Şenpınar, Şenkaya

Şenpınar, Erzurum ilinin Şenkaya ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.

 Tarihçe 

Şenpınar mahallesinin eski adı Zakimi () veya Zakim'dir. Nitekim 1886 Rus nüfus tespitinde Zakim (Закимъ) olarak geçer. Erkan-i Harbiye-i Umumiye'nin 1914 tarihli haritasında da Zakim (زاكم) biçiminde yazılmıştır. Ancak haritada köyün değil yaylanın adı geçer.

Zakimi veya Zakim köyü, Orta Çağ'da Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan Tao'da yer alır. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi 16. yüzyılın ortalarında Gürcülerden ele geçirmiştir. Bugünkü köyün sınırları içinde tespit edilmiş olan iki megalit yapı kalıntısı da buranın çok eski zamanlardan bu yana yerleşim alanı olduğunu göstermektedir.2017 Yılı Tao-Klarceti Tarihi Eserleri Araştırma Gezisi Sonuçları (Gürcüce), Tiflis, 2018, s. 22.  ISBN 978-9941-9470-9-4 Yerleşim merkezinde ayrıca eski Hristiyan nüfusunun ibadet yeri olan bir kilise bulunmaktadır.2017 Yılı Tao-Klarceti Tarihi Eserleri Araştırma Gezisi Sonuçları (ტაო-კლარჯეთის ძეგლების 2017 წლის საკვლევი ექსპედიციების ანგარიშები), Tiflis, 2018, s. 71.  ISBN 978-9941-9470-9-4

Zakimi veya Zakim köyü, 93 Harbi'nin ardından 1878 yılında imzalanan Berlin Antlaşması'yla Osmanlı Devleti tarafından Çarlık Rusya'sına bırakıldı. Rus idaresince Zakim (Закимъ) olarak kaydedilmiş olan köy Oltu sancağının Oltu kazasına bağlıydı. 1886 nüfus sayımında köydeki 28 hanede, 88'i erkek ve 75'i kadın olmak üzere 163 kişi yaşıyordu. Nüfusun tamamı Türk olarak kaydedilmiştir. Zakim köyünün nüfusu 1896 yılında 229 kişiye, 1906 yılında ise 395 kişiye yükselmiştir.Candan Badem, Çarlık Yönetiminde Kars, Ardahan, Artvin, İstanbul, 2018, s. 121, ISBN 9786052100271.

Zakim köyü, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Zakim (زاكیم) adıyla Kars vilayetinin Sarıkamış ilçesinin Bardiz nahiyesine bağlıydı. 1940 genel nüfus sayımında aynı idari konuma sahip olan köyde 355 kişi yaşıyordu.1940 Genel Nüfus Sayımı, Ankara, 1946, s. 356. 1946 yılında Şenkaya ilçesi kurulunca, Bardiz nahiyesi ve Zakim köyü bu ilçeye bağlandı. Zalim köyü, 1950 nüfus sayımında "Zakim", 1955 nüfus sayımında ise "Zakim (Şenpınar)" adıyla kaydedilmiştir. Bu iki tarih arasında köyünün adının değiştirilmiş olduğu anlaşılmaktadır.1950 Genel Nüfus Sayımı, Ankara, 1954, s. 174.1955 Genel Nüfus Sayımı, Ankara, 1961, s. 214. Şenpınar köyünde 1965 yılında 459 kişi yaşıyor ve bu nüfus içinde 170 kişi okuma yazma biliyordu.1965 Genel Nüfus Sayımı, Ankara, 1968, s. 262.

1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Şenkaya Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.

Zakimi Kilisesi, bu yerleşim merkezinde eskiden Hristiyan bir nüfusun yaşadığını göstermektedir. Kilisenim kesme taşları sökülmüş olan duvarları, bir ahırın duvarları haline getirilmiş olup kilisenin iç mekânı da ahır olarak kullanılmaktadır. Megalit yaplardan biri yerleşim merkezinde bulunmaktadır. Duvarları tamamen yıkılmış olan yapının sadece bazı kısımları kalmıştır. Megalit yapının diğeri, yerleşim merkezinin 2 kilometre güneyinde bir vadide, Bardız Çayı’nın sağ kıyısında kayalık bir tepenin eteklerinde yer alır. Bu yapı, iri taşlarla harç kullanılmadan inşa edilmiştir. Bugüne kalan duvarları yüksekliği 1,5 metreyi, bazı kısımlarda genişliği ise 4 metreyi bulur.2017 Yılı Tao-Klarceti Tarihi Eserleri Araştırma Gezisi Sonuçları (ტაო-კლარჯეთის ძეგლების 2017 წლის საკვლევი ექსპედიციების ანგარიშები), Tiflis, 2018, s. 22, 71.  ISBN 978-9941-9470-9-4

 Coğrafya 
Mahalle, Erzurum il merkezine 142 km, Şenkaya ilçe merkezine 45 km uzaklıktadır. Mahalle, Şenkaya'nın güneyinde olup,  numaralı Şenkaya-Horasan il yoluna, Göreşken Mahallesi üzerinden, Gaziler Mahallesi'nde, 7,8 km.lik bir köy yoluyla ulaşmaktadır.

 Nüfus 
Yıllara göre mahalle nüfus verileri 2022 142 2021 137 2020 145 2019 145 2018 146 2017 153 2016 143 2015 131 2014 143 2013 145 2012 148 2011 154 2010 153 2009 154 2008 154 2007 154 2000 176 1990 211 1985 308 1965 459

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 


Kategori:Şenkaya'nın mahalleleri
Kategori:Tao-Klarceti