Özyurt, Şenkaya

Özyurt, Erzurum ilinin Şenkaya ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.

Tarihçe

Özyurt mahallesinin eski adı Barik ya da Baruk'tur. Nitekim 1595 tarihli Osmanlı mufassal defterinde Barik (بریك) olarak geçer. Gürcüce kaynaklarda köyün adı Gürcüce Bariki (ბარიკი) biçiminde yazılmıştır.Tao (ტაო), Mamaia Pağava, Meri Tsintsadze, Maia Baramidze, Malhaz Çoharadze, Tina Şioşvili, Ramaz Halvaşi, Nugzar Mgeladze, Zaza Şaşikadze, Merab Halvaşi, Cimşer Çhvimiani, Cemal Karalidze, Batum, 2020, s. 90.  ISBN 978-9941-25-828-2

Barik köyünün bulunduğu Tao, Orta Çağ'da Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biriydi. Osmanlılar bu bölgeyi ve köyü, 16. yüzyılın ortalarında Gürcülerden ele geçirmiştir. Köyde günümüzde ortadan kalkmış olan kilise o dönemden kalmış olmalıdır.2017 Yılı Tao-Klarceti Tarihi Eserleri Araştırma Gezisi Sonuçları (ტაო-კლარჯეთის ძეგლების 2017 წლის საკვლევი ექსპედიციების ანგარიშები), Tiflis, 2018, s. 42.  ISBN 978-9941-9470-9-4

Barik, 1595 tarihli ve Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan adlı Osmanlı tahrir defterine göre Gürcistan Vilayeti içinde Penek livasının Penek nahiyesine bağlıydı. Bu sırada büyük bir köy olan Barik, 42 Hristiyan haneden oluşuyordu. Hane resilerinin adlarına ve baba adlarına bakınca, köyde Gürcü ve Ermeni nüfusun yaşadığı anlaşılmaktadır. Barik köyünde buğday, arpa, darı tarımı ve arıcılık yapılıyor, koyun ve domuz besleniyordu. Bu tarihte köyde üç adet değirmen bulunuyordu.

Barik köyü, 93 Harbi'nin ardından 1878 yılında imzalanan Berlin Antlaşması'yla Osmanlı Devleti tarafından Çarlık Rusya'sına bırakıldı. Rus idaresinde Barik / Barık (Барыкъ) biçiminde kaydedilmiş olan köy Oltu sancağının Oltu kazasına bağlıydı. 1886 nüfus sayımında köyde 20 hanede, 104'ü erkek ve 99'u kadın olmak üzere 203 kişi yaşıyordu. Nüfusun tamamı Türk olarak kaydedilmiştir. Barik köyünün nüfusu 1896 yılında 337 kişi, 1906 yılında ise 464 kişi olarak tespit edilmiştir.Candan Badem, Çarlık Yönetiminde Kars, Ardahan, Artvin, İstanbul, 2018, s. 119, ISBN 9786052100271.

Barik 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Bârik (باریك) olarak kaydedilmiştir. Bu sırada köy Erzurum vilayetinin Oltu kazasının Kosor nahiyesine bağlıydı. Barik, 1940 genel nüfus sayımında Kömürlü nahiyesinin köylerinden biriydi ve nüfusu 583 kişiden oluşuyordu.1940 Genel Nüfus Sayımı, Ankara, 1946, s. 248. 1946 yılında Şenkaya kazası kurulunca, Kömürlü nahiyesi ve Barik köyü bu ilçeye bağlandı. Barik veya Barık Türkçe olmadığı için köyün adı 1959 yılında 7267 sayılı kanunla Özyurt olarak değiştirilmiştir. Özyurt köyünde 1965 yılında 1.079 kişi yaşıyor ve bu nüfus içinde sadece 174 kişi okuma yazma biliyordu.1965 Genel Nüfus Sayımı, Ankara, 1968, s. 262.

1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Şenkaya Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.

 Coğrafya 
Mahalle, Erzurum il merkezine 154 km, Şenkaya ilçe merkezine 33 km uzaklıktadır. Mahalle, Şenkaya'nın kuzeyinde olup,  numaralı Erzurum-Ardahan (Oltu-Göle) devlet yoluna, Penek Mahallesi üzerinden 11,8 km.lik bir köy yoluyla ulaşmaktadır.

 Nüfus 
Yıllara göre mahalle nüfus verileri 2022 320 2021 339 2020 323 2019 356 2018 366 2017 348 2016 399 2015 406 2014 428 2013 475 2012 498 2011 520 2010 566 2009 587 2008 605 2007 637 2000 895 1990 954 1985 1.615 1965 1.079

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 


Kategori:Şenkaya'nın mahalleleri
Kategori:Tao-Klarceti