Çayırdüzü, Çamlıhemşin

Çayırdüzü, Rize ilinin Çamlıhemşin ilçesine bağlı bir köydür.

Tarihçe

Çayırdüzü köyünün eski adı Ğvanti'dir. Bazı kaynaklarda Ğvandi (ღვანდი) olarak da geçen Ğvanti (ღვანტი), Türkçeye "Ğvant" şeklinde girmiştir. Nitekim 1876 tarihli Trabzon vilayeti salnamesi ile 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Ğvant (غوانت) olarak geçer.İrfan Aleksiva - İsmail Bucaklişi, Svacoxo - Laz Yer Adları Sözlüğü, İstanbul, 2009, s. 151, ISBN  978-605-89094-0-3Trabzon Vilayeti Salnamesi − 1869-1904, (Hazırlayan) Kudret Emiroğlu, Ankara, 1993-2009, 22 cilt; 8. cilt, s. 372, ISBN 9789157871117.Son Teşkilat-i Mülkiyede Köylerimizin Adları (Osmanlıca), İstanbul, 1928, s. 620.

Ğvanti köyünün bulunduğu Lazeti bölgesi, Antik Çağ'da Kolheti Krallığı'nın sınırları içinde bulunuyordu. Osmanlılar, Trabzon İmparatorluğu'nu 1461'de ortadan kaldırdıktan sonra, 1547 yılında bu bölgeyi de tamamen ele geçirmiştir.,,კოლხური (მეგრულ-ლაზური) ენა", (Hazırlayanlar) Rusudan Amirecibi-Mullen (editör), Nana Danelia, İnga Gundua,  Tiflis, 2006, s. 22.  ISBN 99940-61-43-7 1876 tarihli Trabzon Vilayeti salnamesindeki Osmanlıca yazılışı "Guvant" şeklinde okunmuş olan Ğvanti, Trabzon Vilayeti'nin Lazistan sancağının Atina kazasına bağlıydı. Nüfusu 33 hanede yaşayan 110 kişiden oluşuyordu. Ancak bu sayının sadece erkek nüfusundan ibaret olması ihtimali vardır. Köyde vergiye tabi hayvan varlığı olarak 112 koyun, 119 keçi, 48 inek ve 5 öküz kaydedilmiştir.Trabzon Vilayeti Salnamesi − 1869-1904, (Hazırlayan) Kudret Emiroğlu, Ankara, 1993-2009, 22 cilt; 8. cilt, s. 373, ISBN 9789157871117.

Kültür tarihçisi Nikolay Marr, 1910 yılında Lazistan bölgesine yaptığı araştırma gezisinde köyün adını "Ğuanti" (ღუანთი) şeklinde yazmıştır. Marr, Atina kazasında 69 köy bulunduğunu, bunlardan 64'ünde Lazca konuşulduğunu belirtmiştir. Ğvanti de Lazcanın konuşulduğu köylerden biriydi ve Fırtına Deresi'nin sağ tarafında, iç kesimde yer alıyordu. Marr, Ali Reis adlı bir kişiye dayanarak Ğvanti'den daha yukarıda Laz köyü bulunmadığını, sadece Vice köyünün olduğunu ve bu köyde de Hemşinlilerin yaşadığını yazmıştır.Nikolay Marr, Lazistan'a Yolculuk (Çeviri: Yulva Muhurcişi), İstanbul, 2016, s. 73, ISBN 9786055753634. Ğvanti köyü, Birinci Dünya Savaşı'nda Rusların eline geçmiştir. Gürcü dilbilimci İoseb Kipşidze, Rus idaresi sırasında, 1917 yılında Lazistan bölgesindeki araştırma gezisinde köyün adını Ğvanti (ღვანტი) şeklinde yazmıştır. Kipşidze'nin verdiği bilgiye göre bu sırada Ğvanti köyünde 88 hanede 443 kişi yaşıyordu.

Ğvanti köyü, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde, Rize vilayetinin Atina kazasının Ardeşen nahiyesinin köylerinden biriydi. 1935 genel nüfus sayımında "Guvant" adıyla, Rize ve Artvin vilayetlerinin birleştirilmesiyle kurulmuş olan Çoruh vilayeti içinde aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 469 kişiden oluşuyordu. Bu sırada Atina kazasının adı Pazar olarak değişmişti.1935 Genel Nüfus Sayımı, İstanbul, 1937, s. 149. Ğvanti veya Guvant Türkçe olmadığı için köyün adı 1959 yılında 7267 sayılı kanunla Çayırdüzü olarak değiştirilmiştir.Köylerimiz, (Yayımlayan) İçişleri Bakanlığı, Ankara, 1968, s. 661. 1965 genel nüfus sayımında Çayırdüzü köyünün nüfusu 862 kişiden oluşuyordu ve bu nüfus içinde 151 kişi okuma yazma biliyordu. Bu tarihte köy Çamlıhemşin ilçesinin merkez bucağına bağlıydı.1965 Genel Nüfus Sayımı, Ankara, 1968, s. 524. Şubat 2022 tarihinde yapılan halk oylamasıya eski Ğvanti köyü, Çayırdüzü, Didi ve Derecik şeklinde üç köye ayrılmıştır.

 Coğrafya 
Köy; Rize il merkezine 62 km, Çamlıhemşin ilçe merkezine 9 km uzaklıktadır.

 Nüfus 
Yıllara göre köy nüfus verileri 2020 748  2019 774 2018 936 2017 566 2016 591 2015 633 2014 693 2013 733 2012 693 2011 720 2010 819 2009 877 2008 923 2007 947 2000 1.001 1990 996 1985 1.039

Kaynakça 

 Dış bağlantılar 
 Çayırdüzü Köyü monografisi (Rize – Çamlıhemşin)


Kategori:Çamlıhemşin belde ve köyleri
Kategori:Kolhis
Kategori:Lazistan