Ürünlü, Olur

Ürünlü, Erzurum ilinin Olur ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.

 Tarihçe 

Ürünlü'nün eski adı Culekari veya Çulekari'dir. Megrelce-Gürcüce bir yer adı olan Çulekari (ჭულეკარი) "küçük kapı" anlamına gelir."კარი" - A Comprehensive Georgian-English Dictionary, Londra, 2006, 2 cilt  ISBN 0-9535878-3-5 Çulekari 1595 tarihli Osmanlı mufassal defterine Culakar (جولاكار) olarak girmiştir.

Çulekari, tarihsel Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan Tao'da yer alır. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi ve köyü, 16. yüzyılın ortalarında Gürcülerden ele geçirmiştir. Köydeki kale de bu dönemden kalmış olmalıdır.Tao-Klarceti - Tarihsel ve Kültürel Anıtlar Kataloğu (Gürcüce), (Editör) Buba Kudava, (Yazarlar) Nestan Bagauri, Zurab Batiaşvili, İrma Beridze, Buba Kudava, Nikoloz Jğenti, Goça Saitidze, Natia Hizanişvili, 2018, Tiflis, s. 288, ISBN 9789941478178.

Çulekari, 1595 tarihli ve Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan adlı Osmanlı tahrir defterinde "Culakar-i Vasat" (Orta Culakar), "Culakar-i Süfla" (Aşağı Culakar) ve "Culakar-i Ulya" (Yukarı Culakar) olmak üzere üç yerleşim olarak kaydedilmiştir. Bu yerleşimler Gürcistan Vilayeti içinde Penek livasına bağlı Panaskert nahiyesinin köylerinden biriydi. Bu tarihte Aşağı Culakar köyünde 36 hane, Yukarı Culakar köyünde 8 hane yaşıyordu. Orta Culakar köyü ise bu tarihte boşalmıştır.

Çulekari, 1835 tarihli Osmanlı nüfus defterinde tek yerleşim olarak kaydedilmiştir. Bu tarihte bu yerleşim, Penek sancağının köylerinden biriydi. Vergi belirleme ve askere alma amacıyla sadece erkek nüfusunun tespit edildiği bu nüfus sayımında Çulekari köyünde 26 hanede 58 erkek yaşıyordu. Erkek sayısı kadar kadın eklenince, köyün yaklaşık nüfusunun 116 kişiden oluştuğu ortaya çıkar.Tao (Gürcüce), Mamaia Pağava, Meri Tsintsadze, Maia Baramidze, Malhaz Çoharadze, Tina Şioşvili, Ramaz Halvaşi, Nugzar Mgeladze, Zaza Şaşikadze, Merab Halvaşi, Cimşer Çhvimiani, Cemal Karalidze, Batum, 2020, s. 90.  ISBN 978-9941-25-828-2

Çulekari köyü, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'nın ardından imzalanan Berlin Antlaşması'yla Osmanlı Devleti tarafından Rusya'ya bırakıldı. Rus idaresinin Culakar (Джулакаръ) olarak kaydettiği yerleşim, Oltu sancağında Tausker kazasının Olur nahiyesine bağlı 18 köyden biriydi. Çulekari'nin nüfusu, 70'i erkek ve 71'i kadın olmak üzere, 22 hanede yaşayan 141 kişiden oluşuyordu. Nüfusun tamamı Türk olarak kaydedilmiştir. Rus idaresi sırasında Çulekari köyünün nüfusu 1896 yılında 181 kişi ve 1906 yılında 221 kişi olarak tespit edilmiştir.Candan Badem, Çarlık Yönetiminde Kars, Ardahan, Artvin, İstanbul, 2018, s. 121, ISBN 9786052100271.

Çulekar köyü, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesine "Culekar" (جولەكار) adıyla Erzurum vilayetinin Oltu kazasına bağlı Olur nahiyesinde yer alıyordu. 1940 genel nüfus sayımında "Cüleker" biçiminde yazılmış olan köy, aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 333 kişiden oluşuyordu.1940 Genel Nüfus Sayımı, Ankara, 1946, s. 248. Çulekar veya Cüleker Türkçe olmadığı için köyün adı 1959 yılında 7267 sayılı kanunla Ürünlü olarak değiştirilmiştir. Ürünlü köyünün nüfusu 1965 yılında 332 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde 68 kişi okuma yazma biliyordu.1965 Genel Nüfus Sayımı, Ankara, 1968, s. 260.

1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Olur Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.

Ürünlü mahallesinde varlığı tespit edilmiş kale, kireç harcı kullanılmadan inşa edilmiştir. Yerleşim merkezi girişinde yer alan Çulekari Kalesi (75 × 23 m) temellerine kadar yıkılmıştır.

 Coğrafya 
Mahalle, Erzurum il merkezine 189 km, Olur ilçe merkezine 17 km uzaklıktadır. Mahalle, Olur'un kuzeydoğusunda olup,  numaralı Olur-Oltu il yoluna, 15,1 km'lik bir köy yoluyla bağlıdır.

 Nüfus 
Yıllara göre mahalle nüfus verileri 2022 81 2021 88 2020 82 2019 81 2018 83 2017 78 2016 73 2015 82 2014 84 2013 89 2012 95 2011 88 2010 90 2009 86 2008 88 2007 92 2000 117 1990 214 1985 291 1965 332

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 


Kategori:Olur'un mahalleleri
Kategori:Tao-Klarceti