Çıralar, Ardanuç

Çıralar, Artvin ilinin Ardanuç ilçesine bağlı bir köydür.

Tarihçe

Çıralar köyünün eski adı Çara veya Cara'dır. Çara (ჭარა) veya Cara (ჯარა), Osmanlı cebe defterinde (1694-1732) "Çara" (چارە) ve 1835 Osmanlı nüfus defterinde Cara (جارە) şeklinde yazılmıştır.Faruk Taşkın - Ali İrfan Kaya, Ardanuç Nüfus Defterleri (1835), Ankara, 2018, s. 224, ISBN 978-605-288-814-8 Gürcü dilinde "çari" veya "çaro" (ჭარი veya ჭარო) sulak düzlük, "cara" (ჯარა) ise çıkrık, kara kovan ve ahşap üzüm teknesi anlamına gelir."ჭარო" - A Comprehensive Georgian-English Dictionary / დიდი ქართულ-ინგლისური ლექსიკონი, Londra, 2006, 2 cilt

Çara veya Cara köyü, Orta Çağ'da Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan Klarceti'de yer alır. Nitekim Osmanlılar köyün bulunduğu yeri, 1551 yılında Gürcülerden ele geçirdi. Ardından Ardanuç adıyla bir liva oluştuldu ve Cara, bu livanın Ardanuç nahiyesine bağlandı.

Çara veya Cara köyü, 1574 tarihli Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan adlı Osmanlı tahrir defterine göre Ardanuç livasına bağlı Ardanuç nahiyesinin köylerinden biriydi. Küçük bir yerleşimden ve nüfusu 6 Hristiyan haneden oluşuyordu. Defter-i Mufassal-i Liva-i Ardanuç adlı 1595 tarihli Osmanlı tahrir defterine göre de köy 6 haneden oluşuyordu ve bu tarihte de Müslüman olmuş hane bulunmuyordu.Klarceti (კლარჯეთი), Mamia Pağava, Meri Tsintsadze, Maia Baramidze, Malhaz Çoharadze, Tina Şioşvili, Şota Mamuladze, Ramaz Halvaşi, Nugzar Mgeladze, Zaza Şaşikadze, Cemal Karalidze, Batum, 2016, s. 35.  ISBN 978-9941-0-8969-5

Çara veya Cara köyü, Çıldır Eyaleti'nin 1694-1732 dönemini kapsayan Osmanlı cebe defterinde "Çara" (چارە) şeklinde geçer. Hicri 1135 (1722/1723) tarihinde Ardanuç livasının Ardanuç nahiyesine bağlı olan köyün hasılası 4.500 akçe idi.

Çara veya Cara, 1835 tarihli Osmanlı nüfus defterine göre Çıldır Eyaleti'nin Ardanuç livasına bağlı köylerden biriydi. Askere alma ve vergi toplama amacıyla yapılan bu tarihteki nüfus tespitinde köyde 16 hanede 41 erkek yaşıyordu. Erkek sayısı kadar kadın eklenince, köyün nüfusunun yaklaşık  82 kişiden oluştuğu ortaya çıkar.Klarceti (კლარჯეთი), Mamia Pağava, Meri Tsintsadze, Maia Baramidze, Malhaz Çoharadze, Tina Şioşvili, Şota Mamuladze, Ramaz Halvaşi, Nugzar Mgeladze, Zaza Şaşikadze, Cemal Karalidze, Batum, 2016, s. 38.  ISBN 978-9941-0-8969-5

Çara veya Cara köyü, uzun süre Osmanlı egemenliğinde kaldıktan sona, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı’nın ardından imzalanan Berlin Antlaşması uyarınca, savaş tazminatının bir parçası olarak Osmanlı Devleti tarafından Rusya'ya bırakıldı. Rus idaresinin 1886 tarihli nüfus sayımında Çara (Чара) şeklinde kaydettiği köy, Artvin sancağının Ardanuç kazasına bağlı Tanzot nahiyesinin dört köyünden biriydi. Köydeki 16 hanede, 45'i erkek ve 49'u kadın olmak üzere, 94 kişi yaşıyordu. Nüfusun tamamı Türk olarak kaydedilmiştir.

Çara veya Cara köyü, Rus hakimiyetinin sona ermesinin ardından bir süre bağımsız Gürcistan'ın sınırları içinde kaldı. 1921 yılında, Sovyet Rusya'nın Gürcistan'ı işgali sırasında, Ankara Hükümeti'nin verdiği ültimatom üzerine Gürcistan hükûmeti Artvin ve Ardahan bölgelerinden çekildi. 16 Mart 1921'de, Sovyet Rusya ile Ankara Hükümeti arasında imzalanan Moskova Antlaşması'yla da köy Türkiye'ye bırakıldı.Mustafa Kemal Atatürk, Nutuk, İstanbul, 1969, 3 Cilt, 2. cilt s. 489.

Çara veya Cara köyü, 1922 yılında Artvin livasında yapılan nüfus tespitinde, bu livaya bağlı Ardanuç nahiyesinin köylerinden biriydi. Köyün nüfusu 5 hanede yaşayan 21 kişiden oluşuyordu. Bu sayımda da köy halkı Türk olarak kaydedilmiştir.Nurşen Gök, “Artvin Livası'nın Anavatan'a Katılışı Sırasındaki Durumuna İlişkin Belgeler”, Ankara Üniversitesi Türk İnkılâp Tarihi Enstitüsü Atatürk Yolu Dergisi, Sayı: 41, Mayıs 2008, s. 89-104. Cara Türkçe olmadığı için köyün adı 1925 yılında Çıralar olarak değiştirilmiştir.Muvahhid Zeki, Artvin Vilayeti Hakkında Malumat-ı Umumiye, 1927, s. 115. Çıralar köyü, 1940 genel nüfus sayımında Çoruh vilayetinde Artvin kazasına bağlı Ardanuç nahiyesinin köylerinden biriydi ve nüfusu 54 kişiden oluşuyordu.  1965 genel nüfus sayımında Ardanuç ilçesinin merkez bucağına bağlı olan köyde 87 kişi yaşıyor ve bu nüfus içinde 33 kişi okuma yazma biliyordu.

 Coğrafya 
Çıralar köyü, Artvin il merkezine 52 km, Ardanuç ilçe merkezine 10 km uzaklıktadır.

 Nüfus 
Yıllara göre köy nüfus verileri 2021  36 2020  37 2019  47 2018  65 2017  33 2016  38 2015  15 2014  17 2013  14 2012  17 2011  16 2010  12 2009  17 2008  14 2007  19 2000 20 1990 35 1985 52

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 


Kategori:Ardanuç belde ve köyleri
Kategori:Tao-Klarceti