Yaylaçayır, Oltu

Yaylaçayır, Erzurum ilinin Oltu ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.

 Tarihçe 

Yaylaçayır mahallesinin eski adı Çarzobi'dir.Tao (ტაო), Mamia Pağava, Meri Tsintsadze, Maia Baramidze, Malhaz Çoharadze, Tina Şioşvili, Ramaz Halvaşi, Nugzar Mgeladze, Zaza Şaşikadze, Merab Halvaşi, Cimşer Çhvimiani, Cemal Karalidze, Batum, 2020, s. 77.  ISBN 978-9941-25-828-2 Çarzobi (ჩარზობი) daha sonra Carzev'e dönüşmüştür. Nitekim 1835 tarihli Osmalı nüfus defteri ile 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Carzev (جارزو) olarak geçer.Göksal Kalkan, "Oltu Sancağı Müslim Nüfus Defterinin transkripsiyon ve değerlendirmesi [h.1251 (m.1835/1836)]", Amasya, 2022, s. 265.  Yüksek lisans teziSon Teşkilat-i Mülkiyede Köylerimizin Adları (Osmanlıca), İstanbul, 1928, s. 224. Rus idaresi ise köyü 1886 tarihinde Çarzov (Чарзовъ) şeklinde kaydetmiştir.

Çarzobi köyü, tarihsel Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan Tao'da yer alır. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi, 1549 tarihli Gürcistan seferinin ardından Gürcülerden ele geçirmiştir.Tao (ტაო), Mamia Pağava, Meri Tsintsadze, Maia Baramidze, Malhaz Çoharadze, Tina Şioşvili, Ramaz Halvaşi, Nugzar Mgeladze, Zaza Şaşikadze, Merab Halvaşi, Cimşer Çhvimiani, Cemal Karalidze, Batum, 2020, s. 67.  ISBN 978-9941-25-828-2 Mahallenin bugünkü sınırları içinde bulunan kale de bu dönemden kalmış olmalıdır.2016 Yılı Tao-Klarceti Tarihi Eserleri Araştırma Gezisi Sonuçları (ტაო-კლარჯეთის ძეგლების 2016 წლის საკვლევი ექსპედიციების ანგარიშები), Tiflis, 2017, s. 244  ISBN 978-9941-9470-8-7

Çarzobi köyü, 1574 tarihli Osmanlı mufassal defterindeki ayda göre, Oltu livasının Anzav nahiyesine bağlıydı. Bu tarihte köy 25 haneden oluşuyordu. Bu nüfus içinde 3 hane Müslüman olmuş, 22 hane Hristiyan olarak kalmıştı.Tao (ტაო), Mamia Pağava, Meri Tsintsadze, Maia Baramidze, Malhaz Çoharadze, Tina Şioşvili, Ramaz Halvaşi, Nugzar Mgeladze, Zaza Şaşikadze, Merab Halvaşi, Cimşer Çhvimiani, Cemal Karalidze, Batum, 2020, s. 77.  ISBN 978-9941-25-828-2 1835 tarihli Osmanlı nüfus defterinde bu yerleşim merkezi, Çıldır Eyaleti'nin Oltu sancağına bağlıydı. Vergi salma ve askere alma amacıyla sadece erkek nüfusunun tespit edildiği bu tarihte köydeki 10 hanede 26 erkek bulunuyordu. Erkek sayısı kadar kadın eklenince, köyün toplam nüfusunun yaklaşık 52 kişiden oluştuğu ortaya çıkar.Tao (ტაო), Mamaia Pağava, Meri Tsintsadze, Maia Baramidze, Malhaz Çoharadze, Tina Şioşvili, Ramaz Halvaşi, Nugzar Mgeladze, Zaza Şaşikadze, Merab Halvaşi, Cimşer Çhvimiani, Cemal Karalidze, Batum, 2020, s. 81.  ISBN 978-9941-25-828-2

Çarzobi veya Carzev köyü, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'nın ardından imzalanan Berlin Antlaşması uyarınca, savaş tazminatının bir parçası olarak Osmanlı Devleti tarafından Rusya'ya bırakıldı. Rus idaresinin 1886 nüfus tespitinde Çarzov (Чарзовъ) olarak kaydettiği köy, Oltu sancağının Oltu kazasına (uçastok) bağlı Erük-Anzav nahiyesinin yedi köyünden biriydi. Nüfusu, 39'u erkek ve 39'u kadın olmak üzere, 17 hanede oturan 78 kişiden oluşuyordu. Bu nüfus içinde 51 kişi Kürt, 27 kişi Türk olarak kaydedilmişti.

Carzev köyü, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Erzurum vilayetinin Oltu kazasının merkez merkez nahiyesine bağlıydı. 1940 genel nüfus sayımında adı, muhtemelen Rusça yazılışının etkisiyle "Çarzof" şeklinde yazılan köy, aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 105 kişiden oluşuyordu. Çarzov veya Çarzof Türkçe olmadığı için köyün adı 1959 yılında Yaylaçayır olarak değiştirilmiştir. 1965 nüfus sayımına göre Yaylaçayır köyünde 179 kişi yaşıyor ve bu nüfus içinde sadece 2 kişi okuma yazma biliyordu.

1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Oltu Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.

Çarzobi Kalesi, yerleşim merkezinin 2,3 kilometre güneydoğusunda bulunmaktadır. Uzunca bir kayalığın üzerinde inşa edilmiş olan yapının duvarları yıkılmış, sadece küçük bölümleri kalmıştır. Carzev Kalesi, ilk kez bir Gürcü araştırma grubu tarafından 2016 yılında tanımlanmış ve adı da "Çarsori" () şeklinde yazılmıştır.

Mahallenin eski adı, 1889 ve 1928 yılı kayıtlarında Çarzov olup, Ermenicede "çordzov" sözcüğü "kurugöl" anlamına gelmektedir.

 Coğrafya 
Mahalle, Erzurum il merkezine 155 km, Oltu ilçe merkezine 35 km uzaklıktadır. Mahalle, Oltu'nun kuzeybatısında olup,  numaralı Ardahan-Muş (Göle-Oltu) devlet yoluna, Gökçedere Mahallesi üzerinden 26,5 km'lik bir köy yoluyla bağlıdır.

 Nüfus 
Yıllara göre mahalle nüfus verileri 2022 69 2021 76 2020 79 2019 65 2018 104 2017 75 2016 80 2015 75 2014 76 2013 73 2012 80 2011 95 2010 114 2009 120 2008 126 2007 126 2000 145 1990 222 1985 293 1965 179

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 


Kategori:Oltu'nun mahalleleri
Kategori:Tao-Klarceti