Akkaya, Ardeşen

Akkaya, Rize ilinin Ardeşen ilçesine bağlı bir köydür.

 Tarihçe 

Akkaya köyünün eski adı Pelergvati (ფელერგვათი) ve Pelergivat (ფელერგივათ) olarak bilinir.İrfan Aleksiva - İsmail Bucaklişi, Svacoxo - Laz Yer Adları Sözlüğü, İstanbul, 2009,  s. 26, ISBN  978-605-89094-0-3 Ancak 1704 tarihli Osmanlı mufassal defterinde "Pelağrivat" (پلاغریوات) olarak geçer.ორი ოსმალური დავთარი ბათუმის შესახებ / Two Ottoman Defters About Batumi, Yayına Hazırlayan Zaza Şaşikadze, Tiflis, 2024, s. 229, ISBN 978-9941-33-756-7 1876 tarihli Trabzon vilayeti salnamesi ile 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde ise, Pilargvat (پیلاركوات) şeklinde yazılmıştır.Trabzon Vilayeti Salnamesi − 1869-1904, (Hazırlayan) Kudret Emiroğlu, Ankara, 1993-2009, 22 cilt; 8. cilt, s. 372, ISBN 9789157871117.Son Teşkilat-i Mülkiyede Köylerimizin Adları (Osmanlıca), İstanbul, 1928, s. 620.

Pelergvati köyünün bulunduğu Lazeti bölgesi, Antik Çağ'da Kolheti Krallığı'nın sınırları içinde bulunuyordu. Osmanlılar, Trabzon İmparatorluğu'nu 1461'de ortadan kaldırdıktan sonra, 1547 yılında, bugünkü Batum kenti ve çevresi hariç, bu bölgeyi de ele geçirmiştir.ორი ოსმალური დავთარი ბათუმის შესახებ / Two Ottoman Defters About Batumi, Yayına Hazırlayan Zaza Şaşikadze, Tiflis, 2024, s. 10, ISBN 978-9941-33-756-7 

Pelergvati köyü, 1704 tarihli "Batum Livası Mufassal Defteri"ne göre, Batum livasının Atina nahiyesine bağlıydı. Köyde 57 hane ve 17 bekâr erkek (mücerred) bulunuyordu. Erzen, darı ve kenevir tarımı ile bağcılık ve şarapçılık yapılıyor, meyve ve sebze yetiştiriliyordu.ორი ოსმალური დავთარი ბათუმის შესახებ / Two Ottoman Defters About Batumi, Yayına Hazırlayan Zaza Şaşikadze, Tiflis, 2024, s. 32-33, ISBN 978-9941-33-756-7 1876 Trabzon vilayeti salnamesine göre ise, Trabzon vilayetinin Lazistan sancağının Atina kazasına bağlıydı. Nüfusu 23 hanede yaşayan 70 kişiden oluşuyordu. Bu sayının sadece erkek nüfusunu ihtiva etme ihtimali bulunmaktadır. Köyde vergiye tabi hayvan varlığı olarak 54 koyun, 8 keçi, 65 inek ve 10 öküz kaydedilmiştir.Trabzon Vilayeti Salnamesi − 1869-1904, (Hazırlayan) Kudret Emiroğlu, Ankara, 1993-2009, 22 cilt; 8. cilt, s. 373, ISBN 9789157871117.

Pelergvati köyü Birinci Dünya Savaşı yıllarında Rus idaresi sınırları içinde kalmıştır. Gürcü dilbilimci İoseb Kipşidze, 1917 yılında Lazistan bölgesine yaptığı araştırma gezisinde, "Pelergivat" (ფელერგივათ) şeklinde not ettiği köyde 44 hanede 235 kişinin yaşadığını yazmıştır. Nikolay Marr ise, adını Pilergivat biçiminde yazdığı bu yerleşim yerinin Eski Trabzon köyünün yukarı kesimlerinde yer aldığını belirtmiştir.Nikolay Marr, Lazistan'a Yolculuk (Çeviri: Yulva Muhurcişi), İstanbul, 2016, s. 73, ISBN 9786055753634.

Pelergvati veya Pilergivat köyü, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde, Rize vilayetinin Atina kazasının Ardeşen nahiyesine bağlıydı. 1935 genel nüfus sayımında ise Çoruh vilayeti içinde aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 280 kişiden oluşuyordu. Bu tarihte Çoruh vilayeti Artvin ve Rize vilayetlerinin yerini almış, Atina kazasının adı da Pazar olarak değiştirilmişti. Pelergvati veya Pilergivat Türkçe olmadığı için köyün adı 1959 yılında 7267 sayılı kanunla Akkaya olarak değiştirilmiştir.Köylerimiz, (Yayımlayan) İçişleri Bakanlığı, Ankara, 1968, s. 741. 1965 genel nüfus sayımında Akkaya köyünün nüfusu 589 kişiden oluşuyordu ve bu nüfus içinde 231 kişi okuma yazma biliyordu.

 Coğrafya 
Akkaya köyü, Rize il merkezine 54 km, Ardeşen ilçe merkezine 8 km uzaklıktadır. Günümüzde Düz, Orta, Sırt, Yukarı, Cami ve Çevre adlı mahallelerden oluşmaktadır. Ardeşen ile Çamlıhemşin ilçeleri sınırında konumlanan köy, 200 m yükseklikte yer almaktadır. Doğusunda Şenyamaç ve Seslikaya köylerinden ayıran Fırtına Deresi, batısında Pazar ilçesine bağlı Şehitlik Köyü, kuzeyinde Çıraklar Köyü, güneyindeyse Hoşdere Köyü yer almaktadır.

 Nüfus 
Yıllara göre köy nüfus verileri 2020 271  2019 279 2018 421 2017 300 2016 292 2015 320 2014 330 2013 360 2012 287 2011 281 2010 341 2009 350 2008 498 2007 329 2000 194 1990 537 1985 575 1876 70Murat Ümit Hiçyılmaz, “Ardeşen Nüfus Kütüğü 1842 Ardeşen Sülaleleri”, Ardeşen Belediyesi Kültür Sanat Tanıtım Eserleri Serisi-13, 2011, Rize, ss. 18-25 1842 54 (erkek nüfus)

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 

Kategori:Ardeşen belde ve köyleri
Kategori:Kolhis
Kategori:Lazistan