Altunkaya, Olur

Altunkaya, Erzurum ilinin Olur ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.

Tarihçe

Altunkaya köyünün eski adı yaygın biçimde Mehenk olarak bilinir. Ancak 1595 tarihli Osmanlı tahrir defterinde Mehank / Mehang (مهانك) olarak geçer. Gürcüce kaynaklarda ise Mehangi / Muhangi (მეჰანგი / მუჰენქი) biçiminde yazılmıştır.Tao (Gürcüce), Mamaia Pağava, Meri Tsintsadze, Maia Baramidze, Malhaz Çoharadze, Tina Şioşvili, Ramaz Halvaşi, Nugzar Mgeladze, Zaza Şaşikadze, Merab Halvaşi, Cimşer Çhvimiani, Cemal Karalidze, Batum, 2020, s. 88.  ISBN 978-9941-25-828-2

Mehang köyü, Orta Çağ'da Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan Tao'nun yerleşim yerlerinden biriydi. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi 16. yüzyılın ortalarında Gürcülerden ele geçirmiştir. 1595 tarihli ve Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan adlı Osmanlı tahrir defterine göre Gürcistan Vilayeti içinde Penek livasının Panaskert nahiyesinin köylerinden biriydi. Bu tarihte köyün nüfusu 22 Hristiyan haneden oluşuyordu. İspenç vergisi vermekle yükümlü erkekler Gogiça, Vartuan, Zakar, Yadigar, Tevdore, Mihran, Nuraziz, Budaha gibi adlar taşıyordu.

Meheng köyü, Çıldır Eyaleti'nin 1694-1732 dönemini kapsayan Osmanlı cebe defterinde Mehang (مهانك)  şeklinde geçer. Hicri 1122 (1710/1711) tarihinde Penek livasının Penek nahiyesine bağlı olan köy, 20.000 akçe hasıla ile Abdullah adında birine zeamet olarak verilmişti. Hicri 1135 (1722/1723) tarihinde ise bu yerleşim Penek livasının Panaskerti nahiyesine bağlıydı ve hasılası 9.000 akçe idi.

Osmanlı idaresinin askere alma amacıyla sadece erkek nüfusunu tespit ettiği 1835 yılında Mehang köyünde 9 hanede 27 erkek kaydedilmiştir. Erkek sayısı kadar kadın eklenince, köyün toplam nüfusunun yaklaşık 54 kişiden oluştuğu ortaya çıkar. Oysa köyde 1574 yılında 46 hane, 1595 yılında 22 hane yaşıyordu. Köyün nüfusunun 1835 yılına gelinceye kadar iyice azaldığı görülmektedir.Tao (Gürcüce), Mamaia Pağava, Meri Tsintsadze, Maia Baramidze, Malhaz Çoharadze, Tina Şioşvili, Ramaz Halvaşi, Nugzar Mgeladze, Zaza Şaşikadze, Merab Halvaşi, Cimşer Çhvimiani, Cemal Karalidze, Batum, 2020, s. 88, 90.  ISBN 978-9941-25-828-2

Mehang, 1877-1878 savaşının ardından imzalanan Berlin Antlaşması uyarınca Osmanlı Devleti tarafından Rusya'ya bırakıldı. Rus idaresinde Kahi, Oltu sancağının Tausker kazasının köylerinden biriydi. 1886 nüfus sayımında Megenk (Мегенкъ) olarak kaydedilmiş olan köyde 12 hanede, 39'u erkek ve 39'u kadın olmak üzere 78 kişi yaşıyordu. Bu tarihte köyün nüfusu "Türk" olarak kaydedilmiştir. Mehenk köyünün nüfusu 1896 yılında 105 kişiye, 1906 yılında 141 kişiye yükselmiştir.Candan Badem, Çarlık Yönetiminde Kars, Ardahan, Artvin, İstanbul, 2018, s. 121, ISBN 9786052100271.

Mehenk, 1940 genel nüfus sayımında Erzurum vilayetinin Oltu kazasına bağlı Olur nahiyesinin köylerinden biriydi ve nüfusu 144 kişiden oluşuyordu.1940 Genel Nüfus Sayımı, Ankara, 1944, s. 248. Mehang veya Mehenk, "yabancı kökten geldiği" için köyün adı 1959 yılında 7267 sayılı kanunla Altunkaya olarak değiştirilmiştir. Altunkaya köyünün nüfusu 1965 yılında 206 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde 73 kişi okuma yazma biliyordu.1965 Genel Nüfus Sayımı, Ankara, 1968, s. 259.

1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Olur Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.

 Coğrafya 
Mahalle, Erzurum il merkezine 192 km, Olur ilçe merkezine 20 km uzaklıktadır. Mahalle, Olur'un kuzeydoğusunda olup,  numaralı Olur-Oltu il yoluna, 14,4 km'lik bir köy yoluyla bağlıdır.

 Nüfus 
Yıllara göre mahalle nüfus verileri 2022 83 2021 83 2020 80 2019 79 2018 84 2017 79 2016 78 2015 78 2014 76 2013 81 2012 88 2011 90 2010 89 2009 89 2008 96 2007 93 2000 77 1990 158 1985 229 1965 206

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 


Kategori:Olur'un mahalleleri
Kategori:Tao-Klarceti