Ballı, Ardanuç

Ballı, Artvin ilinin Ardanuç ilçesine bağlı bir köydür.

Tarihçe

Ballı köyünün eski adı Gulice veya Gulica'dır. 
Nitekim çeşitli kaynaklarda Gulica / Gulice (كولیجە) olarak geçer. Gulica (გულიჯა) adının Tbeti Kilisesi bağışçıları kitabı olan Gürcüce elyazması Tbetis Sulta Matiane'''de geçen "Glirca"dan (გლირჯა) geldiği ve zaman içinde değişime uğradığı tahmin edilmektedir.Taner Artvinli, Artvin Yer Adları Sözlüğü, 2013, s. 126, ISBN 9786055708856.

Gulica, Orta Çağ'da Gürcistan'ın güneybatı kesimini oluşturan tarihsel bölgelerden biri olan Klarceti'deki yerleşim yerlerinden biridir. Nitekim Osmanlı Devleti bu bölgeyi, 16. yüzyılın ortasında Gürcülerden ele geçirmiştir.

Komşusu Zekeriyaköy (Zağaria) 1574 tarihli Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan ve 1595 tarihli Defter-i Mufassal-i Liva-i Ardanuç'' adlı Osmanlı tahrir defterinde yer almasına karşın, Gulica'nın adı bu kayıtlarda geçmemektedir.Klarceti (Gürcüce), Mamia Pağava, Meri Tsintsadze, Maia Baramidze, Malhaz Çoharadze, Tina Şioşvili, Şota Mamuladze, Ramaz Halvaşi, Nugzar Mgeladze, Zaza Şaşikadze, Cemal Karalidze, Batum, 2016, s. 34-36  ISBN 978-9941-0-8969-5

Gulica köyü, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı’nın ardından imzalanan Berlin Antlaşması uyarınca, savaş tazminatının bir parçası olarak Osmanlı Devleti tarafından Rusya'ya bırakıldı. Rus idaresinin 1886 tarihli nüfus sayımında Gülica (Гюлиджа) şeklinde kaydettiği köy, Artvin sancağının Ardanuç kazasına bağlı Longothevi nahiyesinin yedi köyünden biriydi. Nüfusu, 148'i erkek ve 149'u kadın olmak üzere, 48 hanede yaşayan 297 kişiden oluşuyordu. Bu nüfusun tamamı Türk olarak kaydedilmiştir.

Gulica köyü, Birinci Dünya Savaşı’nın sonunda Rus ordusunun bölgeden çekilmesinden bir süre sonra bağımsız Gürcistan'ın sınırları içinde yer aldı. 7 Mayıs 1920'de Gürcistan ve Sovyet Rusya arasında imzalanan Moskova Antlaşması'yla Sovyet Rusya Artvin bölgesini Gürcistan'ın bir parçası olarak tanıdı. Ancak ertesi yıl Kızıl Ordu'nun Gürcistan'ı işgali sırasında Ankara Hükümeti ile Sovyet Rusya arasında imzalanan Moskova Antlaşması'yla Gulica köyünün de içinde yer aldığı Artvin bölgesi Türkiye'ye bırakıldı.

Gulica, 1922 nüfus cetveline göre Artvin livasının (sonra vilayet) Ardanuç nahiyesine bağlıydı ve köyde 10 hanede 39 kişi yaşıyordu. Bu tarihte de köyün nüfusu "Türk" olarak kaydedilmiştir. Gulica'nın adı 1925 yılında Ballı olarak değiştirildi.Muvahhid Zeki, Artvin Vilayeti Hakkında Malumat-ı Umumiye, İstanbul, 2010 (Birinci basım 1927), s. 142, ISBN 978-9944-197-52-6. 1935 genel nüfus sayımında, Rize ve Artvin vilayetlerinin yerine kurulmuş olan Çoruh vilayetinin Artvin kazasının Ardanuç nahiyesine bağlıydı ve köyün nüfusu 307 kişiye çıkmıştı. Ballı köyünde 1965 genel nüfus sayımında 494 kişi yaşıyor ve bu nüfus içinde 244 kişi okuma yazma biliyordu.1965 Genel Nüfus Sayımı, Ankara, 1968, s 86.

Ballı köyünün 2 km kuzeyinde, Ardanuç Çayı'nın sağ kıyısındaki dik bir kayada, önüne duvar örülmüş doğal bir mağara ile bu mağaranın tam karşısında, Ardanuç Çayı'nın sol kıyısındaki dik kayanın tepesinde, muhtemelen bir kaleye ait su sarnıcı kalıntısı bulunmaktadır.2015 Yılı Tao-Klarceti Tarihi Eserleri Araştırma Gezisi Sonuçları (Gürcüce), Tiflis, 2016, s. 77-79  ISBN 978-9941-9123-9-9

 Coğrafya 
Ballı köyü, Artvin il merkezine 65 km, Ardanuç ilçe merkezine 30 km uzaklıktadır.

 Nüfus 
Yıllara göre köy nüfus verileri 2021  134 2020  129 2019  136 2018  101 2017  157 2016  162 2015  160 2014  169 2013  147 2012  141 2011  176 2010  175 2009  169 2008  173 2007  194 2000 220 1990 267 1985 329

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 


Kategori:Ardanuç belde ve köyleri
Kategori:Tao-Klarceti