Aktepe, Pazar

Aktepe, Rize ilinin Pazar ilçesine bağlı bir köydür.

Tarihçe

Aktepe köyünün eski adı Kitati'dir. Lazca bir yer adı olan Kitati (კითათი), parmak anlamına gelen veya meyvesi parmağı andıran üzüm cinsi olan kiti / kita (კითი / კითა) kelimesinden türemiş olmalıdır. Lazca üzüm cinsi "Kiti" Gürcü dilinde Tita olarak bilinir."კითი" - A Comprehensive Georgian-English Dictionary, Londra, 2006, 2 cilt  ISBN 0-9535878-3-5"თითა" - A Comprehensive Georgian-English Dictionary, Londra, 2006, 2 cilt  ISBN 0-9535878-3-5 Gürcü tarihçi İuri Siharulidze, köyün adını Kitati (კითათი), yaylasının adını da Çita Kitati (ჭიტა კითათი) olarak vermiştir. Lazca "çita" (ჭიტა) veya "çuta" (ჭუტა) kelimesi küçük anlamına gelir ve Çita Kitati de "Küçük Kitati" demektir. Bu yer adı Türkçeye Kitat şeklinde girmiştir. Nitekim 1876 tarihli Trabzon vilayeti saknamesi ile 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Kitat (كتات) olarak geçer.Trabzon Vilayeti Salnamesi − 1869-1904, (Hazırlayan) Kudret Emiroğlu, Ankara, 1993-2009, 22 cilt; 8. cilt, s. 370, ISBN 9789157871117.Son Teşkilat-i Mülkiyede Köylerimizin Adları (Osmanlıca), İstanbul, 1928, s. 619.

Kitati köyünün bulunduğu Lazeti bölgesi, antik çağda Kolheti Krallığı'nın bir parçasıydı. Osmanlılar bu bölgeyi, 1461 yılında Trabzon İmparatorluğu'nu ortadan kaldırdıktan sonra ele geçirmiştir. Bu yerleşim 1876 tarihli Trabzon vilayeti salnamesine göre, Trabzon Vilayeti'nin Lazistan sancağının Atina kazasına bağlıydı. Nüfusu, 15 hanede yaşayan 52 kişiden oluşuyordu. Söz konusu sayının sadece erkek nüfusu olması ihtimali bulunmaktadır. Köyde vergiye tabi hayvan varlığı olarak 82 koyun, 52 keçi, 40 inek ve 10 öküz kaydedilmiştir.Trabzon Vilayeti Salnamesi − 1869-1904, (Hazırlayan) Kudret Emiroğlu, Ankara, 1993-2009, 22 cilt; 8. cilt, s. 371, ISBN 9789157871117.

Kitati veya Kitat köyü Birinci Dünya Savaşı yıllarında Rus idaresi sınırları içinde kalmıştır. Gürcü dilbilimci İoseb Kipşidze, 1917 yılında Lazistan bölgesine yaptığı araştırma gezisinde Kitati (კიტათი) şeklinde not ettiği köyde 31 hanede 195 kişinin yaşadığını yazmıştır. Nikolay Marr ise Kitat'ı, Lazeti bölgesinin iç kesiminde Lazca'nın konuşulduğu köyler arasında saymıştır.Nikolay Marr, Lazistan'a Yolculuk (Çeviri: Yulva Muhurcişi), İstanbul, 2016, s. 70, ISBN 9786055753634.

Kitati veya Kitat, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Rize vilayetinin Atina kazasının merkez nahiyesine bağlı köylerden biriydi. 1940 genel nüfus sayımında aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 289 kişiden oluşuyordu. Bu tarihte Atina kazasının adı Pazar olarak değişmişti.1940 Genel Nüfus Sayımı, Ankara, 1946, s. 528. Kitati veya Kitat Türkçe olmadığı için köyün adı 1959 yılında 7267 sayılı kanunla Aktepe olarak değiştirilmiştir. Aktepe köyünün nüfusu 1965 yılında 404 kişide oluşuyor ve bu nüfus içinde 190 kişi okuma yazma biliyordu.1965 Genel Nüfus Sayımı, Ankara, 1968, s. 526.

 Coğrafya 
Aktepe köyü, Rize il merkezine 42 km, Pazar ilçe merkezine 5 km uzaklıktadır.

 Nüfus 
Yıllara göre köy nüfus verileri 2020 177  2019 181 2018 209 2017 114 2016 109 2015 112 2014 85 2013 108 2012 116 2011 116 2010 123 2009 120 2008 127 2007 133 2000 181 1990 372 1985 430

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 


Kategori:Pazar belde ve köyleri
Kategori:Lazistan
Kategori:Kolhis