Şenocak, Şavşat

Şenocak, Artvin ilinin Şavşat ilçesine bağlı bir köydür.

Tarihçe
Şenocak köyünün eski adı Çakvelta'dır.Niko Mari, Şavşeti ve Klarceti Gezi Günlükleri (Gürcüce), Batum, 2015 (Birinci basım: 1911, Petersburg, Rusça), s, 159  ISBN 978-9941-434-11-2. Gürcüce bir yer adı olan Çakvelta (ჩაქველთა), Gürcistan'da bir yerleşim olan Çakvi'den (ჩაქვი) türemiş olabilir ve bu durumda "Çakvi'lilerin yeri" anlamına gelir. Çakvelta Türkçeye aynı biçimde Çakvelta  (چاكولتە) olarak girmiş, ancak "Çakolta" biçiminde okunmuştur.Taner Artvinli, Artvin Yer Adları Sözlüğü, İstanbul, 2013, s. 89, ISBN 9786055708856.

Çakvelta köyü, Orta Çağ'da Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan Şavşeti'de yer alır. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi ve köyü 16. yüzyılın ortalarında Gürcülerden ele geçirmiştir. Çakvelta'da 9-10. yüzyılda inşa edilmiş Bara Kalesi buranın çek eski bir yerleşim olduğunu göstermektedir.Şavşeti (Gürcüce), Mamia Pağava, Meri Tsintsadze, Maia Baramidze, Malhaz Çoharadze, Tina Şioşvili, Şota Mamuladze, Ramaz Halvaşi, Nugzar Mgeladze, Zaza Şaşikidze, Cemal Karalidze, Batum, 2016, s. 61-62.  ISBN 978-9941-407-11-6 Ayrıca köyün adı ve buradaki Gürcüce mevki adları da o dönemden kalmış olmalıdır.2015 Yılı Tao-Klarceti Tarihi Eserleri Araştırma Gezisi Sonuçları (Gürcüce), Tiflis, 2016, s. 192  ISBN 978-9941-9123-9-9.

Çakvelta köyü, uzun süre Osmanlı egemenliğinde kaldıktan sonra, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'nın ardından imzalanan Berlin Antlaşması uyarınca Osmanlı Devleti tarafından Rusya'ya bırakıldı. Rus idaresinin de Çakvelta (Чаквелта) adıyla kaydettiği yerleşim, Artvin sancağı içinde Şavşet-İmerhevi kazasının köylerinden olan Svirevani köyünün beş mahallesinden biriydi. 1886 tarihli nüfus sayımında Çakvelta mahallesinde 12 hane bulunuyordu. Svirevani köyünde ise 72 hanede 453 kişi yaşıyordu. Köyde hane başına düşen ortalama kişi sayısı üzerinden Çakvelta'nın nüfusunun yaklaşık 75 kişiden oluştuğu söylenebilir. Svirevani köyünün ve Çakvelta mahallesinin nüfusunun tamamı Gürcülerden oluşuyordu.

Gürcü tarihçi Zakaria Çiçinadze 1890'ların başında Çakvelta'yı İmerhevi vadisinde Gürcü dilinin konuşulduğu köyler arasında saymış, köyünün yakınında bir ormanda bir kilisenin bulunduğunu belirtmiştir. 1886 tarihli Rus nüfus sayımından önce Çakvelta köyünden 12 hanenin Osmanlı ülkesine göç ettiğini yazmıştır. Çakvelta, 1904 yılında Şavşeti bölgesini ve köyü gezmiş olan Doğubilimci Nikolay Marr’ın verdiği bilgiye göre Svirevani köyünün altı mahallesinden biriydi. Niko Mari, Şavşeti ve Klarceti Gezi Günlükleri (Gürcüce), Batum, 2015, s. 159.  ISBN 9789941434112.

Çakvelta köyü, Birinci Dünya Savaşı'nın sonlarında Rusların bölgeden çekilmesinin ardından Gürcistan'ın sınırları içinde kaldı. 7 Mayıs 1920 tarihinde imzalanan Moskova Antlaşması'yla Sovyet Rusya, Artvin sancağını Gürcistan'ın bir parçası olarak tanıdı. Ancak Kızıl Ordu'nun Gürcistan'ı işgali sırasında Sovyet Rusya ile Ankara Hükümeti arasında 16 Mart 1921 tarihinde imzalanan Moskova Antlaşması'yla Çakvelta köyünü de kapsayan Artvin bölgesi Türkiye'ye bırakıldı.

Çakvelta köyü, 1922 yılında Artvin livasında yapılan nüfus tespitinde ayrı bir köy olarak kaydedilmiştir. Bu tarihte de Svirevani köyünün mahallesi olduğu bilinmektedir. 1925 yılında Svirevani'nin adı Dultu olarak değiştirilmiş, Çakvelta ise adı değiştirilmeden "Çakolta" olarak kalmıştır. 17 Şubat 1947 tarihinde Resmi Gazete'de yayımlanan bir tamimle Çakolta, Dutlu köyünden alınmış ve bir mahalle olarak Kayabaşı köyüne bağlanmıştır. 1970 genel nüfus sayımında "Şenocak" olarak kaydedilmiş olan yerleşim, Artvin iline bağlı Şavşat ilçesinin merkez bucağının köylerinden biriydi ve nüfusu 427 kişiden oluşuyordu. Şenocak köyünün bür süre önce Kayabaşı köyünden ayrıldığı anlaşılmaktadır. Nitekim Kayabaşı köyünün nüfusu 1965 yılında 636 kişiden oluşurken, 1970 yılında bu sayısı 175 kişiye gerilemişti.1965 Genel Nüfus Sayımı, Ankara, 1965, s. 89.1970 Genel Nüfus Sayımı, Ankara, 1973, s. 80.

Çakvelta'da bilinen tek tarihsel yapı, Çakvelta ve Cvarishevi sınırında yer alan Bara Kalesi'dir. Kireç harcıyla inşa edilmiş olan orta büyüklükteki Bara Kalesi'nin (87 × 25 m), yapısal özelliklerine bakılarak  9-10. yüzyıllarda inşa edildiği tahmin edilmektedir.Şavşeti (Gürcüce), Mamia Pağava, Meri Tsintsadze, Maia Baramidze, Malhaz Çoharadze, Tina Şioşvili, Şota Mamuladze, Ramaz Halvaşi, Nugzar Mgeladze, Zaza Şaşikidze, Cemal Karalidze, Batum, 2016, s. 61-62  ISBN 978-9941-407-11-6.

Coğrafya
Şenocak köyü, Artvin il merkezine 100 km, Şavşat ilçe merkezine 25 km uzaklıktadır.

 Nüfus 
Yıllara göre köy nüfus verileri 2021 73 2020 73 2019 74 2018 81 2017 77 2016 74 2015 80 2014 86 2013 83 2012 92 2011 97 2010 95 2009 100 2008 103 2007 96 2000 179 1990 329 1985 381

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 


Kategori:Şavşat belde ve köyleri