Dernek, Pazar

Dernek, Rize ilinin Pazar ilçesine bağlı bir köydür.

 Tarihçe 

Dernek köyünün eski adı Kostanivati'dir.İrfan Aleksiva - İsmail Bucaklişi, Svacoxo - Laz Yer Adları Sözlüğü, İstanbul, 2009,  s. 108, ISBN  978-605-89094-0-3 Gürcü dilbilimce İoseb Kipşidze de 1917 yılında Kostanivati (კოსტანივათი) şeklinde yazmıştır. Lazca bir yer adı olan Kostanivati'nin kişi adı Kostani'den (კოსტანი) türediği ve "Kostani'nin yurdu" anlamına geldiği tahmin edilmektedir. Bu yer adı Türkçeye Kostanivat olarak girmiştir. Nitekim 1876 Trabzon vilayeti salnamesi ile 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Kostanivat (قوسطانیوات) olarak geçer.Trabzon Vilayeti Salnamesi − 1869-1904, (Hazırlayan) Kudret Emiroğlu, Ankara, 1993-2009, 22 cilt; 8. cilt, s. 372, ISBN 9789157871117.Son Teşkilat-i Mülkiyede Köylerimizin Adları (Osmanlıca), İstanbul, 1928, s. 619.

Kostanivati köyünün bulunduğu Lazeti bölgesi, Antik Çağ'da Kolheti Krallığı'nın sınırları içinde bulunuyordu. Osmanlılar, Trabzon İmparatorluğu'nu 1461'de ortadan kaldırdıktan sonra, 1547 yılında bu bölgeyi de tamamen ele geçirmiştir.,,კოლხური (მეგრულ-ლაზური) ენა", (Hazırlayanlar) Rusudan Amirecibi-Mullen (editör), Nana Danelia, İnga Gundua,  Tiflis, 2006, s. 22.  ISBN 99940-61-43-7 Bu yerleşim, 1876 tarihli Trabzon Vilayeti salnamesine göre, Trabzon Vilayeti'nin Lazistan sancağının Atina kazasına bağlıydı. Nüfusu 30 hanede yaşayan 115 kişiden oluşuyordu. Ancak bu sayının sadece erkek nüfusundan ibaret olması ihtimali de vardır. Köyde vergiye tabi hayvan varlığı olarak 197 koyun, 95 keçi, 60 inek, 8 öküz ve 15 at kaydedilmiştir.Trabzon Vilayeti Salnamesi − 1869-1904, (Hazırlayan) Kudret Emiroğlu, Ankara, 1993-2009, 22 cilt; 8. cilt, s. 373, ISBN 9789157871117.

Nikolay Marr, 1910 yılında Lazistan bölgesine yaptığı araştırma gezisinde köyün adını "Kostanevi" şeklinde yazmıştır. Marr, Atina kazasında 69 köy bulunduğunu, bunlardan 64'ünde Lazca konuşulduğunu yazmıştır. Zağnati de Lazcanın konuşulduğu köylerden biriydi.Nikolay Marr, Lazistan'a Yolculuk (Çeviri: Yulva Muhurcişi), İstanbul, 2016, s. 72, ISBN 9786055753634. Kostanivati köyü, Birinci Dünya Savaşı'nda Rusların eline geçmiştir. Rus idaresi sırasında, 1917 yılında Lazistan bölgesinde araştırma gezisi yapmış olan Gürcü dilbilimci İoseb Kipşidze, köyün adını Rusça Kostanevat (Костаневат) şeklinde yazmıştır. Bu tarihte köydeki 47 hanede 197 kişi yaşıyordu.

Kostanivati köyü, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Rize vilayetinin Atina kazasının merkez nahiyesine bağlıydı. 1935 genel nüfus sayımında Artvin ve Rize vilayetlerinin birleştirilmesiyle kurulmuş olan Çoruh vilayetinde aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 341 kişiden oluşuyordu.1935 Genel Nüfus Sayımı, İstanbul, 1937, s. 249. Kostanivati veya Kostanivat Türkçe olmadığı için köyün adı 1959 yılında 7267 sayılı kanunla Dernek olarak değiştirilmiştir. 1965 genel nüfus sayımında Dernek köyünün nüfusu 624 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde 252 kişi okuma yazma biliyordu.

 Coğrafya 
Köy; Rize il merkezine 44 km, Pazar ilçe merkezine 7 km uzaklıktadır.

 Nüfus 
Yıllara göre köy nüfus verileri 2020 671  2019 676 2018 725 2017 579 2016 523 2015 655 2014 584 2013 795 2012 555 2011 576 2010 587 2009 618 2008 611 2007 629 2000 563 1990 971 1985 986

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 


Kategori:Pazar belde ve köyleri
Kategori:Kolhis
Kategori:Lazistan