Ahlat, Artvin

Ahlat, Artvin ilinin merkez ilçesine bağlı bir köydür.

 Tarihçe 

Ahlat köyünün eski adı Aglaha'dır. Aglaha (აგლახა), eski Gürcü dilinde köylü, rençber anlamına gelen "glaha" (გლახა) kelimesinden türemiş olabilir."გლახა" - A Comprehensive Georgian-English Dictionary, Londra, 2006, 2 cilt  ISBN 0-9535878-3-5 Türkçeye benzer biçimde girmiştir. Ancak 1835 tarihli Osmanlı nüfus defterinde A(r)glaha (آركلخا) şeklinde yazılmıştır.Emrullah Alemdar, 1835 Tarihli Livane (Artvin) Sancağı 2767 Numaralı Nüfus Defterinin Değerlendirilmesi, Erzurum, 2019, s. 164.  Yüksek Lisans Tezi Artvin vilayeti hakkında 1927 tarihli kaynakta ise, Ağlaha (آغلاها) olarak geçer.Muvahhid Zeki, Artvin Vilayeti Hakkında Malumatı Umumiye, 1927, s. 112.

Aglaha köyü, tarihsel Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan Klarceti'de yer alır. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi ve köyü, 16. yüzyılın ortalarına doğru Gürcülerden ele geçirmiştir. Köyde Ahoti (ახოთი), Vanati (ვანათი), Saçinke (საჭინკე), Sakavre (საყავრე), Lekta (ლეკთა), Didvake (დიდვაკე) gibi Gürcüce yer adları bu dönemden kalmış olmalıdır.2015 Yılı Tao-Klarceti Tarihi Eserleri Araştırma Gezisi Sonuçları (Gürcüce), Tiflis, 2016, s. 181  ISBN 978-9941-9123-9-9

Aglaha, 1835 tarihli Osmanlı nüfus defterinde Çıldır Eyaleti'nin Livane sancağına bağlı köylerden biriydi. Sadece erkek nüfusunun tespit edildiği bu tarihte köyde 51 hane ve 141 erkek kaydedilmiştir. Erkek sayısı kadar kadın eklenince, Aglaha köyünün toplam nüfusunun yaklaşık 282 kişiden oluştuğu söylenebilir.Emrullah Alemdar, 1835 Tarihli Livane (Artvin) Sancağı 2767 Numaralı Nüfus Defterinin Değerlendirilmesi, Erzurum, 2019, s. 55-59.  Yüksek Lisans Tezi

Ağlaha köyü, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'nın ardından imzalanan Berlin Antlaşması uyarınca Osmanlı Devleti tarafından Rusya'ya bırakıldı. Rus idaresinin 1886 tarihli nüfus sayımında Aglaha (Аглаха) olarak kaydettiği yerleşim, Artvin sancağının Artvin kazasına bağlı Sveti nahiyesinin altı köyünden biri ve bu nahiyenin idari merkeziydi. Nüfusu, 143'ü erkek ve 135'i kadın olmak üzere, 33 hanede yaşayan 278 kişiden oluşuyordu. Bir hane hariç, bu nüfusun tamamı Türk olarak kaydedilmiştir. Bir hanede ise 7 Gürcü yaşıyordu.

Aglaha köyü, Birinci Dünya Savaşı sonlarında Rusların Artvin sancağından çekilmesinin ardından Gürcistan'ın sınırları içinde kaldı. Nitekim bu durum 7 Mayıs 1920 tarihinde Moskova Antlaşması'yla Sovyet Rusya tarafından da tanındı. Yaklaşık bir yıl sonra Kızıl Ordu'nun Gürcistan'ı işgalinin ardından imzalanan Moskova Antlaşması'yla Artvin bölgesi ve Aglaha köyü Türkiye'ye bırakıldı.

Aglaha köyü, Türkiye'ye bırakıldıktan sonra Artvin vilayetinin merkez kazasına bağlı köylerden biriydi. Aglaha veya Ağlaha Türkçe olmadığı için köyün adı 1925 yılında Ahlat olarak değiştirildi. Ertesi yıl yapılan nüfus tespitinde köyde 52 hanede 203 kişi yaşıyordu. Ahlat köyü, 1940 genel nüfus sayımında Çoruh Vilayeti'ne bağlı Artvin kazasının merkez nahiyesinin köylerinden biriydi ve nüfusu 249 kişiye çıkmıştı. 1965 genel nüfus sayımıda 247 kişiden oluşan nüfus içinde 142 kişi okuma yazma biliyordu.

 Coğrafya 
Ahlat köyü, Artvin il merkezine 15 km uzaklıktadır.

 Nüfus 
Yıllara göre köy nüfus verileri 2021 116 2020 129 2019 124 2018 136 2017 101 2016 104 2015 109 2014 114 2013 107 2012 100 2011 104 2010 98 2009 101 2008 104 2007 89 2000 110 1990 170 1985 216

Kaynakça

Kategori:Artvin merkez belde ve köyleri
Kategori:Tao-Klarceti