Kırmalı, Tortum

Kırmalı, Erzurum ilinin Tortum ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.

 Tarihçe 

Kırmalı mahallesinin eski adı Dankar'dır. Nitekim 1574 tarihli Osmanlı mufassal defteri ile mülki teşkilata dair 1928 tarihli Osmanlıca kaynakta "Dankar" (دانكار) olarak geçer.Tao (ტაო), Mamia Pağava, Meri Tsintsadze, Maia Baramidze, Malhaz Çoharadze, Tina Şioşvili, Ramaz Halvaşi, Nugzar Mgeladze, Zaza Şaşikadze, Merab Halvaşi, Cimşer Çhvimiani, Cemal Karalidze, Batum, 2020, s. 92.  ISBN 978-9941-25-828-2Son Teşkilat-i Mülkiyede Köylerimizin Adları (Osmanlıca), İstanbul, 1928, s. 234. Gürcüce Dankari (დანკარი) şeklinde yazılan bu yer adının ikinci kelimesi olan "kari"nin (კარი) Gürcüce kapı anlamına geldiği belirtilmiştir.Tao (ტაო), Mamia Pağava, Meri Tsintsadze, Maia Baramidze, Malhaz Çoharadze, Tina Şioşvili, Ramaz Halvaşi, Nugzar Mgeladze, Zaza Şaşikadze, Merab Halvaşi, Cimşer Çhvimiani, Cemal Karalidze, Batum, 2020, s. 845.  ISBN 978-9941-25-828-2

Dankar köyü, Orta Çağ'da Gürcistan'ın bir parçası olan Tao bölgesinde yer alır. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi, 1549 tarihli Gürcistan seferinin ardından Gürcülerden ele geçirmiştir. 1574 tarihli Osmanlı mufassal defterine göre Tortum sancağının Torum nahiyesine bağlı olan köyün nüfusu, 31 haneden oluşuyordu. Osmanlı idaresi tarafından askere alma ve vergi belirleme amacıyla sadece erkek nüfusunun tespit edildiği 1835 tarihinde ise köyde 13 hanede 50 erkek bulunuyordu. Köyün toplam nüfusunun ise, erkek sayısının iki katı kadar olduğu söylenebilir.Tao (ტაო), Mamia Pağava, Meri Tsintsadze, Maia Baramidze, Malhaz Çoharadze, Tina Şioşvili, Ramaz Halvaşi, Nugzar Mgeladze, Zaza Şaşikadze, Merab Halvaşi, Cimşer Çhvimiani, Cemal Karalidze, Batum, 2020, s. 92, 95.  ISBN 978-9941-25-828-2

Dankar köyü, 1928 yılında Erzurum vilayetinin Tortum kazasının merkez nahiyesine bağlıydı.Son Teşkilat-i Mülkiyede Köylerimizin Adları (Osmanlıca), İstanbul, 1928, s. 234. 1940 genel nüfus sayımında "Dankar" şeklinde kaydedilmiş olan bu yerleşim  yeri aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 119 kişiden oluşuyordu. Dankar Türkçe olmadığı için köyün adı 1950'lerin ilk yarısında Kırmalı olarak değiştirilmiştir. 1965 genel nüfus sayımına göre Kırmalı köyünde 201 kişi yaşıyor ve bu nüfus içinde 40 kişi okuma yazma biliyordu.

Mahallenin eski adı 1829 yılı kayıtlarında Ermenice kökenli Tankar , 1557 ve 1946 yılı kayıtlarında ise Dankar olarak geçmektedir.

1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Tortum Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.

 Coğrafya 
Mahalle, Erzurum il merkezine 86 km, Tortum ilçe merkezine 34 km uzaklıktadır. Mahalle, Tortum'un güneybatısında olup,  numaralı Artvin-Erzurum (Uzundere-Tortum) devlet yoluna  Kazandere, Yağcılar, Yellitepe, Alapınar, Esendurak ve Tortumkale mahalleleri üzerinden 21,2 km.lik bir köy yoluyla ulaşmaktadır.

 Nüfus 
Yıllara göre mahalle nüfus verileri 2022 41 2021 46 2020 59 2019 58 2018 76 2017 46 2016 61 2015 62 2014 55 2013 44 2012 54 2011 54 2010 63 2009 60 2008 67 2007 75 2000 93 1990 144 1985 166 1965 201

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 


Kategori:Tortum'un mahalleleri
Kategori:Tao-Klarceti