Uğurlu, Şenkaya

Uğurlu, Erzurum ilinin Şenkaya ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.

 Tarihçe 

Mahallenin eski adı Hanımkom'dur. Bu yer adı 1886 Rus nüfus sayımında Hanım-Kom (Ханым-Комъ) ve Erkan-i Harbiye-i Umumiye'nin 1914 tarihli haritasında ise Han (خان) olarak geçer. "Kom" kelimesi Gürcüce "gomi"den (გომი) değişime uğramıştır ve "gomi" "ağıl", "ahır" anlamına gelir.Tao (Gürcüce), Mamaia Pağava, Meri Tsintsadze, Maia Baramidze, Malhaz Çoharadze, Tina Şioşvili, Ramaz Halvaşi, Nugzar Mgeladze, Zaza Şaşikadze, Merab Halvaşi, Cimşer Çhvimiani, Cemal Karalidze, Batum, 2020, s. 299.  ISBN 978-9941-25-828-2

Hanımkom, Orta Çağ'da Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan Tao'da yer alır. Nitekim bu bölgeyi Osmanlılar 16. yüzyılın ortalarında Gürcülerden ele geçirmiştir. Bugünkü köyün sınırları içinde bulunan eski kale, buranın eski bir yerleşim alanı olduğunu göstermektedir.2017 Yılı Tao-Klarceti Tarihi Eserleri Araştırma Gezisi Sonuçları (ტაო-კლარჯეთის ძეგლების 2017 წლის საკვლევი ექსპედიციების ანგარიშები), Tiflis, 2018, s. 54.  ISBN 978-9941-9470-9-4

Osmanlı idaresinin askere alma ve vergi belirleme amacıyla 1835 yılında yaptığı nüfus tespitinde Hanımkom, Çıldır Eyaleti'nin Penek sancağına bağlıydı ve bu tarihte köyü oluşturan 6 hanede 15 erkek kaydedilmişti. Erkek sayısı kadar kadın eklenince, Hanımkom köyünün nüfusunun yaklaşık 30 kişiden oluştuğu ortaya çıkar.Tao (ტაო), Mamia Pağava, Meri Tsintsadze, Maia Baramidze, Malhaz Çoharadze, Tina Şioşvili, Ramaz Halvaşi, Nugzar Mgeladze, Zaza Şaşikadze, Merab Halvaşi, Cimşer Çhvimiani, Cemal Karalidze, Batum, 2020, s. 91.  ISBN 978-9941-25-828-2

Hanımkom köyü, 93 Harbi'nin ardından 1878 yılında imzalanan Berlin Antlaşması'yla Osmanlı Devleti tarafından Çarlık Rusya'sına bırakıldı. Rus idaresince Hanım-Kom (Ханым-Комъ) olarak kaydedilmiş olan köy Oltu sancağının Oltu kazasına bağlıydı. 1886 nüfus sayımında köydeki 9 hanede, 32'si erkek ve 28'i kadın olmak üzere 60 kişi yaşıyordu. Nüfusun tamamı Türkmen olarak kaydedilmiştir. Hanımkom köyünün nüfusu 1896 yılında 78 kişiye, 1906 yılında ise 96 kişiye yükselmiştir.Candan Badem, Çarlık Yönetiminde Kars, Ardahan, Artvin, İstanbul, 2018, s. 120, ISBN 9786052100271.

Hanımkom köyü, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde  Hanım Kom (خانم كوم) adıyla Erzurum vilayetinin Oltu kazasının Kosor nahiyesine bağlıydı. 1940 genel nüfus sayımında "Hanım Köm" olarak kaydedilmiş olan köy aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 170 kişiden oluşuyordu.1940 Genel Nüfus Sayımı, Ankara, 1946, s. 248. 1946 yılında Şenkaya kazası kurulunca, Kosor nahiyesi ve Hanımkom köyü bu kazaya bağlandı. Hanımkom Türkçe olmadığı için köyün adı 1959 yılında 7267 sayılı kanunla Uğurlu olarak değiştirilmiştir. 1965 genel nüfus sayımında Uğurlu köyünde 285 kişi tespit edilmişti ve bu nüfus içinde sadece 36 kişi okuma yazma biliyordu.1965 Genel Nüfus Sayımı, Ankara, 1968, s. 261.

1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Şenkaya Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.

Hanımkom Kalesi, köyün 1,5 kilometre batısında yer alır ve günümüze ulaşan duvarlarının yüksekliği 3 metreyi bulur. Kalenin dibinde bir su sarnıcı ve muhtemelen kalenin merkezine ulaşan bir tünelin kalıntıları bulunmaktadır.

 Coğrafya 
Mahalle, Erzurum il merkezine 147 km, Şenkaya ilçe merkezine 40 km uzaklıktadır. Mahalle, Şenkaya'nın kuzeybatısında olup,  numaralı Erzurum-Ardahan (Oltu-Göle) devlet yoluna, Susuz ve Deliktaş mahalleleri üzerinden, Paşalı Mahallesi'nde, 11,4 km.lik bir köy yoluyla bağlıdır.

 Nüfus 
Yıllara göre mahalle nüfus verileri 2022 89 2021 97 2020 94 2019 102 2018 126 2017 122 2016 136 2015 155 2014 170 2013 185 2012 181 2011 173 2010 175 2009 189 2008 196 2007 212 2000 333 1990 570 1985 559 1965 285

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 


Kategori:Şenkaya'nın mahalleleri
Kategori:Tao-Klarceti