Atlı, Olur

Atlı, Erzurum ilinin Olur ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.

 Tarihçe 

Atlı mahallesinin eski adı Ori'dir. Ori (ორი) Gürcüce bir yer adı olup "iki" anlamına gelir. Bu yer adı köyde bulunan iki kiliseyle bağlantılı olabilir. Nitekim 1595 tarihli Osmanlı mufassal defterinde Ardahan-i Büzürg livasının Güney nahiyesine bağlı bir köy "Ori Kilisa" (اوری كلسا) adıyla kaydedilmiştir.2016 Yılı Tao-Klarceti Tarihi Eserleri Araştırma Gezisi Sonuçları (აო-კლარჯეთის ძეგლების 2016 წლის საკვლევი ექსპედიციების ანგარიშები), Tiflis, 2017, s. 276-277  ISBN 978-9941-9470-8-7 Ori köyü Türkçe kaynaklarda da Ori (اوری) olarak geçer.Son Teşkilat-i Mülkiyede Köylerimizin Adları (Osmanlıca), İstanbul, 1928, s. 225. Atlı köyünün merkezinin kuzeyinde bulunan Alos mahallesi, eskiden ayrı bir köydü.

Ori köyü, Orta Çağ'da Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan Tao'daki yerleşim yerlerinden biriydi. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi 16. yüzyılın ortalarında Gürcülerden ele geçirmiştir. Köyde günümüze yıkıntıları ulaşan iki kilise bu denmeden kalmış olmalıdır. Günümüze ulaşmış olan Beğelti (ბეღელთი) ve Şirişeti (შირიშეთი) mevki adları da buranın eski bir Gürcü yerleşimi olduğuna işaret etmektedir.

Ori köyü, 1595 tarihli Osmanlı tahrir defterine göre, Ardanuç livasının Tavusker nahiyesine bağlıydı ve nüfusu 116 haneden oluşuyordu. Osmanlı idaresinin askere alma amacıyla sadece erkek nüfusunu tespit ettiği 1835 yılında ise, köyde 91 hanede 278 erkek kaydedilmiştir. Erkek sayısı kadar kadın eklenince, Ori köyünün toplam nüfusunun yaklaşık 556 kişiden oluştuğu ortaya çıkar.Tao (ტაო), Mamia Pağava, Meri Tsintsadze, Maia Baramidze, Malhaz Çoharadze, Tina Şioşvili, Ramaz Halvaşi, Nugzar Mgeladze, Zaza Şaşikadze, Merab Halvaşi, Cimşer Çhvimiani, Cemal Karalidze, Batum, 2020, s. 69, 71.  ISBN 978-9941-25-828-2

Ori köyü, 1877-1878 savaşının ardından imzalanan Berlin Antlaşması uyarınca Osmanlı Devleti tarafından Rusya'ya bırakıldı. Rus idaresinde Ori, Oltu sancağının Tausker kazasının köylerinden biriydi. 1886 nüfus sayımında Ori (Ори) olarak kaydedilmiş olan köyde 98 hanede, 258'i erkek ve 217'si kadın olmak üzere 475 kişi yaşıyordu. Bu tarihte köyün nüfusu "Türk" olarak kaydedilmiştir. Ori köyünün nüfusu 1896 yılında 760 kişiye, 1906 yılında 820 kişiye yükselmiştir.Candan Badem, Çarlık Yönetiminde Kars, Ardahan, Artvin, İstanbul, 2018, s. 122, ISBN 9786052100271. Rus idaresi sırasında köye yeni nüfus yerleştirildiği bu kayıtlardan anlaşılmaktadır.

Ori köyü, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Ori (اوری) olarak geçer. Bu sırada köy Erzurum vilayetinin Oltu kazasının Olur nahiyesine bağlıydı. Ori, 1940 genel nüfus sayımında aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 575 kişiden oluşuyordu.1940 Genel Nüfus Sayımı, Ankara, 1944, s. 249. Ori "yabancı kökten geldiği" için köyün adı 1959 yılında 7267 sayılı kanunla Atlı olarak değiştirilmiştir. Atlı köyünün nüfusu 1965 yılında 857 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde 374 kişi okuma yazma biliyordu.1965 Genel Nüfus Sayımı, Ankara, 1968, s. 259.

Ori köyünde iki kilisenin varlığı bilinmektedir. Bu köy kiliselerinden biri köyün merkezinin 1 km kuzeydoğusunda, Gürcüce Şirişeti olarak adlandırılan mevkide yer alır ve bu yapıdan geriye sadece yıkıntıları kalmıştır. Tamamen yıkılmış olan diğer köy kilisesi ise, köyün merkezinin 1,5 km kuzeydoğusunda, Gürcüce Beğelti adını taşıyan yerde bulunuyordu. Köyde ayrıca bir kale ile sığınak olduğu tahmin edilen bir mağara bulunmaktadır.

1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Olur Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.

 Coğrafya 
Mahalle, Erzurum il merkezine 195 km, Olur ilçe merkezine 21 km uzaklıktadır. Mahalle, Olur'un kuzeybatısında olup,  numaralı Ardanuç-Olur il yoluna, Eğlek Mahallesi üzerinden 14,9 km'lik bir köy yoluyla bağlıdır.

 Nüfus 
Yıllara göre mahalle nüfus verileri 2022 141 2021 148 2020 153 2019 154 2018 158 2017 152 2016 159 2015 169 2014 176 2013 180 2012 182 2011 201 2010 200 2009 204 2008 216 2007 233 2000 326 1990 555 1985 659 1965 857

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 


Kategori:Olur'un mahalleleri
Kategori:Tao-Klarceti