Kızılcık, Ardanuç

Kızılcık, Artvin ilinin Ardanuç ilçesine bağlı bir köydür.

Tarihçe

Kızılcık köyünün eski adı Unishevi'dir. Gürcüce bir yer adı olan Unishevi (უნისხევი), tek anlamına gelen "uni" (უნი) ile dere anlamına gelen "hevi" (ხევი) kelimelerinden oluşur."ლექსიკონი ბიოლოგიური და სამედიცინო ტერმინები და ცნებები" (Biyoloji ve Tıp Terimleri ile Kavramları Sözlüğü), Tiflis, 2011   ISBN: 978-9941-10-427-5"ხევი" - A Comprehensive Georgian-English Dictionary, Londra, 2006, 2 cilt  ISBN 0-9535878-3-5 Türkçeye Unushev (اونوسخاو) biçiminde girmiştir. Eskiden ayrı bir köy olan Tsiha, günümüzde Kızılcık köyünün bir mahallesidir.

Unishevi'nin yer aldığı Klarceti, Orta Çağ'da Gürcistan'ın güneybatı topraklarını oluşturan bölgelerden biriydi. Osmanlılar bu yerleşmeyi 16. yüzyılın ortasında Gürcülerden ele geçirmiştir.

Unisehvi, 1574 tarihli Osmanlı tahrir defterine göre Ardanuç livasının Ardanuç nahiyesine bağlı bir köydü. Nüfusu 21'i Hristiyan ve 4'ü Müslüman olmak üzere, 25 haneden oluşuyordu. 1595 tarihli tahrire göre ise, 10'u Hristiyan ve 3'ü Müslüman olmak üzere, köyün hane sayısı 13'e düşmüştü. Bu tespitten 12 hanenin göç ettiği anlaşılmaktadır.Klarceti (კლარჯეთი), Mamia Pağava, Meri Tsintsadze, Maia Baramidze, Malhaz Çoharadze, Tina Şioşvili, Şota Mamuladze, Ramaz Halvaşi, Nugzar Mgeladze, Zaza Şaşikidze, Cemal Karalidze, Batum, 2016, s. 34  ISBN 978-9941-0-8969-5

Unishevi, 1835 tarihli Osmanlı nüfus tespitinde Çıldır Eyaleti'ne bağlı Ardanuç livasının köylerinden biriydi. Bu tarihte köyde 88 hane ve 193 erkek kaydedilmişti. Osmanlı idaresi sadece erkek nüfus tespit ettiği için köyün toplam nüfusunu bulmak için bir o kadar da kadın nüfusu eklemek gerekir. Bunun sonucunda köyün toplam nüfusunun 386 kişiden oluştuğu ortaya çıkar.Faruk Taşkın - Ali İrfan Kaya, Ardanuç Nüfus Defterleri (1835), Ankara, 2018, s. 107-113, ISBN 978-605-288-814-8 Ancak bu kaynakta köyün adı "Unho" şeklinde okunmuştur.

Unishevi, uzun süre Osmanlı egemenliğinde kaldıktan sonra, 93 Harbi'nde Rusların eline geçti. Rus idaresinde Unishevi hem köyün hem de yedi köyü kapsayan bir nahiyenin adıydı. Bu sırada Unishevi köyü Artvin Okrugu'nun Ardanuç kazasının (uçastok) Unishevi nahiyesine (сельское общество: kırsal topluluk) bağlıydı. Rus idaresinin Unushev (Унусхев) olarak kaydettiği köyde, 1886 yılında 329 kişi yaşıyordu. Unishevi köyünün dışında Vartelia, Mukeri, Tsihia, Hevati, Harauli ve Hemogreti adlı köylerden oluşan Unishevi nahiyesinin nüfusu ise, 1.289 kişiden oluşuyordu. Hem köyün hem de nahiyenin nüfusunun tamamı "Türk" olarak kaydedilmişti. Bununla birlikte köyde Sha (სხა), Çançahi (ჭანჭახი), Kuzikana (კუზიყანა), Çartoli (ჩართოლი) gibi Gürcüce yer adları günümüzde de kullanılmaktadır.2015 Yılı Tao-Klarceti Tarihi Eserleri Araştırma Gezisi Sonuçları (Gürcüce), Tiflis, 2016, s. 190 , ISBN 978-9941-9123-9-9

Birinci Dünya Savaşı'nın sona ermesinden sonra Unishevi bir süre Gürcistan'ın sınırları içinde kaldı. Kızıl Ordu'nun Gürcistan'ı işgali sürerken Sovyet Rusya ile Ankara Hükümeti arasında 1921'de imzalanan Moskova Antlaşması'yla köy Türkiye'ye bırakıldı.Mustafa Kemal Atatürk, Nutuk, İstanbul, 1934, 2. cilt, s. 41. Unishevi'nin adı 1925 yılında Kızılcık olarak değiştirildi. Bununla birlikte köyün eski adı yeni adıyla birlikte "Kızılcık (Unushev)" biçiminde resmi kayıtlarda uzun süre kullanılmıştır.

 Coğrafya 
Kızılcık köyü, Artvin il merkezine 47 km, Ardanuç ilçe merkezine 5 km uzaklıktadır.

 Nüfus 
Yıllara göre köy nüfus verileri 2021  231 2020  237 2019  248 2018  231 2017  254 2016  241 2015  220 2014  254 2013  220 2012  210 2011  200 2010  211 2009  164 2008  145 2007  135 2000 342 1990 413 1985 600

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 


Kategori:Ardanuç belde ve köyleri
Kategori:Tao-Klarceti