Gökçe, Ardanuç

Gökçe, Artvin ilinin Ardanuç ilçesine bağlı bir köydür.

Tarihçe

Gökçe köyünün eski adı Opiçala'dır. Gürcüce bir yer adı olan Opiçala (ოფიჭალა), kara kavak anlamındaki "opi" (ოფი) ile dere kıyısında düzlük anlamındaki "çala" (ჭალა) kelimelerinden oluşur ve "kara kavak düzü" anlamına gelir."ოფი" - A Comprehensive Georgian-English Dictionary, Londra, 2006, 2 cilt  ISBN 0-9535878-3-5"ჭალა" - A Comprehensive Georgian-English Dictionary, Londra, 2006, 2 cilt  ISBN 0-9535878-3-5 Bu yer adı Türkçe farklı biçimlerde yazılmıştır. Nitekim 1835 nüfus defterinde Opiçala (اوفچالە) ve Artvin vilayeti hakkında 1927 tarihli Osmanlıca kitapta Obicala (اوبیجال) olarak geçer.Faruk Taşkın - Ali İrfan Kaya, Ardanuç Nüfus Defterleri (1835), Ankara, 2018, s.224, ISBN 978-605-288-814-8Muvahhid Zeki, Artvin Vilayeti Hakkında Malumat-ı Umumiye, 1927, s. 114.

Opiçala köyü, tarihsel Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan Klarceti'de yer alır. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi ve köyü, 16. yüzyılın ortasında Gürcülerden ele geçirmiştir. Köyde Verkana (ვერყანა), Taviçala (თავიჭალა), Kanagora (ყანაგორა), Saltakana (სალთაყანა) ve Gora (გორა) gibi Gürcüce mevki adları bu dönemden kalmış olmalıdır.2015 Yılı Tao-Klarceti Tarihi Eserleri Araştırma Gezisi Sonuçları (ტაო-კლარჯეთის ძეგლების 2015 წლის საკვლევი ექსპედიციების ანგარიშები), Tiflis, 2016, s. 188.  ISBN 978-9941-9123-9-9

Opiçala köyü, Osmanlı idaresinde Ardanuç livasının Ardanuç nahiyesine bağlandı. 1574 tarihli ve Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan adlı Osmanlı tahrir defterine göre köyün nüfusu, tamamı Hristiyan olan 21 haneden oluşuyordu. 1595 tarihli ve Defter-i Mufassal-i Liva-i Ardanuç adlı Osmanlı tahrir defterine göre ise köyün nüfusunun 11 haneye düşmüş, bu nüfus içinde 1 hane Müslüman olmuştu.

Opiçala köyü, 1835 tarihli Osmanlı nüfus defterinde Çıldır Eyaleti'ne bağlı Ardanuç sancağının köylerinden biriydi. Sadece erkek nüfusunun tespit edildiği bu sayımda köyde 15 hanede 51 erkek kaydedilmiştir. Erkek sayısı kadar kadın eklenince, Opiçala'nın toplam nüfusunun 102 kişiden oluştuğu söylenebilir.Faruk Taşkın - Ali İrfan Kaya, Ardanuç Nüfus Defterleri (1835), Ankara, 2018, s.157-158, ISBN 978-605-288-814-8 1574 tarihindeki tespite göre köyün daha az haneden oluştuğu görülmektedir.

Opiçala köyü, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'nın ardından imzalanan Berlin Antlaşması uyarınca savaş tazminatı kapsamında Rusya'ya bırakıldı. Rus idaresinin 1886 tarihli nüfus sayımında Opisçala (Описчала) olarak kaydettiği köy, Artvin sancağının Ardanuç kazasına  bağlı Ança nahiyesinin dört köyünden biriydi. Köydeki 28 hanede, 81'i erkek ve 81'i kadın olmak üzere, 162 kişi yaşıyor ve bu nüfusun tamamı Gürcülerden oluşuyordu.

Opiçala köyü, Birinci Dünya Savaşı'nın ardından Rusların çekilmesi sonucunda bağımsız Gürcistan'ın sınırları içinde kaldı. 1921 yılında Kızıl Ordu'nun Gürcistan'ı işgali sırasında Ankara Hükûmeti ile Sovyet Rusya arasında imzalanan Moskova Antlaşması'yla köy Türkiye'ye bırakıldı.

Opiçala köyü, 1922 tarihli nüfus cetveline göre Artvin vilayetinin merkez kazasına bağlı Ardanuç nahiyesine bağlıydı. Köydeki 7 hanede, 10'u erkek ve 11'i kadın olmak üzere, 21 kişiden yaşıyordu. Gürcü Kolu köylerinden biri olan Opiçala'nın nüfusunun tamamı bu tespitte Türk olarak kaydedilmiştir. Opiçala veya Obicala Türkçe olmadığı için köyün adı 1925 yılında Gökçe olarak değiştirilmiştir. Gökçe köyünde 1965 genel nüfus sayımında 125 kişi yaşıyor ve bu nüfus içinde 33 kişi okuma yazma biliyordu.

Opiçala'da varlığı tespit edilen tek tarihsel yapı eski bir su değirmenidir. Kabaca yontulmuş taşlarla harç kullanılarak inşa edilen değirmenden geriye yıkıntılar kalmıştır.

Opiçala, Ardanuç ilçesinde, Gürcü Kolu olarak adlandırılan bölgede Gürcü dilinin konuşulduğu son köylerden biri olarak bilinir.

 Coğrafya 
Gökçe köyü, Artvin il merkezine 53 km, Ardanuç ilçe merkezine 22 km uzaklıktadır.

 Nüfus 
Yıllara göre köy nüfus verileri 2021  45 2020  37 2019  40 2018  39 2017  40 2016  42 2015  44 2014  38 2013  42 2012  40 2011  56 2010  64 2009  63 2008  67 2007  73 2000 116 1990 140 1985 142

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 


Kategori:Ardanuç belde ve köyleri
Kategori:Tao-Klarceti
Kategori:Gürcü Kolu