Şehitler, Narman

Şehitler, Erzurum ilinin Narman ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.

 Tarihçe 

Şehitler mahalesinin eski adı, 1595 tarihli Osmanlı mufassal defterini yayımlayan Gürcü tarihçi Sergi Cikia tarafından, geç dönemdeki Rusça bir haritada Surp-Sarkis (Сурп Саркис) kaydından hareketle "Sup Serkis" (سپ سركس) olarak okunmuştur. Bu yer adı, Osmanlı cebe defterinde (1694-1732) ise, "Sin Sergis" (سین سركیس) şeklinde verilmiştir. Köyün adı 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde "Sim Serkis" (سیم سركیس) halini almıştır.

Surp Sarkis köyü, tarihsel Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan Tao'da yer alır. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi 16. yüzyılın ortalarında Gürcü yönetiminden ele geçirmiştir. Köydeki kilise kalıntısı da buranın eski bir yerleşim olduğunu göstermektedir.2016 Yılı Tao-Klarceti Tarihi Eserleri Araştırma Gezisi Sonuçları (Gürcüce), Tiflis, 2017, s. 304  ISBN 978-9941-9470-8-7

Surp Sarkis veya Sup Serkis köyü, 1595 tarihli Osmanlı mufassal defterine sonradan düşülen kayıtlara göre, Oltu livasının Aha nahiyesine bağlıydı. Köyün hasılası 5.000 akçe idi.

Surp Sarkis veya Sup Serkis köyü, Çıldır Eyaleti'nin 1694-1732 dönemini kapsayan Osmanlı cebe defterinde Mamirvan livasının Aha nahiyesine bağlıydı. Köyün hasılası Hicri 1122 (1710/1711) tarihinde önce 5.000 akçe, sonra 10.000 akçe idi. Hicri 1129 (1716/1717) tarihinde ise, köyün hasılası yeniden 5.000 akçe olmuştu.

Surp Sarkis köyü, Osmanlı idaresinin askere alma amacıyla sadece erkek nüfusunu tespit ettiği 1835 yılında Çıldır Eyaleti'ne bağlı Mamirvan sancağının köylerinden biriydi. Bu tarihte köyde 16 hanede 83 erkek kaydedilmiştir. Erkek sayısı kadar kadın eklenince, köyün toplam nüfusunun yaklaşık 166 kişiden oluştuğu ortaya çıkar.Tao (ტაო), Mamia Pağava, Meri Tsintsadze, Maia Baramidze, Malhaz Çoharadze, Tina Şioşvili, Ramaz Halvaşi, Nugzar Mgeladze, Zaza Şaşikadze, Merab Halvaşi, Cimşer Çhvimiani, Cemal Karalidze, Batum, 2020, s. 83.  ISBN 978-9941-25-828-2

Surp Sarkis köyü, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Erzurum vilayetinin Tortum kazasına bağlı Narman nahiyesinin köylerinden biriydi.Son Teşkilat-i Mülkiyede Köylerimizin Adları (Osmanlıca), İstanbul, 1928, s. 225.  1940 genel nüfus sayımında "Simserkis" olarak kaydedilmiş olan köy, aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 429 kişiden oluşuyordu.1940 Genel Nüfus Sayımı, Ankara, 1946, s. 253. Sup Sarkis veya Simserkis Türkçe olmadığı için köyün adı 1959 yılında 7267 sayılı kanunla Değirmensuyu olarak değiştirilmiştir. 1965 genel nüfus sayımına göre Değirmensuyu köyünde 660 kişi yaşıyor ve bu nüfus içinde 176 kişi okuma yazma biliyordu.1965 Genel Nüfus Sayımı, Ankara, 1968, s. 258. Köyün adı daha sonra bir kez daha Şehitler olarak değiştirilmiştir.

1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Narman Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.

Şehitler köyündeki kilise bugünkü yerleşimin 800 metre kuzeybatısında yer alıyordu. Bir köy kilisesi olan yapı tamamen yıkılmış, geriye harçlı duvar parçaları kalmıştır. Kilise kalıntısının olduğu yerde ayrıca seramik parçaları ve insan kemikleri tespit edilmiştir. Kilisenin bulunduğu yer günümüzde "Kilisebaşı" olarak adlandırılmaktadır.Tao-Klarceti - Tarihsel ve Kültürel Anıtlar Kataloğu (Gürcüce), (Editör) Buba Kudava, (Yazarlar) Nestan Bagauri, Zurab Batiaşvili, İrma Beridze, Buba Kudava, Nikoloz Jğenti, Goça Saitidze, Natia Hizanişvili, 2018, Tiflis, s. 106, ISBN 9789941478178.

 Coğrafya 
Mahalle, Erzurum il merkezine 108 km, Narman ilçe merkezine 12 km uzaklıktadır. Mahalle, Narman'ın güneybatısında olup,  numaralı Tortum-Narman il yolu kenarındadır.

 Nüfus 
Yıllara göre mahalle nüfus verileri 2022 226 2021 218 2020 224 2019 244 2018 256 2017 254 2016 267 2015 285 2014 312 2013 320 2012 324 2011 328 2010 328 2009 356 2008 365 2007 343 2000 378 1990 499 1985 550 1965 660

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 


Kategori:Narman'ın mahalleleri
Kategori:Tao-Klarceti