İnceçay, Şenkaya

İnceçay, Erzurum ilinin Şenkaya ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.

 Tarihçe

İnceçay'ın eski adı Pancureti'dir. Pancureti (პანჯურეთი), "köpük / su köpüğü" anlamına gelen Lazca "panci" (პანჯი) kelimesinden türemiş olabilir. Bu yer adı, 1595 tarihli Osmanlı mufassal defterinde Pancuret (پنجورت) yerine metatez sonucunda Pancirot (پنجروت) biçiminde kaydedilmiştir. Nitekim Rus idaresi köyün adını 1886 nüfusu sayımında Pancuret (Панджуретъ) şeklinde yazmıştır.

Pancureti'nin yer aldığı Tao, Orta Çağ'da Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biriydi. Osmanlı Devleti bu bölgeyi ve yerleşimi 16. yüzyılın ortasında Gürcülerden ele geçirmiştir. Pancureti'nin bugünkü sınırları içinde kalıntıları tespit edilen iki kilise Gürcü idaresi sırasında inşa edilmiş olabilir.2017 Yılı Tao-Klarceti Tarihi Eserleri Araştırma Gezisi Sonuçları (ტაო-კლარჯეთის ძეგლების 2017 წლის საკვლევი ექსპედიციების ანგარიშები), Tiflis, 2018, s. 53.  ISBN 978-9941-9470-9-4

Pancureti, 1595 tarihli ve Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan adlı Osmanlı tahrir defterine göre Gürcistan Vilayeti sınırları içinde Penek livasının Kamhis nahiyesine bağlı bir köydü. Nüfusu 26 Hristiyan haneden oluşuyordu. Köyde buğday ve arpa tarımı ile arıcılık yapılıyor, domuz ve koyun besleniyordu.

Pancureti köyü, 93 Harbi'nin ardından 1878 yılında imzalanan Berlin Antlaşması'yla Osmanlı Devleti tarafından Çarlık Rusya'sına bırakıldı. Rus idaresinde Pancuret (Панджуретъ) biçiminde kaydedilmiş olan köy Oltu sancağının Oltu kazasına bağlıydı. 1886 nüfus sayımında köydeki 43 hanede, 141'i erkek ve 129'u kadın olmak üzere 270 kişi yaşıyordu. Nüfusun tamamı Rum olarak kaydedilmiştir. Pancuret köyünün nüfusu 1896 yılında 343 kişi, 1906 yılında ise 448 kişi olarak tespit edilmiştir.Candan Badem, Çarlık Yönetiminde Kars, Ardahan, Artvin, İstanbul, 2018, s. 120, ISBN 9786052100271. 1907 yılında Tao bölgesini gezen Gürcü tarihçi ve arkeolog Ekvtime Takaişvili, Pancureti'nin (პანჯურეთი) Oltu sancağından Kola bölgesine geçişte iyi bir geçite sahip olduğunu yazmıştır.

Pancureti köyü, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Pancirot (پنجروت) adıyla Erzurum vilayetinin Oltu kazasının Kosor nahiyesine bağlıydı. 1940 genel nüfus sayımında Kömürlü nahiyesinin köylerinden biriydi ve nüfusu 281 kişiden oluşuyordu.1940 Genel Nüfus Sayımı, Ankara, 1946, s. 248. 1946 yılında Şenkaya kazası kurulunca, Kömürlü nahiyesi ve Pancirot köyü bu ilçeye bağlandı. Pancureti veya Pancirot Türkçe olmadığı için köyün adı 1959 yılında 7267 sayılı kanunla İnceçay olarak değiştirilmiştir. İnceçay köyünde 1965 yılında 552 kişi yaşıyor ve bu nüfus içinde 281 kişi okuma yazma biliyordu.1965 Genel Nüfus Sayımı, Ankara, 1968, s. 262.

1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Şenkaya Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.

İnceçay köyünde Orta Çağ'dan kalma iki kilisenin kalıntıları bulunmaktadır. Köyün 500 metre güneyinde bulunan kilise görece daha iyi durumdadır. Diğer kilisenin kalıntıları ise, yerleşim merkezinin 3 kilometre kuzeydoğusunda bulunmaktadır.

 Coğrafya 
Mahalle, Erzurum il merkezine 160 km, Şenkaya ilçe merkezine 46 km uzaklıktadır. Mahalle, Şenkaya'nın kuzeybatısında olup,  numaralı Erzurum-Ardahan (Oltu-Göle) devlet yoluna, Yaymeşe, Uğurlu, Susuz ve Deliktaş mahalleleri üzerinden, Paşalı Mahallesi'nde 17,3 km.lik bir köy yoluyla ulaşmaktadır.

 Nüfus 
Yıllara göre mahalle nüfus verileri 2022 125 2021 129 2020 124 2019 134 2018 136 2017 131 2016 121 2015 115 2014 116 2013 116 2012 122 2011 128 2010 124 2009 127 2008 104 2007 120 2000 129 1990 238 1985 388 1965 552

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 


Kategori:Şenkaya'nın mahalleleri
Kategori:Tao-Klarceti