Kemerköprü, Arhavi

Kemerköprü, Artvin ilinin Arhavi ilçesine bağlı bir köydür.

 Tarihçe 

Kemerköprü köyünün eski adı Cgiriazeni'dir. Lazca bir yer adı olan Cgiriazeni (ჯგირიაზენი), iyi anlamındaki "cgiri" (ჯგირი) ve düzlük anlamındaki "zeni" (ზენი) kelimelerinden oluşur ve "iyi düzlük" anlamına gelir.Taner Artvinli, Artvin Yer Adları Sözlüğü, İstanbul, 2013, s. 85, ISBN 978-605-5708-85-6. Bu yer adı Türkçe kaynaklarda Ciryazen, Çiryazen, Ciğeryazan gibi farklı biçimlerde geçer. Erken dönem Osmanlı tahrir defterlerinde ve 1835 nüfus sayımında "Çiryazen / Ciryazen", 1876 tarihli Trabzon vilayeti salnamesinde ise, Cgiryazen/Cigryazen (چكریازن) olarak yazılmıştır.Trabzon Vilayeti Salnamesi − 1869-1904, (Hazırlayan) Kudret Emiroğlu, Ankara, 1993-2009, 22 cilt; 8. cilt, s. 366, ISBN 9789157871117.

Cgiriazeni köyünün bulunduğu Lazeti bölgesi, Antik Çağ'da Kolheti Krallığı'nın sınırları içinde bulunuyordu. Osmanlılar, Trabzon İmparatorluğu'nu 1461'de ortadan kaldırdıktan sonra, 1547 yılında bu bölgeyi de tamamen ele geçirmiştir.,,კოლხური (მეგრულ-ლაზური) ენა", (Hazırlayanlar) Rusudan Amirecibi-Mullen (editör), Nana Danelia, İnga Gundua,  Tiflis, 2006, s. 22.  ISBN 99940-61-43-7 Cgiriazeni köyü, 16. yüzyılın son çeyreğinde (1681/1682) yapılan tahrirde  "Çiryazen" adıyla kaydedilmiştir.

Cgiriazeni köyü, 1876 tarihli Trabzon vilayeti salnamesinde "Cigryazen" (چكریازن) adıyla kaydedilmiş, fakat "Ciğeryazan" şeklinde okunmuştur. Bu sırada köy, Trabzon vilayetinin sancaklarından biri olan Lazistan sancağında Hopa kazasının Arhavi nahiyesine bağlıydı. Nüfusu 53 hanede yaşayan 177 kişiden oluşuyordu. Hane başına düşen ortalama nüfusun yaklaşık 3,3 kişi olması, sadece erkek nüfusun tespit edildiğini göstermektedir. Erkek sayısı kadar kadın eklenince, köyün nüfusunun 354 kişiden oluştuğu ortaya çıkar. Tarımla geçinen Cigryazen'de bu salnamede hayvan varlığı olarak 3 keçi/koyun, 151 inek, 3 at ve 3 öküz tespit edilmiştir.Trabzon Vilayeti Salnamesi − 1869-1904, (Hazırlayan) Kudret Emiroğlu, Ankara, 1993-2009, 22 cilt; 8. cilt, s. 366-367, ISBN 9789157871117.

Cgiriazeni veya Cigryazen köyü, Birinci Dünya Savaşı yıllarında Rus idaresi sınırları içinde kalmıştır. Gürcü dilbilimci İoseb Kipşidze, 1917 yılında Lazistan bölgesine yaptığı araştırma gezisinde, "Cgiria Zeni" (ჯგირია ზენი) şeklinde not ettiği köyde 14 hanede 61 kişinin yaşadığını yazmıştır.

Cgiriazeni veya Cigryazen köyü, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde "Cigryazen" (جكریازن) adıyla Rize vilayetinin Hopa kazasının Arhavi nahiyesine bağlıydı.Son Teşkilat-i Mülkiyede Köylerimizin Adları (Osmanlıca), İstanbul, 1928, s. 621. 1935 genel nüfus sayımında "Cigeryazan" olarak kaydedilmiş olan yerleşim, Rize ve Artvin vilayetlerinin yerine kurulmuş olan Çoruh vilayetinin Hopa kazasına bağlı Arhavi nahiyesinin köylerinden biriydi ve nüfusu 268 kişiden oluşuyordu. Türkçe olmadığı için köyün adı 1959 yılında 7267 sayılı kanunla "Kenarköprü" olarak değiştirilmiştir. Nitekim köyün adı 1955 gelen nüfus sayımıda "Ciğeryazan", 1960 gelen nüfus sayımında ise, Kenarköprü olarak geçer. 1965 genel nüfus sayımında Kemerköprü şeklinde yazılmış olan köyün nüfusu 249 kişiden oluşuyordu ve bu nüfus içinde 121 kişi okuma yazma biliyordu.

Cgiriazeni köyünün yeni adının kaynağı olan tek kemerli taş köprü, Kemerköprü köyü ile Dereüstü köyünü birbirine bağlamaktadır. Sadece yaya geçişleri için kullanılan köprü, 1995 yılında kısmen yıkılmış ve daha sonra onarılmıştır.

 Coğrafya 

Kemerköprü köyü, Artvin il merkezine 82 km, Arhavi ilçe merkezine 6 km uzaklıktadır. Köyde Kıvadidi (Taşdibi), Tisilepuna (Yılan) ve Dolazeni gölleri bulunmaktadır.

 Nüfus 

Yıllara göre köy nüfus verileri 2020 157  2019 176 2018 202 2017 143 2016 137 2015 138 2014 162 2013 181 2012 118 2011 123 2010 135 2009 126 2008 122 2007 127 2000 117 1990 235 1985 260

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 


Kategori:Arhavi belde ve köyleri
Kategori:Kolhis
Kategori:Lazistan
Kategori:Türkiye'deki Laz yerleşimleri