İncedere, Tortum

İncedere, Erzurum ilinin Tortum ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.

 Tarihçe 

İncedere mahallesinin 1835 tarihli Osmanlı nüfus defterindeki Osanlıca yazılmış eski adı "Pişingos" ve "Pisingös" seklinde okunmuştur.Tao (ტაო), Mamia Pağava, Meri Tsintsadze, Maia Baramidze, Malhaz Çoharadze, Tina Şioşvili, Ramaz Halvaşi, Nugzar Mgeladze, Zaza Şaşikadze, Merab Halvaşi, Cimşer Çhvimiani, Cemal Karalidze, Batum, 2020, s. 96.  ISBN 978-9941-25-828-2

Pişingos köyü, Orta Çağ'da Gürcistan'ın bir parçası olan Tao bölgesinde yer alır. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi, 1549 tarihli Gürcistan seferinin ardından Gürcülerden ele geçirmiştir. Osmanlı idaresi tarafından askere alma ve vergi belirleme amacıyla sadece erkek nüfusunun tespit edildiği 1835 tarihinde köy 22 haneden oluşuyordur. Tortum kazasına bağlı köyde 85 erkek bulunuyordu. Köyün toplam nüfusunun ise, erkek sayısının iki katı kadar olduğu söylenebilir.Tao (ტაო), Mamia Pağava, Meri Tsintsadze, Maia Baramidze, Malhaz Çoharadze, Tina Şioşvili, Ramaz Halvaşi, Nugzar Mgeladze, Zaza Şaşikadze, Merab Halvaşi, Cimşer Çhvimiani, Cemal Karalidze, Batum, 2020, s. 96.  ISBN 978-9941-25-828-2

Pişingos, mülki teşkilata dair 1928 tarihli Osmanlıca kaynakta "Peşinkomi" (پشینكومی) şeklinde geçer. Bu sırada köy, Erzurum vilayetinin Tortum kazasının merkez nahiyesine bağlıydı.Son Teşkilat-i Mülkiyede Köylerimizin Adları (Osmanlıca), İstanbul, 1928, s. 234. 1940 genel nüfus sayımında "Pişinköz" şeklinde yazılmış olan köy, aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 192 kişiden oluşuyordu.1940 Genel Nüfus Sayımı, Ankara, 1946, s. 252. Köyün adı, Türkçe olmadığı için 1959 yılında İncedere şeklinde değiştirilmiştir. 1965 genel nüfus sayımında İncerede'de 364 kişi yaşıyor ve bu nüfus içinde sadece 24 kişi okuma yazma biliyordu.1965 Genel Nüfus Sayımı, Ankara, 1968, s. 263.

Mahallenin eski adı 1902 yılı kayıtlarında Ermenicede "dikenlik" anlamına gelen Pşngots ya da Pşngers, 1928 yılı kayıtlarında  Pişingos, 1946 yılı kayıtlarında ise Pişingöz olarak geçmektedir.

1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Tortum Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.

 Coğrafya 
Mahalle, Erzurum il merkezine 70 km, Tortum ilçe merkezine 18 km uzaklıktadır. Mahalle, Tortum'un kuzeydoğusunda olup olup,  numaralı Erzurum-Ardahan (Tortum-Oltu) devlet yoluna 8,2 km.lik bir köy yoluyla bağlıdır.

 Nüfus 
Yıllara göre mahalle nüfus verileri 2022 233 2021 258 2020 318 2019 225 2018 220 2017 190 2016 201 2015 227 2014 268 2013 284 2012 298 2011 293 2010 212 2009 226 2008 385 2007 349 2000 383 1990 424 1985 451 1965 364

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 


Kategori:Tortum'un mahalleleri
Kategori:Tao-Klarceti