Kayalısu, Şenkaya

Kayalısu, Erzurum ilinin Şenkaya ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.

 Tarihçe 
Kayalısu mahallesinin eski adı Çaksor'dur. Yerleşim, Orta Çağ Gürcistan'ını oluşturan bölgelerden biri olan Tao'da yer alır. Osmanlılar bu bölgeyi 16. yüzyılın ortalarında Samtshe Prensliği'nden ele geçirmiştir. 1595 tarihli Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan adlı Osmanlı tahrir defterine göre "Çarsor" (چارصور) adıyla Gürcistan Vilayeti'nin Penek livasının Penek nahiyesine bağlı köyün nüfusu 37 Hristiyan haneden oluşuyordu. Köyde; buğday, arpa ve yonca tarımı yapılıyor, domuz ve koyun besleniyordu. Köyün, Orket (اوركیت) adıyla bir mezrası bulunuyordu. Orket, "iki tepe" anlamına gelen Orkedi'den (ორქედი) değişime uğramış olabilir. 

Osmanlı idaresinin askere alma ve vergi belirleme amacıyla 1835 yılında yaptığı nüfus tespitinde, "Çağsor" adıyla Çıldır Eyaleti'nin Penek sancağına bağlıydı ve bu tarihte köyde tamamı Müslüman olan 11 hanede 35 erkek yaşıyordu. Erkek sayısı kadar kadın olduğu kabulüyle köyün nüfusunun yaklaşık 70 kişiden oluştuğu tahmin edilir.Tao (ტაო), Mamia Pağava, Meri Tsintsadze, Maia Baramidze, Malhaz Çoharadze, Tina Şioşvili, Ramaz Halvaşi, Nugzar Mgeladze, Zaza Şaşikadze, Merab Halvaşi, Cimşer Çhvimiani, Cemal Karalidze, Batum, 2020, s. 91.  ISBN 978-9941-25-828-2 93 Harbi'nin ardından 1878 yılında Berlin Antlaşması’yla Osmanlı Devleti tarafından Rus İmparatorluğu'na bırakıldı. Rus idaresinin de "Çahsor" (Чахсоръ) adıyla kaydettiği köy, Oltu sancağının Oltu kazasına bağlıydı. 1886 tarihli tespite göre köydeki 13 hanede, 39'u erkek ve 33'ü kadın olmak üzere 72 kişi yaşıyordu. Nüfusun tamamı Türkmenlerden oluşuyordu. Yerleşimin nüfusu 1896 yılında 98 kişiye, 1906 yılında ise 129 kişiye yükselmiştir.Candan Badem, Çarlık Yönetiminde Kars, Ardahan, Artvin, İstanbul, 2018, s. 119, ISBN 9786052100271.

1928 tarihli Osmanlıca köy listesine göre Çaksor (چاقصور) adıyla Erzurum vilayetinin Oltu kazasına bağlı Kosor nahiyesinin köylerinden biriydi.Son Teşkilat-i Mülkiyede Köylerimizin Adları (Osmanlıca), İstanbul, 1928, s. 226. 1940 genel nüfus sayımında "Çaksor" adıyla yer alan köy, aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 129 kişiden oluşuyordu.1940 Genel Nüfus Sayımı, Ankara, 1946, s. 247. 1946 yılında Şenkaya kazası kurulunca, Kosor nahiyesiyle birlikte bu kazaya bağlandı. Yerleşimin Çaksor olan adı da Türkçe olmadığı için 1959 yılında 7267 sayılı kanunla Kayalısu olarak değiştirilmiştir. 1965 yılında Kayalısu köyünde 174 kişi yaşıyor ve bu nüfus içinde sadece 5 kişi okuma yazma biliyordu.1965 Genel Nüfus Sayımı, Ankara, 1968, s. 261.

1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmış ve köyde Şenkaya ilçesinin bir mahallesi olmuştur.

 Coğrafya 
Mahalle, Erzurum il merkezine 151 km, Şenkaya ilçe merkezine 36 km uzaklıktadır. Mahalle, Şenkaya'nın kuzeydoğusunda olup,  numaralı Erzurum-Ardahan (Oltu-Göle) devlet yoluna, Nişantaşı Mahallesi üzerinden, 12,2 km'lik bir köy yoluyla bağlıdır.

 Nüfus 
Yıllara göre mahalle nüfus verileri 2022 108 2021 114 2020 236 2019 322 2018 315 2017 314 2016 379 2015 404 2014 410 2013 440 2012 436 2011 419 2010 407 2009 445 2008 419 2007 356 2000 351 1990 348 1985 320 1965 174

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 


Kategori:Şenkaya'nın mahalleleri
Kategori:Tao-Klarceti