Çavdarlı, Şavşat

Çavdarlı, Artvin ilinin Şavşat ilçesine bağlı bir köydür.

Tarihçe
Çavdarlı köyünün eski adı Türkçe kaynaklarda Sorsel'dir. Nitekim 1835 tarihli nüfus defterinde ve Artvin vilayeti üzerine 1927 tarihli Osmanlıca bir kaynakta Sorsel (سورسەل) biçiminde kaydedilmiştir.Hasan Hüseyin Alemdar - Çıldır Eyaleti İmerhev Sancağı 2771 Numaralı Nüfus Defteri’nin Çevirisi ve Değerlendirmesi, Rize, 2020  Yüksek lisans tezi Bu yer adı Gürcüce kaynaklarda ise Sorseli (სორსელი), Tzortzeli (წორწელი) biçiminde geçer. Sorseli veya Sorsel, 1595 tarihli Osmanlı mufassal defterinde Ardahan-i Büzürg livasının Meşe nahiyesine bağlı Sorsi ile aynı kökten geliyor olabilir.

Sorseli, Orta Çağ'da Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan Şavşeti'de yer alır. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi 16. yüzyılın ortalarında Gürcülerden ele geçirmiştir. Köyde kalıntıları bulunan Sorseli Kulesi de bu dönemden kalmış olmalıdır. Nabeğlavi (ნაბეღლავი), Tzisvilhevi (წისვილხევი), Hizandari (ხიზანდარი), Verana (ვერანა), Gvirgvineteli (გვირგვინეთელი), Kokola (კოკოლა), Naslevi (ნასლევი) gibi mevki adları da buranın eski bir Gürcü yerleşimi olduğunu göstermektedir.{2015 Yılı Tao-Klarceti Tarihi Eserleri Araştırma Gezisi Sonuçları (Gürcüce), Tiflis, 2016, s. 55, 189 

Sorseli köyü, Osmanlı idaresinin askere alma ve vergi belirleme amacıyla sadece erkek nüfusunu belirlediği 1835 yılında Çıldır Eyaleti'ne bağla Şavşat (Satlel) sancağının köylerinden biriydi. Bu tarihte köyde 27 hanede 65 erkek bulunuyordu. Erkek sayısı kadar kadın eklenince, Sorsel köyünün toplam nüfusunun yaklaşık 130 kişiden oluştuğu ortaya çıkar.Hasan Hüseyin Alemdar - Çıldır Eyaleti İmerhev Sancağı 2771 Numaralı Nüfus Defteri’nin Çevirisi ve Değerlendirmesi, Rize, 2020, s. 49-51  Yüksek lisans tezi

Sorseli, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'nın ardından imzalanan Berlin Antlaşması uyarınca Osmanlı Devleti tarafından Rusya'ya bırakıldı. Rus idaresinde Sorseli, Artvin sancağının Şavşet-İmerhevi kazasında Anklia nahiyesine bağlı köylerden biriydi. Rus idaresinin Tsortsel (Цорцель) olarak kaydettiği yerleşimin nüfusu, 115'i erkek ve 96'sı kadın olmak üzere, 31 hanede yaşayan 211 kişiden oluşuyordu. Bu nüfusun tamamı "Türk" olarak kaydedilmiştir.

Sorsel köyü, Birinci Dünya Savaşı'nın sonlarında Rusların bölgeden çekilmesinin ardından Gürcistan'ın sınırları içinde kaldı. 7 Mayıs 1920 tarihinde imzalanan Moskova Antlaşması'yla Sovyet Rusya, Artvin sancağını Gürcistan'ın bir parçası olarak tanıdı. Ancak Kızıl Ordu'nun Gürcistan'ı işgali sırasında Sovyet Rusya ile Ankara Hükümeti arasında 16 Mart 1921 tarihinde imzalanan Moskova Antlaşması'yla Sorsel köyünü de kapsayan Artvin bölgesi Türkiye'ye bırakıldı.

Sorseli köyü, 1922 tarihinde Artvin livasında yapılan nüfus tespiti sırasında Şavşat kazasının merkez nahiyesinin köylerinden biriydi. "Sorsel" adıyla kaydedilmiş olan köyün nüfusu, 143'ü kadın ve 129'u erkek olmak üzere, 41 hanede yaşayan 272 kişiden oluşuyordu. Bu tespitte de köyün nüfusu "Türk" olarak kaydedilmişti. Sorseli veya Sorsel Türkçe olmadığı için köyün adı 1925 yılında Çavdarlı olarak değiştirilmiştir. 1940 genel nüfus sayımında Çamlıca, Çoruh vilayetine bağlı Şavşat kazasının merkez nahiyesinin 23 köyünden biriydi ve nüfusu 411 kişiden oluşuyordu.1940 Genel Nüfus Sayımı, Ankara, 1946, s. 169. 1965 genel nüfus sayımında Çavdarlı köyünün nüfusu 531 kişiye çıkmıştı ve bu nüfus içinde 207 kişi okuma yazma biliyordu.1965 Gelen Nüfus Sayımı, Ankara, 1968, s. 89.

 Coğrafya 
Köy; Artvin il merkezine 90, Şavşat ilçe merkezine 25 km uzaklıktadır.

 Nüfus 
Yıllara göre köy nüfus verileri 2021 99 2020 92 2019 88 2018 101 2017 75 2016 81 2015 76 2014 51 2013 82 2012 79 2011 80 2010 76 2009 87 2008 96 2007 99 2000 155 1990 271 1985 326

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 


Kategori:Şavşat belde ve köyleri
Kategori:Tao-Klarceti