ft / 136.7 m3 
28 LD36,090 cu ft / 172 m3
36 LD3 6,722 cu ft / 190.3 m3
40 LD3Boş Ağılığı 264,500 lb / 120,000 kg  284,000 lb / 129,000 kg 298,700 lb / 135,500 kgMax. Kalkış Ağırlığı 502,500 lb / 227,900 kg  561,500 lb / 254,700 kg  560,000 lb / 254,000 kgSefer Hızı Max: Mach 0.90 | Tipik: Mach 0.85 Menzili 7,305 nm (13,530 km)  7,565 nm (14,010 km)  6,330 nm (11,720 km)Max. Yakıt126,206 L / 101,343 kg 126,429 L / 101,522 kgUçuş Yüksekliği 43.100 ft (13.100 m)41.100 ft (12.500 m)Motorlar (2×) General Electric GEnx or Rolls-Royce Trent 1000Max. İtiş (2x) 64,000 lbf (280 kN)  71,000 lbf (320 kN)  76,000 lbf (340 kN)ICAO kodlaması B788  B789  B78X

 Kıyaslanabilir uçaklar 
 Boeing 767
 Airbus A330
 Airbus A350

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 

 Boeing.com

787
Kategori:Yolcu uçakları
Kategori:Çift motorlu jetler