Göreşken, Şenkaya

Göreşken, Erzurum ilinin Şenkaya ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.

 Tarihçe 
Göreşken mahalesinin eski adı Geraşkiani'dir. Nitekim 1918 tarihli Gürcüce Ertoba gazetesinde köyün adı Geraşkiani (გერაშკიანი) olarak geçer. Bu yerleşim merkezi Rus idaresi tarafından 1886 yılında Geraşkyan (Герашкянъ) adıyla kaydetmiştir. Bu yer adının Türkçede değişime uğrayıp Göreşken'e dönüştüğü anlaşılmaktadır.

Geraşkiani, tarihsel Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan Tao'da yer alır. Nitekim Osmanılar bu bölgeyi, 1549 tarihli Gürcistan seferinin ardından Gürcülerden ele geçirmiştir.Tao (ტაო), Mamia Pağava, Meri Tsintsadze, Maia Baramidze, Malhaz Çoharadze, Tina Şioşvili, Ramaz Halvaşi, Nugzar Mgeladze, Zaza Şaşikadze, Merab Halvaşi, Cimşer Çhvimiani, Cemal Karalidze, Batum, 2020, s. 67.  ISBN 978-9941-25-828-2 Mahallenin bugünkü sınırları içindeki iki megalit yapı da bu dönemden kalmış olmalıdır.2017 Yılı Tao-Klarceti Tarihi Eserleri Araştırma Gezisi Sonuçları (ტაო-კლარჯეთის ძეგლების 2017 წლის საკვლევი ექსპედიციების ანგარიშები), Tiflis, 2018, s. 27, 31.  ISBN 978-9941-9470-9-4

Geraşkiani, eski Osmanlı tahrir defterlerinde yer almamıştır. Örneğin 1835 tarihli nüfus defterinde komşu köy Bardız yer aldığı halde, bu defterde Geraşkiani veya Göreşken adı geçmemektedir.Tao (ტაო), Mamia Pağava, Meri Tsintsadze, Maia Baramidze, Malhaz Çoharadze, Tina Şioşvili, Ramaz Halvaşi, Nugzar Mgeladze, Zaza Şaşikadze, Merab Halvaşi, Cimşer Çhvimiani, Cemal Karalidze, Batum, 2020, s. 80.  ISBN 978-9941-25-828-2

Geraşkiani köyü, 93 Harbi'nin ardından 1878 yılında imzalanan Berlin Antlaşması’yla Osmanlı Devleti tarafından savaş tazminatının bir parçası olarak Rusya'ya bırakıldı. Rus idaresinde köy, Oltu sancağının Oltu kazasına bağlı Nüsüng nahiyesinin 12 köyünden biriydi. 1886 yılındaki nüfus tespitinde köydeki 32 hanede, 123'ü erkek ve 104'ü kadın olmak üzere, 227 kişi yaşıyordu. Bu nüfusun tamamı Türk olarak kaydedilmiştir.

Geraşkyan köyü, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Göreşken (كورەشكن) adıyla Kars vilayetinin Sarıkamış ilçesinin Bardız nahiyesine bağlıydı. 1940 genel nüfus sayımında aynı idari konuma sahip olan köyde 516 kişi yaşıyordu.1940 Genel Nüfus Sayımı, Ankara, 1946, s. 355. 1946 yılında Şenkaya ilçesi kurulunca, Bardız nahiyesi ile birlikte bu ilçeye bağlandı. 1965 yılında köyde 704 kişi yaşıyor ve bu nüfus içinde 295 kişi okuma yazma biliyordu.1965 Genel Nüfus Sayımı, Ankara, 1968, s. 261.

1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum’da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Şenkaya Belediyesi’nin bir mahallesi olmuştur.

Göreşken mahallesindeki iki megalit yapı kalıntısından biri, yerleşim merkezinin 3 kilometre güneyinde, bir orman içinde ulaşılması zor bir kayalığın üzerinde yer alır. Kale büyük ölçüde yıkılmış, geriye duvarları kalmıştır. Diğeri ise, yerleşim merkezini kuzeyinde bulunmaktadır. Yapı büyük ölçüde yıkılmış olmakla birlikte, duvarlarından bazı bölümler kalmıştır.

 Coğrafya 
Mahalle, Erzurum il merkezine 146 km, Şenkaya ilçe merkezine 41 km uzaklıktadır. Mahalle, Şenkaya'nın güneyinde olup,  numaralı Şenkaya-Horasan il yoluna, Gaziler Mahallesi'nde, 4,3 km.lik bir köy yoluyla ulaşmaktadır.

 Nüfus 
Yıllara göre mahalle nüfus verileri 2022 161 2021 162 2020 165 2019 183 2018 185 2017 172 2016 167 2015 177 2014 189 2013 187 2012 187 2011 204 2010 201 2009 210 2008 213 2007 206 2000 206 1990 346 1985 494 1965 704

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 


Kategori:Şenkaya'nın mahalleleri
Kategori:Tao-Klarceti