Çanakpınar, Oltu

Çanakpınar, Erzurum ilinin Oltu ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.

 Tarihçe 

Çanakpınar'ın eski adı Kalakiskari'dir. Kalakiskari (ქალაქისკარი), Gürcücede "şehir kapısı" anlamına gelir.A Comprehensive Georgian-English Dictionary, Londra, 2006, 2 cilt  ISBN 0-9535878-3-5A Comprehensive Georgian-English Dictionary, Londra, 2006, 2 cilt  ISBN 0-9535878-3-5 Bu yer adı 1595 tarihli Osmanlı mufassal defteri ile Osmanlı cebe defterinde (1694-1732) "Kalakiskar" (كلكسكر) şeklinde geçer. Köyün adı 1886 tarihli Rus nüfus sayımında ise, Kelger (Кельгеръ) olarak kaydedilmiştir. Bu yer adı sonradan Kilgir veya Kilğir'e dönüşmüştür.

Kalakiskari veya Kelger köyü, Orta Çağ'da Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan Tao'da yer alır. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi, 1549 tarihli Gürcistan seferinin ardından Gürcülerden ele geçirmiştir.

Kalakiskari veya Kelger köyü, 1574 tarihli Osmanlı mufassal defterinde Oltu livasının Anzavi nahiyesine bağlıydı. Bu sırada nüfusu 39 Hristiyan haneden oluşuyordu. Söz konusu yayında köyün adının Osmanlıca yazılışı "Kilgir" şeklinde okunmuştur.Tao (ტაო), Mamia Pağava, Meri Tsintsadze, Maia Baramidze, Malhaz Çoharadze, Tina Şioşvili, Ramaz Halvaşi, Nugzar Mgeladze, Zaza Şaşikadze, Merab Halvaşi, Cimşer Çhvimiani, Cemal Karalidze, Batum, 2020, s. 76.  ISBN 978-9941-25-828-2 Osmanlı idaresinin 1595 tarihli mufassal defterine sonradan düşülen kayıtlarda "Kelgeri" (كلكیر) ve "Kalakiskari" (كلكسكر) şeklinde okunmuş iki köy geçer. Bu sırada kaydedilmiş olan bu yerleşim yerleri Oltu livasının Anzavi nahiyesine bağlıydı. Bu yerleşim merkezi Çıldır Eyaleti'nin 1694-1732 dönemini kapsayan Osmanlı cebe defterinde ise, "Kalakiskar" (كلكسكر) olarak geçer. Bu tarihte köy aynı idari konuma sahipti ve köyün hasılası Hicri 1139 (1726/1727) tarihinde 10.500 akçe idi.

Kalakiskari veya Kelger köyü, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'nın ardından imzalanan Berlin Antlaşması uyarınca, savaş tazminatının bir parçası olarak Osmanlı Devleti tarafından Rusya'ya bırakıldı. Rus idaresinin 1886 nüfus tespitinde Kelger (Кельгеръ) şeklinde kaydettiği köy, Oltu sancağının Oltu kazasına (uçastok) bağlı Erük-Anzav nahiyesinin yedi köyünden biriydi. Nüfusu, 73'ü erkek ve 60'ı kadın olmak üzere, 22 hanede yaşayan 133 kişiden oluşuyordu. Köy halkının tamamı Türk olarak kaydedilmiştir.

Kelger köyü, 1935 genel nüfus sayımında "Kelgir", 1940 gelen nüfus sayımında ise "Kılgir" şeklinde kaydedilmiştir. Bu tarihlerde Erzurum vilayetinin Oltu kazasının merkez nahiyesine bağlı olan köyün 1940 yılındaki nüfusu 390 kişiden oluşuyordu. Kelger veya Kilgir Türkçe olmadığı için köyün adı 1959 yılında Çanakpınar olarak değiştirilmiştir. 1965 nüfus sayımına göre Çanakpınar köyünde 557 kişi yaşıyor ve bu nüfus içinde 116 kişi okuma yazma biliyordu.

Mahallenin eski adı 1889 yılı kayıtlarında Kelger, 1914 yılı kayıtlarında ise Kilgîr ya da Kelgir olarak geçmektedir.

1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Oltu Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.

 Coğrafya 
Mahalle, Erzurum il merkezine 150 km, Oltu ilçe merkezine 30 km uzaklıktadır. Mahalle, Oltu'nun kuzeybatısında olup,  numaralı Ardahan-Muş (Göle-Oltu) devlet yoluna, Derebaşı ve Gökçedere mahalleleri üzerinden 27,5 km'lik bir köy yoluyla bağlıdır.

 Nüfus 
Yıllara göre mahalle nüfus verileri 2022 84 2021 92 2020 96 2019 90 2018 86 2017 83 2016 87 2015 81 2014 75 2013 94 2012 103 2011 119 2010 121 2009 119 2008 123 2007 125 2000 234 1990 361 1985 387 1965 557

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 


Kategori:Oltu'nun mahalleleri
Kategori:Tao-Klarceti