Beyler, Narman

Beyler, Erzurum ilinin Narman ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.

 Tarihçe 

Beyler mahallesinin eski adı Aha'dır. Aha (ახა) adı, Çıldır Eyaleti cebe defterinde (1694-1732), 1835 tarihli Osmanlı nüfus defteri ile 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde de Aha (آخا) olarak geçer.Tao (ტაო), Mamia Pağava, Meri Tsintsadze, Maia Baramidze, Malhaz Çoharadze, Tina Şioşvili, Ramaz Halvaşi, Nugzar Mgeladze, Zaza Şaşikadze, Merab Halvaşi, Cimşer Çhvimiani, Cemal Karalidze, Batum, 2020, s. 82.  ISBN 978-9941-25-828-2Son Teşkilat-i Mülkiyede Köylerimizin Adları (Osmanlıca), İstanbul, 1928, s. 235.

Aha köyü, Orta Çağ'da Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan Tao'da yer alır. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi 16. yüzyılda, 1549 tarihli Gürcistan eserinin ardından Gürcü yönetiminden ele geçirmiştir. Köyde yıkık durumdaki Aha Kalesi'nin bu dönemden kaldığı bilinmektedir.2016 Yılı Tao-Klarceti Tarihi Eserleri Araştırma Gezisi Sonuçları (ტაო-კლარჯეთის ძეგლების 2016 წლის საკვლევი ექსპედიციების ანგარიშები), Tiflis, 2017, s. 305.  ISBN 978-9941-9470-8-7

Aha, 1595 tarihli Osmanlı mufassal defterinde Oltu livasına bağlı nahiye adı olarak geçer. Bu defterde "Sup Sarkis" (سپ سركس) köyü bu nahiyeye bağlıydı. Su(r)p Sarkis köyü, Aha (آخا) köyünün güneyinde bulunuyordu.

Aha, Çıldır Eyaleti'nin 1694-1732 dönemini kapsayan Osmanlı cebe defterine göre, Mamirvan livasının iki nahiyesinden biriydi. Diğer nahiye ise, Mamirvan idi. Pertevani, Başkale, Kanzasori, Bildacori, Hohori, Çatak, Meğnaçori, Hosberiki, Sinsergisi, Kakluça, Hahuli, Hanaki, Kızıl Kilisa, Zadragomi, Aşkisori, Virintabi, Saurmeki, İsi gibi köyler bu nahiyeye bağlıydı.

Aha, Osmanlı idaresinin askere alma amacıyla sadece erkek nüfusunu tespit ettiği 1835 yılında Çıldır Eyaleti'nin Mamirvan sancağında yer alıyordu. Bu tarihte köyde 45 hanede 155 erkek kaydedilmiştir. Erkek sayısı kadar kadın eklenince, köyün toplam nüfusunun yaklaşık 310 kişiden oluştuğu ortaya çıkar.Tao (Gürcüce), Mamaia Pağava, Meri Tsintsadze, Maia Baramidze, Malhaz Çoharadze, Tina Şioşvili, Ramaz Halvaşi, Nugzar Mgeladze, Zaza Şaşikadze, Merab Halvaşi, Cimşer Çhvimiani, Cemal Karalidze, Batum, 2020, s. 83.  ISBN 978-9941-25-828-2

Aha, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde  Erzurum vilayetinin Tortum kazasına bağlı Narman nahiyesinin köylerinden biriydi. 1940 genel nüfus sayımında köy aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 677 kişiden oluşuyordu.1940 Genel Nüfus Sayımı, Ankara, 1946, s. 252. Aha Türkçe olmadığı işin köyün adı 1959 yılında 7267 sayılı kanunla Beyler olarak değiştirilmiştir. 1965 genel nüfus sayımına göre Beyler köyünde 890 kişi yaşıyor ve bu nüfus içinde 205 kişi okuma yazma biliyordu.1965 Genel Nüfus Sayımı, Ankara, 1968, s. 258.

1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Narman Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.

Aha Kalesi, yerleşim merkezinin 2 kilometre doğusunda, bir kayanın üzerinde kaba yontulmuş taşlar ve kireç harcıyla inşa edilmiştir. Kale 1549 yılında Samkari Kalesi'yle birlikte Tekeli Mehmed Paşa tarafından Gürcülerden alınıp Osmanlı sınırlarına katılmıştır. Aha Kalesi'nin sur duvarları arasında bir kule bulunmaktadır. Kalenin içinde, doğru kısmındaki kule ile bazı yapıların kalıntıları tespit edilmiştir. Günümüze kalmış duvarların yüksekliği 4 metreyi bulur.Tao (ტაო), Mamia Pağava, Meri Tsintsadze, Maia Baramidze, Malhaz Çoharadze, Tina Şioşvili, Ramaz Halvaşi, Nugzar Mgeladze, Zaza Şaşikadze, Merab Halvaşi, Cimşer Çhvimiani, Cemal Karalidze, Batum, 2020, s. 74.  ISBN 978-9941-25-828-22016 Yılı Tao-Klarceti Tarihi Eserleri Araştırma Gezisi Sonuçları (ტაო-კლარჯეთის ძეგლების 2016 წლის საკვლევი ექსპედიციების ანგარიშები), Tiflis, 2017, s. 305.  ISBN 978-9941-9470-8-7

 Coğrafya 
Mahalle, Erzurum il merkezine 90 km, Narman ilçe merkezine 6 km uzaklıktadır. Mahalle, Narman'ın batısında olup,  numaralı Tortum-Narman il yolu kenarındadır.

 Nüfus 
Yıllara göre mahalle nüfus verileri 2022 204 2021 225 2020 250 2019 270 2018 288 2017 283 2016 289 2015 301 2014 314 2013 337 2012 358 2011 387 2010 439 2009 445 2008 496 2007 453 2000 1.390 1990 677 1985 781 1965 890

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 


Kategori:Narman'ın mahalleleri
Kategori:Tao-Klarceti