Köroğlu, Şenkaya

Köroğlu, Erzurum ilinin Şenkaya ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.

Tarihçe

Köroğlu'nun eski adı Thaskurki'dir. Gürcüce bir yer adı olan Thaskurki (თხასქურქი), Thashori'den (თხასხორი) değişime uğramış olabilir. Bu yer adı 1595 tarihli Osmanlı mufassal defteri ile Çıldır Eyaleti'nin 1694-1732 dönemini kapsayan cebe defterinde Tğaskurk (طغاس كورك) şeklinde geçer.

Thaskurki, Orta Çağ'da Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan Tao'da yer alır. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi ve köyü 16. yüzyılın ortalarında Gürcülerden ele geçirmiştir. Köroğlu köyü sınırları içindeki eski kilise bu dönemden kalmış olmalıdır. Megalit yapı kalıntıları da buranın çok eski bir yerleşim alanı olduğunu göstermektedir."ტაო-კლარჯეთის ძეგლების 2017 წლის საკვლევი ექსპედიციების ანგარიშები" (2017 Yılı Tao-Klarceti Tarihi Eserleri Araştırma Gezisi Sonuçları), Tiflis, 2018, s. 83-85.  ISBN 978-9941-9470-9-4

Thsakurki, 1595 tarihli ve Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan adlı Osmanlı tahrir defterine göre, Gürcistan Vilayeti içinde, Penek livasının Penek nahiyesine bağlıydı. Bu sırada köyün nüfusu 28 Hristiyan haneden oluşuyordu. 1574 yılında ise köyde tamamı Hristiyan olan 25 hane yaşıyordu ve yaklaşık yirmi yılda köyün nüfusu üç hane artmıştı.Tao (ტაო), Mamaia Pağava, Meri Tsintsadze, Maia Baramidze, Malhaz Çoharadze, Tina Şioşvili, Ramaz Halvaşi, Nugzar Mgeladze, Zaza Şaşikadze, Merab Halvaşi, Cimşer Çhvimiani, Cemal Karalidze, Batum, 2020, s. 86/  ISBN 978-9941-25-828-2

Thaskurki köyü, Çıldır Eyaleti'nin 1694-1732 dönemini kapsayan cebe defterinde göre aynı idari konuma sahipti. Hicri 1129 (1716/1717) tarihinde hasılası 18.499 akçe olan köy, Musfata adında birine verilmişti.

Thaskurki köyü, 1835 yılında Osmanlı idaresinin nüfus tespiti sırasında 12 haneden oluşuyordu. Bu sırada köyün nüfusu yaklaşık 90 kişiden oluşuyordu.Tao (ტაო), Mamaia Pağava, Meri Tsintsadze, Maia Baramidze, Malhaz Çoharadze, Tina Şioşvili, Ramaz Halvaşi, Nugzar Mgeladze, Zaza Şaşikadze, Merab Halvaşi, Cimşer Çhvimiani, Cemal Karalidze, Batum, 2020, s. 90.  ISBN 978-9941-25-828-2

Thaskurki köyü, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'nın ardından imzalanan Belin Antlaşması uyarınca, savaş tazminatının bir parçası olarak Osmanlı Devleti tarafından Çarlık Rusya'sına bırakıldı. Rus idaresinin 1886 nüfus tespitinde  "Thashor" (Тхасхоръ) adıyla kaydedilmiş olan köy, Oltu sancağının Oltu kazasına bağlı Zadgerek nahiyesinin sekiz köyünden biriydi. Nüfusu, 47'si erkek ve 47'si kadın olmak üzere, 14 hanede yaşayan 94 kişiden oluşuyordu. Nüfusun tamamı Türk olarak kaydedilmiştir. Thaskurki köyünün nüfusu 1896 yılında 120 kişiye, 1906 yılında ise 155 kişiye yükselmiştir.Candan Badem, Çarlık Yönetiminde Kars, Ardahan, Artvin, İstanbul, 2018, s. 120, ISBN 9786052100271.

Thaskurki köyünün adı 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Diğnaskor (دیغناصقور) biçiminde yazılmıştır. Bu sırada Diğnaskor Erzurum vilayetinde Oltu kazasının Kosor nahiyesine bağlıydı. 1946 yılında Şenkaya ilçesi kurulunca, adı Dogaskor'a dönüşmüş olan yerleşme de bu ilçeye bağlandı. Thaskurki veya Dogaskor Türkçe olmadığı için köyün adı 1959 yılında Köroğlu olarak değiştirildi. 1965 yılında Köroğlu köyünün nüfusu 507 kişi oluşuyordu ve bu nüfus içinde 160 kişi okuma yazma biliyordu.

1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Şenkaya Belediyesi'nin bir kırsal mahallesi olmuştur.

Köroğlu köyünde beş adet kale kalıntısı bulunmaktadır. Köyde bulunan bir haç taşta ise, Gürcü alfabesinin Asomtavruli harfleriyle oyulmuş "წ[მიდა]ო / გ[იორგ]ი / შ[ეიწყალ]ე / გ[ლა]ხ[ა]კი / ..." (“Aziz Giorgi kimsesiz … bağışla”) ibaresi yer alır. Yerleşim merkezinin 3,5 kilometre güneydoğusunda kayalık bir vadide bulunan kilisenin olduğu yerde harçlı duvar parçaları, kesme taşlar ve iri yapı taşları kalmıştır. Kiliseye ait motifli taşlarının dereye dökülmüş olması, bu yapının insan eliyle yıkıldığını göstermektedir."ტაო-კლარჯეთის ძეგლების 2017 წლის საკვლევი ექსპედიციების ანგარიშები" (2017 Yılı Tao-Klarceti Tarihi Eserleri Araştırma Gezisi Sonuçları), Tiflis, 2018, s. 67, 83-85, 99.  ISBN 978-9941-9470-9-4

 Coğrafya 
Mahalle, Erzurum il merkezine 172 km, Şenkaya ilçe merkezine 42 km uzaklıktadır. Mahalle, Şenkaya'nın doğusunda olup, Melikoğlu Deresi Vadisi'ni izleyerek  numaralı Erzurum-Ardahan (Oltu-Göle) devlet yoluna, Yazılı ve Yeşildemet mahalleleri üzerinden, 11,7 km.lik bir köy yoluyla bağlıdır.

 Nüfus 
Yıllara göre mahalle nüfus verileri 2022 320 2021 319 2020 328 2019 324 2018 334 2017 332 2016 347 2015 352 2014 360 2013 370 2012 378 2011 392 2010 376 2009 383 2008 388 2007 448 2000 568 1990 407 1985 510 1965 507

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 


Kategori:Şenkaya'nın mahalleleri
Kategori:Tao-Klarceti