Ziyaret, Şavşat

Ziyaret, Artvin ilinin Şavşat ilçesine bağlı bir köydür.

 Tarihçe 

Ziyaret köyünün eski adı Tsetshlauri'dir. Bu yer adı ateş anlamındaki Gürcüce "tsetshli" (ცეცხლი) kelimesinden türemiş olup Gürcü sülale adı olan Tsetshlauri/Tsetsladze'yi (ცეცხლაური/ცეცხლაძე) ifade eder.Roland Topçişvili- İnga Ğutidze, XIX. Yüzyıl ve XX. Yüzyıl Başlarındaki Rus Belgelerinde Şavşeti ve Klarceti Yer Adları (Gürcüce), 2019, Tiflis, s. 9  ISBN 978-9941- 485-24-4Taner Artvinli, Artvin Yer Adları Sözlüğü, İstanbul, 2013, s. 235, ISBN 978-605-5708-85-6. Tsetshlauri Türkçeye Seshlavur, Sislavur, Seslavur gibi farklı yazılışlarla girmiştir. Nitekim 1835 tarihli nüfus defterinde Seshlavur / Seshılavur (سەسخلاور), Artvin vilayeti üzerine 1927 tarihli Osmanlıca kaynakta Sislavur (سیسلاوور) olarak geçer.

Tsetshlauri, Orta Çağ'da Gürcistan'ın güneybatı kesimini oluşturan bölgelerden biri olan Şavşeti'de yer alır. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi, 16. yüzyılın ortalarına doğru Gürcülerden ele geçirmiştir.Daha sonra Şavşeti bölgesi Çıldır Eyaleti'ne bağlanmıştır. Köyde bugün ulaşmış olan Tetrieti (თეთრიეთი), Nakorangeli (ნაყორანგელი), Naleki (ნალექი), Satibi (სათიბი) ve Cvari (ჯვარი) gibi yer adları da buranın eski bir Gürcü yerleşimi olduğunu göstermektedir.2015 Yılı Tao-Klarceti Tarihi Eserleri Araştırma Gezisi Sonuçları (Gürcüce), Tiflis, 2016, s. 192  ISBN 978-9941-9123-9-9

Tsetshlauri, Osmanlı idaresinin vergi tahsil etme ve askere alma amacıyla 1835 yılında sadece erkek nüfusunu tespit ettiği sırasında Şavşat (Satlel) sancağının köylerinden biriydi. Söz konusu nüfus defterine göre köyde 26 hanede 78 erkek yaşıyordu. Erkek sayısı kadar kadın eklenince, köyün toplam nüfusunun yaklaşık 156 kişiden oluştuğu ortaya çıkar.

Tsetshlauri köyü, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı’nın ardından imzalanan Berlin Antlaşması uyarınca Osmanlı Devleti tarafından Rusya'ya bırakıldı. Rus idaresinin Tsetshlaur (Цецхлауръ) adıyla kaydettiği köy, Artvin Okrugu'nun Şavşet-İmerhevi kazası içinde yer alıyordu. Bu kazaya bağlı Anklia nahiyesinin 11 köyünden biriydi. 1886 yılındaki nüfus tespitine göre Tsetshlaur köyünde, 66'sı erkek ve 61'i kadın olmak üzere 28 hanede 127 kişi yaşıyordu. Bu nüfusun tamamı "Türk" olarak kaydedilmiştir. Köye bağlı "Can-ogulari" mahallesi 3 haneden, "Kişiş-ogulari" mahallesi 11 haneden ve Tokadze mahallesi 3 haneden oluşuyordu.

Tsetshlauri, Birinci Dünya Savaşı'nın sonlarında Rusların bölgeden çekilmesinin ardından Gürcistan'ın sınırları içinde kaldı. 7 Mayıs 1920 tarihinde imzalanan Moskova Antlaşması'yla Sovyet Rusya Artvin sancağını Gürcistan'ın bir parçası olarak tanıdı. Ancak Kızıl Ordu'nun Gürcistan'ı işgali sırasında Ankara Hükümeti'nin Tiflis hükûmetine verdiği ültimatom üzerine Gürcü idaresinin çekilmesinin ardından Tsetshlauri köyü fiilen Türkiye'ye katıldı. Sovyet Rusya ile Ankara Hükümeti arasında 16 Mart 1921 tarihinde imzalanan Moskova Antlaşması'yla bu köyü de kapsayan Artvin bölgesi Türkiye'ye bırakıldı.

Tsetshlauri, 1922 yılında Artvin livasında yapılan nüfus tespiti sırasında, "Seslavur" adıyla Artvin livasının Şavşat kazasının merkez nahiyesinin bir köyüydü ve nüfusu 42 hanede yaşayan 242 kişiden oluşuyordu. Bu tarihte de köyün nüfusunun tamamı "Türk" olarak yazılmıştır. Tsetshlauri veya Seslavur Türkçe olmadığı için köyün adı 1925 yılında Ziyaret olarak değiştirildi.Muvahhid Zeki, Artvin Vilayeti Hakkında Malumat-ı Umumiye, İstanbul, 2010 (Birinci basım 1927), s. 188, ISBN 978-9944-197-52-6. Ziyaret köyü 1935 genel nüfus sayımında Çoruh vilayetinin Şavşat kazasının merkez nahiyesinin köylerinden biriydi ve nüfusu 316 kişiden oluşuyordu. 1965 genel nüfus sayımında Ziyaret köyünde 539 kişi yaşıyor ve bu nüfus içinde 255 kişi okuma yazma biliyordu.1965 Genel Nüfus Sayımı, Ankara, 1968, s. 89.

 Coğrafya 

Ziyaret köyü, Artvin il merkezine 79 km, Şavşat ilçe merkezine 14 km uzaklıktadır.

 Nüfus 
Yıllara göre köy nüfus verileri 2021 100 2020 108 2019 102 2018 110 2017 99 2016 102 2015 115 2014 109 2013 125 2012 125 2011 120 2010 124 2009 136 2008 132 2007 137
  1997 190  
  1990 300  
  1985 391  
  1922 242  

Kaynakça

 Dış bağlantılar 


Kategori:Şavşat belde ve köyleri
Kategori:Tao-Klarceti