Akantaş, Murgul

Akantaş, Artvin ilinin Murgul ilçesine bağlı bir köydür.

 Tarihçe 
Eski adı Bucur'dur. 1876 tarihli Trabzon vilayeti salnamesinde de Bucur (بوجور) olarak kaydedilmiştir.Trabzon Vilayeti Salnamesi − 1869-1904, (Hazırlayan) Kudret Emiroğlu, Ankara, 1993-2009, 22 cilt; 8. cilt, s. 354, ISBN 975-7871-07-9. Gürcüce kaynaklarda Bucuri (ბუჯური) olarak geçer. Hobrgeti (ხობრგეთი), Zegani (ზეგანი), Triali (ტრიალი), Didvake (დიდვაკე), Kotola (კოტოლა), Zenbadeti (ზენბადეთი) gibi mevki adları, buranın eski bir Gürcü yerleşmesi olduğuna işaret etmektedir.2015 Yılı Tao-Klarceti Tarihi Eserleri Araştırma Gezisi Sonuçları (Gürcüce), Tiflis, 2016, s. 139, 183  ISBN 978-9941-9123-9-9 Bucur adı, Gürcü coğrafyasında kullanılan Buçuri'den (ბუჭური) değişime uğramış olabilir.

Bucur, Orta Çağ'da Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan Klarceti'deki Murgul vadisinde yer alır. Osmanılar Murgul vadisini ve köyü 16. yüzyılın ortalarında Gürcülerden ele geçirdi. Önceleri Erzurum eyaletine bağlı Livane sancağının bir köyüydü. Daha sonra Çıldır Eyaleti'ne bağlandı. 1828-1829 Osmanlı-Rus Savaşı'nda bu eyaletin bir kısmının Rusların eline geçmesinden bir süre sonra Bucur, Trabzon eyaletine (daha sonra vilayet) bağlandı. 1876 yılı Trabzon vilayeti salnamesine göre Lazistan sancağı içinde yer alıyordu. Bu sancağa bağlı Livana kazasının köylerinden biriydi. Köyün nüfusu 26 hane ve 89 kişi olarak tespit edilmiştir.Trabzon Vilayeti Salnamesi − 1869-1904, (Hazırlayan) Kudret Emiroğlu, Ankara, 1993-2009, 22 cilt; 8. cilt, s. 355, ISBN 975-7871-07-9.

Bucur, uzun bir süre Osmanlı egemenliğinde kaldıktan sona, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'nın sonucunda Rusların eline geçti. Rus idaresi de köyü  Bucur (Буджур) olarak kaydetmiştir. Rus idaresinde Artvin sancağının (okrug) Artvin kazasına (uçastok) bağlı olan köy, bu kaza içinde Zansuli nahiyesinin yedi köyünden biriydi. 1886 yılında yapılan tespite göre Bucur'un nüfusu, tamamı Gürcü olan 7 kişiden oluşuyordu.

Bucur, Birinci Dünya Savaşı sonlarında Rus egemenliğinin sona ermesinin ardından bir süre bağımsız Gürcistan'nın sınırları içinde kaldı. Kızıl Ordu'nun Gürcistan'ı işgali sırasında Ankara Hükümeti'nin verdiği ültimatom üzerine Gürcü hükûmeti Artvin bölgesinden çekilince Bucur fiilen Türkiye'ye katıldı. 16 Mart 1921'de, Sovyet Rusya ile Ankara Hükümeti arasında imzalanan Moskova Antlaşması'yla Türkiye'ye bırakıldı.Mustafa Kemal Atatürk, Nutuk, İstanbul, 1934, 3 cilt; 2. cilt, s. 41. Bir yıl sonra, 1922 yılında Artvin livasında yapılan tespite göre, Bucur'un nüfusu 16 hanede yaşayan 88 kişiden oluşuyordu. Bu tarihte de nüfusun tamamı Gürcü olarak kaydedilmiştir. Köyün adı "Bücür" olarak okunduğu için 1925 yılında değiştirilmedi.Muvahhid Zeki, Artvin Vilayeti Hakkında Malumat-ı Umumiye, İstanbul, 2010 (Birinci baskı: 1927), s. 144.] 1959 yılında ise, “yabancı kökten geldiği ve iltibasa yol açtığı” gerekçesiyle köyün adı Akantaş olarak değiştirildi. Bununla birlikte köyün eski adı resmî yayınlarda yeni adıyla birlikte "Akantaş (Bucur)" biçiminde uzun süre kullanılmıştır.1980 Genel Nüfus Sayımı, Ankara, 1981.

Akantaş'ta tek kemerli taş köprü, bugüne ulaşan tek tarihsel eserdir. Kokoleti Deresi üzerinde yer alan köprü, Akantaş ile Korucular köylerini birbirine bağlar.2015 Yılı Tao-Klarceti Tarihi Eserleri Araştırma Gezisi Sonuçları (Gürcüce), Tiflis, 2016, s. 139  ISBN 978-9941-9123-9-9

 Coğrafya 
Akantaş köyü, Murgul ilçe merkezine 6 km uzaklıktadır.

 Nüfus 

Rusların 1886 yılında ve Ankara Hükümeti'nin 1922 yılında yaptığı tespitlere göre köyün nüfusu Gürcülerden oluşuyordu. Akantaş köyünde bugün de kullanılan yer adlarının çoğunun Gürcüce olması da buranın bir Gürcü yerleşmesi olduğunu göstermektedir.2015 Yılı Tao-Klarceti Tarihi Eserleri Araştırma Gezisi Sonuçları (Gürcüce), Tiflis, 2016, s. 183  ISBN 978-9941-9123-9-9.

Yıllara göre köy nüfus verileri 2021 153 2020 153 2019 156 2018 380 2017 117 2016 111 2015 91 2014 288 2013 280 2012 168 2011 173 2010 155 2009 116 2008 124 2007 178 2000 286 1990 482

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 


Kategori:Murgul belde ve köyleri
Kategori:Tao-Klarceti