Bademkaya, Yusufeli

Bademkaya, Artvin ilinin Yusufeli ilçesine bağlı bir köydür.

Tarihçe

Bademkaya köyünün eski adı Zvari'dir. Gürcüce bir yer adı olan Zvari (ზვარი), Mzavri'den (მზვარი) değişime uğramıştır. Gürcü dilinde "Mzvari", "güneşli" veya "güneş alan yer" anlamına gelir.Tao (ტაო), Mamia Pağava, Meri Tsintsadze, Maia Baramidze, Malhaz Çoharadze, Tina Şioşvili, Ramaz Halvaşi, Nugzar Mgeladze, Zaza Şaşikadze, Merab Halvaşi, Cimşer Çhvimiani, Cemal Karalidze, Batum, 2020, s. 789.  ISBN 978-9941-25-828-2 Bu yer adı Türkçeye Zvar ve Zuvar şeklinde girmiştir. Nitekim 1835 tarihli nüfus defteri ile 1876 tarihli Trabzon vilayeti salnamesinde Zvar (زوار) olarak geçer.Buket Şahin, 1835 tarihli Çıldır Eyaletine Bağlı Livane-i Ulya Sancağı 2768 numaralı Nüfus Defterinin Değerlendirilmesi, Erzurum, 2019, s. 328.  Yüksek lisans teziTrabzon Vilayeti Salnamesi − 1869-1904, (Hazırlayan) Kudret Emiroğlu, Ankara, 1993-2009, 22 cilt; 8. cilt, s. 356, ISBN 9789157871117. Daha sonra köyün adı Zuvar şeklinde yazılmıştır.

Zvari köyü, Orta Çağ'da Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan Tao'da yer alır. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi 1549 yılındaki Gürcistan seferinde Gürcülerden ele geçirmiştir.Tao (ტაო), Mamia Pağava, Meri Tsintsadze, Maia Baramidze, Malhaz Çoharadze, Tina Şioşvili, Ramaz Halvaşi, Nugzar Mgeladze, Zaza Şaşikadze, Merab Halvaşi, Cimşer Çhvimiani, Cemal Karalidze, Batum, 2020, s. 55.  ISBN 978-9941-25-828-2 Zvari köyü, Osmanlı döneminin başında Livane sancağına, sonra Çıldır Eyaleti'ne bağlanmıştır. Nitekim Osmanlı idaresinin vergi ve askere alma amacıyla 1835 yılında gerçekleştirdiği nüfus tespitinde de Çıldır Eyaleti'ne bağlı Livane-i Ulya sancağının köylerinden biriydi. Nüfusu, 29 hane ve 75 erkek olarak kaydedilmiştir. Erkek sayısı kadar kadın eklenince, köyünün toplam nüfusunun yaklaşık 150 kişiden oluştuğu ortaya çıkar.Buket Şahin, 1835 tarihli Çıldır Eyaletine Bağlı Livane-i Ulya Sancağı 2768 numaralı Nüfus Defterinin Değerlendirilmesi, Erzurum, 2019, s. 246-248, 328.  Yüksek lisans tezi

Zvari köyü, 1876 tarihli Trabzon vilayeti salnamesine göre Lazistan sancağının Livana kazasına bağlıydı. Köyün nüfusu 20 hanede yaşayan 89 kişiden oluşuyordu. Osmanlı idaresinin bu tarihte de sadece erkek nüfusu tespit ettiği bilinmektedir. Erkek sayısı kadar kadın eklenince, köyde yaklaşık 178 kişinin yaşadığı ortaya çıkar. Köyde hayvan varlığı olarak 16 öküz, 10 inek, 5 at, 205 keçi ve 100 koyun kaydedilmiştir.Trabzon Vilayeti Salnamesi − 1869-1904, (Hazırlayan) Kudret Emiroğlu, Ankara, 1993-2009, 22 cilt; 8. cilt, s. 357, ISBN 9789157871117. Zvari, 93 Harbi'nin bir sonucu olarak 1878'de Livana kazası Rusya'ya bırakılınca, Erzurum vilayetinin Kiskim kazasına bağlandı.

Zvari, 1928 tarihli köy listesinde Artvin vilayetinin Yusufeli kazasının merkez nahiyesine bağlı bir köydü.Son Teşkilat-i Mülkiyede Köylerimizin Adları (Osmanlıca), İstanbul, 1928, s. 83. 1935 nüfus sayımında Erzurum vilayeti içinde aynı idari konuma sahipti ve "Zovar" olarak yazılmış olan köyde 306 kişi yaşıyordu. Zvari veya Zuvar Türkçe olmadığı için köyün adı 1959 yılında 7267 sayılı kanunla Bademkaya olarak değiştirilmiştir. 1965 genel nüfus sayımında Bademkaya köyünün nüfusu 393 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde 89 kişi okuma yazma biliyordu.

 Coğrafya 
Bademkaya, Artvin il merkezine 54 km, Yusufeli ilçe merkezine 51 km uzaklıktadır.

 Nüfus 

Yıllara göre köy nüfus verileri 2020 66  2019 65 2018 66 2017 80 2016 77 2015 81 2014 90 2013 82 2012 96 2011 96 2010 100 2009 91 2008 87 2007 90 2000 109 1990 177 1985 280

Kaynakça

 Dış bağlantılar 


Kategori:Yusufeli belde ve köyleri
Kategori:Tao-Klarceti