Çağlayan, Fındıklı

Çağlayan, Rize ilinin Fındıklı ilçesine bağlı bir köydür.

Tarihi

Çağlayan köyünün eski adı Ab-ı Ulya'dır. Bir Laz köyü olan Ab-ı Ulya, "yukarı dere" anlamına gelir.Nikolay Marr, Lazistan'a Yolculuk (Çeviri: Yulva Muhurcişi), İstanbul, 2016, s. 77, ISBN 9786055753634. Köyün adı 1876 tarihli Trabzon vilayeti salnamesi ile 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Âb-ı Ulya (آب علیا) olarak geçer. Bugün Çağlayan Deresi adını taşıyan akarsuyun aşağı kısmında, yine bir Laz köyü olan Ab-ı Süfla (آب سفلا) bulunuyordu. Daha geç tarihte "Abusüfla" biçiminde de yazılan bu köyün adı Aksu olarak değiştirilmiştir. Bu yerleşme günümüzde Fındıklı kasabasının bir mahallesidir.Trabzon Vilayeti Salnamesi − 1869-1904, (Hazırlayan) Kudret Emiroğlu, Ankara, 1993-2009, 22 cilt; 8. cilt, s. 368, ISBN 9789157871117.Son Teşkilat-i Mülkiyede Köylerimizin Adları (Osmanlıca), İstanbul, 1928, s. 622.

Ab-ı Ulya köyünün bulunduğu Lazistan bölgesi, Antik Çağ'da Kolheti Krallığı'nın sınırları içinde bulunuyordu. Osmanlılar bu bölgeyi, Trabzon İmparatorluğu'nu 1461'de ortadan kaldırdıktan sonra, 1547 yılında tamamen ele geçirmiştir.,,კოლხური (მეგრულ-ლაზური) ენა", (Hazırlayanlar) Rusudan Amirecibi-Mullen (editör), Nana Danelia, İnga Gundua,  Tiflis, 2006, s. 22.  ISBN 99940-61-43-7

Ab-ı Ulya, Trabzon Eyaleti sınırları içindeyken, 1867'de, yeni kurulan Trabzon vilayetinin Lazistan sancağının bir köyü haline geldi. 1876 Trabzon vilayeti salnamesinde bu sancağa bağlı Hopa kazasının Arhavi nahiyesinin bir köyü olarak geçer. Köyün nüfusu 71 hanede yaşayan 171 kişiden oluşuyordu. Hane başına yaklaşık 2,4 kişi düşmesi, köyün sadece erkek nüfusunun tespit edildiğini göstermektedir. Erkek sayısı kadar kadın eklenince, köyün nüfusunun 342 kişiden oluştuğu ortaya çıkar. Tarımla geçinen Ab-ı Ulya'da hayvan varlığı olarak 352 koyun ve keçi, 5 beygir ve 3 kısrak, 217 inek ve 6 öküz tespit edilmiştir.Trabzon Vilayeti Salnamesi − 1869-1904, (Hazırlayan) Kudret Emiroğlu, Ankara, 1993-2009, 22 cilt; 8. cilt, s. 371, ISBN 9789157871117. Kültür tarihçisi Nikolay Marr, 1910 yılında, Abu Deresi'nin iki kolu boyunca sıralanmış Laz köyleri arasında Ab-ı Ulya'yı da sayar.

Ab-ı Ulya, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde, Rize vilayetinin Hopa kazasının Viçe nahiyesine bağlıydı. 1935 genel nüfus sayımında "Abuülya" olarak yazılmış olan köy, Çoruh vilayetinin Hopa kazasının Viçe nahiyesinin köylerinden biriydi ve köyün nüfusu 668 kişiden oluşuyordu. Ab-ı Ulya, 1940 genel nüfus sayımında da "Abusüfla" olarak geçmesine rağmen, 1950 genel nüfus sayımında Çağlıyan (sonradan Çağlayan) olarak kaydedilmiştir. Bu iki tarih arasında köyün adının Çağlıyan olarak değiştirilmiş olduğu anlaşılmaktadır. Köy 1940 yılında Çoruh vilayetinin Hopa kazasının Viçe nahiyesine, 1950 yılında da Çoruh ilinin Fındıklı ilçesinin merkez nahiyesine bağlıydı.[1950 Genel Nüfus Sayımı, Ankara, 1954, s. 137.]  Adının değiştirilmesine rağmen, köyün eski adı yeni adıyla birlikte "Çağlayan (Abuülya)" biçiminde bir süre daha resmî kayıtlarda kullanılmıştır.

Köyde birçok tarihi Laz konağı bulunmaktadır. Şevket Ataç Konağı, Hurşit Ataç Konağı, Ali Hacaloğlu Konağı, İhsan Oktay Konağı, Kazım Okman Konağı, Mustafa Hacaloğlu Konağı, Şatıroğlu Konağı ve Uzunhasanoğlu Konağı bu konaklardan en bilinenleridir.

 Coğrafya 
Çağlayan köyü, Rize il merkezine 66 km, Fındıklı ilçe merkezine 6 km uzaklıktadır.

 Nüfus 
Yıllara göre köy nüfus verileri 2020 509  2019 520 2018 487 2017 488 2016 500 2015 497 2014 474 2013 500 2012 426 2011 531 2010 503 2009 489 2008 477 2007 494 2000 345 1990 767 1985 827

Kaynakça

 Dış bağlantılar 


Kategori:Fındıklı belde ve köyleri