Alabalık, Artvin

Alabalık, Artvin ilinin Merkez ilçesine bağlı bir köydür.

Tarihçe

Alabalık, geç dönemde kurulmuş bir köy olup adı büyük bir olasılıkla Karçhali Deresi'nde yaşayan ve Gürcüce "Karçhala" (კარჩხალა) olarak adlandırlan alabalığa bağlı olarak ortaya çıkmıştır. Bu balıktan 1459 tarihli Gürcüce bir vesikada da söz edilmiştir. Köy, Didvenahi (დიდვენახი) ve Ahalta (ახალთა) olarak bilinen eski yerleşim yerlerini kapsamaktadır.Niko Marr, Şavşeti ve Klarceti Gezi Günlükleri (შავშეთსა და კლარჯეთში მოგზაურობის დღიურები), Batum, 2015 (Birinci basım: 1911, Petersburg, Rusça), s. 288.  ISBN 978-9941-434-11-2.

Alabalık köyünün yer aldığı Klarceti, Orta Çağ'da Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biriydi. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi 16. yüzyılın ortasına doğru Gürcülerden ele geçirmiştir. Geç dönemde kurulmuş olan Alabalık köyünün sınırları içinde bulunan Tzkarostavi Manastırı, Nuka Kilisesi, Midznadzori Manastırı gibi dinsel yapılar ve tek kemerli eski taş köprüler, bu yörenin çok yerleşim alanı olduğunu göstermektedir. Buradaki yerleşim yerlerinin Ahalta, Didvenahi, Karçhali gibi adlar taşıması da bu bölgenin eski Gürcü yerleşim yerleri olduğuna işaret eder.2016 Yılı Tao-Klarceti Tarihi Eserleri Araştırma Gezisi Sonuçları (ტაო-კლარჯეთის ძეგლების 2016 წლის საკვლევი ექსპედიციების ანგარიშები), Tiflis, 2017, s. 22, 24.  ISBN 978-9941-9470-8-7

Dilbilimci ve tarihçi Nikolay Marr, 1904 yılında Şavşeti ve Klarceti bölgelerini gezdiği sırada, bugün Alabalık köyünün sınırları içinde yer alan Ahalta'da bulunmuş ve bu yerleşim yerinin 5 evden oluştuğunu belirtmiştir. Bu araştırma gezisi sırasında Didvenahi'ye de giden araştırmacı Marr, Midznadzori Manastırı’nı kastederek, burada küçük bir kilise görmeyi beklerken büyük ve görkemli bir manastırla karşılaştığını yazmıştır. Marr, Alabalık köyünün sınırları içinde küçük bir yerleşim olan Gogitavi'den (გოგითვი) ise, Gogastavi (გოგასთვი) olarak söz etmiştir. Aşağıda bulunan kışlağa (kışla) Gogasi, buranın zirvesine de Gogastavi dendiğini belirtmiştir. Gogasi kışlasının alt tarafında Didvenahi’nin, onun altında da Midznadzori Manastırı’nın yıkıntılarının yer aldığını yazmıştır.Niko Marr, Şavşeti ve Klarceti Gezi Günlükleri (შავშეთსა და კლარჯეთში მოგზაურობის დღიურები), Batum, 2015 (Birinci basım: 1911, Petersburg, Rusça), s. 313-314  ISBN 978-9941-434-11-2.

Albalık köyünün 1985 yılında sonra kurulduğu gelen nüfus satımı sonuçlarından da anlaşılmaktadır. Köy ilk kez 1990 genel nüfus sayımı sonuçlarında yer almıştır. Bu tarihte köy Artvin ilinin merkez kazasının Ortaköy bucağına bağlıydı ve nüfusu 300 kişiden oluşuyordu.1990 Genel Nüfus Sayımı, Ankara, 1991.

Alabalık köyünün sınırları içinde, Tzkarostavi Manastırı, Nuka Kilisesi, Midznadzori Manastırı dışında da eski yapılar veya kalıntıları bulunmaktadır. Gogitavi mahallesinin eski kilisesi olan Gogitavi Kilisesi tamamen yıkılmış, geriye sadece kabaca yontulmuş taşlar ve kireç harçlı duvar parçaları kalmıştır. Ahalta veya bugünkü adıyla Dere mahallesinde Ahalta Köprüsü, Eşkıya Köprüsü ve Maçuheti Köprüsü olarak bilinen üç adet tek kemerli taş köprü bulunmaktadır.2016 Yılı Tao-Klarceti Tarihi Eserleri Araştırma Gezisi Sonuçları (ტაო-კლარჯეთის ძეგლების 2016 წლის საკვლევი ექსპედიციების ანგარიშები), Tiflis, 2017, s. 27-28.  ISBN 978-9941-9470-8-7 Köyün merkez yerleşimi olan Karçhali'de de eski bir kilisenin varlığı bilinmektedir. Ancak bu yapıdan bir iz kalmamıştır.Tao-Klarceti: Tarihsel ve Kültürel Anıtlar (ტაო-კლარჯეთი: ისტორიისა და კულტურის ძეგლები), (Editör) Buba Kudava, (Yazarlar) Nestan Bagauri, Zurab Batiaşvili, İrma Beridze, Buba Kudava, Nikoloz Jğenti, Goça Saitidze, Natia Hizanişvili, Tiflis, 2018, s. 136, ISBN 978-9941-478-17-8.

 Coğrafya 
Alabalık köyü, Artvin il merkezine 52 km uzaklıktadır.

 Nüfus 
Yıllara göre köy nüfus verileri 2021 136 2020 149 2019 157 2018 176 2017 117 2016 123 2015 124 2014 121 2013 115 2012 109 2011 122 2010 120 2009 138 2008 167 2007 117 2000 309 1990 300

Kaynakça

 Dış bağlantılar 


Kategori:Artvin merkez belde ve köyleri
Kategori:Tao-Klarceti