Turnalı, Şenkaya

Turnalı, Erzurum ilinin Şenkaya ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.

Tarihçe

Turnalı'nın eski adı Kotik'tir. Gürcüce kaynaklarda Kotiki (კოტიკი) olarak geçer. Bu yer adı 1595 tarihli Osmanlı mufassal defterinde Kotik (كوتیك) ve 1914 tarihli Erkan-i Umumiye-i Harbiye haritasında da "Kotik" (قوتیك) biçiminde yazılmıştır.

Kotik köyü, Orta Çağ'da Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan Tao'da yer alır. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi ve köyü 16. yüzyılın ortalarında Gürcülerden ele geçirmiştir. Köydeki kilise ve kale kalıntıları da buranın eski bir yerleşim olduğunu göstermektedir.2017 Yılı Tao-Klarceti Tarihi Eserleri Araştırma Gezisi Sonuçları (ტაო-კლარჯეთის ძეგლების 2017 წლის საკვლევი ექსპედიციების ანგარიშები), Tiflis, 2018, s. 34-35.  ISBN 978-9941-9470-9-4

Kotik, 1595 tarihli ve Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan adlı Osmanlı tahrir defterine göre Gürcistan Vilayeti içinde Penek livasının Penek nahiyesine bağlıydı. Bu tarihte büyük bir köy olan Kotik, 54 Hristiyan haneden oluşuyordu. Köyde buğday, arpa, darı tarımı ve arıcılık yapılıyor, koyun ve domuz besleniyordu. Bu tarihte köyde yedi adet değirmen bulunuyordu.

Kotik köyü, Osmanlı idaresinin askere alma ve vergi belirleme amacıyla 1835 yılında yaptığı nüfus tespitinde Çıldır Eyaleti'nin Penek sancağına bağlıydı ve bu tarihte köydeki 39 hanede 139 erkek kaydedilmişti. Erkek sayısı kadar kadın eklenince, Kotik köyünün nüfusunun yaklaşık 278 kişiden oluştuğu ortaya çıkar.Tao (ტაო), Mamia Pağava, Meri Tsintsadze, Maia Baramidze, Malhaz Çoharadze, Tina Şioşvili, Ramaz Halvaşi, Nugzar Mgeladze, Zaza Şaşikadze, Merab Halvaşi, Cimşer Çhvimiani, Cemal Karalidze, Batum, 2020, s. 89.  ISBN 978-9941-25-828-2

Kotik köyü, 93 Harbi'nin ardından 1878 yılında imzalanan Berlin Antlaşması'yla Osmanlı Devleti tarafından Çarlık Rusya'sına bırakıldı. Rus idaresince Kotik (Котикъ) biçiminde kaydedilmiş olan köy Oltu sancağının Oltu kazasına bağlıydı. 1886 nüfus sayımında köydeki 35 hanede, 96'sı erkek ve 76'sı kadın olmak üzere 172 kişi yaşıyordu. Nüfusun tamamı Türk olarak kaydedilmiştir.

Kotik köyü, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde "Kotik" (كوتك) adıyla Erzurum vilayetinin Oltu kazasının Kosor nahiyesine bağlıydı. 1940 genel nüfus sayımında köy aynı kazanın Kömürlü nahiyesine bağlanmıştı ve nüfusu 589 kişiden oluşuyordu.1940 Genel Nüfus Sayımı, Ankara, 1946, s. 248. 1946 yılında Şenkaya ilçesi kurulunca, Kömürlü nahiyesi ie Kotik köyü bu ilçeye bağlandı. Kotik köyü, 1955 genel nüfus sayımında "Kızılkotik" olarak kaydedilmiştir. Kotik Türkçe olmadığı için köyün adı 1959 yılında 7267 sayılı kanunla Turnalı olarak değiştirilmiştir. 1965 genel nüfus sayımında Turnalı köyünde 909 kişi yaşıyordu ve bu nüfus içinde 327 kişi okuma yazma biliyordu.1965 Genel Nüfus Sayımı, Ankara, 1968, s. 261.

1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Şenkaya Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.

 Coğrafya 
Mahalle, Erzurum il merkezine 149 km, Şenkaya ilçe merkezine 38 km uzaklıktadır. Mahalle, Şenkaya'nın batısında olup,  numaralı Şenkaya-Horasan il yoluna, Zümrüt Mahallesi üzerinden, 11,4 km.lik bir köy yoluyla ulaşmaktadır.

 Nüfus 
Yıllara göre mahalle nüfus verileri 2022 130 2021 131 2020 125 2019 126 2018 135 2017 114 2016 123 2015 124 2014 156 2013 157 2012 172 2011 175 2010 151 2009 162 2008 171 2007 147 2000 327 1990 479 1985 605 1965 909

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 


Kategori:Şenkaya'nın mahalleleri
Kategori:Tao-Klarceti