Kaleboğazı, Oltu

Kaleboğazı, Erzurum ilinin Oltu ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.

 Tarihçe 

Kaleboğazı'nın adı 1835 tarihli Osmanlı nüfus defterinde "Kala Boğazı" (قلعە بوغازی) olarak geçer.Göksal Kalkan, "Oltu Sancağı Müslim Nüfus Defterinin transkripsiyon ve değerlendirmesi [h.1251 (m.1835/1836)]", Amasya, 2022, s. 265.  Yüksek lisans tezi Bu yer adının Gürcücede aynı anlamdaki "Tsihis Keli"den ( ციხის ყელი) çevrilmiş olabileceği tahmin edilmektedir. Nitekim köyde o dönemden kalma yıkık bir kale bulunmaktadır.Tao (ტაო), Mamia Pağava, Meri Tsintsadze, Maia Baramidze, Malhaz Çoharadze, Tina Şioşvili, Ramaz Halvaşi, Nugzar Mgeladze, Zaza Şaşikadze, Merab Halvaşi, Cimşer Çhvimiani, Cemal Karalidze, Batum, 2020, s. 80.  ISBN 978-9941-25-828-22016 Yılı Tao-Klarceti Tarihi Eserleri Araştırma Gezisi Sonuçları (ტაო-კლარჯეთის ძეგლების 2016 წლის საკვლევი ექსპედიციების ანგარიშები), Tiflis, 2017, s. 236  ISBN 978-9941-9470-8-7

Kala Boğazı köyü, tarihsel Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan Tao'da yer alır. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi 1549 tarihli Gürcistan seferinin ardından Gürcülerden ele geçirmiştir.Tao (ტაო), Mamia Pağava, Meri Tsintsadze, Maia Baramidze, Malhaz Çoharadze, Tina Şioşvili, Ramaz Halvaşi, Nugzar Mgeladze, Zaza Şaşikadze, Merab Halvaşi, Cimşer Çhvimiani, Cemal Karalidze, Batum, 2020, s. 67.  ISBN 978-9941-25-828-2

Osmanlı idaresinin askere alma ve vergi salma amacıyla sadece erkek nüfusunu tespit ettiği 1835 yılında Kala Boğazı köyü, Çıldır Eyaleti'nin Oltu sancağına bağlıydı. Bu sırada köyde 10 hane bulunuyordu ve 27 erkek tespit edilmişti. Köyün toplam nüfusunun ise, erkek sayısının yaklaşık iki katı olduğu söylenebilir.Göksal Kalkan, "Oltu Sancağı Müslim Nüfus Defterinin transkripsiyon ve değerlendirmesi [h.1251 (m.1835/1836)]", Amasya, 2022, s. 76.  Yüksek lisans tezi

Kaleboğazı köyü, 1928 tarihli Osmanlıca mülki teşkilatında da "Kala Boğazı" (قلعە بوغازی) olarak geçer. Bu sırada köy, Erzurum vilayetinin Oltu kazasının merkez nahiyesine bağlıydı.Son Teşkilat-i Mülkiyede Köylerimizin Adları (Osmanlıca), İstanbul, 1928, s. 224. 1940 genel nüfus sayımında "Kale bağazı" olarak kaydedilmiş olan köy, aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 460 kişiden oluşuyordu. 1965 genel nüfus sayımında Kaleboğazı köyünde 530 kişi yaşıyor ve bu nüfus içinde 131 kişi okuma yazma biliyordu.

Mahallenin eski adı 1913  yılı kayıtlarında da bugünkü adını taşımaktadır.

1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Oltu Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.

Kaleboğazı Kalesi, bir kayalık tepe üzerinde, kaba yontulmuş taşlar ve kireç harcıyla inşa edilmiştir. Kalenin duvarları yer yer temel seviyesine kadar yıkılmıştır.

 Coğrafya 
Mahalle, Erzurum il merkezine 110 km, Oltu ilçe merkezine 10 km uzaklıktadır. Mahalle, Oltu'nun güneybatısında olup,  numaralı Erzurum—Ardahan (Tortum-Oltu) devlet yoluna, 1,3 km'lik bir köy yoluyla bağlıdır.

 Nüfus 
Yıllara göre mahalle nüfus verileri 2022 202 2021 210 2020 223 2019 206 2018 227 2017 190 2016 185 2015 182 2014 212 2013 220 2012 237 2011 280 2010 278 2009 283 2008 270 2007 292 2000 388 1990 619 1985 625 1965 530

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 


Kategori:Oltu'nun mahalleleri
Kategori:TaoKlarceti