Yellitepe, Tortum

Yellitepe, Erzurum ilinin Tortum ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.

Tarihçe

Yellitepe'nin eski adı Kasiriki (ქასირიკი) veya Kasirik'tir. Ancak 1574 tarihli Osmanlı tahrir defterindeki kayıt "Kirzik" (კირზიკი), 1835 tarihli Osmanlı nüfus defterindeki kayıt ise Kasirik şeklinde okunmuştur.Tao (ტაო), Mamaia Pağava, Meri Tsintsadze, Maia Baramidze, Malhaz Çoharadze, Tina Şioşvili, Ramaz Halvaşi, Nugzar Mgeladze, Zaza Şaşikadze, Merab Halvaşi, Cimşer Çhvimiani, Cemal Karalidze, Batum, 2020, s. 93.  ISBN 978-9941-25-828-2

Kasirik köyü, Orta Çağ'da Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan Tao'da yer alır. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi ve köyü 16. yüzyılın ortalarında Gürcülerden ele geçirmiştir. Köyün 4 kilometre güneydoğusunda eski br kaleye ait kalıntılar buranın eski bir yerleşim alanı oluğunu göstermektedir.2016 Yılı Tao-Klarceti Tarihi Eserleri Araştırma Gezisi Sonuçları (ტაო-კლარჯეთის ძეგლების 2016 წლის საკვლევი ექსპედიციების ანგარიშები), Tiflis, 2017, s. 184.  ISBN 978-9941-9470-8-7

Kasirik veya Kasriki köyü, 1574 tarihli ve Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan adlı Osmanlı tahrir defterinde "Kazirik" adıyla, Tortum sancağının Ahçirik nahiyesinin köylerinden biriydi. Bu deftere göre nüfusu, tamamı Hristiyan olan 18 haneden oluşuyordu. 1835 Osmanlı nüfus defterine göre ise, bu yerleşim Erzurum eyaletinin Tortum kazasına bağlıydı. Köyde Müslüman nüfus ile Hristiyan nüfus bir arada yaşıyordu. Bu nüfus tespitinde, 17'si Müslüman ve 3'ü Hristiyan olmak üzere, 6 hanede 20 erke tespit edilmiştir. Erkek sayısı kadar kadın eklenince köyün toplam nüfusunun yaklaşık 40 kişiden oluştuğu ortaya çıkar.Tao (ტაო), Mamaia Pağava, Meri Tsintsadze, Maia Baramidze, Malhaz Çoharadze, Tina Şioşvili, Ramaz Halvaşi, Nugzar Mgeladze, Zaza Şaşikadze, Merab Halvaşi, Cimşer Çhvimiani, Cemal Karalidze, Batum, 2020, s. 95.  ISBN 978-9941-25-828-2

Kasirik, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Kasrik veya Kasirik (قاصریك) şeklinde yazılmış, ancak "Kamrik" şeklinde okunmuştur. Bu sırada köy, Erzurum vilayetinin Tortum kazasının merkez nahiyesine bağlıydı.Son Teşkilat-i Mülkiyede Köylerimizin Adları (Osmanlıca), İstanbul, 1928, s. 234. 1940 genel nüfus sayımında "Kasirik" şeklinde geçen köy, aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 224 kişiden oluşuyordu.1940 Genel Nüfus Sayımı, Ankara, 1944, s. 251. Kasirik Türkçe olmadığı için köyün adı 1950'lerin ilk yarısında Yelli olarak değiştirilmiştir. Daha sonra köye Yellitepe adı verilmiştir. Yellitepe köyünün nüfusu 1965 genel nüfus sayımında 273 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde 32 kişi okuma yazma biliyordu.1965 Genel Nüfus Sayımı, Ankara, 1968, s. 263.

1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Tortum Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.

Yellitepe mahallesinde tespit edilmiş olan tek tarihi yapı, köy yerleşiminin 4 kilometre güneydoğusunda yer alan kaledir. Günümüze yıkıntıları ulaşan bu kale (60 x 45 m), komşu Yağcılar (Karinkosi) köyünün eski yaylası olan Susuz Yayla'da bulunmaktadır. Ulaşımı zor, üç taraftan korunaklı bir yerde inşa edilmiş olan kaleden geriye küçük duvar parçaları kalmıştır. Kalenin bulunduğu yerde seramik parçaları tespit edilmiştir.

 Coğrafya 
Mahalle, Erzurum il merkezine 82 km, Tortum ilçe merkezine 24 km uzaklıktadır. Mahalle, Tortum'un batısında olup,  numaralı Artvin-Erzurum (Uzundere-Tortum) devlet yoluna  Alapınar, Esendurak ve Tortumkale  mahalleleri üzerinden 17,3 km.lik bir köy yoluyla ulaşmaktadır.

 Nüfus 
Yıllara göre mahalle nüfus verileri 2022 92 2021 125 2020 162 2019 165 2018 197 2017 59 2016 60 2015 71 2014 103 2013 111 2012 95 2011 109 2010 111 2009 105 2008 121 2007 126 2000 179 1990 245 1985 282 1965 273

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 


Kategori:Tortum'un mahalleleri
Kategori:Tao-Klarceti