Konukseven, Oltu

Konukseven, Erzurum ilinin Oltu ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.

 Tarihçe 

Konukseven mahallesinin eski adı Dağiri () veya Dagir'dir. 1835 tarihli Osmanlı mufassal defterinde Dagir (داكیر) olarak geçer.Tao (ტაო), Mamia Pağava, Meri Tsintsadze, Maia Baramidze, Malhaz Çoharadze, Tina Şioşvili, Ramaz Halvaşi, Nugzar Mgeladze, Zaza Şaşikadze, Merab Halvaşi, Cimşer Çhvimiani, Cemal Karalidze, Batum, 2020, s. 805.  ISBN 978-9941-25-828-2Göksal Kalkan, "Oltu Sancağı Müslim Nüfus Defterinin transkripsiyon ve değerlendirmesi [h.1251 (m.1835/1836)]", Amasya, 2022, s. 265.  Yüksek lisans tezi Bu yer adı 1886 Rus nüfus sayımında Dagir (Дагиръ) ve 1928 tarihli mülki teşkilata dari kaynakta ise Tağgir (طاعكر) şeklinde yazılmıştır.Son Teşkilat-i Mülkiyede Köylerimizin Adları (Osmanlıca), İstanbul, 1928, s. 226.

Dağiri veya Dagir köyü, tarihsel Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan Tao'da yer alır. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi 1549 tarihli Gürcistan seferinin ardından Gürcülerden ele geçirmiştir.Tao (ტაო), Mamia Pağava, Meri Tsintsadze, Maia Baramidze, Malhaz Çoharadze, Tina Şioşvili, Ramaz Halvaşi, Nugzar Mgeladze, Zaza Şaşikadze, Merab Halvaşi, Cimşer Çhvimiani, Cemal Karalidze, Batum, 2020, s. 67.  ISBN 978-9941-25-828-2 Köyün bugünkü sınırları içinde tespit edilmiş olan kale bu dönemden kalmış olmalıdır.2016 Yılı Tao-Klarceti Tarihi Eserleri Araştırma Gezisi Sonuçları (ტაო-კლარჯეთის ძეგლების 2016 წლის საკვლევი ექსპედიციების ანგარიშები), Tiflis, 2017, s. 211  ISBN 978-9941-9470-8-7

Osmanlı idaresinin askere alma ve vergi belirleme amacıyla sadece erkek nüfusunun tespit ettiği 1835 nüfus tespitinde bu yerleşim merkezinin adı Dagir (داكیر) şeklinde yazılmıştır. Ancak söz konusu defterin yayımlanmış halinde bu isim "Dağbayır" olarak okunmuştur. Bu tarihte köydeki 7 hanede 46 erkek bulunuyordu. Köyün toplam nüfusunun ise, erkek sayısının yaklaşık iki katı olduğu söylenebilir.Göksal Kalkan, "Oltu Sancağı Müslim Nüfus Defterinin transkripsiyon ve değerlendirmesi [h.1251 (m.1835/1836)]", Amasya, 2022, s. 180-181.  Yüksek lisans tezi

Dağiri veya Dagir köyü, 1877-1878 savaşının ardından imzalanan Berlin Antlaşması uyarınca, savaş tazminatının bir parçası olarak, Osmanlı Devleti tarafından Rusya'ya bırakıldı. Rus idaresinin 1886 nüfus sayımında Dagir (Дагиръ) adıyla kaydettiği yerleşim merkezi, Oltu sancağının Oltu kazasına (uçastok) bağlı Sehçek nahiyesinin altı köyünden biriydi. Nüfusu, 36'sı kadın ve 20'si erkek olmak üzere, 12 hanede yaşayan ve tamamı Türk olarak yazılmış 56 kişiden oluşuyordu..

Dağiri veya Dagir köyü, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde, Erzurum vilayetinin Oltu kazasının Pitkir nahiyesine bağlıydı. 1940 genel nüfus sayımında "Dağğir" şeklinde yazılmış olan yerleşim merkezi, Oltu kazasının merkez nahiyesine bağlıydı ve nüfusu 103 kişiden oluşuyordu. Dağiri veya Dağğir Türkçe olmadığı için köyün adı 1959 yılında Konukseven şeklinde değiştirilmiştir. 1965 genel nüfus sayımında Konukseven köyünde 136 kişi yaşıyor ve bu nüfus içinde sadece 7 kişi okuma yazma biliyordu.

1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Oltu Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.

Konukseven köyünde tespit edilmiş olan kale, yerleşim merkezinin 2 kilometre kuzeydoğusunda bulunmaktadır. Ancak kale tamamen yıkılmış ve taş yığınına dönüşmüştür. Dağiri Kalesi, halk arasında "Sıçan Kale" olarak bilinmektedir.

Mahallenin eski adı, 1928 yılı kayıtlarında Tağir olup, Ermenicede "tağer" sözcüğü "mahalleler" anlamına gelmektedir.

 Coğrafya 
Mahalle, Erzurum il merkezine 150 km, Oltu ilçe merkezine 30 km uzaklıktadır. Mahalle, Oltu'nun güneydoğusunda olup, bir köy yoluyla, Obayayla  Mahallesi üzerinden, ilçe merkezine bağlıdır.

 Nüfus 
Yıllara göre mahalle nüfus verileri2024 302023 31 2022 34 2021 34 2020 42 2019 38 2018 38 2017 37 2016 35 2015 33 2014 37 2013 44 2012 45 2011 46 2010 44 2009 46 2008 52 2007 45 2000 45 1990 93 1985 113 1965 136

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 


Kategori:Oltu'nun mahalleleri
Kategori:Tao-Klarceti