Suyatağı, Tortum

Suyatağı, Erzurum ilinin Tortum ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.

Tarihçe

Suyatağı'nın eski adı Abrnesi'dir. Gürcüce bir yer adı olan Abrnesi (აბრნესი), Türkçeye Abornis şeklinde girmiştir.Tao (ტაო), Mamaia Pağava, Meri Tsintsadze, Maia Baramidze, Malhaz Çoharadze, Tina Şioşvili, Ramaz Halvaşi, Nugzar Mgeladze, Zaza Şaşikadze, Merab Halvaşi, Cimşer Çhvimiani, Cemal Karalidze, Batum, 2020, s. 836.  ISBN 978-9941-25-828-2 Nitekim 1835 tarihli Osmanlı nüfus defteri ile 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Abornis (آبورنیس) olarak geçer.Son Teşkilat-i Mülkiyede Köylerimizin Adları (Osmanlıca), İstanbul, 1928, s. 234. Köyün adı daha sonra Aburnes'e dönüşmüştür.

Abrnesi veya Abrnisi köyü, Orta Çağ'da Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan Tao'da yer alır. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi ve köyü, 16. yüzyılın ortasında Gürcülerden ele geçirmiştir. Eski bir kilise olan Abrnesi Kilisesi de bu dönemden kalmış olmalıdır.2016 Yılı Tao-Klarceti Tarihi Eserleri Araştırma Gezisi Sonuçları (ტაო-კლარჯეთის ძეგლების 2016 წლის საკვლევი ექსპედიციების ანგარიშები), Tiflis, 2017, s. 196.  ISBN 978-9941-9470-8-7

Abrnesi köyü, Osmanlı döneminin başında, Tortum sancağının Hahuli nahiyesine bağlı köylerden biriydi. Tortum sancağı bu sırada dört nahiyeden oluşuyordu. Büyükçe bir yerleşimin olan Abresi köyünün nüfusu 90 Hristiyan haneden oluşuyordu. 1835 tarihli Osmanlı Müslim nüfus defterine göre ise, köyün nüfusu 57 haneye düşmüştü. Sadece erkek nüfusunun tespit edildiği bu tarihte köyde 195 erkek kaydedilmişti. Erkek sayısı kadar kadın eklenince, Abrnesi veya Abrnisi köyünün toplam nüfusunun yaklaşık 390 kişiden oluştuğu ortaya çıkar.Tao (ტაო), Mamaia Pağava, Meri Tsintsadze, Maia Baramidze, Malhaz Çoharadze, Tina Şioşvili, Ramaz Halvaşi, Nugzar Mgeladze, Zaza Şaşikadze, Merab Halvaşi, Cimşer Çhvimiani, Cemal Karalidze, Batum, 2020, s. 93, 95.  ISBN 978-9941-25-828-2

Abrnesi köyü, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Abornis (آبورنیس) şeklinde yazılmıştır. Bu tarihte köy Erzurum vilayetinin Tortum kazasının merkez nahiyesine bağlıydı. Bu yerleşim 1940 genel nüfus sayımında "Aburnes" şeklinde kaydedilmiş olan köy, Tortum kazasının Kisha nahiyesine bağlanmıştı ve nüfusu 958 kişiden oluşuyordu. Abrnesi veya Aburnes Türkçe olmadığı için köyün adı 1950'lerin ilk yarısında Selli olarak değiştirilmiştir. 1959 yılında ise köye bugünkü adı verilmiştir. 1965 genel nüfus sayımına göre Suyatağı köyün 954 kişi yaşıyor ve bu nüfus içinde 187 kişi okuma yazma biliyordu.

1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Tortum Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.

Suyatağı köyünde Orta Çağ'dan kalma iki kilise bulunmaktadır. Suyatağı Deresi kıyısında bulunan ve  yarı yıkı halde bulunan Abrnesi Kilisesi'nin manastırın bir parçası olduğu da tahmin edilmektedir. Tortum Çayı kıyısında olan diğer kilise ise, tek nefli küçük bir yapı olup çatı örtüsüyle günümüze ulaşmıştır. Kaba yontulmuş taşlarla kireç harcı kullanılarak inşa edilmiş olan kilisenin kapısı kuzeyde yer alır.2016 Yılı Tao-Klarceti Tarihi Eserleri Araştırma Gezisi Sonuçları (ტაო-კლარჯეთის ძეგლების 2016 წლის საკვლევი ექსპედიციების ანგარიშები), Tiflis, 2017, s. 195-196.  ISBN 978-9941-9470-8-7Tao-Klarceti: Tarihsel ve Kültürel Anıtlar (ტაო-კლარჯეთი: ისტორიისა და კულტურის ძეგლები), (Editör) Buba Kudava, (Yazarlar) Nestan Bagauri, Zurab Batiaşvili, İrma Beridze, Buba Kudava, Nikoloz Jğenti, Goça Saitidze, Natia Hizanişvili, Tiflis, 2018, s. 58, ISBN 978-9941-478-17-8.

 Coğrafya 
Mahalle, Erzurum il merkezine 73 km, Tortum ilçe merkezine 21 km uzaklıktadır. Mahalle, Tortum'un kuzeyinde olup,  numaralı Artvin-Erzurum (Uzundere-Tortum) devlet yoluna, Aburneskapı'da 3,2 km.lik bir köy yoluyla ulaşmaktadır. 

 Nüfus 
Yıllara göre mahalle nüfus verileri 2022 199 2021 224 2020 235 2019 275 2018 399 2017 150 2016 149 2015 157 2014 178 2013 151 2012 182 2011 187 2010 212 2009 213 2008 219 2007 188 2000 360 1990 573 1985 647 1965 954

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 


Kategori:Tortum'un mahalleleri
Kategori:Tao-Klarceti