Esenkıyı, Hopa

Esenkıyı, Artvin ilinin Hopa ilçesine bağlı bir köydür.

 Tarihçe 
Köyün bilinen eski adı Azlağa'dır.Tao-Klarceti - Tarihsel ve Kültürel Anıtlar Kataloğu (Gürcüce), (Editör) Buba Kudava, (Yazarlar) Nestan Bagauri, Zurab Batiaşvili, İrma Beridze, Buba Kudava, Nikoloz Jğenti, Goça Saitidze, Natia Hizanişvili, 2018, Tiflis, s. 176, ISBN 9789941478178. Türkçe kaynaklarda Abuislah olarak geçer. 1876 yılı Trabzon vilayeti salnamesinde ve 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde de Ab-ı Islah (اب اصلاح) biçiminde yazılmıştır.Trabzon Vilayeti Salnamesi − 1869-1904, (Hazırlayan) Kudret Emiroğlu, Ankara, 1993-2009, 22 cilt; 8. cilt, s. 380, ISBN 9789157871117.Son Teşkilat-i Mülkiyede Köylerimizin Adları (Osmanlıca), İstanbul, 1928, s. 621.

Ab-ı İslah, 1876 tarihli Trabzon vilayeti salnamesine göre Trabzon vilayetinin Lazistan sancağının Hopa kazasına bağlı Gönye (Gonio) nahiyesinin bir köyüydü. Nüfusu 115 hanede yaşayan 300 kişiden oluşuyordu. Bu tarihte Osmanlı idaresi sadece erkek nüfusu tespit ediyordu. Bundan dolayı köyün toplam nüfusunu bulmak için erkek sayısı kadar kadın eklemek gerekir. Bunun sonucunda Ab-ı İslah'ta yaklaşık 600 kişinin yaşadığı ortaya çıkar. Hane başına yaklaşık 5,2 kişinin düşmesi, ailelerin kalabalık olmadığını göstermektedir.Trabzon Vilayeti Salnamesi − 1869-1904, (Hazırlayan) Kudret Emiroğlu, Ankara, 1993-2009, 22 cilt; 8. cilt, s. 381, ISBN 9789157871117.

Bu tarihten iki yıl önce, 1874'te yöreyi gezen Giorgi Kazbegi, Orta Hopa'dan Abı İslah'a kadar deniz kıyısı boyunca gidildiğini, burada yolun aniden dağ eteklerine doğru saptığını yazmıştır. Dağın  zirvesinde çan kulesi kalıntıları vardı.Giorgi Kazbegi, Bir Rus Generalinin Günlükleri - Türkiye Gürcistanı'nda Üç Ay, 2019, s. 167, ISBN 9789755537207

Dilbilimci Nikolay Marr, 1910 yılında Lazistan’da gerçekleştirdiği araştırma gezisi notlarında, Hopa kazasının bugün Esenkıyı sınırları içinde olan Kopmuş Burnu'dan başladığını ve Fındıklı ilçesindeki  Gurupit köyünde son bulduğunu yazmıştır.Nikolay Marr, Lazistan'a Yolculuk (Çeviri: Yulva Muhurcişi), İstanbul, 2016, s. 9, ISBN 9786055753634.

Ab-ı İslah, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Rize vilayetine bağlı Hopa kazasının merkez nahiyesinin bir  köyü olarak geçer. Daha sonra, Artvin vilayetinin yerini alan Çoruh vilayetine bağlanan Abu İslah'ta, 1935 genel nüfus sayımına göre 799 kişi yaşıyordu. Abu İslah kelimesi "yabancı kökten geldiği" için köyün adı 1959 yılında 7267 sayılı kanunla Esenkıyı olarak değiştirilmiştir.

Esenkıyı köyünde iki kilisenin varlığı bilinmektedir. Günümüzde Azlağa Kilisesi olarak adlandırılan bu yapılardan biri temel seviyesine kadar, diğeri tamamen yıkılmıştır. Köyde 19. yüzyılda inşa edilmiş ve süslemeleriyle dikkat çeken Esenkıyı Yukarı Camisi ve Esenkıyı Köprüsü (Meçeğali Köprüsü) bulunmaktadır.

Coğrafya
Esenkıyı köyü, Artvin il merkezine 70 km, Hopa ilçesine 10 km uzaklıktadır.

 Nüfus 

Yıllara göre köy nüfus verileri 2020 338  2019 344 2018 399 2017 397 2016 416 2015 421 2014 441 2013 464 2012 270 2011 431 2010 267 2009 259 2008 244 2007 260 2000 224 1990 368 1985 447

Kaynakça

 Dış bağlantılar 
 Yerelnet 
 AZLAĞAŞİ DO AZLAĞUEPEŞİ OXORİ 


Kategori:Hopa belde ve köyleri
Kategori:Kolhis
Kategori:Lazistan