Koçkaya, Narman

B20B20B18B16B32B1:B25

Koçkaya, Erzurum ilinin Narman ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.

Tarihçe

Koçkaya köyünün eski adı Aristi'dir. Gürcüce kaynaklarda da Aristi (არისტი) olarak geçen bu yer adı, Çıldır Eyaleti cebe defterinde Arisdi (ارسدی) ve 1835 tarihli Osmanlı nüfus defterinde Aristi şeklinde yazılmıştır.Tao (ტაო), Mamia Pağava, Meri Tsintsadze, Maia Baramidze, Malhaz Çoharadze, Tina Şioşvili, Ramaz Halvaşi, Nugzar Mgeladze, Zaza Şaşikadze, Merab Halvaşi, Cimşer Çhvimiani, Cemal Karalidze, Batum, 2020, s. 83.  ISBN 978-9941-25-828-2

Aristi köyü, Orta Çağ'da Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan Tao'da yer alır. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi 16. yüzyılın ortalarında Gürcü yönetiminden ele geçirmiştir. Köyün sınırları içindeki megalit yapı ve kilise kalıntıları, buranın eski bir yerleşim olduğunu göstermektedir.2016 Yılı Tao-Klarceti Tarihi Eserleri Araştırma Gezisi Sonuçları (ტაო-კლარჯეთის ძეგლების 2016 წლის საკვლევი ექსპედიციების ანგარიშები), Tiflis, 2017, s. 307-308, 311.  ISBN 978-9941-9470-8-7

Aristi köyü, Çıldır Eyaleti'nin 1694-1732 dönemini kapsayan cebe defterinde Hicri 1120 (1708/1709) tarihinde Oltu livasının Misrasori nahiyesine bağlıydı. Hasılası 9.090 akçe idi ve köy Ahmed adında birine tahsis edilmişti. Hicri 1124 (1712/1713) tarihinde ise, köy Mamirvan livasının Mamirvan nahiyesine bağlanmıştı. 36.000 akçe hasıla ile Halil adında birine zeamet olarak verilmişti.

Aristi, Osmanlı idaresinin askere alma amacıyla sadece erkek nüfusunu tespit ettiği 1835 yılında Çıldır Eyaleti'nin Mamirvan sancağında yer alıyordu. Bu tarihte köyde 12 hanede 31 erkek kaydedilmiştir. Erkek sayısı kadar kadın eklenince, köyün toplam nüfusunun yaklaşık 62 kişiden oluştuğu ortaya çıkar.

Aristi, 1935 genel nüfus sayımında Erzurum vilayetinin Oltu kazasının Pitkir nahiyesine bağlıydı ve nüfusu 373 kişiden oluşuyordu.1935 Genel Nüfus Sayımı, İstanbul, 1937, s. 24. Aristi Türkçe olmadığı için köyün adı 1959 yılında 7267 sayılı kanunla Koçkaya olarak değiştirilmiştir. 1965 genel nüfus sayımına göre Koçkaya köyünde 624 kişi yaşıyor ve bu nüfus içinde 123 kişi okuma yazma biliyordu.1965 Genel Nüfus Sayımı, Ankara, 1968, s. 258.

1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum ilinde, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Narman Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.

Köydeki eski kilise caminin bulunduğu yerdeydi. Nitekim köylüler caminin bulunduğu yeri “Kilise” olarak adlandırmaktadır. Köylülerden biri burada, 35 cm uzunluğunda ve 25 cm yüksekliğinde sakallı bir erkek başı kabartmalı bir taş bulmuştur. Bu figürün bir aziz ve din adamı olduğu tahmin edilmektedir. Bu kabartma erkek figürünün 11. yüzyıldan, Gürcü Krallığı döneminden kaldığı anlaşılmaktadır.2016 Yılı Tao-Klarceti Tarihi Eserleri Araştırma Gezisi Sonuçları (ტაო-კლარჯეთის ძეგლების 2016 წლის საკვლევი ექსპედიციების ანგარიშები), Tiflis, 2017, s. 311.  ISBN 978-9941-9470-8-7

 Coğrafya 
Koçkaya mahallesi, Erzurum il merkezine 109 km, Narman ilçe merkezine 13 km uzaklıktadır. Narman kasabasının kuzeydoğusunda olup,  numaralı Ardahan-Muş (Oltu-Narman) devlet yoluna 2,9 km'lik bir köy yoluyla bağlıdır.

 Nüfus 
Yıllara göre mahalle nüfus verileri 2022 629 2021 695 2020 751 2019 771 2018 778 2017 790 2016 817 2015 840 2014 902 2013 915 2012 955 2011 1.020 2010 1.022 2009 1.055 2008 1.044 2007 1.080 2000 1.495 1990 929 1985 979 1965 624

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 


Kategori:Narman'ın mahalleleri
Kategori:Tao-Klarceti