Coşkunlar, Olur

Coşkunlar, Erzurum ilinin Olur ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.

 Tarihçe 

Coşkunlar'ın eski adı Eğri Kilisa'dır. Bu yerleşimin tarihi adı bilinmemektedir. Eğri Kilisa veya Eğri Kilise adının geç dönemde köydeki eğrilmiş bir kiliseye izafeten orataya çıktığı anlaşılmaktadır. Eğri Kilise, 1886 tarihli Rus nüfus sayımında "Egri-Kilsa (Эгри-Килиса) ve 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde "Eğri Kilisa" (اكری كلیسا) olarak geçer.Son Teşkilat-i Mülkiyede Köylerimizin Adları (Osmanlıca), İstanbul, 1928, s. 225.

Eğri Kilisa, Orta Çağ'da Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan Tao'daki yerleşim yerlerinden biriydi. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi 16. yüzyılın ortalarında Gürcülerden ele geçirmiştir. Eğri Kilisa'ya adını veren kiliseden eski bir yerleşim merkezi olduğu anlaşılan köy, eski Osmanlı kayıtlarında bu adla yer almamıştır.

Eğri Kilisa, 1877-1878 savaşının ardından imzalanan Berlin Antlaşması uyarınca Osmanlı Devleti tarafından Rusya'ya bırakıldı. Rus idaresinde Oltu sancağının Tausker kazasının köylerinden biriydi. 1886 nüfus sayımında "Egri Kilisa" (Эгри-Килиса) adıyla kaydedilmiş olan köyde 5 hanede, 13'i erkek ve 9'u kadın olmak üzere, 22 kişi yaşıyordu. Bu tarihte köyün nüfusu "Kürt" olarak kaydedilmiştir. Köyde varlığı bilinen kilise Kürtlerden önce bu yerleşimde Hristiyan bir nüfusun yaşadığı göstermektedir. Eğri Kilisa köyünün nüfusu 1896 yılında 52 kişiye, 1906 yılında 58 kişi olarak tespit edilmiştir.Candan Badem, Çarlık Yönetiminde Kars, Ardahan, Artvin, İstanbul, 2018, s. 121, ISBN 9786052100271. Bu kayıttan köye 1886-1896 arasında yeni bir nüfus yerleştirildiği anlaşılmaktadır. Gürcü tarihçi ve arkeolog Ekvtime Takaişvili, 1907 yılında, Oltu sancağındaki Parnaki köyünü anlatırken, Oltu Çayı'nin sağ kıyısındaki Eğri Kilisa köyüneki kiliseden de söz etmiştir. Verdiği bilgiye göre bu tarihte eski kiliseden sadece apsisin bir kısmı kalmıştı. Kilise yıkılmış, kaplama tasarı da sökülüp alınmıştı.

Eğri Kilisa köyü, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde yazım hatası olmakla birlikte "Eğri Kilisa" (اكری كلیسا) olarak geçer. Bu sırada köy Erzurum vilayetinin Oltu kazasının Olur nahiyesine bağlıydı. Mohoş, 1940 genel nüfus sayımında "Eğrikilise" biçiminde yazılmış olan köy, aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 179 kişiden oluşuyordu.1940 Genel Nüfus Sayımı, Ankara, 1944, s. 248. Eğri Kilisa veya Eğrikilise  "iltibasa yol açtığı" gerekçesiyle köyün adı 1959 yılında 7267 sayılı kanunla Coşkunlar olarak değiştirilmiştir. Coşkunlar köyünün nüfusu 1965 yılında 269 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde sadece 8 kişi okuma yazma biliyordu.1965 Genel Nüfus Sayımı, Ankara, 1968, s. 259.

1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Olur Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.

 Coğrafya 
Mahalle, Erzurum il merkezine 161 km, Olur ilçe merkezine 13 km uzaklıktadır. Mahalle, Olur'un kuzeydoğusunda olup,  numaralı Olur-Oltu devlet yolunun kenarındadır.

 Nüfus 
Yıllara göre mahalle nüfus verileri 2022 117 2021 120 2020 113 2019 120 2018 113 2017 93 2016 94 2015 94 2014 96 2013 99 2012 98 2011 104 2010 102 2009 105 2008 118 2007 141 2000 528 1990 814 1985 915 1965 269

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 


Kategori:Olur'un mahalleleri
Kategori:Tao-Klarceti