Akarsu, Ardanuç

Akarsu, Artvin ilinin Ardanuç ilçesine bağlı bir köydür.

 Tarihçe 

Akarsu köyünün eski adı Aharşia'dır. Nitekim 1574 ve 1595 tarihli Osmanlı tahrir defterlerinde Aharşiya (اخارشیا) olarak geçer.Klarceti (კლარჯეთი), Mamia Pağava, Meri Tsintsadze, Maia Baramidze, Malhaz Çoharadze, Tina Şioşvili, Şota Mamuladze, Ramaz Halvaşi, Nugzar Mgeladze, Zaza Şaşikadze, Cemal Karalidze, Batum, 2016, s. 34.  ISBN 978-9941-0-8969-5 Bu yer adı Türkçeye Gürcüce Aharşia'dan (ახარშია) girmiş olmalıdır. Köyün adı Artvin vilayeti hakkında 1927 yılında yayımlanan Osmanlıca kitapta da  Aharşiya (آخارشیا) şeklinde yazılmıştır.

Aharşia köyünün yer aldığı Klarceti bölgesi, Orta Çağ'da Gürcistan'ın güneybatı topraklarını oluşturan yerlerden biriydi. Nitekim Osmanlılar bölgeyi ve Aharşia köyünü 16. yüzyılın ortasında ele geçirmiştir. Köy, bir süre sonra kurulan Ardanuç livasına bağlanmıştır.

Aharşia köyü, 1574 tarihli ve Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan adlı Osmanlı tahrir defterine göre, Ardanuç livasının Ardanuç nahiyesine bağlı köylerden biriydi. Nüfusu, tamamı Hristiyan olan 27 haneden oluşuyordu. Sonraki yirmi yıl içinde köyün nüfusu azalmış, 1595 tarihli ve Defter-i Mufassal-i Liva-i Ardanuç adlı Osmanlı tahrir defterine göre 23 haneye düşmüştür. Bu tarihte de köyde henüz Müslüman olmuş hane bulunmuyordu. Köyün daha sonra Müslümanlaştığı anlaşılmaktadır.

Aharşia köyü, 1835 tarihli Osmanlı nüfus defterinde "Aharşiyan" (اخارشیان) şeklinde yazılmıştır. Bu tarihte köy Çıldır Eyaleti'nin Ardanuç livasına bağlıydı. Askere alma ve vergi belirleme amacıyla sadece erkek nüfunun kayda alındığı defterde 22 hanede 63 erkek yazılmıştır. Erkek sayısı kadar kadın eklenince, köyün toplam nüfusunun yaklaşık 126 kişiden oluştuğu ortaya çıkar.Faruk Taşkın - Ali İrfan Kaya, Ardanuç Nüfus Defterleri (1835), Ankara, 2018, s.125-127, 224, ISBN 978-605-288-814-8

Aharşia köyü, uzun süre Osmanlı egemenliğinde kaldıktan sona, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı’nın ardından imzalanan Berlin Antlaşması uyarınca, savaş tazminatının bir parçası olarak Osmanlı Devleti tarafından Rusya'ya bırakıldı. Rus idaresinin 1886 tarihli nüfus sayımında Aharşia / Aharçia (Ахаршіа / Ахаричіа) şeklinde kaydettiği köy, Artvin sancağının Ardanuç kazasına bağlı Diagarmoçi nahiyesinin altı köyünden biriydi. Köydeki 23 hanede, 71'i erkek ve 57'si kadın olmak üzere, 128 kişi yaşıyordu. Bu nüfusun tamamı Türk olarak kaydedilmiştir. Aharşia'nın bir mahallesi olarak kaydedilmiş olan Çirkis'te (Чиркисъ) 5 hane bulunuyordu.

Aharşia, Birinci Dünya Savaşı'nın sonuna doğru Rusların bölgeden çekilmesinden ardından bir süre bağımsız Gürcistan'ın sınırları içinde kaldı. Sovyet Rusya'nın Gürcistan'ı işgali sürerken, köyün de yer aldığı Artvin-Ardahan bölgesi fiilen Türkiye'ye katıldı. 16 Mart 1921'de, Moskova Antlaşması'yla da köy yeniden Türkiye'ye bırakıldı.Mustafa Kemal Atatürk, Nutuk, İstanbul, 1934, 2. cilt, s. 41.

Aharşia köyü, 1922 yılında Artvin livasında yapılan nüfus tespitinde, bu livaya bağlı Ardanuç nahiyesinin köylerinden biriydi. Köyün nüfusu 30 hanede yaşayan 104 kişiden oluşuyordu. Aharşia veya Aharşiya Türkçe olmadığı için köyün adı 1925 yılında Akarsu olarak değiştirilmiştir.Muvahhid Zeki, Artvin Vilayeti Hakkında Malumat-ı Umumiye, 1927, s. 115. Akarsu köyü, 1940 genel nüfus sayımında Çoruh vilayetinde Artvin kazasına bağlı Ardanuç nahiyesinin köylerinden biriydi ve nüfusu 201 kişiden oluşuyordu.  1965 genel nüfus sayımında Ardanuç ilçesinin merkez bucağına bağlı köyde 314 kişi yaşıyor ve bu nüfus içinde 99 kişi okuma yazma biliyordu.

 Coğrafya 
Akarsu köyü, Artvin il merkezine 45 km, Ardanuç ilçe merkezine 12 km uzaklıktadır.

 Nüfus 

Yıllara göre köy nüfus verileri 2021 106 2020 117 2019 119 2018 94 2017 124 2016 130 2015 126 2014 133 2013 109 2012 96 2011 109 2010 114 2009 121 2008 125 2007 126 2000 148 1990 207 1985 259

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 


Kategori:Ardanuç belde ve köyleri
Kategori:Tao-Klarceti