Yokuşlu, Yusufeli

Yokuşlu, Artvin ilinin Yusufeli ilçesine bağlı bir köydür.

Tarihçe

Yokuşlu köyünün eski adı Nihahi'dir. Gürcüce bir yer adı olan Nihahi (ნიხახი), Türkçeye "Nihah" olarak girmiştir. Nitekim İbn Bibi'nin 1281 tarihli eserinde köyün adı Nihah (نخاخ) şeklinde yazılmıştır.İbn-i Bibi, El-Evâmirü'l-Alâiyye fi'l-umûri'l-Alâiyye (Tıpkıbasım), Ankara, 1956, s. 483. 1574 tarihli Osmanlı mufassal defteri ile 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde de Nihah (نخاح) olarak geçer.Mirian Maharadze ve Zaza Şaşikadze, Yusufeli İlçesi (იუსუფელის რაიონი), Tiflis, 2022, s. 349. ISBN 978-9941-33-351-4Son Teşkilat-i Mülkiyede Köylerimizin Adları (Osmanlıca), İstanbul, 1928, s. 83. Bugünkü Tortum kasabasının eski adı da Nihahi'dir ve bu iki yerleşim eski kaynaklarda sıklıkla birbirine karıştırılmıştır.

Nihahi köyü, Orta Çağ'da Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan Tao'da yer alır. Osmanlılar bu bölgeyi ve köyü 16. yüzyılın ortalarında Gürcülerden ele geçirmiştir. Nitekim İbn Bibi 1281 tarihli eserinde Hah (خاخ), Nihah (نخاخ) ve çevresinden "Gürcü ülkesi" olarak söz etmiştir. Köyde bulunan Nihahi Kalesi ve yıkılmış olan Nihahi Kilisesi de bu dönemden kalmıştır.

Nihahi köyü, 1574 tarihli ve Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan adlı Osmanlı tahrir defterine göre Pertekrek nahiyesinin köylerinden biriydi. Köyde 65 hane yaşıyor ve bu nüfusun tamamı Hristiyanlardan oluşuyordu. 1835 yılında ise köy Kiskim sancağına bağlıydı. Nüfusu 27 haneden oluşuyordu. Vergi ve askere alma amacıyla sadece erkek nüfusunun tespit edildiği bu tarihte 17 hanede 38 Müslüman erkek ve 10 hanede 24 Hristiyan erkek yaşıyordu. Erkek sayısı kadar kadın eklenirse, Nihahi köyünün toplam nüfusunun 124 kişiden oluştuğu ortaya çıkar.

Nihahi, 1928 tarihli köy listesinde Artvin vilayetinin Yusufeli kazasının merkez nahiyesine bağlı bir köydü. 1935 nüfusu sayımında Erzurum vilayeti içinde aynı idari konuma sahipti ve "Nihah" olarak yazılmış olan köyde 148 kişi yaşıyordu. Zaman içinde Türkçe Nihah, Nihak, Nikah olarak da yazılmış olan Nihahi "yabancı kökten geldiği" için köyün adı 1959 yılında 7267 sayılı kanunla Yokuşlu olarak değiştirilmiştir. 1965 genel nüfus sayımında Yokuşlu köyünde 282 kişi yaşıyor ve bu nüfus içinde 81 kişi okuma yazma biliyordu.1965 Genel Nüfus Sayımı, Ankara, 1968, s. 90.

Nihahi'de iki önemli tarihsel yapının varlığı bilinmektedir. Bunlardan biri olan Çoruh Nehri kıyısındaki Nihahi Kalesi büyük ölçüde bugüne ulaşmıştır. Diğer tarihsel yapı olan Nihahi Kilisesi ise, 2014 yılında yol çalışması gerekçesiyle yıkılmış, kalan tek duvarı da 2016 yılından önce ortadan kaldırılmıştır.2016 Yılı Tao-Klarceti Tarihi Eserleri Araştırma Gezisi Sonuçları (ტაო-კლარჯეთის ძეგლების 2016 წლის საკვლევი ექსპედიციების ანგარიშები), Tiflis, 2017, s. 88  ISBN 978-9941-9470-8-7Tao-Klarceti: Tarihsel ve Kültürel Anıtlar (ტაო-კლარჯეთი: ისტორიისა და კულტურის ძეგლები), (Editör) Buba Kudava, (Yazarlar) Nestan Bagauri, Zurab Batiaşvili, İrma Beridze, Buba Kudava, Nikoloz Jğenti, Goça Saitidze, Natia Hizanişvili, Tiflis, 2018, s. 88, 262, ISBN 978-9941-478-17-8.

Coğrafya
Köy; Artvin il merkezine 137 km, Yusufeli ilçe merkezine 32 km uzaklıktadır.

 Nüfus 
Yıllara göre köy nüfus verileri 2021 126 2020 118 2019 101 2018 112 2017 107 2016 99 2015 115 2014 128 2013 129 2012 133 2011 143 2010 132 2009 137 2008 152 2007 163 1990 234 1985 241 1980 263 1975 281 1970 316 1965 282 1960 276 1955 227 1950 216 1940 186

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 


Kategori:Yusufeli belde ve köyleri
Kategori:Tao-Klarceti