Aşağıkumlu, Oltu

Aşağıkumlu, Erzurum ilinin Oltu ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.

Tarihçe

Aşağıkumlu ve Yukarkumlu'nun eski adı Simurdon veya Simurdoni'dir. Simurdoni (სიმურდონი), 1574 ve 1595 tarihli Osmanlı tahrir defterlerinde Simurdon (سموردون) olarak geçer.Tao (ტაო), Mamia Pağava, Meri Tsintsadze, Maia Baramidze, Malhaz Çoharadze, Tina Şioşvili, Ramaz Halvaşi, Nugzar Mgeladze, Zaza Şaşikadze, Merab Halvaşi, Cimşer Çhvimiani, Cemal Karalidze, Batum, 2020, s. 75.  ISBN 978-9941-25-828-2

Simurdoni köyü, Orta Çağ'da Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan Tao'da yer alır. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi 16. yüzyılda, 1549 tarihli Gürcistan seferinin ardından Gürcülerden ele geçirmiştir. Büyük ölçüde yıkılmış olan Aşağı Simurdoni Kilisesi de bu dönemden kalmış olmalıdır.2016 Yılı Tao-Klarceti Tarihi Eserleri Araştırma Gezisi Sonuçları (ტაო-კლარჯეთის ძეგლების 2016 წლის საკვლევი ექსპედიციების ანგარიშები), Tiflis, 2017, s. 217.  ISBN 978-9941-9470-8-7

Simurdoni köyü, 1574 tarihli ve Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan adlı Osmanlı tahrir defterine göre Oltu livasının Kuzay nahiyesine bağlı köylerden biriydi. Aşağı Simurdoni ve Yukarı Simurdoni bu defterde tek köy olarak kaydedilmiştir. Bu tarihte köyün nüfusu, tamamı Hristiyan olan 26 haneden oluşuyordu.

Simurdoni köyü, Çıldır Eyaleti'nin 1694-1732 dönemini kapsayan Osmanlı cebe defterinde Simur[don] ([سمور[دون) şeklinde geçer. Bu sırada bu yerleşim Oltu livasının Kuzey nahiyesine bağlıydı. Hicri 1119 (1707/1708) tarihinde hasılası 2.600 akçe olarak belirlenmiş olan köy, Ahmed ve Osman adlarında iki kardeşe tahsis edilmişti.

Simurdoni, Osmanlı idaresinin 1835 yılında, vergi belirleme ve askere alma amacıyla sadece erkek nüfusunu tespit ettiği sırada Oltu sancağına bağlıydı. Bu tarihte de bu yerleşim Aşağı Simurdon ve Yukarı Simurdon adıyla tek köy olarak kaydedilmiştir. Köydeki 6 hanede 20 erkek tespit edilmiştir. Erkek sayısı kadar kadın eklenince köyün toplam nüfusunun yaklaşık 40 kişiden oluştuğu söylenebilir.Tao (ტაო), Mamia Pağava, Meri Tsintsadze, Maia Baramidze, Malhaz Çoharadze, Tina Şioşvili, Ramaz Halvaşi, Nugzar Mgeladze, Zaza Şaşikadze, Merab Halvaşi, Cimşer Çhvimiani, Cemal Karalidze, Batum, 2020, s. 82.  ISBN 978-9941-25-828-2

Simurdon köyü, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'nın ardından imzalanan Berlin Antlaşması'yla Osmanlı Devleti tarafından Rusya'ya bırakıldı. Rus idaresince Simirdon (Симирдонъ) adıyla kaydedilmiş olan Aşağı Simurdon köyü, Oltu sancağına bağlı Oltu kazasında Kaskanlı Kürt aşiretinin 14 köyünden biriydi. 1886 tarihli nüfus sayımında köyde, 26'sı erkek ve 28'i kadın olmak üzere, 8 hanede 54 kişi yaşıyor ve bu nüfusun tamamı Kürtlerden oluşuyordu.

Aşağı Simurdon, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Simirdon-i Ulya (سمردون علیا) olarak kaydedilmiştir. Bu yerleşim Erzurum vilayetinin Oltu kazasına bağlı Kosor nahiyesinin köylerinden biriydi.Son Teşkilat-i Mülkiyede Köylerimizin Adları (Osmanlıca), İstanbul, 1928, s. 226. 1940 genel nüfus sayımında Aşağı Simirdon adıyla Oltu kazasının merkez nahiyesine bağlıydı ve nüfusu 150 kişiden oluşuyordu.1940 Genel Nüfus Sayımı, Ankara, 1946, s. 247. Simurdon veya Simirdon Türkçe olmadığı için Aşağı Smirdon köyünün adı 1959 yılında Aşağı Kumlu olarak değiştirilmiştir. 1965 nüfus sayımına göre Aşağıkumlu köyünde 232 kişi yaşıyor ve bu nüfus içinde sadece 20 kişi okuma yazma biliyordu.1965 Genel Nüfus Sayımı, Ankara, 1968, s. 258.

1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Oltu Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.

 Coğrafya 
Mahalle, Erzurum il merkezine 117 km, Oltu ilçe merkezine 23 km uzaklıktadır. Mahalle, Oltu'nun kuzeydoğusunda olup,  numaralı Ardahan-Muş (Göle-Oltu) devlet yoluna, 1,2 km'lik bir köy yoluyla bağlıdır. Mahalle Oltu Çayı yakınındadır.

 Nüfus 
Yıllara göre mahalle nüfus verileri 2022 122 2021 123 2020 123 2019 124 2018 118 2017 113 2016 125 2015 129 2014 134 2013 135 2012 146 2011 141 2010 149 2009 145 2008 149 2007 147 2000 225 1990 373 1985 290 1965 232

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 


Kategori:Oltu'nun mahalleleri
Kategori:Tao-Klarceti