Aşağıbakraçlı, Şenkaya

Aşağıbakraçlı, Erzurum ilinin Şenkaya ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.

 Tarihçe 

Aşağıbakraçlı köyünün eski adı Merenisi'dir. Gürcüce bir yer adı olan Merenisi (მერენისი), "mere" (მერე) kelimesinden gelir. Gürcüce "mere" kelimesi, akarsu kıyısındaki düzlüğe, meydana verilen addır. Bu yer adı Türkçeye Mernis, Merinis olarak girmiştir. Merenisi, tarihsel olarak tek bir yerleşme olmakla birlikte, zaman zaman iki ayrı köy olarak kaydedilmiştir. Bundan dolayı Aşağıbakraçlı köyü Aşağı Merenisi, Yukarıbakraçlı köyü de Yukarı Merenisi olarak adlandırılmıştır. Tarihsel Merenisi'nin bir parçası olan Yukarıbakraçlı'da 10. yüzyılda inşa edilmiş olan Gürcüce yazıtlı kilise ile Aşağıbakraçlı'da bugüne izi kalmamış olan kilise, bu iki köyün eski yerleşmeler olduğunu göstermektedir.2017 Yılı Tao-Klarceti Tarihi Eserleri Araştırma Gezisi Sonuçları (Gürcüce), Tiflis, 2018, s. 36-37  ISBN 978-9941-9470-9-4

Merenisi Kilisesi'nin inşa edildiği yüzyılda Merenisi, Gürcü Krallığı sınırları içinde kalıyordu. Bu kilisenin Asomtavruli harfleriyle yazılmış olan Gürcüce yazıtında, Gürcü kralı II. Aşot Kurapalati'nin 25 Ocak 954'te öldüğü belirtilmiştir. Merenisi, 1080 yılından itibaren bir süre Büyük Selçuklu hakimiyetinde kaldı. Daha sonra birleşik Gürcistan Krallığı'na katıldı. Osmanlılar köyü, 16. yüzyılın ortasında, Tao bölgesinde birleşik Gürcistan Krallığı'nın yerini almış olan Samtshe Atabeyliği'nden ele geçirdi.

Uzun süre Osmanlı egemenliğinde kalan Aşağı Merenisi, 93 Harbi'nin (1877-1878) ardından Rusların eline geçti. Aşağı Merenisi ve Yukarı Merenisi köyleri, Merines (Меринес) adlı altında tek köy olarak kaydedilmiştir. Rus idaresinde köy, Oltu sancağının (okrug) Oltu kazasına (uçastok) bağlıydı. Bu kazaya bağlı Penyak nahiyesinin köylerinden biri olan Merenisi'nin nüfusu 282 kişiden oluşuyordu. Nüfusun tamamı "Rum" olarak kaydedilmiştir. Merenisi Kilisesi'nden hareketle eskiden Gürcü nüfusa sahip olduğu anlaşılan köyün demografik yapısı zaman içinde değişmiş olmalıdır. Rus idaresi sırasında Merenisi'nin nüfusu artmış, 1896 yılında 339 kişiye, 1906 yılında da 427 kişiye ulaşmıştır.Candan Badem, Çarlık Yönetiminde Kars, Ardahan, Artvin, İstanbul, 2018, s. 120, ISBN 9786052100271.

Birinci Dünya Savaşı'nın sonlarında, Rus ordusunun bölgeden çekilmesinin ardından Merenisi'nin de içinde yer aldığı bölge bağımsız Gürcistan tarafından kendi sınırları içinde sayıldı. Bununla birlikte bölge Gürcistan'ın kontrolünde değildi. Sovyet Rusya'nın Gürcistan'ı işgali sırasında, 16 Mart 1921'de imzalanan Moskova Antlaşması'yla köy Türkiye sınırları içinde kaldı.Mustafa Kemal Atatürk, Nutuk, İstanbul, 1934, 2. cilt, s. 41.

Merenis Türkiye'ye kaldıktan sona iki ayrı köy sayıldı. Aşağı Merenisi 1935 genel nüfus sayımında "Aşağı mernis" adıyla Erzurum vilayetinin Oltu kazasının Kömürlü nahiyesine bağlıydı ve nüfusu 85 kişiden oluşuyordu. "Aşağı Merinis" adı, "yabancı kökten geldiği" için 1959 yılında 7267 sayılı kanunla Aşağı Bakraçlı olarak değiştirilmiştir. Bununla köyün eski adı resmî kaynaklarda bir süre daha "Aşağıbakraçlı
(Aşağımerinis)" biçiminde kullanılmıştır.

1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Şenkaya Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.

 Coğrafya 
Mahalle, Erzurum il merkezine 142 km, Şenkaya ilçe merkezine 45 km uzaklıktadır. Mahalle, Şenkaya'nın kuzeybatısında olup,  numaralı Erzurum-Ardahan (Oltu-Göle) devlet yoluna, Paşalı Mahallesi üzerinden, 5,6 km.lik bir köy yoluyla bağlıdır.

 Nüfus 
Yıllara göre mahalle nüfus verileri 2022 88 2021 86 2020 83 2019 82 2018 83 2017 89 2016 87 2015 85 2014 101 2013 108 2012 113 2011 108 2010 104 2009 112 2008 115 2007 135 2000 216 1990 233 1985 257 1965 205

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 


Kategori:Şenkaya'nın mahalleleri
Kategori:Tao-Klarceti