Balkaya, Şenkaya

Balkaya, Erzurum ilinin Şenkaya ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.

 Tarihçe 
Balkaya bu yerleşim yerinin bilinen en eski adıdır. 1886 tarihli Rus nüfus sayımında da Bal-Kaya (Бал-Кая) olarak geçer.

Bal Kaya, tarihsel Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan Tao'da yer alır. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi, 1549 tarihli Gürcistan seferinin ardından Gürcülerden ele geçirmiştir.Tao (ტაო), Mamia Pağava, Meri Tsintsadze, Maia Baramidze, Malhaz Çoharadze, Tina Şioşvili, Ramaz Halvaşi, Nugzar Mgeladze, Zaza Şaşikadze, Merab Halvaşi, Cimşer Çhvimiani, Cemal Karalidze, Batum, 2020, s. 67.  ISBN 978-9941-25-828-2 Mahallenin bugünkü sınırları içinde bulunan kilise de bu dönemden kalmış olmalıdır.2017 Yılı Tao-Klarceti Tarihi Eserleri Araştırma Gezisi Sonuçları (Gürcüce), (ტაო-კლარჯეთის ძეგლების 2017 წლის საკვლევი ექსპედიციების ანგარიშები), Tiflis, 2018, s. 65  ISBN 978-9941-9470-9-4

Bal Kaya köyü, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'nın ardından imzalanan Berlin Antlaşması uyarınca, savaş tazminatının bir parçası olarak Osmanlı Devleti tarafından Rusya'ya bırakıldı. Rus idaresinin 1886 nüfus tespitinde Bal-Kaya (Бал-Кая) şeklinde kaydettiği köy, Oltu sancağının Oltu kazasına (uçastok) bağlı Beretanlı nahiyesinin 16 köyünden biri ve bu nahiyenin idari merkeziydi. Köydeki 14 hanede, 59'u erkek ve 53'ü kadın olmak üzere, 112 kişi yaşıyordu. Hem nahiyenin hem de köyün nüfusunun tamamı Beritanlı Kürtlerden oluşuyordu. Beritanlı nahiyesinde ise, toplam 156 hane bulunuyor, 499'ü erkek ve 482'si kadın olmak üzere, 981 kişi yaşıyordu.

Bal Kaya, 1828 tarihli Osmanlıca köy listesinde de "Bal Kaya" (بال قیا) olarak geçer. Bu sırada bu yerleşim merkezi Erzurum vilayetinin Oltu kazasına bağlı Kosor nahiyesinde yer alıyordu. 1940 genel nüfus sayımında "Balkaya" olarak kaydedilmiş olan köy, Oltu kazasının Kömürlü nahiyesine bağlıydı ve nüfusu 288 kişiden oluşuyordu.1940 Genel Nüfus Sayımı, Ankara, 1946, s. 248. 1946 yılında Şenkaya ilçesi kurulunca, Balkaya köyü Oltu ilçesinden alınarak bu yeni ilçeye bağlandı. 1965 genel nüfus sayımında Balkaya köyünün nüfusu 589 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde 205 kişi okuma yazma biliyordu.1965 Genel Nüfus Sayımı, Ankara, 1968, s. 262.

1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Şenkaya Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.

Balkaya köyünün 3 kilometre kuzeybatısında, tek nefli bir kilise kalıntısı bulunmaktadır. Kilisenin etrafındaki yerleşim kalıntıları ve mezarlık, burada eskiden bir köyün bulunduğunu göstermektedir. Ne var ki ortadan kalkmış olan bu köyün adı bugün bilinmemektedir.

 Coğrafya 
Mahalle, Erzurum il merkezine 152 km, Şenkaya ilçe merkezine 35 km uzaklıktadır. Mahalle, Şenkaya'nın kuzeybatısında olup,  numaralı Erzurum-Ardahan (Oltu-Göle) devlet yoluna, Susuz ve Deliktaş mahalleleri üzerinden, 9,3 km'lik bir köy yoluyla bağlıdır.

 Nüfus 
Yıllara göre mahalle nüfus verileri 2022 201 2021 220 2020 217 2019 229 2018 234 2017 225 2016 227 2015 237 2014 246 2013 264 2012 274 2011 279 2010 285 2009 283 2008 272 2007 281 2000 389 1990 597 1985 691 1965 589

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 


Kategori:Şenkaya'nın mahalleleri
Kategori:Tao-Klarceti