Ilıca, Şavşat

Ilıca, Artvin ilinin Şavşat ilçesine bağlı Gürcistan sınırında yer alan bir köydür. Cinal (Gürcüce: ჯინალ; translit.; “cinal”) köyün bilinen en eski adıdır. Rus idaresi köyün adı Cinal (Джинал) olarak kaydetmiştir. Cinal, Türkçe bir yer adı olmadığı için 1925'te köyün adı Ilıca olarak değiştirilmiştir.Taner Artvinli, Artvin Yer Adları Sözlüğü, 2013, s. 86, ISBN 9786055708856.Roland Topçişvili- İnga Ğutidze, XIX. Yüzyıl ve XX. Yüzyıl Başlarındaki Rus Belgelerinde Şavşeti ve Klarceti Yer Adları, 2019, Tiflis, s. 10, ISBN 9789941485244.

 Tarihçe  
Cinal (ჯინალი), tarihsel Gürcistan'ın güneybatı kesimini oluşturan bölgelerden biri olan Şavşeti'nin (შავშეთი) köylerinden biridir. Osmanlılar yerleşimi 16. yüzyılın ortasında, birleşik Gürcistan Krallığı'nın ardından bu bölgeye hakim olan Samtshe-Saatabago'dan ele geçirdi. Şavşeti'nin de içinde yer aldığı Tao-Klarceti Gürcülerin yönetimindeyken 16. yüzyılda Osmanlıların eline geçti. 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'nda Rusların eline geçti. Rus idaresinde Cinal, Artvin sancağının (okrug) Şavşat-İmerhevi kazasının (uçastok) bağlıydı. Bu kazaya bağlı Garkloba nahiyesinin (сельское общество: kırsal topluluk) sınırları içinde kalmaktaydı. Rus idaresinde köy Zakarieti (ზაქარიეთი), günümüzde Kayagil olarak bilinen Kaidze (კაიძე), Kvirala (ყვირალა ), Laguneti (ლაგუნეთი) ve Çikhta (ჩიხვთა) mahallelerinden oluşuyordu. Cinal (ჯინალი), Birinci Dünya Savaşı sonlarında Rus ordusunun bölgeden çekilmesinin ardından Gürcistan Demokratik Cumhuriyeti sınırları içinde kaldı. Kızıl Ordu'nun Gürcistan'ı işgal etmesinin  ardından, 1921'de Ankara Hükûmeti ile Sovyet Rusya arasında imzalanan Moskova Antlaşması'yla Türkiye'ye bırakıldı.

Cinal, nüfusunun çoğunluğunu Gürcülerin oluşturduğu İmerhev sancağının 18 köyünden biriydi. 1835 yılında Osmanlı döneminde yapılan sadece erkeklerin sayıldığı nüfus sayımında toplam 194 kişiyle İmerhev'de Balıklı (Tskalsimeri) köyünden sonra en kalabalık köyüdür. O dönem köy muhtarı Kayagil mahallesinden Tuši'dir. Köy imamı ise Mustafa oğlu Ali Efendi'dir.

Cinal (ჯინალი) köyünün bir parçası olan Chirukhi (ჩირუხი) bölgesi sınırın diğer tarafında kalmıştır. Geçmişte Cinal (ჯინალი) halkının kullanmış olduğu bölgede günümüzde Tomasheti (), Darchidzeebi (), Shubani () ve Kutauri () köyleri bölgede yaylacılık yapmaktadır.

Cinal'ın (ჯინალი), bir Gürcü yerleşmesi olduğu bugünkü mevki adlarından da anlaşılmaktadır. Nagomari (ნაგომარი), Deduleti (დედულეთი), Satibeti (სათიბეთი), Ortskaroti (ორწყაროთი), Bakati (ბაკათი), Kapari (ყაფარი), Çunta (ჭუნთა), Zigela (ზიგელა), Satsutslie (საწუწლიე), Satokie (სათოკიე), Ğeledziri (ღელეძირი), Abriki (აბრიკი), Siskolati (სისყოლათი), Nakapi (ნაკაფი), Satani (სათანი), Laguneti (ლაგუნეთი), Zakareti (ზაქარეთი), Didğele (დიდღელე), Manaskiri (მანასკირი), Basaura (ბასაურა) günümüzde de hala köyde kullanılan Gürcüce'den gelen mevki adlarından sadece bazılarıdır. Kubavur mahallesinin ismi Gürcüce Kobalauri - Kobavur (კობალაური) isminden gelmektedir. Koba ismindeki kişinin yeri anlamındadır. Koba ismi Gürcistan'da sık konulan bir isimdir ve anlamı Yakup'tur. Gürcistan'ın Acara Bölgesinde  (კობალაური) ismini taşıyan bir köy bulunmaktadır.

Cinal'ın (ჯინალი) görece erken tarihli nüfusu 1886 tarihli Rus nüfus sayımı üzerinden verilebilir. Bu tarihte köyde 664 kişi yaşıyordu. Bu nüfusun %25,5  Gürcülerden, %74,5'i  Türklerden oluşmaktaydı.

 Coğrafya 
Ilıca Köyü, Artvin il merkezine 101 km, Şavşat ilçe merkezine ise 36 km uzaklıktadır. Doğu Karadeniz Bölgesi içerisinde yer alan Ilıca Köyü, Şavşat ilçesinin en kuzeyinde ve Gürcistan sınırında yer almaktadır. Arsiyan Yaylası, Boğa Gölü, Kız Gölü, Arsiyan Dağı gibi fauna ve floranın zengin olduğu turistik gezi güzergahı içerisinde yer alır.

 Nüfus 
Yıllara göre köy nüfus verileri 2024 143 2023 198 2022 171 2021 178 2020 178 2019 200 2018 209 2017 167 2016 193 2015 194 2014 174 2013 193 2012 195 2011 217 2010 236 2009 239 2008 260 2007 267 2000 437  1990 652  1985 788 

Kaynakça

 Dış bağlantılar 


Kategori:Şavşat belde ve köyleri
Kategori:Tao-Klarceti