Esence, Şenkaya

Esence, Erzurum ilinin Şenkaya ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.

 Tarihçe 

Esence köyünün eski adı Pagir'dir. 1835 tarihli Osmanlı nüfus defterinde Bagir ve Pagir olarak kaydedilmiştir.Tao (ტაო), Mamia Pağava, Meri Tsintsadze, Maia Baramidze, Malhaz Çoharadze, Tina Şioşvili, Ramaz Halvaşi, Nugzar Mgeladze, Zaza Şaşikadze, Merab Halvaşi, Cimşer Çhvimiani, Cemal Karalidze, Batum, 2020, s. 90.  ISBN 978-9941-25-828-21955 Genel Nüfus Sayımı, Ankara, 1961, s. 214. Bu yer adı, "halat" anlamına gelen Gürcüce Bagiri'den (ბაგირი) geliyor olabilir.

Pagir, tarihsel Gürcistan'ının bir parçası olan Tao bölgesinde yer alıyordu. Osmanlılar bu bölgeyi 16. yüzyılın ortalarına doğru Gürcülerden ele geçirmiştir.

Pagir, Osmanlı idaresinin askere alma ve vergi belirleme amacıyla 1835 yılında yaptığı nüfus tespitinde köy Çıldır Eyaleti'nin Penek Sancağı'na bağlıydı ve bu tarihte köyü oluşturan 7 hanede 26 erkek kaydedilmişti. Erkek sayısı kadar kadın eklenince, köyün nüfusunun yaklaşık 52 kişiden oluştuğu ortaya çıkar.Tao (Gürcüce), Mamaia Pağava, Meri Tsintsadze, Maia Baramidze, Malhaz Çoharadze, Tina Şioşvili, Ramaz Halvaşi, Nugzar Mgeladze, Zaza Şaşikadze, Merab Halvaşi, Cimşer Çhvimiani, Cemal Karalidze, Batum, 2020, s. 94, 96.  ISBN 978-9941-25-828-2

Pagir, 93 Harbi'nin ardından 1878 yılında imzalanan Berlin Antlaşması'yla Osmanlı Devleti tarafından savaş tazminatının bir parçası olarak Çarlık Rusya'sına bırakıldı. Rus idaresinin 1886 nüfus sayımında Pagir veya Pagker (Пагир veya Пагкер) adıyla kaydettiği köy, Oltu sancağının (okrug) Oltu kazasına (uçastok) bağlı Beretanlı nahiyesinin 16 köyünden biriydi. Nüfusu, 3'ü erkek ve 5'i kadın olmak üzere, 1 hanede yaşayan 8 kişiden oluşuyordu. Hem köyün hem de nahiyenin nüfusunun tamamı Beritan aşiretine bağlı Kürtlerdi. Köyün nüfusu 1896 yılında 15 kişiye, 1906 yılında da 26 kişiye ulaşmıştır.Candan Badem, Çarlık Yönetiminde Kars, Ardahan, Artvin, İstanbul, 2018, s. 120, ISBN 9786052100271.

Türkiye Cumhuriyetinin kurulmasından sonra da Pagir adıyla kayıtlarda yer alan yerleşim, 1950 yılında gelindiğinde 104 kişilik nüfusa sahip bir köydü.1950 Genel Nüfus Sayımı, Ankara, 1957, s. 174. Pagir Türkçe olmadığı için köyün adı 1959 yılında 7267 sayılı kanunla Esence olarak değiştirilmiştir. 1965 genel nüfus sayımında Esence köyünün nüfusu 129 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde sadece 13 kişi okuma yazma biliyordu. Bu tarihte köy Şenkaya kazasının Akşar bucağına bağlıydı.1965 Genel Nüfus Sayımı, Ankara, 1968, s. 261.

1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Şenkaya Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.

 Coğrafya 
Mahalle, Erzurum il merkezine 155 km, Şenkaya ilçe merkezine 54 km uzaklıktadır. Mahalle, Şenkaya'nın doğusunda olup, Melikoğlu Deresi Vadisi'ni izleyerek  numaralı Erzurum-Ardahan (Oltu-Göle) devlet yoluna, Köroğlu, Yazılı ve Yeşildemet mahalleleri üzerinden, 20,7 km.lik bir köy yoluyla bağlıdır.

 Nüfus 
Yıllara göre mahalle nüfus verileri 2022 38 2021 30 2020 30 2019 33 2018 43 2017 26 2016 30 2015 45 2014 42 2013 54 2012 38 2011 37 2010 38 2009 37 2008 38 2007 19 2000 56 1990 57 1985 82 1965 129

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 


Kategori:Şenkaya'nın mahalleleri
Kategori:Tao-Klarceti