Olurdere, Olur

Olurdere, Erzurum ilinin Olur ilçesine bağlı kırsal bir mahalledir.

 Tarihçe 

Olurdere'nin eski adı Olorishevi'dir. Gürcüce bir yer adı olan Olorishevi (ოლორისხევი), "Olor deresi" anlamına gelir.Tao (ტაო), Mamia Pağava, Meri Tsintsadze, Maia Baramidze, Malhaz Çoharadze, Tina Şioşvili, Ramaz Halvaşi, Nugzar Mgeladze, Zaza Şaşikadze, Merab Halvaşi, Cimşer Çhvimiani, Cemal Karalidze, Batum, 2020, s. 70.  ISBN 978-9941-25-828-2

Olorishevi köyü, tarihsel Gürcistan'ın bir paçası olan Tao bölgesinde yer alır. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi, 16. yüzyılda, 1549 tarihli Gürcistan seferinin ardından Gürcülerden ele geçirmiştir. Köyün bugünkü sınırları içinde yıkık haldeki kiliseler ve Gürcüce yazılı taş da bu dönemden kalmıştır.2016 Yılı Tao-Klarceti Tarihi Eserleri Araştırma Gezisi Sonuçları (ტაო-კლარჯეთის ძეგლების 2016 წლის საკვლევი ექსპედიციების ანგარიშები), Tiflis, 2017, s. 260-261  ISBN 978-9941-9470-8-7

Olorishevi köyü, 1595 tarihli Osmanlı mufassal defterine göre, Ardanuç livasının İşhani nahiyesine bağlıydı. Nüfusu sadece 5 Hristiyan haneden oluşuyordu. Osmanlı idaresinin askere alma ve vergi salma amacıyla 1835 yılında yaptığı tespitte de Müslim defterine göre 5 hanede 11 erkek bulunuyordu. Erkek sayısı kadar kadın eklenice, köyün toplam nüfusunun yaklaşık 22 kişiden oluştuğu ortaya çıkar. Bu tarihte Olurdere köyü Çıldır Eyaleti'nin Penek sancağına bağlıydı.Tao (ტაო), Mamia Pağava, Meri Tsintsadze, Maia Baramidze, Malhaz Çoharadze, Tina Şioşvili, Ramaz Halvaşi, Nugzar Mgeladze, Zaza Şaşikadze, Merab Halvaşi, Cimşer Çhvimiani, Cemal Karalidze, Batum, 2020, s. 70, 91.  ISBN 978-9941-25-828-2

Olurdere köyü, 1877-1878 savaşının ardından imzalanan Berlin Antlaşması uyarınca Osmanlı Devleti tarafından Rusya'ya bırakıldı. Rus idaresinin 1886 tarihli nüfus sayımında "Kışlak" olarak "Olor Darasi" (Олор-дараси) adıyla kaydedilmiş olan köy, Oltu sancağının Oltu kazsına (uçastok) bağlı Dodikanlı nahiyesinin 10 köyünden biriydi. Köyde, 42'si erkek ve 44'ü kadın olmak üzere, 10 hanede 86 kişi yaşıyordu. Hem köyün hem de nahiyenin nüfusu Dodikanlı aşiretine bağlı Kürtlerden oluşuyordu.

Olurdere, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Olurdere (اولوردرە) adıyla Erzurum vilayetinin Oltu kazasının Olur nahiyesine bağlıydı.Son Teşkilat-i Mülkiyede Köylerimizin Adları (Osmanlıca), İstanbul, 1928, s. 225. 1940 genel nüfus sayımında aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 101 kişiden oluşuyordu. Olurdere köyünün nüfusu 1965 yılında 194 kişiye çıkmıştı ve bu nüfus içinde 28 kişi okuma yazma biliyordu.

1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Olur Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.

Olurdere'deki kiliselerden biri, yerleşimin 1,3 km güneydoğusunda küçük bir vadide bir kaya üzerinde yer alır. Kayaya bitişik inşa edildiği bugüne kalan kalıntılardan anlaşılmaktadır. Bu yapıdan geriye harçlı duvar kalıntıları, kesme taşlar kalmıştır. Kilisenin bulunduğu yer “Kiliseler Deresi” olarak adlandırılmaktadır. İkinci kilise ise, yerleşimin 1,5 km güneybatısında, derenin sol kıyısında bir kayanın üzerinde inşa edilmiştir. Kayadaki izler, bu yapının kayaya bitişik inşa edildiğini göstermektedir. Yapının kabaca yontulmuş taşlarla kireç harcı kullanılarak inşa edildiği kalıntılardan anlaşılmaktadır. Bu kiliselerden birine ait olduğu tahmin edilen ve üzerinde Gürcü alfabesinin Nushuri karakteriyle bir yazının kazınmış olduğu taş, köyün camisinin 50 metre doğusunda, yıkılmış olan eski bir evin şöminesinde yapı malzemesi olarak kullanılmıştır.

 Coğrafya 
Mahalle, Erzurum il merkezine 171 km, Olur ilçe merkezine 4 km uzaklıktadır. Mahalle, Olur'un güneydoğusunda olup,  numaralı Olur-Oltu il yolu kenarındadır.

 Nüfus 
Yıllara göre mahalle nüfus verileri 2022 71 2021 74 2020 75 2019 76 2018 87 2017 67 2016 66 2015 71 2014 77 2013 78 2012 84 2011 88 2010 87 2009 99 2008 105 2007 107 2000 108 1990 249 1985 273 1965 194

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 


Kategori:Olur'un mahalleleri
Kategori:Tao-Klarceti