Sarısaz, Oltu

Sarısaz, Erzurum ilinin Oltu ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.

 Tarihçe 

Sarısaz'ın eski adı Zardanisi () veya Zardenes'tir. Bu yerleşim merkezi, Çıldır Eyaleti'nin 1694-1732 dönemini kapsayan cebe defterinde Zardanis (زردانیس) ve 1835 tarihli Osmanlı nüfus defterinde Zardenes (زاردنیس) olarak geçer.Defter-i Caba-i Eyalet-i Çıldır 1694-1732 (ჩილდირის ვილაიეთის ჯაბა დავთარი : 1694-1732 წწ.), (Yayıma hazırlayan) Tsisana Abuladze, Tiflis, 1979, Sıra no: 552Göksal Kalkan, "Oltu Sancağı Müslim Nüfus Defterinin transkripsiyon ve değerlendirmesi [h.1251 (m.1835/1836)]", Amasya, 2022, s. 265.  Yüksek lisans tezi

Zardanisi veya Zardenes köyü, Orta Çağ'da Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan Tao'da yer alır. Nitekim Osmanılar bu bölgeyi, 1549 tarihli Gürcistan seferinin ardından Gürcülerden ele geçirmiştir. Bugünkü yerleşimin 2 kilometre kuzeybatısında bulunan yıkık haldeki Tezonisi Kilisesi de bu dönemden kalmış olmalıdır.2016 Yılı Tao-Klarceti Tarihi Eserleri Araştırma Gezisi Sonuçları (ტაო-კლარჯეთის ძეგლების 2016 წლის საკვლევი ექსპედიციების ანგარიშები), Tiflis, 2017, s. 238 ISBN 978-9941-9470-8-7

Zardanisi veya Zardenes köyü, 1574 tarihli Osmanlı mufassal defterinde yer almamıştır. Bununla birlikte, Zardanesi Kilisesi olarak da bilinen Tezonisi Kilisesi'nin bulunduğu yerdeki yerleşim merkezi Tezonisi, Oltu livasının Güney nahiyesine bağlı bir köy olarak kaydedilmiştir. Bu tarihte bu köyde Müslüman olmuş 4 hane bulunuyordu.Tao (ტაო), Mamia Pağava, Meri Tsintsadze, Maia Baramidze, Malhaz Çoharadze, Tina Şioşvili, Ramaz Halvaşi, Nugzar Mgeladze, Zaza Şaşikadze, Merab Halvaşi, Cimşer Çhvimiani, Cemal Karalidze, Batum, 2020, s. 76. ISBN 978-9941-25-828-2

Zardanisi veya Zardenes köyü, Çıldır Eyaleti'nin 1694-1732 dönemini kapsayan Osmanlı cebe defterinde Oltu livasının Kuzey nahiyesine bağlıydı. Hicri 1133 (1720/1721) tarihinde hasılası 4.000 akçe olan köy, Derviş Ahmed adında birine bırakılmıştı.

Zardanisi veya Zardenes köyü, 1835 Osmanlı nüfus defterindeki kayda göre, Çıldır Eyaleti'nin Oltu sancağına bağlıydı. Askere alma ve vergi belirleme amacıyla sadece erkek nüfusunun tespit edildiği bu tarihte köydeki 6 hanede 23 erkek bulunuyordu. Köyün toplam nüfusunun erkek sayısının yaklaşık iki katı olduğu söylenebilir.Göksal Kalkan, "Oltu Sancağı Müslim Nüfus Defterinin transkripsiyon ve değerlendirmesi [h.1251 (m.1835/1836)]", Amasya, 2022, s. 182.  Yüksek lisans tezi

Zardanisi veya Zardenes köyü, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'ın ardından imzalanan Berlin Antlaşması uyarınca, savaş tazminatının bir parçası olarak Osmanlı Devleti tarafından Rusya'ya bırakıldı. Rus idaresinin 1886 nüfus sayımında Zardanes (Зарданесъ) şeklinde kaydettiği köy, Oltu sancağının Oltu kazasına (uçastok) bağlı Avdost nahiyesinin 13 köyünden biriydi. Nüfusu, 67'si erkek ve 39'u kadın olmak üzere, 13 hanede yaşayan ve tamamı Ermeni olan 106 kişiden oluşuyordu.Свод статистических данных о населении Закавказскаго края, извлеченных из посемейных списков 1886 г. (Transkafkasya Bölgesinin Nüfusuna Dair 1886 Yılı Aile Listelerinden Edinilmiş istatistik Verilerin Özeti), Tiflis, 1893, "Kars oblastı" - 664

Zardanisi veya Zardenes köyü, 1928 tarihli Osmanlıca idari teşkilatında "Zerdens" (زردەنس) şeklinde yazılmıştır. Bu sırada köy Erzurum vilayetinin Oltu kazasının merkez nahiyesine bağlıydı.Son Teşkilat-i Mülkiyede Köylerimizin Adları (Osmanlıca), İstanbul, 1928, s. 224. 1940 genel nüfus sayımında "Zerdenis" adıyla kaydedilmiş olan köy aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 193 kişiden oluşuyordu.1940 Genel Nüfus Sayımı, Ankara, 1946, s. 247. Zardanisi veya Zerdenis Türkçe olmadığı için köyün adı 1959 yılında Sarısaz olarak değiştirilmiştir.Köylerimiz, (Yayımlayan) İçişleri Bakanlığı, Ankara, 1968, s. 787. 1965 genel nüfus sayımında Sarısaz köyünde 324 kişi yaşıyor ve bu nüfus içinde 79 kişi okuma yazma biliyordu.1965 Genel Nüfus Sayımı, Ankara, 1968, s. 259.

1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Oltu Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.

Bu yerleşim merkezinin eski Hristiyan nüfusunun ibadet yeri olan Zardenesi Kilisesi, caminin yanında bulunuyordu.  1952 yılında yıkılmış olan bu yapıdan geriye herhangi bir şey kalmamıştır.2016 Yılı Tao-Klarceti Tarihi Eserleri Araştırma Gezisi Sonuçları (ტაო-კლარჯეთის ძეგლების 2016 წლის საკვლევი ექსპედიციების ანგარიშები), Tiflis, 2017, s. 233 ISBN 978-9941-9470-8-7

 Coğrafya 
Mahalle, Erzurum il merkezine 112 km, Oltu ilçe merkezine 5 km uzaklıktadır. Mahalle, Oltu'nun güneybatısında olup,  numaralı Erzurum—Ardahan (Tortum-Oltu) devlet yolu kenarındadır.

 Nüfus 
Yıllara göre mahalle nüfus verileri 2022 136 2021 148 2020 184 2019 180 2018 201 2017 171 2016 184 2015 194 2014 206 2013 228 2012 240 2011 264 2010 274 2009 284 2008 284 2007 290 2000 313 1990 389 1985 396 1965 324

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 


Kategori:Oltu'nun mahalleleri
Kategori:Tao-Klarceti