Köseler, Artvin

Köseler, Artvin ilinin Merkez ilçesine bağlı bir köydür.

Tarihçe

Köseler köyünün eski adı Türkçe kaynaklarda Giyeshane (كییسخانە) ve Geyishana gibi biçimlerde geçer.Taner Artvinli, Artvin Yer Adları Sözlüğü, İstanbul, 2013, s. 120, ISBN 978-605-5708-85-6. Bazı Gürcüce kaynaklarda da Türkçe yazılışına benzer biçimde Gioshane (გიოსხანე) ve Geishana (გეისხანა) olarak verilmiştir.2015 Yılı Tao-Klarceti Tarihi Eserleri Araştırma Gezisi Sonuçları (Gürcüce), Tiflis, 2016, s. 173  ISBN 978-9941-9123-9-9Tao-Klarceti - Tarihsel ve Kültürel Anıtlar Kataloğu (Gürcüce), (Editör) Buba Kudava, (Yazarlar) Nestan Bagauri, Zurab Batiaşvili, İrma Beridze, Buba Kudava, Nikoloz Jğenti, Goça Saitidze, Natia Hizanişvili, 2018, Tiflis, s. 488, ISBN 9789941478178. Klarceti bölgesi üzerine Gürcüce bir kaynakta köyün eski adı Şagora (შაგორა) olarak verilmiştir.Klarceti (Gürcüce), Mamia Pağava, Meri Tsintsadze, Maia Baramidze, Malhaz Çoharadze, Tina Şioşvili, Şota Mamuladze, Ramaz Halvaşi, Nugzar Mgeladze, Zaza Şaşikadze, Cemal Karalidze, Batum, 2016, s. 176.  ISBN 978-9941-0-8969-5

Köseler, tarihsel Gürcistan'ın güneybatı kesimini oluşturan bölgelerden biri olan Klarceti'de yer alır. Nitekim Osmanlılar bu yerleşimi 16. yüzyılda Gürcülerden ele geçirmiştir. Köyde Didvenahi (დიდვენახი), Geikana (გეიყანა), Oçubeti (ოჩუბეთი), Bagati (ბაგათი), Şertumi (შერთუმი), Koriskana (ქორისყანა), Modrekili (მოდრეკილი), Naşobi (ნაშობი), Heviskana (ხევისყანა) gibi yer adları buranın eski bir Gürcü yerleşmesi olduğunu göstermektedir.

Geyishana, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'nın ardından 1878'de imzalanan Berlin Antlaşması uyarınca Osmanlı Devleti tarafından Rusya'ya bırakıldı. Rus idaresince Giashane (Гиасхане) adıyla kaydedilmiş olan köy, Artvin sancağının (okrug) Artvin kazasına (uçastok) bağlıydı. Bu kazada Gurcani nahiyesinin (сельское общество: kırsal topluluk) beş köyünden biriydi. 1886 tarihli nüfus sayımında köyde 154 kişi yaşıyordu ve nüfusun tamamı "Türk" olarak kaydedilmişti.

Geyishane, Birinci Dünya Savaşı sonlarında Rusların Artvin sancağından çekilmesinin ardından Gürcistan'nın sınırları içinde kaldı. Nitekim bu durum 7 Mayıs 1920 tarihinde Moskova Antlşaması'yla Sovyet Rusya tarafından da tanındı. Yaklaşık bir yıl sonra Kızıl Ordu'nun Gürcistan'ı işgalinin ardından imzalanan Moskova Antlaşması'yla Artvin sancağı ve Geyishane köyü Türkiye'ye bırakıldı.

Artvin livasında 1922 yılında yapılan nüfusu tespitinede köy "Kiyashane" adıyla kaydedilmiştir. Bu sırada Geyishana Artvin livasının merkez kazasına bağlı Sirya nahiyesinin 11 köyünden biriydi. Köyün nüfusu, tamamı "Türk" olarak kaydedilmiş olan 49 kişiden oluşuyordu. 1886 yılıyla kıyaslandığında nüfusun iyice azalmış olduğu görülmektedir.

Geyishana veya Giashane Türkçe olmadığı için köyün adı 1925 yılında Köseler olarak değiştirildi. Artvin vilayetinde 1926 yılında yapılan nüfus tespitinde köyde 16 hanede 69 kişi yaşıyordu. Bu tarihte Köseler, Artvin vilayetinin merkez kazasının merkez nahiyesine bağlıydı.Muvahhid Zeki, Artvin Vilayeti Hakkında Malumat-ı Umumiye, İstanbul, 2010, s. 141, ISBN 978-9944-197-52-6.

Köseler köyü, 1935 genel nüfus sayımında ayrı bir köy olarak yer almamıştır. Bu tarihten kısa bir süre önce Okumuşlar köyüne bir mahalle olarak bağlandığı anlaşılmaktadır. Nitekim 1958 yılında Okumuşlar'dan ayrılarak Köseler'e yeniden köy statüsü verilmiştir. Bir köy olarak 1955 genel nüfus tespitinde yer almayıp 1960 genel sayımında "Köseler" adıyla geçmesi de bunu göstermektedir. Bu sırada Köseler, Artvin ilinin merkez kazasına bağlı Sirya bucağının bir köyüydü. Nüfusu 190 kişiden oluşuyordu.

 Coğrafya 

Köseler köyü, il merkezi Artvin'e 42 km uzaklıktadır.

 Nüfus 
Yıllara göre köy nüfus verileri 2021 36 2020 21 2019 24 2018 35 2017 18 2016 20 2015 20 2014 29 2013 38 2012 12 2011 19 2010 22 2009 28 2008 28 2007 27 2000 63
  1990 121 1985 130

Kaynakça

 Dış bağlantılar 


Kategori:Artvin merkez belde ve köyleri
Kategori:Tao-Klarceti