Taşoluk, Tortum

Taşoluk, Erzurum ilinin Tortum ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.

Tarihçe

Taşoluk ile Yamankaya'nın ortak eski adı Hendzoreti'dir. Nitekim Gürcü coğrafyacı Vahuşti'nin eserinde Hendzoreti (ხენძორეთი) olarak geçer.Kartlis Tshovreba Arkeolojik Yer Adları Sözlüğü (ქართლის ცხოვრების ტოპოარქეოლოგიური ლექსიკონი), Tiflis, 2013, s. 637. ISBN 978-9941-15-896-4 Bu yer adı Türkçeye Hinzorik veya Hinzurik olarak girmişti. 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde de Hazurek / Hazorek (خزورك) şeklinde yazılmıştır.Son Teşkilat-i Mülkiyede Köylerimizin Adları (Osmanlıca), İstanbul, 1928, s. 234. Taşoluk köyü Osmanlı kayıtlarında Aşağı Hinzorik olarak geçer.Tao (ტაო), Mamaia Pağava, Meri Tsintsadze, Maia Baramidze, Malhaz Çoharadze, Tina Şioşvili, Ramaz Halvaşi, Nugzar Mgeladze, Zaza Şaşikadze, Merab Halvaşi, Cimşer Çhvimiani, Cemal Karalidze, Batum, 2020, s. 96.  ISBN 978-9941-25-828-2

Hendzoreti köyü, Orta Çağ'da Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan Tao'da yer alır. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi 16. yüzyılın ortalarında Gürcülerden ele geçirmiştir. Erken dönem Osmanlı kaydında geçen Hazorik köyünün Hinzorik veya Hendzoreti olduğu tahmin edilmektedir.Tao (ტაო), Mamaia Pağava, Meri Tsintsadze, Maia Baramidze, Malhaz Çoharadze, Tina Şioşvili, Ramaz Halvaşi, Nugzar Mgeladze, Zaza Şaşikadze, Merab Halvaşi, Cimşer Çhvimiani, Cemal Karalidze, Batum, 2020, s. 93.  ISBN 978-9941-25-828-2

Bugünkü Taşoluk ile Yamankaya köylerinin Osmanlı idaresinin 1574 tarihli mufassal defterinde Hazorik adıyla tek bir köy olarak kaydedilmiş olduğu  tahmin edilmektedir. Nitekim bu yerleşim Rusça bir haritada Hanzorek (Ханзорек) şeklinde geçer. Bu tarihte Tortum sancağının Liskavi nahiyesinin köylerinden biri olan Hazorik'in nüfusu, tamamı Hristiyan olan 87 haneden oluşuyordu.Tao (ტაო), Mamaia Pağava, Meri Tsintsadze, Maia Baramidze, Malhaz Çoharadze, Tina Şioşvili, Ramaz Halvaşi, Nugzar Mgeladze, Zaza Şaşikadze, Merab Halvaşi, Cimşer Çhvimiani, Cemal Karalidze, Batum, 2020, s. 93, 789.  ISBN 978-9941-25-828-2

Hinzorik-i Süfla (Aşağı Hinzorik) köyü, 1835 Osmanlı nüfus defterine göre Erzurum eyaletine bağlı Tortum kazasının köylerinden biriydi. Osmanlı idaresinin askere alma ve vergi belirleme amacıyla sadece erkek nüfusunun tespit ettiği bu sırada köydeki 8 hanede 32 erkek yaşıyordu. Erkek sayısı kadar kadın eklenince köyün toplam nüfusunun yaklaşık 64 kişiden oluştuğu ortaya çıkar.

Hinzorik-i Süfla (Aşağı Hinzorik) köyü, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Hazurek-i Süfla veya Hazorek-i Süfla şeklinde geçer. Bu tarihte köy Erzurum vilayetinin Tortum kazasının merkez nahiyesine bağlıydı. Bu yerleşim 1940 genel nüfus sayımında "Aşağıhinzurik" adıyla aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 224 kişiden oluşuyordu.1940 Genel Nüfus Sayımı, Ankara, 1944, s. 252. Hinzorik veya Hazurek Türkçe olmadığı için köyün adı 1950'lerin ilk yarısında Taşoluk şeklinde değiştirilmiştir. Taşoluk köyünün nüfusu 1965 genel nüfus sayımında 269 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde sadece 41 kişi okuma yazma biliyordu.1965 Genel Nüfus Sayımı, Ankara, 1968, s. 263.

1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Tortum Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.

 Coğrafya 
Mahalle, Erzurum il merkezine 60 km, Tortum ilçe merkezine 8 km uzaklıktadır. Mahalle, Tortum'un güneydoğusunda olup,  numaralı Artvin-Erzurum (Tortum-Yakutiye) devlet yoluna, Kireçli Mahallesi üzerinden Söğütlü mahallesi'nde  7,1 km'lik bir köy yoluyla ulaşmaktadır.

 Nüfus 
Yıllara göre mahalle nüfus verileri 2022 123 2021 151 2020 183 2019 138 2018 95 2017 68 2016 67 2015 66 2014 71 2013 68 2012 72 2011 90 2010 87 2009 79 2008 105 2007 101 2000 112 1990 172 1985 180 1965 269

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 


Kategori:Tortum'un mahalleleri
Kategori:Tao-Klarceti