Sugören, Hopa

Sugören, Artvin iline bağlı Hopa ilçesinin idari merkezi olan Hopa kasabasının bir mahallesidir.

 Tarihçe 

Sugören köyünün eski adı, Kis veya Kise'dir.Taner Artvinli, Artvin Yer Adları Sözlüğü, İstanbul, 2013, s. 161, ISBN 978-605-5708-85-6.Nikolay Marr, Lazistan'a Yolculuk (Çeviri: Yulva Muhurcişi), İstanbul, 2016, s. 78, ISBN 9786055753634. Osmanlı icmal defteride, Hicri 1129 (1716/1717) tarihinde Kise (كسە) şeklinde geçer. Bu defterde köyün ikinci adı olarak  "Poça" (پوچە) kaydedilmiştir.ორი ოსმალური დავთარი ბათუმის შესახებ / Two Ottoman Defters About Batumi, Yayına Hazırlayan Zaza Şaşikadze, Tiflis, 2024, s. 484, ISBN 978-9941-33-756-7 1876 tarihli Trabzon vilayeti salnamesinde ise, Kise (كیسە) şeklinde yazılmıştır.Trabzon Vilayeti Salnamesi − 1869-1904, (Hazırlayan) Kudret Emiroğlu, Ankara, 1993-2009, 22 cilt; 8. cilt, s. 364, ISBN 9789157871117. 1935 genel nüfus sayımında da köyün adı Kise'dir.

Kise köyünün bulunduğu Lazeti bölgesi, Antik Çağ'da Kolheti Krallığı'nın sınırları içinde bulunuyordu. Osmanlılar, Trabzon İmparatorluğu'nu 1461'de ortadan kaldırdıktan sonra, 1547 yılında, bugünkü Batum kenti ve çevresi hariç, bu bölgeyi de tamamen ele geçirmiştir.,,კოლხური (მეგრულ-ლაზური) ენა", (Hazırlayanlar) Rusudan Amirecibi-Mullen (editör), Nana Danelia, İnga Gundua,  Tiflis, 2006, s. 22.  ISBN 99940-61-43-7ორი ოსმალური დავთარი ბათუმის შესახებ / Two Ottoman Defters About Batumi, Yayına Hazırlayan Zaza Şaşikadze, Tiflis, 2024, s. 10, ISBN 978-9941-33-756-7

Hopa, Osmanlı döneminde Lazistan olarak adlandırılan bölgede bulunuyordu. Osmanlı idaresinin 1583 yılında gerçekleştirdiği tahrirde Buçe, Peroniti ve Pançoli adlı yerleşmeler, mahalle statüsüyle Kise köyüne bağlıydı. 17. yüzyılın sonlarında (1681/1682) ise, Kise köyü Pançoli'yle birlikte bir mahalle olarak kaydedilmiştir. Bu iki yerleşmenin nüfusu 1583 yılında 333 haneden oluşuyordu.

Kise, 1876 tarihli Trabzon vilayeti salnamesinde Trabzon vilayetine bağlı Lazistan sancağının Hopa kazasının bir köyüydü. Nüfusu 127 hanede yaşayan 280 kişiden oluşuyordu. Bu tarihte Osmanlı idaresi sadece erkek nüfusu tespit ediyordu. Bundan dolayı köyün toplam nüfusunu bulmak için erkek sayısı kadar kadın eklemek gerekir. Bunun sonucunda Kise'de yaklaşık 560 kişinin yaşadığı ortaya çıkar. Hane başına yaklaşık 4,4 kişinin düşmesi, ailelerin kalabalık olmadığını göstermektedir. Tarımla geçinen köydeki hayvan varlığı 40 keçi/koyun, 300 inek ve 3 öküz olarak tespit edilmiştir.Trabzon Vilayeti Salnamesi − 1869-1904, (Hazırlayan) Kudret Emiroğlu, Ankara, 1993-2009, 22 cilt; 8. cilt, s. 365, ISBN 9789157871117.

Nikolay Marr, 1910 yılında Lazistan'da gerçekleştirdiği araştırma gezisi notlarında "Kis" şeklinde not ettiği köyü, Hopa kasabasının batısındaki köyler arasında saymıştır. Kise köyü, Birinci Dünya Savaşı yıllarında Rus idaresi sınırları içinde kalmıştır. Marr'dan yedi yıl sonra, 1917 yılında Lazistan bölgesinde araştırma gezisi yapan Gürcü dilbilimci İoseb Kipşidze, köyün adını Gürcüce "Kisa" (კისა) şeklinde not etmiş, 32 hanede 138 kişinin yaşadığını yazmıştır.

Kise 1935 yılında, Artvin vilayetinin yerini alan Çoruh vilayetinin Hopa kazasının merkez nahiyesine bağlıydı. Köyün nüfusu 1.204 kişiden oluşuyordu. Kise adı, "yabancı kökten geldiği" gerekçesiyle 1959 yılında 7267 sayılı kanunla Sugören olarak değiştirilmiştir. Bununla birlikte Kise adı köyün yeni adıyla birlikte bir süre daha resmi kayıtlarda "Sugören (Kise)" biçiminde kullanılmıştır.

Sugören köyü 2018 yılında bir mahalle olarak Hopa kasabasına bağlanmıştır. Mahallede tarihi Kise Köprüsü bulunmaktadır.

 Coğrafya 
Sugören köyü, Artvin il merkezine 70 km, Hopa ilçe merkezine  1 km uzaklıktadır. Köydeki Pabilat ve Zennat mahalle adları Lazcadır.

 Nüfus 

Yıllara göre köy nüfus verileri 2019 1.129 2018 989 2017 1.088 2016 1.123 2015 1.158 2014 1.208 2013 1.127 2012 1.290 2011 1.308 2010 1.293 2009 1.313 2008 1.312 2007 1.412 2000 1.651 1990 1.471 1985 1.525

Kaynakça

Kategori:Hopa belde ve köyleri
Kategori:Kolhis
Kategori:Lazistan