Kirazalan, Yusufeli

Kirazalan, Artvin ilinin Yusufeli ilçesine bağlı bir köydür.

 Tarihçe 

Kirazalan köyünün eski adı Hers'tir. Köyün bu adla adlandırdığı dönemde bu yerleşme bugünkü Erenköy'ü de kapsıyordu.Taner Artvinli, Yusufeli Külliyâtı, İstanbul, 2013, 2 cilt, I. cilt, s. 341, ISBN 9786058624818. Bundan doları Gürcüce kaynaklarda Kirazalan köyü Kvemo (Aşağı) Hersi (ქვემო ხერსი), Erenköy ise Zemo (Yukarı) Hersi (ზემო ხერსი) olarak geçer.Tao (Gürcüce), Mamaia Pağava, Meri Tsintsadze, Maia Baramidze, Malhaz Çoharadze, Tina Şioşvili, Ramaz Halvaşi, Nugzar Mgeladze, Zaza Şaşikadze, Merab Halvaşi, Cimşer Çhvimiani, Cemal Karalidze, Batum, 2020, s. 475-476.  ISBN 978-9941-25-828-2

Hersi köyü, tarihsel Tao bölgesinde yer alır. Osmanlılar bu yerleşmeyi 16. yüzyılda Gürcü yönetiminden ele geçirmiştir. Köyün eski adı da Türkçeye Gürcüceden girmiş olmalıdır. Kirazalan köyünün Ahalşeni (ახალშენი) mahallesinde günümüze kalıntıları ulaşan kilise, buranın eski bir yerleşim olduğunu göstermektedir.2016 Yılı Tao-Klarceti Tarihi Eserleri Araştırma Gezisi Sonuçları (Gürcüce), Tiflis, 2017, s. 59  ISBN 978-9941-9470-8-7

Hers, 1595 tarihli Defter-i Mufassal-i Liva-i Ardanuç adlı Osmanlı tahrir defterine göre, 1550 yılında kurulan Ardanuç livasının Kemhis (Kamhis) adlı nahiyesine bağlıydı. Köyün nüfusu 15 (yaklaşık 70 kişi) haneden oluşuyordu. Osmanlı idaresinin askere alma ve vergi belirleme amacıyla 1835 yılında gerçekleştirdiği nüfusu tespiti sırasında Hers, Çıldır Eyaleti'nin Tavusker sancağına bağlıydı. Köyde 12 hanede 48 erkek tespit edilmiştir. Bu tarihte Osmanlı idaresi sadece erkek nüfusu tespit ediyordu. Erkek sayısı kadar kadın eklenince Hers köyünün nüfusunun yaklaşık 96 kişiden oluştuğu ortaya çıkar. Köyün nüfusu Müslümanlardan oluşuyordu. 1848 yılında Erzurum vilayetinin Tavusker kazasına bağlı olan köyde 84 hane (yaklaşık 420 kişi) kaydedilmiştir. Ancak köyünün nüfusunun bu kadar artmış olması dikkat çekicidir.Taner Artvinli, Yusufeli Külliyâtı, İstanbul, 2013, 2 cilt, s. 341, ISBN 978-605-86248-1-8.

Hers köyü, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde "Hers" (حرس) Artvin vilayetinin Yusufeli kazasına bağlı Erkinis nahiyesinin köylerinden biriydi.Son Teşkilat-i Mülkiyede Köylerimizin Adları (Osmanlıca), İstanbul, 1928, s. 171. 1940 genel nüfus sayımında köy aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 1.219 kişiden oluşuyordu. Fakat Artvin vilayetinin yerini bu tarihte Çoruh vilayeti almıştı.1940 Genel Nüfus Sayımı, Ankara, 1946, s. 170. Hers "yabancı kökten geldiği" için köyün adı 1959 yılında 7267 sayılı kanunla Kirazalan olarak değiştirilmiştir. Bu sırada köyün yukarı kısmına Erenköy adıyla köy statüsü verilmiştir. Nitekim 1960 genel nüfus sayımında Erenköy olarak kaydedilmiş olan yerleşimde 991 kişi, "Kirazalan (Hers)" adıyla kaydedilmiş olan yerleşimde ise 678 kişi yaşıyordu.1960 Genel Nüfus Sayımı, Ankara, 1963, s. 76. 1965 genel nüfus sayımına göre Kirazalan köyünde 695 kişi yaşıyor ve bu nüfus içinde 229 kişi okuma yazma biliyordu.1965 Genel Nüfus Sayımı, Ankara, 1968, s. 90.

Kirazalan köyünde, "Kilise Yayla" olarak adlandırılan yerde bulunan Hersi Kilisesi, tek kubbeli bir yapıydı. Bu kilise tamamen yıkılmıştır. Köyde ayrıca yıkık durumda eski bir hamam bulunmaktadır.

 Coğrafya 
Kirazalan köyü, Artvin il merkezine 93 km, Yusufeli ilçe merkezine 39 km uzaklıktadır.

 Nüfus 
Yıllara göre köy nüfus verileri 2021 129 2020 131 2019 136 2018 128 2017 121 2016 131 2015 137 2014 171 2013 234 2012 132 2011 151 2010 147 2009 126 2008 123 2007 108 2000 272   1990 520   1985 648  

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 


Kategori:Yusufeli belde ve köyleri
Kategori:Tao-Klarceti