Kömürlü, Yusufeli

Kömürlü, Artvin ilinin Yusufeli ilçesine bağlı bir köydür.

 Tarihçe 

Kömürlü köyünün eski adı Ahoti'dir. Ahoti (ახოთი), Gürcüce bir yer adı olup ormandan açılmış tarla anlamındaki “aho”dan (ახო) türemiştir."ახო" - A Comprehensive Georgian-English Dictionary, Londra, 2006, 2 cilt  ISBN 0-9535878-3-5 Bu yer adı Türkçeye Ahot şeklinde girmiştir. Nitekim 1835 tarihli Osmanlı nüfus defteri ile 1876 tarihli Trabzon vilayeti salnamesine Ahot (آخوت) olarak geçer.Buket Şahin, 1835 tarihli Çıldır Eyaletine Bağlı Livane-i Ulya Sancağı 2768 numaralı Nüfus Defterinin Değerlendirilmesi, Erzurum, 2019, s. 328.  Yüksek lisans teziTrabzon Vilayeti Salnamesi − 1869-1904, (Hazırlayan) Kudret Emiroğlu, Ankara, 1993-2009, 22 cilt; 8. cilt, s. 358, ISBN 9789157871117.

Ahoti köyü, tarihsel Gürcistan'ın güneybatı kesimini oluşturan Tao bölgesinin köylerinden biridir. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi ve köyü, 16. yüzyılın ortalarında Gürcülerden ele geçirmiştir. Köyde günümüze kalıntıları ulaşan Ahoti Manastırı ve Ahoti Kilisesi de o dönemden kalmıştır.2016 Yılı Tao-Klarceti Tarihi Eserleri Araştırma Gezisi Sonuçları (ტაო-კლარჯეთის ძეგლების 2016 წლისსაკვლევი ექსპედიციების ანგარიშები), Tiflis, 2017, s. 49  ISBN 978-9941-9470-8-7

Ahoti köyü, 1835 tarihli Osmanlı nüfus defterinde Çıldır Eyaleti'nin Livane-i Ulya sancağına bağlı Kavkaset nahiyesinin bir köyüydü. Kvabikari ve Kolik-i Ulya (Yukarı Kolik) adlı yerleşim yerleri de bu köyün mahalleleri olarak kaydedilmiştir. Osmanlı idaresinin vergi tahsil etme ve askere alma amacıyla yaptığı nüfus tespitine göre Ahoti'de 76 hanede 210 erkek yaşıyordu. Erkek sayısı kadar kadın eklenince, köyde yaklaşık 420 kişinin yaşadığı ortaya çıkar.Buket Şahin, 1835 tarihli Çıldır Eyaletine Bağlı Livane-i Ulya Sancağı 2768 numaralı Nüfus Defterinin Değerlendirilmesi, Erzurum, 2019, s. 186-192.  Yüksek lisans teziTao (ტაო), Mamaia Pağava, Meri Tsintsadze, Maia Baramidze, Malhaz Çoharadze, Tina Şioşvili, Ramaz Halvaşi, Nugzar Mgeladze, Zaza Şaşikadze, Merab Halvaşi, Cimşer Çhvimiani, Cemal Karalidze, Batum, 2020, s. 102.  ISBN 978-9941-25-828-2

Ahoti köyü, 1876 tarihli Trabzon vilayeti salnamesine göre, Trabzon vilayetinin Lazistan sancağına bağlı Livana kazasının bir köyüydü. Köyün nüfusu 42 hanede yaşayan 145 kişi olarak kaydedilmiştir. Bu tarihte de Osmanlı idaresinin sadece erkek nüfusu tespit ettiği bilinmektedir. Kadın nüfusu da eklenince, Ahoti'de 290 kişinin yaşadığı ortaya çıkar. 1835 nüfus defterinde Ahoti'nin mahallesi olarak yazılmış Kolik-i Ulya salnamede ayrı köy olarak kaydedilmiştir. Tarımla geçinen köyün bu tarihteki hayvan varlığı 60 öküz, 50 inek, 10 at, 252 keçi ve 100 koyundan oluşuyordu.Trabzon Vilayeti Salnamesi − 1869-1904, (Hazırlayan) Kudret Emiroğlu, Ankara, 1993-2009, 22 cilt; 8. cilt, s. 359, ISBN 9789157871117. Livana kazsının büyük bölümünün 93 Harbi'inde Rusların eline geçmesinden dolayı Ahoti köyü, Kiskim kazasına bağlanmıştır.

Ahoti, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde, Artvin vilayetinin Yusufeli kazasının merkez nahiyesinin bir köyüydü.Son Teşkilat-i Mülkiyede Köylerimizin Adları (Osmanlıca), İstanbul, 1928, s. 82. 1940 genel nüfusu sayımında "Ahot" olarak yazılmış olan yerleşim, Çoruh vilayetinin Yusufeli kazasının merkez nahiyesinin bir köyüydü ve nüfusu 350 kişiden oluşuyordu. Ahoti ya da Ahot "yabancı kökten geldiği" için köyün adı 1959 yılında 7267 sayılı kanunla Kömürlü olarak değiştirilmiştir. 1965 genel nüfus sayımına göre Kömürlü köyünde 424 kişi yaşıyor ve bu nüfus içinde 183 kişi okuma yazma biliyordu.1965 Genel Nüfus Sayımı, Ankara, 1968, s. 90.

Ahoti köyünde Osmanlı döneminden önce bir manastır bulunuyordu. Bugünkü Aşağı mahallede, iki derenin birleştiği yerde kurulmuş olan manastırdan geriye yapılarının kalıntıları kalmıştır. Bu yapılar arasında günümüze en iyi durumda ulaşan manastırın ana kilisesi olan Ahoti Kilisesi'dir. Köylülerin verdiği bilgiye göre cami inşa edilinceye kadar Ahoti Kilisesi köyün camisi olarak kullanılıyordu. Kilise daha sonra büyük ölçüde yıkılmıştır.

 Coğrafya 
Kömürlü köyü, Artvin il merkezine 87 km, Yusufeli ilçe merkezine 21 km uzaklıktadır.

 Nüfus 
Yıllara göre köy nüfus verileri 2021 74 2020 78 2019 80 2018 92 2017 82 2016 94 2015 93 2014 106 2013 112 2012 115 2011 126 2010 125 2009 124 2008 124 2007 131 2000 171 1990 229 1985 270

Kaynakça

 Dış bağlantılar 


Kategori:Yusufeli belde ve köyleri
Kategori:Tao-Klarceti