Bostancı, Yusufeli

Bostancı, Artvin ilinin Yusufeli ilçesine bağlı bir köydür.

 Tarihçe 

Bostancı köyünün eski adı Utavi'dir. Gürcüce bir yer adı olan Utavi (უთავი), "kanal başı" anlamına gelen Rutavi'den (რუთავი) değişime uğramış olabilir. Nitekim Gürcü arkeolog ve tarihçi Ekvtime Takaişvili 1917 yılında, Parhali vadisinde bulunan eski bir kanalın Utavi köyünde başladığını yazmıştır.Ekvtime Takaişvili -Works / თხზულებანი I, Tiflis, 2016, s. 435. ISBN 978-9941-463-96-9 Utavi adı Türkçeye Utav (اوطاو) olarak girmiştir.Trabzon Vilayeti Salnamesi − 1869-1904, (Hazırlayan) Kudret Emiroğlu, Ankara, 1993-2009, 22 cilt; 8. cilt, s. 358, ISBN 9789157871117. Son Teşkilat-i Mülkiyede Köylerimizin Adları (Osmanlıca), İstanbul, 1928, s. 82.

Utavi'nin bulunduğu Tao, Orta Çağ'da Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biridir. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi ve yerleşimi 16. yüzyılın ortalarında Gürcülerden ele geçirmiştir. Eski Gürcü bölgesinin bir kısmını kapsayan Osmanlı idari birimi Livane sancağının merkezi Utavi köyünde bulunan Utavi Kalesi idi. Livane sancak beyi Mehmed Bey Utavi Kalesi’nde ikamet ediyordu. Bu tarihte Utavi Kalesi yıkık haldeydi.Tao (ტაო), Mamia Pağava, Meri Tsintsadze, Maia Baramidze, Malhaz Çoharadze, Tina Şioşvili, Ramaz Halvaşi, Nugzar Mgeladze, Zaza Şaşikadze, Merab Halvaşi, Cimşer Çhvimiani, Cemal Karalidze, Batum, 2020, s. 99.  ISBN 978-9941-25-828-2 Köy yurtluk ve ocaklık olarak verildiği için 1574 tarihli ve Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan adlı Osmanlı mufassal defterinde yer almamıştır.Mirian Maharadze ve Zaza Şaşikadze, Yusufeli İlçesi (იუსუფელის რაიონი), Tiflis, 2022, s. 179. ISBN 978-9941-33-351-4

Utavi köyü, 1835 tarihli Osmanlı nüfus tespiti sırasında Çıldır Eyaleti içinde Livane-i Ulya sancağına bağlıydı. Sadece erkek nüfusunun tespit edildiği bu tarihte Utav köyünde, çevresindeki mahallelerle birlikte, 148 hane ve 548 erkek kaydedilmiştir. Erkek sayısı kadar kadın eklenince, köyün toplam nüfusunun 1.096 kişiden oluştuğu ortaya çıkar.

Utavi köyü, uzun süre Çıldır Eyaleti içinde yer aldıktan sonra, 19. yüzyılda önce Trabzon Eyaleti'ne, 1867'den itibaren Trabzon Vilayeti'ne bağlıydı. Bu vilayetin Lazistan sancağına bağlı Livana kazasının köylerinden biriydi. 1876 tarihli Trabzon vilayeti salnamesinde köyün nüfusu  126 hane ve 586 kişi olarak kaydedilmiştir.Trabzon Vilayeti Salnamesi − 1869-1904, (Hazırlayan) Kudret Emiroğlu, Ankara, 1993-2009, 22 cilt; 8. cilt, s. 359, ISBN 9789157871117.

Ekvtime Takaişvili'nin 1917 yılında Parhali vadisine yaptığı araştırma gezisine dayanarak verdiği bilgiye göre, Parhali vadisinin yüksek köylerinde eski bir su kanalı bulunuyordu. Birkaç kilometre uzunluğundaki bu kanal, Utavi köyünden başlıyor ve Zavrieti köyüne ulaşıyordu. Bu tarihte Utavi köyü, Parhali vadisinde Gürcü dilinin konuşulduğu köylerden biriydi.Ekvtime Takaişvili -Works / თხზულებანი I, Tiflis, 2016, s. 435, 437. ISBN 978-9941-463-96-9

Utavi köyü, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde "Utav" (اوطاو) adıyla Erzurum vilayetinin Yusufeli kazasının merkez nahiyesine bağlıydı. 1940 genel nüfus sayımında Utav köyü, Çoruh vilayeti içinde aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 1.164 kişiden oluşuyordu.1940 Genel Nüfus Sayımı, Ankara, 1946, s. 170. Utavi veya Utav Türkçe olmadığı için köyün adı 1959 yılında 7267 sayılı kanunla Bostancı olarak değiştirilmiştir. 1965 genel nüfus sayımında Bostancı köyünün nüfusu 1.323 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde 284 kişi okuma yazma biliyordu.1965 Genel Nüfus Sayımı, Ankara, 1968, s. 90.

Utavi köyünde günümüze kalan tek tarihsel yapı, Utavi Kalesi'dir. Bu kaleden geriye yüksek duvarlar kalmış ve kalenin içindeki sarnıç da günümüze ulaşmıştır.2016 Yılı Tao-Klarceti Tarihi Eserleri Araştırma Gezisi Sonuçları (ტაო-კლარჯეთის ძეგლების 2016 წლის საკვლევი ექსპედიციების ანგარიშები), Tiflis, 2017, s. 97.  ISBN 978-9941-9470-8-7

 Coğrafya 
Bostancı köyü Artvin il merkezine 131, Yusufeli ilçe merkezine 26 km uzaklıktadır.

 Nüfus 

Yıllara göre köy nüfus verileri 2021 455 2020 463 2019 467 2018 475 2017 463 2016 478 2015 500 2014 534 2013 554 2012 574 2011 589 2010 610 2009 660 2008 679 2007 699 2000 716 1990 1.000 1985 1.274

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 


Kategori:Yusufeli belde ve köyleri
Kategori:Tao-Klarceti