Yeniyol, Ardeşen

Yeniyol, Rize ilinin Ardeşen ilçesine bağlı bir köydür.

 Tarihçe 

Yeniyol köyünün eski adı Oce’dir.İrfan Aleksiva - İsmail Bucaklişi, Svacoxo - Laz Yer Adları Sözlüğü, İstanbul, 2009, s. 138, ISBN  978-605-89094-0-3 Nikolay Marr da köyü 1910 yılında Oce (ოჯე) şeklinde not etmiştir.Nikolay Marr, Lazistan'a Yolculuk (Çeviri: Yulva Muhurcişi), İstanbul, 2016, s. 74, ISBN 9786055753634. Bu yerleşim, 1876 tarihli Trabzon vilayeti salnamesi ile 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde de Oce (اوجە) olarak geçer.Trabzon Vilayeti Salnamesi − 1869-1904, (Hazırlayan) Kudret Emiroğlu, Ankara, 1993-2009, 22 cilt; 8. cilt, s. 372, ISBN 9789157871117.Son Teşkilat-i Mülkiyede Köylerimizin Adları (Osmanlıca), İstanbul, 1928, s. 620.

Oce köyünün bulunduğu Lazeti bölgesi, Antik Çağ'da Kolheti Krallığı'nın sınırları içinde bulunuyordu. Osmanlılar, Trabzon İmparatorluğu'nu 1461'de ortadan kaldırdıktan sonra, 1547 yılında bu bölgeyi de tamamen ele geçirmiştir.,,კოლხური (მეგრულ-ლაზური) ენა", (Hazırlayanlar) Rusudan Amirecibi-Mullen (editör), Nana Danelia, İnga Gundua,  Tiflis, 2006, s. 22.  ISBN 99940-61-43-7

Oce köyü, 1854 tarihli Kiepert haritasında, Vitze köyünün güneybatısında, sahilde "Odja" [Oca] şeklinde yazılmıştır.

Oce köyü, 1876 Trabzon vilayeti salnamesine göre, Trabzon vilayetinin Lazistan sancağının Atina kazasına bağlıydı. Nüfusu 22 hanede yaşayan 105 kişiden oluşuyordu. Köyde vergiye tabi hayvan varlığı olarak 115 koyun, 234 keçi, 60 inek ve 7 öküz tespit edilmiştir.Trabzon Vilayeti Salnamesi − 1869-1904, (Hazırlayan) Kudret Emiroğlu, Ankara, 1993-2009, 22 cilt; 8. cilt, s. 373, ISBN 9789157871117.

Nikolay Marr, 1910 yılında Lazistan’da gerçekleştirdiği araştırma gezisi notlarında Oce (ოჯე) şeklinde not ettiği yerleşimi, Fırtına Deresi’nin sağ tarafının yukarı kesimindeki köyler arasında saymıştır.Nikolay Marr, Lazistan'a Yolculuk (Çeviri: Yulva Muhurcişi), İstanbul, 2016, s. 72, ISBN 9786055753634. Oce köyü Birinci Dünya Savaşı’nda Rusların eline geçmiştir. Gürcü dilbilimci İoseb Kipşidze, Marr'dan yedi yıl sonra, Rus idaresi sırasında, 1917 yılında Lazistan bölgesindeki araştırma gezisinde köyün adını Gürcüce ve Rusça Oce (ოჯე ve Одже) şeklinde not etmiş, köydeki 51 hanede 276 kişinin yaşadığını yazmıştır.

Oce köyü, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Oce (اوجە) olarak geçer. Bu sırada köy, Rize vilayetinin Atina kazasının Ardeşen nahiyesine bağlıydı. 1935 genel nüfus sayımında "Oce" şeklinde yazılmış olan yerleşim, Artvin ve Rize vilayetlerinin birleştirilmesiyle kurulmuş olan Çoruh vilayetinde aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 357 kişiden oluşuyordu. Bu arada Atina kazasının adı Pazar olarak değiştirilmişti. Oce Türkçe olmadığı için köyün adı 1959 yılında Yeniyol olarak değiştirilmiştir.Köylerimiz, (Yayımlayan) İçişleri Bakanlığı, Ankara, 1968, s. 737. 1965 genel nüfus sayımında Yeniyol köyünün nüfusu 464 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde 230 kişi okuma yazma biliyordu.

Oce veya Yeniyol köyü, Hemşinlilerin yaşadığı bir köydür ve THKP-C örgütüne mensup Cihan Alptekin bu köyde doğmuş, mezarı da burada bulunmaktadır.

 Coğrafya 

Yeniyol köyü, Rize il merkezine 60 km, Ardeşen ilçe merkezine 15 km uzaklıktadır. Köyde Kenoin, Vartev ve Vetkar adından mezralar bulunmaktadır.

 Nüfus 

Yeniyol köyünün nüfusunun çoğunluğunu Hemşin'in Kantarlı köyünden bölgeye göç eden Hemşinlilerin soyundan gelenler oluşturmaktadır.

Yıllara göre köy nüfus verileri 2020 406 2019 380 2018 387 2017 370 2016 368 2015 345 2014 350 2013 349 2012 383 2011 387 2010 401 2009 396 2008 433 2007 426 2000 418 1990 433 1985 532 1876 105Murat Ümit Hiçyılmaz, “Ardeşen Nüfus Kütüğü 1842 Ardeşen Sülaleleri”, Ardeşen Belediyesi Kültür Sanat Tanıtım Eserleri Serisi-13, 2011, Rize, ss. 18-25 1842 82 (erkek nüfus)

Kaynakça

 Dış bağlantılar 

Kategori:Ardeşen belde ve köyleri
Kategori:Kolhis
Kategori:Lazistan