Vezirköy, Artvin

Vezirköy, Artvin ilinin merkez ilçesine bağlı bir köydür.

 Tarihçe 

Vezirköy'ün eski adı Vazria'dır. Vazria (Gürcüce: ვაზრია) adı Türkçeye benzer biçimde, Vazriya şeklinde girmiştir.Taner Artvinli, Artvin Yer Adları Sözlüğü, 2013, s. 265, ISBN 9786055708856. Nitekim 1835 tarihli Osmanlı nüfus defterinde "Vazriya" (واذریە) biçiminde geçer. 

Vazria köyü, tarihsel Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan Klarceti'de yer alır. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi 16. yüzyılın ortalarına doğru Gürcülerden ele geçirmiştir.Klarceti (კლარჯეთი), Mamia Pağava, Meri Tsintsadze, Maia Baramidze, Malhaz Çoharadze, Tina Şioşvili, Şota Mamuladze, Ramaz Halvaşi, Nugzar Mgeladze, Zaza Şaşikadze, Cemal Karalidze, Batum, 2016, s. 23/  ISBN 978-9941-0-8969-5 Sakavreti (საყავრეთი), Nebula (ნებულა), Çilokana (ჭილოყანა), Basilauri (ბასილაური), Tinari (თინარი), Opotauri (ოფოთაური), Didiaho (დიდიახო), Korapa (ქორაფა), Çorati (ჭორატი), Çinçroba (ჭინჭრობი), Siniketi (სინიკეთი) gibi yer adları da bu dönemden kalmış olabilir.2015 Yılı Tao-Klarceti Tarihi Eserleri Araştırma Gezisi Sonuçları (ტაო-კლარჯეთის ძეგლების 2015 წლის საკვლევი ექსპედიციების ანგარიშები), Tiflis, 2016, s. 184.   ISBN 978-9941-9123-9-9

Daha sonra Vazria köyü, Osmanlıların Gürüclerden ele geçirdiği topraklarda kurduğu Çıldır Eyaleti'nin sınırları içinde yer almıştır. Nitekim Vazria, 1835 nüfus defterine göre de Çıldır Eyaleti'nin Livane sancağına bağlı bir köydü. Osmanlı idaresinin vergi belirleme ve askere alma amacıyla sadece erkek nüfusunun tespit ettiği bu tarihte Vazria köyünde 49 hanede 155 erkek yaşıyordu. Erkek sayısı kadar kadın eklenince, Vazria köyünün toplam nüfusunun yaklaşık 310 kişiden oluştuğu ortaya çıkar.

Vazria, 19. yüzyılın ikinci yarısında, Trabzon Vilayeti'nin Lazistan sancağına bağlı Livana kazası sınırları içinde yer alıyordu. Köyün nüfusu 35 hanede yaşayan 179 kişiden oluşuyordu. Osmanlı idaresi bu tarihte de sadece erkek nüfusu tespit ediyordu. Erkek sayısı kadar kadın eklenince, Varzia köyünde yaklaşık 358 kişinin yaşadığı ortaya çıkar. Bu salnameye göre köydeki hayvan varlığı olarak 5 eşek, 100 öküz, 50 inek, 3 at, 80 keçi ve 30 koyun kaydedilmiştir.Trabzon Vilayeti Salnamesi − 1869-1904, (Hazırlayan) Kudret Emiroğlu, Ankara, 1993-2009, 22 cilt, VIII. cilt s. 357

Vazria köyü, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'nın ardından imzalanan Berlin Antlaşması uyarınca Osmanlı Devleti tarafından savaş tazminatının bir parçası olarak Rusya'ya bırakıldı. Rus idaresinin 1886 nüfus sayımında Vazria (Вазріа) şeklinde kaydettiği köy, Artvin sanacağının Artvin kazasına bağlı Sveti nahiyesinin altı köyünden biriydi. Köydeki 41 hanede, 187'si erkek ve 196'si kadın olmak üzere, 383 kişi yaşıyordu. Bir hanede 8 kişi Gürcü, 40 hanede 375 kişi Türk olarak kaydedilmişti.

Vazria I. Dünya Savaşı sonlarına doğru Rusların Tao-Klarceti bölgesinden çekilmeleri üzerine Vazria 1918-1921 arasında bağımsız olan Gürcistan içinde kaldı. Kızıl Ordu'nun Gürcistan'ı işgali sırasında Ankara Hükümeti güçleri de Artvin, Ardahan ve Batum’u işgal etti.Mustafa Kemal Atatürk, Nutuk, İstanbul, 1934, 2. cilt, s. 41.  1921’de, Vazria’nın da içinde yer aldığı Batum dışındaki bölgeler Türkiye sınırları içinde kaldı. Köyün adı 1925’te Vezirköy olarak değiştirildi. Ertesi yılki nüfus tahririne göre köyde 64 hanede 228 kişi yaşıyordu.Muvahhid Zeki, Artvin Vilayeti Hakkında Malumatı Umumiye, 2010, s. 140, ISBN 9789944197526.

Vazria köyünün merkezinin 3 km kuzeybatısında köy kilisesi vardı. Bu kiliseden geriye sadece yıkıntıları kalmıştır.Tao-Klarceti - Tarihsel ve Kültürel Anıtlar Kataloğu (Gürcüce), (Editör) Buba Kudava, (Yazarlar) Nestan Bagauri, Zurab Batiaşvili, İrma Beridze, Buba Kudava, Nikoloz Jğenti, Goça Saitidze, Natia Hizanişvili, 2018, Tiflis, s. 136, ISBN 9789941478178.

 Coğrafya 
Köy, Artvin il merkezine 11 km uzaklıktadır.

 Nüfus 
Yıllara göre köy nüfus verileri 2021 244 2020 259 2019 271 2018 309 2017 154 2016 153 2015 162 2014 170 2013 172 2012 173 2011 175 2010 165 2009 154 2008 163 2007 161 2000 193  
  1990 294 1985 295

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 


Kategori:Artvin ili tarihi
Kategori:Tao-Klarceti
Kategori:Artvin merkez belde ve köyleri