Yolboyu, Oltu

Yolboyu, Erzurum ilinin Oltu ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.

Tarihçe
Yolboyu mahallesinin eski adı Dolgah'tır. Nitekim 1886 tarihli Rus nüfus sayımında Dolgah (Долгах) adıyla kaydetmiştir. Eski Osmanlı kayıtlarında geçmeyen bu yer adı Gürcüce kaynaklarda "Dolga" () şeklinde yazılmıştır.2016 Yılı Tao-Klarceti Tarihi Eserleri Araştırma Gezisi Sonuçları (ტაო-კლარჯეთის ძეგლების 2016 წლის საკვლევი ექსპედიციების ანგარიშები), Tiflis, 2017, s. 241  ISBN 978-9941-9470-8-7 Şenkaya ilçesine bağlı Bereketli mahallesinin eski adı da Dolgah'tır.

Dolgah, tarihsel Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan Tao'da yer alır. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi 1549 tarihli Gürcistan seferinin ardından Gürcülerden ele geçirmiştir.Tao (ტაო), Mamia Pağava, Meri Tsintsadze, Maia Baramidze, Malhaz Çoharadze, Tina Şioşvili, Ramaz Halvaşi, Nugzar Mgeladze, Zaza Şaşikadze, Merab Halvaşi, Cimşer Çhvimiani, Cemal Karalidze, Batum, 2020, s. 67.  ISBN 978-9941-25-828-2 Mahallenin bugünkü sınırları içinde tespit edilmiş olan kale bu dönemden kalmış olmalıdır.

Dolgah köyü, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'nın ardından imzalanan Berlin Antlaşması uyarınca, savaş tazminatının bir parçası olarak, Osmanlı Devleti tarafından Rusya'ya bırakıldı. Rus idaresinin 1886 nüfus sayımında Dolgah (Долгах) adıyla kaydettiği yerleşim merkezi, Oltu sancağının Oltu kazasına (uçastok) bağlı Kaskanlı nahiyesinin 14 köyünden biriydi. Nüfusu, 25'i erkek ve 26'sı kadın olmak üzere, 6 hanede yaşayan ve tamamı Kürt olarak yazılmış 51 kişiden oluşuyordu..

Köyün adı 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde de Dolgah (دولكاه) olarak geçer. Bu tarihte Dolgah, Erzurum vilayetinin Oltu kazasının merkez nahiyesinin bir köyüydü.Son Teşkilat-i Mülkiyede Köylerimizin Adları (Osmanlıca), İstanbul, 1928, s. 224. 1935 genel nüfus sayımında Erzurum vilayetinin Oltu kazasında Kömürlü nahiyesine bağlı olan köyde 119 kişi  yaşıyordu. Dolgah Türkçe olmadığı için köyün adı 1959 yılında 7267 sayılı kanunla Yolboyu olarak değiştirilmiştir. 1965 genel nüfus sayımında Yolboyu köyünün nüfusu 167 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde sadece 6 kişi okuma yazma biliyordu.1965 Genel Nüfus Sayımı, Ankara, 1968, s. 259.

1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Oltu Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.

Yolboyu mahallesindeki kale, yerleşim merkezinin 1 kilometre kuzeybatısında bulunmaktadır. Yapı, orta irilikte taşlarla kireç harcı kullanılarak inşa edilmiştir. Günümüze kalan duvarların yüksekliği 4 metreyi bulur. Kale ilk kez 2016 yılında bir Gürcü araştırma grubu tarafından tanımlanmıştır.

 Coğrafya 
Mahalle, Erzurum il merkezine 140 km, Oltu ilçe merkezine 20 km uzaklıktadır. Mahalle, Oltu'nun kuzeydoğusunda olup,  numaralı Olur-Göle ve  numaralı Göle-Oltu devlet yollarının kavşağındadır.

 Nüfus 
Yıllara göre mahalle nüfus verileri 2022 57 2021 57 2020 56 2019 58 2018 76 2017 61 2016 53 2015 61 2014 57 2013 61 2012 72 2011 74 2010 75 2009 7 2008 85 2007 90 2000 193 1990 295 1985 276 1965 167

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 


Kategori:Oltu'nun mahalleleri
Kategori:Tao-Klarceti