İçmesu, Şenkaya

İçmesu, Erzurum ilinin Şenkaya ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.

 Tarihçe 

İçmesu ile Gözebaşı mahallelerinin eski ortak adı Hamasi veya Hamas'tır. Bu yer adı Gürcüce kaynaklarda Hamasi (ჰამასი veya ხამასი) biçiminde geçer. 1574 tarihli Osmanlı mufassal defterinde İçmesu köyü Hamas-i Süfla (هاماس سفلا) yani Aşağı Hamas, Gözebaşı köyü ise Hamas-i Ulya (هاماس علیا), yani Yukarı Hamas olarak kaydedilmiştir.Tao (ტაო), Mamia Pağava, Meri Tsintsadze, Maia Baramidze, Malhaz Çoharadze, Tina Şioşvili, Ramaz Halvaşi, Nugzar Mgeladze, Zaza Şaşikadze, Merab Halvaşi, Cimşer Çhvimiani, Cemal Karalidze, Batum, 2020, s. 462.  ISBN 978-9941-25-828-2

Aşağı Hamasi, Orta Çağ'da Gürcistan'ın bir parçası olan Tao bölgesinin köylerinden biriydi. Nitekim Osmanlılar bu yerleşmeyi 16. yüzyılda, 1549 tarihli Gürcistan seferinin ardından Gürcülerden ele geçirmiştir.

Aşağı Hamasi köyü, 1574 tarihli ve Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan adlı Osmanlı mufassal defterine göre, "Hamas-i Süfla" adıyla Oltu sancağının Bardız (Bardusi) nahiyesine bağlıydı. Bu tarihte köyde 24 Hristiyan hane yaşıyordu; Yukarı Hamas köyü ise boşalmış, insansız hale gelmişti.Tao (ტაო), Mamia Pağava, Meri Tsintsadze, Maia Baramidze, Malhaz Çoharadze, Tina Şioşvili, Ramaz Halvaşi, Nugzar Mgeladze, Zaza Şaşikadze, Merab Halvaşi, Cimşer Çhvimiani, Cemal Karalidze, Batum, 2020, s. 78.  ISBN 978-9941-25-828-2 Bu yerleşimler, 1595 tarihli Osmanlı mufassal defterinde Hamas (خاماص) adıyla tek köy olarak geçer. Bu sırada bu köy, Oltu livasının Kethuti (ქეთხუთი) nahiyesine bağlıydı. Kethuti adı, Gürcüce "beş tepe" anlamına gelen Kedhuti'den (ქედხუთი) değişime uğramıştır.Tao (ტაო), Mamia Pağava, Meri Tsintsadze, Maia Baramidze, Malhaz Çoharadze, Tina Şioşvili, Ramaz Halvaşi, Nugzar Mgeladze, Zaza Şaşikadze, Merab Halvaşi, Cimşer Çhvimiani, Cemal Karalidze, Batum, 2020, s. 789. -9941-25-828-2

Hamasi köyü, Çıldır Eyaleti'nin 1694-1732 dönemini kapsayan Osmanlı cebe defterinde de Hamas (خاماص) şeklinde tek köy olarak kaydedilmiştir. Hicri 1113 (1701/1702) tarihinde 6.500 akçe karşılığında Hıdır adında birine tahsis edilmişti. Bu sırada köy Oltu sancağının Güney nahiyesine bağlıydı.

Hamasi köyü, 1835 yılında da tek köy olarak geçer. Askere alma ve vergi toplama amacıyla sadece erkek nüfusunun tespit edildiği bu sayımda köyde 25 hanede 115 erkek yaşıyordu. Erkek sayısı kadar kadın eklenince, Hamasi köyünün toplam nüfusunun yaklaşık 230 kişiden oluştuğu ortaya çıkar.Tao (ტაო), Mamia Pağava, Meri Tsintsadze, Maia Baramidze, Malhaz Çoharadze, Tina Şioşvili, Ramaz Halvaşi, Nugzar Mgeladze, Zaza Şaşikadze, Merab Halvaşi, Cimşer Çhvimiani, Cemal Karalidze, Batum, 2020, s. 82.  ISBN 978-9941-25-828-2

Aşağı Hamas ve Yukarı Hamas köyleri, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde "Hamaslar" (هاماسلر) adıyla tek köy olarak kaydedilmiştir. Bu sırada bu iki yerleşim Kars vilayetinin Sarıkamış kazasının Bardız nahiyesine bağlıydı. 1940 genel nüfus sayımında Aşağıhamas adıyla ayrı bir köy olarak aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 334 kişiden oluşuyordu. 1946 yılında Şenkaya ilçe olunca, Aşağı Hamas köyü Sarıkamışt'an alınıp Şenkaya ilçesine bağlandı. Hamas veya Hamasi  "yabancı kökten geldiği" için köyün adı 1959 yılında 7267 sayılı kanunla İçmesu olarak değiştirilmiştir. İçmesu köyünün nüfusu 1965 yılında 384 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde 189 kişi okuma yazma biliyordu.

1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Şenkaya Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.

 Coğrafya 
Mahalle, Erzurum il merkezine 155 km, Şenkaya ilçe merkezine 32 km uzaklıktadır. Mahalle, Şenkaya'nın güneyinde olup,  numaralı Şenkaya-Horasan il yolu kenarındadır.

 Nüfus 
Yıllara göre mahalle nüfus verileri 2022 48 2021 54 2020 51 2019 58 2018 61 2017 59 2016 55 2015 48 2014 54 2013 54 2012 45 2011 41 2010 37 2009 45 2008 48 2007 45 2000 63 1990 122 1985 173 1965 384

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 


Kategori:Şenkaya'nın mahalleleri
Kategori:Tao-Klarceti