Demirciler, Tortum

Demirciler, Erzurum ilinin Tortum ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.

Tarihçe

Demirciler'in Türkçe kaynaklardaki eski adı Egerek veya Ekrek'tir. Nitekim 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Egerek / Ekrek (اكرك) olarak geçer.Son Teşkilat-i Mülkiyede Köylerimizin Adları (Osmanlıca), İstanbul, 1928, s. 234. Egerek veya Ekrek adının Gürcüce Agaraki'den (აგარაკი) değişime uğradığı tahmin edilmektedir. Agaraki ise Eski Gürcücede tarla, köy anlamına gelir."აგარაკი" - A Comprehensive Georgian-English Dictionary, Londra, 2006, 2 cilt  ISBN 0-9535878-3-5

Ekrek veya Egerek köyü, tarihsel Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan Tao'da yer alır. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi 16. yüzyılın ortalarında Gürcü yönetiminden ele geçirmiştir. Köyde varlığı bilinen ve tamamen yıkılmış olan kilise de buranın eski bir yerleşim olduğuna işaret etmektedir.2016 Yılı Tao-Klarceti Tarihi Eserleri Araştırma Gezisi Sonuçları (ტაო-კლარჯეთის ძეგლების 2016 წლის საკვლევი ექსპედიციების ანგარიშები), Tiflis, 2017, s. 190.  ISBN 978-9941-9470-8-7

Egerek köyü 1574 tarihli ve Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan adlı Osmanlı mufassal defterine göre Egerek Oltu sancağının Anzav nahiyesine bağlıydı. Köyün nüfusu, 41'i Hristiyan ve 7'si Müslüman olmak üzere 48 haneden oluşuyordu. Köydeki varlığı bilinen ve tamamen yıkılmış olan kilise bu dönemden kalmış olmalıdır. Osmanlı idaresinin askere alma amacıyla sadece erkek nüfusunu tespit ettiği 1835 yılında Ekrek 30 haneden oluşuyordu ve köyde 75 erkek kaydedilmiştir. Erkek sayısı kadar kadın eklenince, köyün toplam nüfusunun yaklaşık 150 kişiden oluştuğu ortaya çıkar.Tao (Gürcüce), Mamaia Pağava, Meri Tsintsadze, Maia Baramidze, Malhaz Çoharadze, Tina Şioşvili, Ramaz Halvaşi, Nugzar Mgeladze, Zaza Şaşikadze, Merab Halvaşi, Cimşer Çhvimiani, Cemal Karalidze, Batum, 2020, s. 76, 105.  ISBN 978-9941-25-828-2Tao-Klarceti - Tarihsel ve Kültürel Anıtlar Kataloğu (Gürcüce), (Editör) Buba Kudava, (Yazarlar) Nestan Bagauri, Zurab Batiaşvili, İrma Beridze, Buba Kudava, Nikoloz Jğenti, Goça Saitidze, Natia Hizanişvili, 2018, Tiflis, s. 65, ISBN 9789941478178.

Ekrek köyü 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Erzurum vilayetinin Tortum kazasına bağlı merkez nahiyesinin köylerinden biriydi.Son Teşkilat-i Mülkiyede Köylerimizin Adları (Osmanlıca), İstanbul, 1928, s. 235. 1940 genel nüfus sayımında aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 376 kişiden oluşuyordu1940 Genel Nüfus Sayımı, Ankara, 1946, s. 251. Ekrek "yabancı kökten geldiği" için köyün adı 1959 yılında 7267 sayılı kanunla Demirciler olarak değiştirilmiştir. 1965 nüfus sayımına göre Demirciler köyünde 589 kişi yaşıyor ve bu nüfus içinde 143 kişi okuma yazma biliyordu.1965 Genel Nüfus Sayımı, Ankara, 1968, s. 263.

1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Tortum Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.

 Coğrafya 
Mahalle, Erzurum il merkezine 66 km, Tortum ilçe merkezine 12 km uzaklıktadır. Mahalle, Tortum'un kuzeyinde olup,  numaralı Artvin-Erzurum (Uzundere-Tortum) devlet yoluna, Ekrekkapı'da 4,3 km.lik bir köy yoluyla ulaşmaktadır.

 Nüfus 
Yıllara göre mahalle nüfus verileri 2022 234 2021 258 2020 308 2019 286 2018 250 2017 229 2016 246 2015 252 2014 285 2013 285 2012 280 2011 291 2010 234 2009 197 2008 308 2007 341 2000 419 1990 570 1985 633 1965 589

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 


Kategori:Tortum'un mahalleleri
Kategori:Tao-Klarceti