İkizpınar, Şenkaya

İkizpınar, Erzurum ilinin Şenkaya ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.

 Tarihçe 

İkizpınar'ın eski adı Kalkosi'dir. Nitekim 1907 tarihli bir yayında Kalkosi (კალკოსი) şeklinde geçer. Bu yer adı Türkçeye Kalkos (قالقوص) olarak girmiştir.

Kalkosi, tarihsel Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan Tao'da yer alır. Nitekim Osmanlılar bu yerleşimi 16. yüzyılın ortalarında Gürcülerden ele geçirmiştir. Bu dönemden kalmış olan Kalkosi Kilisesi'nin Gürcüce yazıtı da buranın eski bir Gürcü yerleşimi olduğunu göstermektedir. Köyün bugünkü sınırları içinde, kuru duvar tekniğiyle inşa edilmiş olan kale ile megalit yapı da buranın çok eski yerleşim alanı olduğuna işaret etmektedir.2017 Yılı Tao-Klarceti Tarihi Eserleri Araştırma Gezisi Sonuçları (ტაო-კლარჯეთის ძეგლების 2017 წლის საკვლევი ექსპედიციების ანგარიშები), Tiflis, 2018, s. 45-46.  ISBN 978-9941-9470-9-4

Kalkosi köyü, uzun süre Osmanlı egemenliğinde kaldıktan sonra, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'nın ardından imzalanan Berlin Antlaşması uyarınca Osmanlı Devleti tarafından Rusya'ya bırakılmıştır. Rus idaresi devam ederken, 1907 yılında bölgeyi gezen Gürcü tarihçi ve arkeolog Ekvtime Takaişvili'nin verdiği bilgiye göre, Kalkosi köyünün nüfusu, Örtülü köyünden (bugün Şenkaya) gelmiş ve Ermenileşmiş, ama sadece Türkçe konuşan Gürcülerden oluşuyordu. Bir Gürcü kilisesi olan Kalkosi Kilisesi de Ermeni kilisesine çevrilmişti.

Kalkosi köyü, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Erzurum vilayetinin Oltu kazasının Kosor nahiyesine bağlıydı. 1940 genel nüfus sayımında "Kalkas" şeklinde yazılmış olan köy aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 146 kişiden oluşuyordu.1940 Genel Nüfus Sayımı, Ankara, 1946, s. 248. 1946 yılında Şenkaya ilçesi kurulunca, Kosor nahiyesi ve Kalkosi köyü bu ilçeye bağlandı. Kalkosi veya Kalkos Türkçe olmadığı için köyün adı 1959 yılında 7267 sayılı kanunla İkizpınar olarak değiştirilmiştir. 1965 genel nüfus sayımında İkizpınar köyünde 227 kişi yaşıyordu ve bu nüfus içinde 85 kişi okuma yazma biliyordu.1965 Genel Nüfus Sayımı, Ankara, 1968, s. 261.

Kalkosi köyünde eski Gürcü kilisesi olan Kalkosi Kilisesi, köyün kuzeyinde evler arasında yer alır ve büyük ölçüde ayaktadır. Gürcüce elyazması Kalkosi İncili, son olarak bu kilisede korunmuş olup adını da buradan alır. Köyün güneydoğusunda kayalık bir tepe üzerinde bulunan ve kuru duvar tekniğinde inşa edilmiş olan Kalkosi Kalesi'nin günümüze ulaşan duvarların genişliği 2 metre, yüksekliği 1,5 metredir. Köyün 2 kilometre doğusunda kayalık bir tepede bulunan megalit yapı kaba yontulmuş iri taşlarla harçsız inşa edilmiştir. Bugüne kalan duvarların yüksekliği 3 metreyi, genişliği 2 metreyi bulur.

Gürcü manastırı Leksori Manastırı ve ana kilisesi Leksori Kilisesi, günümüzde İkizpınar, Teketaş ve Sındıran köylerinin sınır bölgesinde, Oltu Çayı'nın bir kolu olan Lihsori Deresi'nin sol kıyısında yer alır.

1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Şenkaya Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.

 Coğrafya 
Mahalle, Erzurum il merkezine 160 km, Şenkaya ilçe merkezine 7 km uzaklıktadır. Mahalle, Şenkaya'nın kuzeyinde olup,  numaralı Akşar-Şenkaya il yolu kenarındadır.

 Nüfus 
Yıllara göre mahalle nüfus verileri 2022 56 2021 59 2020 66 2019 65 2018 64 2017 62 2016 64 2015 70 2014 74 2013 73 2012 74 2011 72 2010 80 2009 77 2008 93 2007 100 2000 101 1990 118 1985 136 1965 227

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 


Kategori:Şenkaya'nın mahalleleri
Kategori:Tao-Klarceti