Sapaca, Uzundere

Sapaca, Erzurum ilinin Uzundere ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.

 Tarihçe 

Sapaca'nın eski adı Oşkisori'dir. Gürcüce bir yer adı olan Oşkisori (ოშკისორი), "oşki" ve "sori"  kelimelerinden oluşur. Kaha Şengelia ve Valeri Silogava'ya göre “oşki” (ოშკი/ოშქი), Megrelce "şka" (შქა) kelimesinden türemiştir ve “şka” "ortada olan" anlamına gelir.V.Silogava, K. Şengelia, Tao-Klarjeti, Kafkas Üniversitesi, Tiflis, 2006, s. 186,  Merab Çuhua'ya göre ise, “oşki” (ოშკი/ოშქი), Lazca bir kelime olup “kuşburnu” anlamına gelir.Merab Chukhua, Georgin-Circassian-Abkhaz Etymological Researches [მერაბ ჩუხუა, ქართულ-ჩერქეზულ-აფხაზური ეტიმოლოგიური ძიებანი] — Tiflis, 2017. — s. 101,  Tarihsel Gürcü coğrafyasındaki yer adlarında yaygın biçimde yer alan "sori" (სორი) ise, Megrelce mağara anlamına gelir.Tao (ტაო), Mamaia Pağava, Meri Tsintsadze, Maia Baramidze, Malhaz Çoharadze, Tina Şioşvili, Ramaz Halvaşi, Nugzar Mgeladze, Zaza Şaşikadze, Merab Halvaşi, Cimşer Çhvimiani, Cemal Karalidze, Batum, 2020, s. 840.  ISBN 978-9941-25-828-2 Sori kelimesi Ermenice dere anlamındaki "dzor"dan (Ձոր) değişime uğramış da olabilir. Bu yer adı 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Oşkisor (اوشكیصور) olarak geçer.Son Teşkilat-i Mülkiyede Köylerimizin Adları (Osmanlıca), İstanbul, 1928, s. 235.

Oşkisori köyü, orta çağda Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan Tao'da yer alır. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi ve köyü 16. yüzyılın ortalarında Gürcülerden ele geçirmiştir. Köyün eski camisinde kullanılmış ve Oşkisori Kilisesi'ne ait Gürcüce yazılı ve motifli taşlar da Oşkisori'nin eski bir Gürcü yerleşimi olduğunu göstermektedir.2016 Yılı Tao-Klarceti Tarihi Eserleri Araştırma Gezisi Sonuçları (ტაო-კლარჯეთის ძეგლების 2016 წლის საკვლევი ექსპედიციების ანგარიშები), Tiflis, 2017, s. 122.  ISBN 978-9941-9470-8-7

Oşkisori köyü, 1574 tarihli ve Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan adlı Tortum sancağının Haho (Hahuli) nahiyesine bağlı köylerden biriydi. Bu tarihte köy, büyük bir yerleşimde ve 126 Hristiyan haneden oluşuyordu.Tao (ტაო), Mamia Pağava, Meri Tsintsadze, Maia Baramidze, Malhaz Çoharadze, Tina Şioşvili, Ramaz Halvaşi, Nugzar Mgeladze, Zaza Şaşikadze, Merab Halvaşi, Cimşer Çhvimiani, Cemal Karalidze, Batum, 2020, s. 94.  ISBN 978-9941-25-828-2

Okşisori köyü, Çıldır Eyaleti'nin 1694-1732 dönemini kapsatan Osmanlı cebe defterinde Aşkisor (اشقصور) şeklinde geçer. Hicri 1138 (1725/1726) tarihinde Mamirvan livasının Aha nahiyesine bağlı olan köyün hasılası 1.000 akçe idi ve burası önce Ahmed ve Ali adlı kardeşlere, sonra Hüseyin adında birine verilmişti.

Oşkisori köyü, 1835 tarihli Osmanlı nüfus defterinde Eşkisor şeklinde kaydedilmiştir. Bu sırada köyün nüfusu 77 haneye düşmüştü. Sadece erkek nüfusunun tespit edildiği bu tarihte köyde 200 erkek kaydedilmiştir. Erkek sayısı kadar kadın eklenince, köyün toplam nüfusunun yaklaşık 400 kişiden oluştuğu söylenebilir.Tao (ტაო), Mamia Pağava, Meri Tsintsadze, Maia Baramidze, Malhaz Çoharadze, Tina Şioşvili, Ramaz Halvaşi, Nugzar Mgeladze, Zaza Şaşikadze, Merab Halvaşi, Cimşer Çhvimiani, Cemal Karalidze, Batum, 2020, s. 96.  ISBN 978-9941-25-828-2
küçükresim|upright=1.14|sol|Sapaca köyü
Oşkisori köyü, 1928 tarihli köy listesinde Oşkisor (اوشكیصور) adıyla Erzurum vilayetinin Tortum kazasının Azort nahiyesine bağlıydı. 1940 genel nüfus sayımında Eşkisor olarak kaydedilmiş olan köy, aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 427 kişiden oluşuyordu. 1950 genel nüfus sayımında "Eskişar" şeklinde yazılmış olan Oşkisori köyünün adı ardından "Ekşidere" olarak değiştirilmiştir. Nitekim 1955 genel nüfus sayımında Ekşidere olarak geçer. Oşkisori'nin adı 1959 yılında yeniden değiştirilmiş ve köye Sapaca adı verilmiştir. Sapaca köyünün nüfusu 1965 yılında  728 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde 216 kişi okuma yazma biliyordu.

Daha önceleri Erzurum ili Tortum ilçesine bağlı olan köy, 1987 yılında, yeni kurulan Erzurum ili Uzundere ilçesine bağlanmıştır. 1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Uzundere Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.

 Coğrafya 
Mahalle, Erzurum il merkezine 95 km, Uzundere ilçe merkezine 9 km uzaklıktadır  Mahalle, Uzundere'nin kuzeydoğusunda olup,  numaralı Artvin-Erzurum (Yusufeli-Uzundere) devlet yoluna, 4 km.lik bir köy yoluyla bağlıdır. .

 Nüfus 
Yıllara göre mahalle nüfus verileri 2022 264 2021 271 2020 277 2019 290 2018 287 2017 300 2016 310 2015 317 2014 327 2013 318 2012 314 2011 328 2010 338 2009 362 2008 374 2007 351 2000 528 1990 02 1985 756 1965 728

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 


Kategori:Uzundere'nin mahalleleri
Kategori:Tao-Klarceti