Akmescit, Pazar

Akmescit, Rize ilinin Pazar ilçesine bağlı bir köydür.

 Tarihçe 

Akmescit köyünün eski adı Cacivati (ჯაჯივათი) olarak bilinir. Bu yer adı, Lazca çaylak anlamındaki "mcaci" (მჯაჯი) kelimesinden türemiş Mcacivati'den (მჯაჯივათი) değişime uğramış olabilir. Nitekim Nikolay Marr 1910 yılında köyün adını "Mcacivat" şeklinde yazmıştır.Nikolay Marr, Lazistan'a Yolculuk (Çeviri: Yulva Muhurcişi), İstanbul, 2016, s. 70, ISBN 9786055753634. Cacivati Türkçeye Cacivat biçiminde girmiştir. Nitekim 1876 tarihli Trabzon vilayeti salnamesi ile 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Cacivat (جاجیوات) olarak geçer.Trabzon Vilayeti Salnamesi − 1869-1904, (Hazırlayan) Kudret Emiroğlu, Ankara, 1993-2009, 22 cilt; 8. cilt, s. 370, ISBN 9789157871117.Son Teşkilat-i Mülkiyede Köylerimizin Adları (Osmanlıca), İstanbul, 1928, s. 619.

Cacivati köyünün bulunduğu Lazeti bölgesi, antik çağda Kolheti Krallığı'nın bir parçasıydı. Osmanlılar bu bölgeyi, 1461 yılında Trabzon İmparatorluğu'nu ortadan kaldırdıktan sonra ele geçirmiştir. Bu yerleşim, 1876 tarihli Trabzon vilayeti salnamesine göre, Trabzon vilayetinin Lazistan sancağına bağlı Atina kazasının bir köyüydü. Nüfusu 24 hanede yaşayan 95 kişiden oluşuyordu. Söz konusu sayının sadece erkek nüfusu olması ihtimali bulunmaktadır. Köyde vergiye tabi hayvan varlığı olarak 40 inek ve 10 öküz kaydedilmiştir.Trabzon Vilayeti Salnamesi − 1869-1904, (Hazırlayan) Kudret Emiroğlu, Ankara, 1993-2009, 22 cilt; 8. cilt, s. 371, ISBN 9789157871117.

Cacivati köyü Birinci Dünya Savaşı sırasında Rus idaresi sınırları içinde kalmıştır. Gürcü dilbilimci İoseb Kipşidze, 1917 yılında Lazistan bölgesine yaptığı araştırma gezisinde Çaçivati (ჭაჭივათი) şeklinde not ettiği köyde 43 hanede 246 kişinin yaşadığını yazmıştır. Nikolay Marr ise, 1910 yılında Atina kazasında 69 köy bulunduğunu ve bu köylerden 64'ünde Lazca konuşulduğunu yazmış, Mcacivati köyünü de Lazcanın konuşulduğu yerleşimler arasında saymıştır.Nikolay Marr, Lazistan'a Yolculuk (Çeviri: Yulva Muhurcişi), İstanbul, 2016, s. 69-70, ISBN 9786055753634.

Cacivati köyü, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde, Rize vilayetinin Atina kazasının merkez nahiyesine bağlıydı. 1935 genel nüfus sayımında, Artvin ve Rize vilayetlerinin birleştirilmesiyle kurulmuş olan Çoruh vilayetinin Pazar kazasının merkez nahiyesinin bir köyüydü ve nüfusu 318 kişiden oluşuyordu.1935 Genel Nüfus Sayımı, İstanbul, 1937, s. 354. Cacivati veya Cacivat Türkçe olmadığı için köyün adı 1959 yılında 7267 sayılı kanunla Akmescit olarak değiştirilmiştir.  1965 genel nüfus sayımında Akmescit köyünün nüfusu 558 kişiden oluşuyordu ve bu nüfus içinde 159 kişi okuma yazma biliyordu.

Köyde bulunan cami 2023 yılında tadilata alınmış, 2024 yılında açılmasından 1 gün sonra yıldırım düşmesiyle büyük ölçüde yanmıştır.

 Coğrafya 
Akmescit köyü, Rize iline 39 km, Pazar ilçesine 4 km uzaklıktadır.

 Nüfus 
Yıllara göre köy nüfus verileri 2020 255  2019 255 2018 310 2017 212 2016 228 2015 219 2014 203 2013 285 2012 252 2011 270 2010 264 2009 267 2008 279 2007 286 2000 407 1990 534 1985 609

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 


Kategori:Pazar belde ve köyleri
Kategori:Lazistan
Kategori:Kolhis