Başköy, Pazar

Başköy, Rize ilinin Pazar ilçesine bağlı bir köydür.

 Tarihçe 

Başköy'ün eski adı Petre Nikola'dır.Nikolay Marr, Lazistan'a Yolculuk (Çeviri: Yulva Muhurcişi), İstanbul, 2016, s. 71, ISBN 9786055753634. Petre Nikola'nın (პეტრე ნიკოლა) Lazca "Peder Nikola" anlamı taşıdığı tahmin edilmektedir. Bu yer adı 1928 tarihli Osmanlıca köy istesinde Baş Köy (باش كوی) olarak geçer.Son Teşkilat-i Mülkiyede Köylerimizin Adları (Osmanlıca), İstanbul, 1928, s. 619. Ancak Başköy adı Başköy adı, Osmanlı Devleti'nde geç dönemde ortaya çıkmış ve yüksek noktada bulunan yerleşim yerlerine verilmişti.Klarceti (კლარჯეთი), Mamia Pağava, Meri Tsintsadze, Maia Baramidze, Malhaz Çoharadze, Tina Şioşvili, Şota Mamuladze, Ramaz Halvaşi, Nugzar Mgeladze, Zaza Şaşikadze, Cemal Karalidze, Batum, 2016, s. 194  ISBN 978-9941-0-8969-5

Petre Nikola köyünün bulunduğu Lazeti bölgesi, Antik Çağ'da Kolheti Krallığı'nın sınırları içinde bulunuyordu. Osmanlılar, Trabzon İmparatorluğu'nu 1461'de ortadan kaldırdıktan sonra, 1547 yılında bu bölgeyi de tamamen ele geçirmiştir.,,კოლხური (მეგრულ-ლაზური) ენა", (Hazırlayanlar) Rusudan Amirecibi-Mullen (editör), Nana Danelia, İnga Gundua,  Tiflis, 2006, s. 22.  ISBN 99940-61-43-7

Petre Nikola veya Başköy, Birinci Dünya Savaşı'nda Rusların eline geçti. Rus idaresi sırasında, 1917 yılında Lazistan bölgesine araştırma gezisi yapmış olan Gürcü dilbilimci İoseb Kipşidze, köyü adını Gürcü alfabesiyle Başköy (ბაშქოი), Rus alfabesiyle Baş-Köy (Баш-Кёв) şeklinde yazmıştır. Bu tarihte köyde 78 hanede 689 kişi yaşıyordu.  Nikolay Marr 1910 yılında Atina kazasında 69 köy bulunduğunu ve bu köylerden 64'ünde Lazca konuşulduğunu yazmış, Başköy'ü (Petre Nikola) de Lazcanın konuşulduğu yerleşim yerleri arasında saymıştır.

Başköy, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Rize vilayetinin Atina kazasının merkez nahiyesine bağlıydı. 1935 genel nüfus sayımında Başköy, Artvin ve Rize vilayetlerinin birleştirilmesi sonucunda kurulmuş olan Çoruh vilayetinde aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 761 kişiden oluşuyordu. Ancak Atina kazasının adı Pazar olarak değişmişti. 1965 genel nüfus sayımında Başköy'de 820 kişi yaşıyor ve bu nüfus içinde 162 kişi okuma yazma biliyordu.

 Coğrafya 
Köy; Rize il merkezine 50 km, Pazar ilçe merkezine 13 km uzaklıktadır. Pazar'ın Hemşin sınırındaki son köyüdür. Güneyinde Levent Köyü (Çoço), güneybatısında Yaltkaya Köyü (Homno), doğusunda Ortayol Köyü (Meleskur), kuzeydoğusunda Şentepe köyü(Hulivat), kuzeyinde Suçatı Köyü (Apso), kuzeybatısında Derinsu köyü (Zanat) ve batısında Sefalı Köyü (Venekdere) bulunmaktadır. Bölgenin en büyük akarsularından olan Hemşin Deresi köyün ortasından geçmektedir. Köyde Tutoğlu Mevki Mahallesi bulunmaktadır.

 Nüfus 
Yıllara göre köy nüfus verileri 2020 259  2019 254 2018 245 2017 242 2016 238 2015 234 2014 258 2013 239 2012 234 2011 240 2010 258 2009 257 2008 254 2007 253 2000 381 1990 641 1985 815 1935 761 1905 673

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 
 Başkoyluler.com

Kategori:Pazar belde ve köyleri
Kategori:Kolhis
Kategori:Lazistan