Yumaklı, Tortum

Yumaklı, Erzurum ilinin Tortum ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.

Tarihçe

Yumaklı'nın eski adı Bari'dir. Gürcüce bir yer adı olan Bari (ბარი), vadi, tepelerin arasındaki düzlük anlamına gelir."ბარი" - A Comprehensive Georgian-English Dictionary, Londra, 2006, 2 cilt  ISBN 0-9535878-3-5 Bu yer adı Türkçeye Bar şeklinde girmiştir. Nitekim 1574 tarihli Osmanlı mufassal defteri ile 1835 tarihli Osmanlı nüfus defterinde Bar (بار) olarak geçer.Tao (ტაო), Mamaia Pağava, Meri Tsintsadze, Maia Baramidze, Malhaz Çoharadze, Tina Şioşvili, Ramaz Halvaşi, Nugzar Mgeladze, Zaza Şaşikadze, Merab Halvaşi, Cimşer Çhvimiani, Cemal Karalidze, Batum, 2020, s. 93.  ISBN 978-9941-25-828-2

Bari köyü, Orta Çağ'da Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan Tao'da yer alır. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi ve köyü 16. yüzyılın ortalarında Gürcülerden ele geçirmiştir. Bu yerleşim 1574 tarihli ve Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan adlı Osmanlı mufassal defterine göre Tortum sancağına bağlı Liskavi nahiyesinin köylerinden biriydi. Nüfusu, 94 Hristiyan haneden oluşuyordu.

Bari veya Bar köyü, 1835 Osmanlı nüfus defterine göre Erzurum eyaletine bağlı Tortum kazasının köylerinden biriydi. Köyde Müslüman nüfus ile Hristiyan nüfus bir arada yaşıyordu. Bu nüfus sayımda, 114'ü Müslüman ve 14'ü Hristiyan olmak üzere, 33 hanede 128 erke tespit edilmiştir. Erkek sayısı kadar kadın eklenice köyün toplam nüfusunun yaklaşık 256 kişiden oluştuğu ortaya çıkar.Tao (ტაო), Mamaia Pağava, Meri Tsintsadze, Maia Baramidze, Malhaz Çoharadze, Tina Şioşvili, Ramaz Halvaşi, Nugzar Mgeladze, Zaza Şaşikadze, Merab Halvaşi, Cimşer Çhvimiani, Cemal Karalidze, Batum, 2020, s. 96.  ISBN 978-9941-25-828-2

Bari köyü, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde yazım hatasından dolayı "Yar" (یار) olarak geçer. Bu sırada köy Erzurum vilayetinin Tortum kazasının merkez nahiyesine bağlıydı.Son Teşkilat-i Mülkiyede Köylerimizin Adları (Osmanlıca), İstanbul, 1928, s. 234. 1940 genel nüfus sayımında aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 434 kişiden oluşuyordu.1940 Genel Nüfus Sayımı, Ankara, 1944, s. 251. Bari veya Bar Türkçe olmadığı için köyün adı 1959 yılında 7267 sayılı kanunla Yumaklı olarak değiştirilmiştir. Yumaklı köyünün nüfusu 1965 genel nüfus sayımında 621 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde 186 kişi okuma yazma biliyordu.1965 Genel Nüfus Sayımı, Ankara, 1968, s. 263.

1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Tortum Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.

 Coğrafya 
Mahalle, Erzurum il merkezine 40 km, Tortum ilçe merkezine 15 km uzaklıktadır. Mahalle, Tortum'un güneyinde olup,  numaralı Artvin-Erzurum (Tortum-Yakutiye) devlet yoluna 3,4 km.lik bir köy yoluyla ulaşmaktadır.

 Nüfus 
Yıllara göre mahalle nüfus verileri 2022 219 2021 273 2020 324 2019 250 2018 227 2017 206 2016 211 2015 214 2014 271 2013 261 2012 200 2011 218 2010 205 2009 196 2008 254 2007 263 2000 308 1990 447 1985 536 1965 621

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 


Kategori:Tortum'un mahalleleri
Kategori:Tao-Klarceti