Şalpazarı, Olur

Şalpazarı, Erzurum ilinin Olur ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.

 Tarihçe 

Şalpazarı mahallesinin eski adı Malakisi'dir. Gürcüce bir yer adı olan Malakisi (მალაქისი), kişi adı Malakia'dan (მალაქია) gelir.Tao (ტაო), Mamia Pağava, Meri Tsintsadze, Maia Baramidze, Malhaz Çoharadze, Tina Şioşvili, Ramaz Halvaşi, Nugzar Mgeladze, Zaza Şaşikadze, Merab Halvaşi, Cimşer Çhvimiani, Cemal Karalidze, Batum, 2020, s. 796.   ISBN 978-9941-25-828-2 Bu yer adı Osmanlı cebe defteri (1694-1732) ile 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde de Malakis (ملاكیس) olarak geçer.

Malakisi köyü, Orta Çağ'da Gürcistan'ın bir parçası olan Tao bölgesinde yer alır. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi, 16. yüzyılda, 1549 tarihli Gürcistan seferinin ardından Gürcülerden ele geçirmiştir. Nitekim Malakisi'de Gürcülerin yaşadığı ve bu bölgede Gürcü dilinin en geç untulduğu köyün Malakisi olduğu bugün de bilinmektedir.Tao (ტაო), Mamia Pağava, Meri Tsintsadze, Maia Baramidze, Malhaz Çoharadze, Tina Şioşvili, Ramaz Halvaşi, Nugzar Mgeladze, Zaza Şaşikadze, Merab Halvaşi, Cimşer Çhvimiani, Cemal Karalidze, Batum, 2020, s. 458.   ISBN 978-9941-25-828-2

Malakisi, 1595 tarihli Osmanlı mufassal defterinde, Tavusker nahiyesine bağlı olarak "Malakis-i Süfla" (Aşağı Malakis) ve "Malakis-i Ulya" (Yukarı Malakis) olmak üzere, iki köy olarak kaydedilmiştir. Bu tarihte iki köyün nüfusu 15 Müslüman haneden oluşuyordu.Tao (ტაო), Mamia Pağava, Meri Tsintsadze, Maia Baramidze, Malhaz Çoharadze, Tina Şioşvili, Ramaz Halvaşi, Nugzar Mgeladze, Zaza Şaşikadze, Merab Halvaşi, Cimşer Çhvimiani, Cemal Karalidze, Batum, 2020, s. 70.   ISBN 978-9941-25-828-2

Malakisi köyü, Çıldır Eyaleti'nin 1694-1732 dönemini kapsayan Osmanlı cebe defterinde Ardanuç livasının Tavusker nahiyesine bağlıydı. Malakis (مالاكیس) şeklinde kaydedilmiş olan köyün hasılası Hicri 1132 (1719/1720) tarihinde 1.150 akçe, Hicri 1140 (1727/1728) tarihinde 2.740 akçe idi.

Malakisi köyü, 1835 tarihli Osmanlı nüfus defterine göre ise, Çıldır Eyaleti'nin Tavusker sancağına bağlıydı. Vergi toplama ve askere alma amacıyla sadece erkek nüfusunun tespit edildiği bu sırada köyde 35 hanede 78 erkek yaşıyordu. Erkek sayısı kadar kadın eklenince, köyün toplam nüfusunun yaklaşık 156 kişiden oluştuğu ortaya çıkar.Tao (ტაო), Mamia Pağava, Meri Tsintsadze, Maia Baramidze, Malhaz Çoharadze, Tina Şioşvili, Ramaz Halvaşi, Nugzar Mgeladze, Zaza Şaşikadze, Merab Halvaşi, Cimşer Çhvimiani, Cemal Karalidze, Batum, 2020, s. 71.   ISBN 978-9941-25-828-2

Malakisi köyü, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'nın ardından imzalanan Berlin Antlaşması uyarınca savaş tazminatının bir parçası olarak Osmanlı Devleti tarafından Rusya'ya bırakıldı. Rus idaresinin 1886 tarihli nüfus sayımında Malakez (Малакезъ ) şeklinde kaydettiği yerleşim, Oltu sancağının Tausker kazasına bağlı Tausker nahiyesinin 17 köyünden biriydi. Nüfusu, 35'i erkek ve 23'ü kadın olmak üzere, 14 hanede yaşayan 58 kişiden oluşuyordu. Köy halkının tamamı Türk olarak kaydedilmiştir.

Malakisi veya Malakis köyü, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesine göre Erzurum vilayetinin Oltu kazasının Olur nahiyesine bağlıydı. 1940 genel nüfus sayımında "Malakis" şeklinde geçen köy, aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 274 kişiden oluşuyordu. Malakisi veya Malakis Türkçe olmadığı için köyün adı 1959 yılında Şalpazarı olarak değiştirilmiştir. Şalpazarı köyünün nüfusu 1965 yılında 398 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde 173 kişi okuma yazma biliyordu.

1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Olur Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.

 Coğrafya 
Mahalle, Erzurum il merkezine 218 km, Olur ilçe merkezine 52 km uzaklıktadır. Mahalle, Olur'un kuzeybatısında olup,  numaralı Ardanuç-Olur il yoluna, Yıldızkaya, Keçili ve Eğlek Mahalleleri üzerinden 33,8 km'lik bir köy yoluyla bağlıdır.

 Nüfus 
Yıllara göre mahalle nüfus verileri 2022 44 2021 43 2020 46 2019 49 2018 50 2017 56 2016 57 2015 54 2014 61 2013 76 2012 73 2011 77 2010 77 2009 78 2008 80 2007 78 2000 137 1990 234 1985 321 1965 398

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 


Kategori:Olur'un mahalleleri
Kategori:Tao-Klarceti