Elmalı, Şavşat

Elmalı, Artvin ilinin Şavşat ilçesine bağlı bir köydür.

 Tarihçe 
Elmalı köyünün eski adı, Vanta'dır. Gürcüce bir yer adı olan Vanta (ვანთა), ev, yapı, barınak anlamındaki “vani” (ვანი) kelimesinden türemiş olup evler, barınaklar anlamına gelir."ვანი" - A Comprehensive Georgian-English Dictionary, Londra, 2006, 2 cilt  ISBN 0-9535878-3-5 Bu yer adı Türkçe kaynaklarda da Vanta (وانطە / وانتا) olarak geçer.

Vanta, tarihsel Gürcistan'ın güneybatı kesimini oluşturan Şavşeti bölgesinde yer alır. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi ve 16. yüzyılın ortalarında Gürcülerden ele geçirmiştir. Köyün adı da bu dönemden kalmış olmalıdır.

Vanta köyünün adı 1835 tarihli Osmanlı nüfus defterinde yer almamıştır. Ancak Carati köyünde aynı adlı mevkinin bulunması, o tarihte Vanta'nın köyün bir mahallesi olmasıyla ilişkili olabilir.2015 Yılı Tao-Klarceti Tarihi Eserleri Araştırma Gezisi Sonuçları (Gürcüce), Tiflis, 2016, s. 194.  ISBN 978-9941-9123-9-9

Vanta köyü, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'nın ardından imzalanan Berlin Antlaşması uyarınca Osmanlı Devleti tarafından Rusya'ya bırakıldı. Rus idaresinin Vanta (Ванта) olarak kaydettiği köy, Artvin sancağının Şavşet-İmerhev kazasına bağlı Satlel-Rabat nahiyesinin dokuz köyünden biriydi. Vanta'nın nüfusu, 33'ü erkek ve 42'si kadın olmak üzere, 11 hanede yaşayan 75 kişiden oluşuyordu. Nüfusun tamamı Türk olarak kaydedilmişti. Bu sırada Vanta köyü, "Aşahki-megle" (Aşağı mahalle) ve "Yuharki-megle" (Yukarı mahalle) adlı mahalleleri kapsıyordu.

Rus idaresi sırasında, 1904 yılında Şavşeti bölgesini gezmiş olan Nikolay Marr, Gurnateli köyüne giderken Vanta yakınlarında, ormandan inen Satlel-Rabat Deresi üzerindeki yeni bir ağaç köprüden karşıya geçtiklerini yazmıştır.Niko Marr, Şavşeti ve Klarceti Gezi Günlükleri, Batum, 2015 (Birinci basım: 1911, Petersburg, Rusça), s. 146.  ISBN 9789941434112.

Vanta köyü, Birinci Dünya Savaşı'nın sonunda Rusların bölgeden çekilmesinin ardından bir süre Gürcistan'ın sınırları içinde kaldı. Bu durum, 7 Mayıs 1920 tarihinde imzalanan Moskova Antlaşması'yla Sovyet Rusya tarafından da kabul edildi. Ancak Kızıl Ordu'nun Gürcistan'ı işgali sırasında, 16 Mart 1921'de imzalanan Moskova Antlaşması uyarınca Vanta Türkiye'ye bırakıldı.

Artvin livasında 1922 yılında yapılan nüfus göre Vanta, Şavşat kazasının merkez nahiyesine bağlı köylerden biriydi. Köyün nüfusu, 41'i kadın ve 46'ı erkek olmak üzere, 16 hanede yaşayan 87 kişiden oluşuyordu. Bu tarihte de nüfusun tamamı "Türk" olarak kaydedilmiştir. Vanta Türkçe olmadığı için köyün adı 1925'te Elmalı olarak değiştirildi. Elmalı köyü, 1940 genel nüfus sayımında Çoruh vilayetinin Şavşat kazasının merkez nahiyesinin köylerinden biriydi ve nüfusu 144 kişiden oluşuyordu.1940 Genel Nüfus Sayımı, Ankara, 1946, s. 169. 1965 yılına gelindiğinde köyde yaşayan insan sayısı 278 kişiyi bulmuştu ve bu nüfus içinde 143 kişi okuma yazma biliyordu.1965 Genel Nüfus Sayımı, Ankara, 1968, s. 89.

 Coğrafya 
Elmalı köyü, Artvin il merkezine 69 km, Şavşat ilçe merkezine 4 km uzaklıktadır.

 Nüfus 
Yıllara göre köy nüfus verileri 2021 98 2020 102 2019 103 2018 95 2017 95 2016 91 2015 86 2014 64 2013 87 2012 85 2011 91 2010 92 2009 90 2008 77 2007 79 2000 110 1990 192 1985 209

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 


Kategori:Şavşat belde ve köyleri
Kategori:Tao-Klarceti