Kürkçü, Şenkaya

Kürkçü, Erzurum ilinin Şenkaya ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.

Tarihçe

Kürkçü, bu mahallenin bilinen en eski adıdır. Nitekim 1574 tarihli Osmanlı tahrir defteri ile 1835 Osmanlı nüfus defterinde ve 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Kürkci (كوركجی) olarak geçer.Tao (Gürcüce), Mamaia Pağava, Meri Tsintsadze, Maia Baramidze, Malhaz Çoharadze, Tina Şioşvili, Ramaz Halvaşi, Nugzar Mgeladze, Zaza Şaşikadze, Merab Halvaşi, Cimşer Çhvimiani, Cemal Karalidze, Batum, 2020, s. 78.  ISBN 978-9941-25-828-2

Kürkçü köyü, Orta Çağ'da Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan Tao'da yer alır. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi 16. yüzyılın ortalarında Gürcülerden ele geçirmiştir. Öte yandan köyün bugünkü sınırları içinde tespit edilmiş olan megalit yapı buranın çok eski bir yerleşim olduğunu göstermesi açısından önemlidir.2017 Yılı Tao-Klarceti Tarihi Eserleri Araştırma Gezisi Sonuçları (Gürcüce), Tiflis, 2018, s. 23.  ISBN 978-9941-9470-9-4

Kürkçü köyü, 1574 tarihli ve Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan Osmanlı tahrir defterine göre Oltu sancağının Bardız nahiyesine bağlıydı ve bu nahiye içinde boşalmış 16 köyden biriydi.Tao (ტაო), Mamia Pağava, Meri Tsintsadze, Maia Baramidze, Malhaz Çoharadze, Tina Şioşvili, Ramaz Halvaşi, Nugzar Mgeladze, Zaza Şaşikadze, Merab Halvaşi, Cimşer Çhvimiani, Cemal Karalidze, Batum, 2020, s. 78  ISBN 978-9941-25-828-2 Osmanlı idaresinin askere alma ve vergi belirleme amacıyla 1835 yılında sadece erkek nüfusunu tespit ettiği sırada da Çıldır Eyaleti'nin Oltu sancağına bağlıydı ve 16 hanede 47 erkek yaşıyordu. Erkek sayısı kadar kadın eklenince, Kürkçü köyünün toplam nüfusunun yaklaşık 94 kişiden oluştuğu ortaya çıkar.Göksal Kalkan, "Oltu Sancağı Müslim Nüfus Defterinin transkripsiyon ve değerlendirmesi [h.1251 (m.1835/1836)]", Amasya, 2022, s. 246-247.  Yüksek lisans tezi

Kürkçü köyü, 93 Harbi'nin ardından 1878 yılında Berlin Antlaşması'yla Osmanlı Devleti tarafından Rusya'ya bırakıldı. Rus idaresinin "Kürkçi" (Кюркчи) adıyla kaydettiği köy Oltu sancağının Oltu kazasına bağlıydı. 1886 tarihli tespite göre köydeki 21 hanede 84'ü kadın ve 74'ü erkek olmak üzere 158 kişi yaşıyordu. Bu nüfusun tamamı Türkmenlerden oluşuyordu. Kürkçü köyünün nüfusu 1896 yılında 184 kişiye, 1906 yılında ise 265 kişiye yükselmiştir.Candan Badem, Çarlık Yönetiminde Kars, Ardahan, Artvin, İstanbul, 2018, s. 120, ISBN 9786052100271.

Kürkçü köyü, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde "Kürkci" (كوركجی) adıyla  Kars vilayetinin Sarıkamış kazasının Bardız nahiyesine bağlıydı. 1940 genel nüfus sayımında aynı idari konuma sahip olan köyün nüfusu 435 kişiden oluşuyordu.1940 Genel Nüfus Sayımı, Ankara, 1946, s. 355. 1946 yılında Şenkaya kazası kurulunca, Bardız nahiyesi ve Kürkçü köyü bu kazaya bağlandı. Kürkçü köyünde 1965 yılında 526 kişi yaşıyor ve bu nüfus içinde 178 kişi okuma yazma biliyordu.1965 Genel Nüfus Sayımı, Ankara, 1968, s. 262.

1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Şenkaya Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.

Kürkçü mahallesindeki megalit yapı kalıntısı, bugünü yerleşimin 2 kilometre kuzeyinde yer alır. Günümüze ulaşan duvarların bir kısmı kaba yonu taşlarla, bir kısmı da kireç harcı kullanılarak inşa edilmiştir. Bu duvarların yüksekliği 1 metre kadardır. Bu yapı köylüler tarafından "Kızıl Kale" olarak adlandırılmaktadır.2017 Yılı Tao-Klarceti Tarihi Eserleri Araştırma Gezisi Sonuçları (Gürcüce), Tiflis, 2018, s. 23-24.  ISBN 978-9941-9470-9-4

 Coğrafya 
Mahalle, Erzurum il merkezine 165 km, Şenkaya ilçe merkezine 30 km uzaklıktadır. Mahalle, Şenkaya'nın güneydoğusunda olup,  numaralı Şenkaya-Selim il yoluna, 7,3 km.lik bir köy yoluyla bağlıdır.

 Nüfus 
Yıllara göre mahalle nüfus verileri 2022 165 2021 187 2020 255 2019 258 2018 295 2017 305 2016 262 2015 267 2014 276 2013 270 2012 282 2011 310 2010 304 2009 255 2008 262 2007 218 2000 140 1990 150 1985 249 1965 526

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 


Kategori:Şenkaya'nın mahalleleri
Kategori:Tao-Klarceti