Türk futbolunda lig sistemi

Bu madde, Türkiye futbol liglerinin sistemini içermektedir.

 Tarihçe 
Millî Lig kurulmadan önce Türkiye'nin bazı illerinde (İstanbul, İzmir, Eskişehir, Adana, Trabzon, Bursa) mahalli ligler kurulmuştu. Bu liglerden İstanbul Ligi ise yabancılar, özellikle de İngiliz askerler ve tüccarlar  tarafından kurulmuştur. Türkiye topraklarında yapılan ilk maç ise 1897 yılında İzmir'den İstanbul'a gelen İzmir Karması'yla İstanbul Karması arasında oynanmıştır.

1905 yılından itibaren Türk futbol kulüplerinin kurulmasıyla birlikte Cuma Ligi, Pazar Ligi ve İstanbul Futbol Ligi gibi organizasyonlar oluşturulmuştur. Daha sonra, 1918 yılında Beşiktaş, Cuma Ligi'ne katılma talebiyle Lig Tertip Komitesi'ne başvurdu ve bu istekleri uzun bir bekleme süresinden sonra reddedildi. Şeref Bey yeni bir lig kurulması fikrini ortaya atmış, Cuma Ligi'ne alınmayan ve bu fikri destekleyen kulüpler ile birlikte İstanbul Türk İdman Birliği Ligi'ni kurmuştur.

1923 yılında Türkiye Futbol Federasyonu, Yusuf Ziya Öniş başkanlığında kurulmuştur. Yeni kurulan federasyon, 21 Mayıs 1923 tarihinde FIFA'ya, 1962 yılında UEFA'ya üye olmuştur.

Türkiye'de futbol, ulusal çapta 1936-1950 yılları arasında İstanbul, Ankara, İzmir şehirlerinin takımlarının ağırlıkta olduğu Millî Küme adlı deplasmanlı bir ligde oynanmıştır.

Türkiye millî futbol takımının 1954 FIFA Dünya Kupası'na katılması ile birlikte Federasyon, profesyonel bir ligin kurulmasına karar vermiştir. Bu doğrultuda, 1956-57 ve 1957-58 sezonlarında Federasyon Kupası adında bir lig düzenlenmiştir. Bu iki sezonda şampiyonluk kupasını kazanan Beşiktaş futbol takımı Avrupa Şampiyon Kulüpler Kupası'nda ülkemizi temsil hakkı kazanmıştır.

1959 yılında, şu andaki adı Süper Lig olan Millî Lig kurulmuştur. Düzenlenen ilk sezonda ligin şampiyonu Fenerbahçe olmuştur. Ligin ilk golünü İzmirsporlu Özcan Altuğ atmıştır. Yeni kurulan ligin ilk sezonunda gol kralı ise Galatasaraylı Metin Oktay olmuştur.

1962 yılında Federasyon, UEFA'ya üye olmuş ve bunun sonucunda UEFA Kupa Galipleri Kupası'na takım göndermeye hak kazanmıştır. Bu sebeple, aynı yıl Türkiye Kupası organize edilmeye başlamıştır. İlk kupayı Galatasaray kazanmıştır.

1963 yılında, şu andaki adı 1. Lig olan Türkiye 2. Futbol Ligi kurulmuştur. Bu ligin ilk kazananı Şekerspor olmuştur.

1967 yılında 3. Lig düzenlenmeye başlamıştır.

1989-90 sezonunda, 15 Ekim 1989 tarihinde Beşiktaş, Adana Demirspor'u 10-0 yenerek, Türkiye profesyonel futbol liglerindeki en farklı skora ulaşmıştır. Galatasaray, 2023-24 sezonunu 102 puanla kapatmış ve Süper Lig tarihinde bir rekor kırmıştır.

1991-92 sezonunda Beşiktaş, Türkiye 1. Futbol Ligi'ni namağlup şampiyon olarak bitirmiştir. Aynı sezonun son haftasında Fenerbahçe, Gaziantepspor'u 8-4 yenerek rekor kırmıştır.

Türkiye'de mevcut olan lig sistemine 2010 yılında geçilmiştir. 4 kademe şeklinde (Süper Lig, 1. Lig, 2. Lig, 3. Lig) profesyonel Lig oynanmaktadır. Profesyonel Liglerde 126 takım mücadele etmektedir. Amatörden Profesyonele geçiş için Bölgesel Amatör Ligler kurulmuştur. Burada da 12 grup halinde oynanan sezonda şampiyonlar play off oynayıp 3. Lige yükselmektedir. Amatör Ligler ise idari olarak her il bazında süper amatör, 1. Amatör ve 2. amatör şeklinde 3 kademede oynanmaktadır.

 Lig tablosu 
 Seviye  Ligler 1  Süper Lig  18 kulüp 2  1. Lig  20 kulüp 3 2. Lig  Beyaz Grup    18 kulüp2. Lig  Kırmızı Grup  18 kulüp 4  3. Lig  1. Grup  16 kulüp 3. Lig  2. Grup  16 kulüp 3. Lig  3. Grup  16 kulüp  3. Lig  4. Grup  16 kulüp 5  BAL Ligi  1. Grup  14 kulüp  Diyarbakır (3), Siirt  Mardin  Batman  Bingöl  Muş  Bitlis  Van  Ağrı  Iğdır  Hakkari  Şırnak        BAL Ligi  2. Grup  15 kulüp   Ordu (2)  Giresun (2)  Gümüşhane (2)  Rize (2)  Trabzon (2)  Artvin  Ardahan  Erzurum  Erzincan  Kars            BAL Ligi  3. Grup  15 kulüp  Malatya (4)  K.Maraş (3)  Sivas (2)  Adıyaman (2)  Şanlıurfa (2)  Elazığ  Tunceli                  BAL Ligi  4. Grup   15 kulüp  Adana (3)  Hatay (3)  Gaziantep (3)  Kayseri (2)  Kilis  Osmaniye  Niğde  Nevşehir                BAL Ligi  5. Grup  16 kulüp  Ankara (3)  Bolu  Zonguldak  Karabük  Bartın  Kırıkkale  Çankırı  Çorum  Amasya  Kastamonu  Sinop  Samsun  Yozgat  Düzce BAL Ligi  6. Grup  14 kulüp  Mersin  Antalya (3)  Konya (3)  Eskişehir (2)  Isparta  Aksaray                    BAL Ligi  7. Grup  15 kulüp  İzmir (5)  Aydın (3)  Denizli (3)  Muğla (2)  Burdur  Afyon                    BAL Ligi  8. Grup  16 kulüp  Bursa (4)  Manisa (4)  Balıkesir (3)  Kütahya (3)  Çanakkale (2)                      BAL Ligi  9. Grup  16 kulüp  Kocaeli (5)  Sakarya (4)  Yalova (2)  Tekirdağ (2)  Bilecik  Kırklareli  Edirne                  BAL Ligi  10. Grup  17 kulüp   İstanbul (17)                             6Süper Amatör Lig  İstanbul, Çanakkale, Hatay, Ordu, İzmir, Denizli, Kayseri, Rize, Ankara, Diyarbakır, Kırklareli, Sakarya, Adana, Düzce, Kocaeli, Samsun, Afyonkarahisar, Edirne, Konya, Şanlıurfa, Antalya, Eskişehir, Kütahya, Tekirdağ, Aydın, Gaziantep, Manisa, Yalova, Balıkesir, Zonguldak, Mersin, Bursa, Giresun, Muğla
 71. Amatör Lig  Aksaray, Bitlis, Hakkâri, Kırşehir, Sinop, Amasya, Bolu, Iğdır, Kilis, Sivas, Ardahan, Burdur, Isparta, Malatya, Şırnak, Artvin, Çankırı, Kahramanmaraş, Mardin, Tokat, Bartın, Çorum, Karabük, Muş, Trabzon, Batman, Elazığ, Karaman, Nevşehir, Tunceli, Bayburt, Erzincan, Kars, Niğde, Uşak, Adıyaman, Bilecik, Erzurum, Kastamonu, Osmaniye, Van, Ağrı, Bingöl, Gümüşhane, Kırıkkale, Siirt, Yozgat, Adana, Afyonkarahisar, Ankara, Antalya, Aydın, Balıkesir, Bursa, Denizli, Diyarbakır, Düzce, Edirne, Eskişehir, Gaziantep, Giresun, Hatay, İstanbul, Kayseri, Kırklareli, Kocaeli, Kütahya, Manisa, Mersin, Muğla, Rize, Sakarya, Samsun, Şanlıurfa, Tekirdağ, Yalova, Zonguldak82. Amatör Lig  Adana, Afyonkarahisar, Ankara, Antalya, Aydın, Balıkesir, Bursa, Denizli, Diyarbakır, Düzce, Edirne, Eskişehir, Gaziantep, Giresun, Hatay, İstanbul, Kayseri, Kırklareli, Kocaeli, Kütahya, Manisa, Mersin, Muğla, Ordu, Sakarya, Şanlıurfa, Tekirdağ, Yalova, Zonguldak,  Batman, Mardin, Trabzon

 Kaynakça 


Kategori:Futbol ligi sistemleri
Kategori:Türkiye'de futbol