Komilo

Komilo (Lazca ve Gürcüce: ქომილო/Komilo), Rize ilinin Çamlıhemşin ilçesine bağlı bir köydür.

 Tarihçe 

Komilo (ქომილო), bu yerleşimin bilinen en eski adıdır.  Türkçeye de aynı şekilde girmiştir. Nitekim 1876 tarihli Trabzon vilayeti salnamesi ile 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Komilo (كومیلو) olarak geçer.Trabzon Vilayeti Salnamesi − 1869-1904, (Hazırlayan) Kudret Emiroğlu, Ankara, 1993-2009, 22 cilt; 8. cilt, s. 372, ISBN 9789157871117.Son Teşkilat-i Mülkiyede Köylerimizin Adları (Osmanlıca), İstanbul, 1928, s. 620.

Komilo köyünün bulunduğu Lazeti bölgesi, Antik Çağ'da Kolheti Krallığı'nın sınırları içinde bulunuyordu. Osmanlılar, Trabzon İmparatorluğu'nu 1461'de ortadan kaldırdıktan sonra, 1547 yılında bu bölgeyi de tamamen ele geçirmiştir.,,კოლხური (მეგრულ-ლაზური) ენა", (Hazırlayanlar) Rusudan Amirecibi-Mullen (editör), Nana Danelia, İnga Gundua,  Tiflis, 2006, s. 22.  ISBN 99940-61-43-7 Komilo, 1876 tarihli Trabzon Vilayeti salnamesine göre, Trabzon Vilayeti'nin Lazistan sancağının Atina kazasına bağlıydı. Nüfusu 20 hanede yaşayan 150 kişiden oluşuyordu. Köyde vergiye tabi hayvan varlığı olarak 20 koyun, 67 keçi, 45 inek ve 5 öküz kaydedilmiştir.Trabzon Vilayeti Salnamesi − 1869-1904, (Hazırlayan) Kudret Emiroğlu, Ankara, 1993-2009, 22 cilt; 8. cilt, s. 373, ISBN 9789157871117.

Kültür tarihçisi Nikolay Marr, 1910 yılında Lazistan bölgesine yaptığı araştırma gezisinde köyün adını "Komilo" şeklinde yazmıştır. Marr, Atina kazasında 69 köy bulunduğunu, bunlardan 64'ünde Lazca konuşulduğunu belirtmiştir. Komilo da Lazcanın konuşulduğu köylerden biriydi. Marr'ın verdiği bilgiye göre yerel şiveyle halk köyün adını "Çomilo" şeklinde telaffuz ediyordu.Nikolay Marr, Lazistan'a Yolculuk (Çeviri: Yulva Muhurcişi), İstanbul, 2016, s. 73, ISBN 9786055753634. Komilo köyü, Birinci Dünya Savaşı'nda Rusların eline geçmiştir. Gürcü dilbilimci İoseb Kipşidze, Rus idaresi sırasında, 1917 yılında Lazistan bölgesindeki araştırma gezisinde köyün adını Gürcüce Komilo (ქომილო) şeklinde yazmıştır. Rusça da Komilo (Комило) olarak yazmış ve köyde 40 hanede 281 kişinin yaşadığını belirtmiştir.

Komilo köyü, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde, Rize vilayetinin Atina kazasının Ardeşen nahiyesinin köylerinden biriydi. 1935 genel nüfus sayımında "Guvant" adıyla, Rize ve Artvin vilayetlerinin birleştirilmesiyle kurulmuş olan Çoruh vilayeti içinde aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 332 kişiden oluşuyordu. Bu sırada Atina kazasının adı Pazar olarak değişmişti.1935 Genel Nüfus Sayımı, İstanbul, 1937, s. 252. Komilo Türkçe olmadığı için köyün adı 1959 yılında 7267 sayılı kanunla Murat olarak değiştirilmiştir.Köylerimiz, (Yayımlayan) İçişleri Bakanlığı, Ankara, 1968, s. 708. 1965 genel nüfus sayımında Murat köyünün nüfusu 463 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde 115 kişi okuma yazma biliyordu. Bu tarihte köy Çamlıhemşin ilçesinin merkez bucağına bağlıydı.1965 Genel Nüfus Sayımı, Ankara, 1968, s. 524. Köyde yaşayan kişilerin 2015 yılında yapmış oldukları başvuru neticesinde Komilo adı iade edilmiştir. Köyün muhtarı Komilo adının Lazca "tanrıça" anlamına geldiğini belirtmiştir.

 Coğrafya 
Rize iline 62, Çamlıhemşin ilçesine 5 km uzaklıktadır. Köyde Lazivat, Onçxure ve P'İp'eri ti mahalleleri bulunmaktadır.

 Nüfus 
Yıllara göre köy nüfus verileri 2020 241  2019 262 2018 350 2017 197 2016 201 2015 214 2014 211 2013 218 2012 236 2011 236 2010 233 2009 233 2008 244 2007 200 2000 248 1990 383 1985 466

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 
 Yerelnet

Kategori:Çamlıhemşin belde ve köyleri
Kategori:Kolhis
Kategori:Lazistan