Yukarıçayırlı, Olur

Yukarıçayırlı, Erzurum ilinin Olur ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.

 Tarihçe 

Yukarıçayırlı ile Aşağıçayırlı mahallelerinin ortak eski adı Karmiri (კარმირი) veya Kızıl Köy’dür. Nitekim 1595 tarihli Osmanlı mufassal defterinde Karmir (قارمر) , ikinci isim olarak da Kızıl Köy (قزل كوی) şeklinde geçer. Bu yerleşim geç dönemde iki ayrı köye dönüşmüştür.

Karmir veya Kızıl Köy, Orta Çağ'da Gürcistan'ın bir parçası olan Tao bölgesinde yer alır. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi, 16. yüzyılda, 1549 tarihli Gürcistan seferinin ardından Gürcülerden ele geçirmiştir. Köyün kilisesi de bu dönemden kalmış olmalıdır.2016 Yılı Tao-Klarceti Tarihi Eserleri Araştırma Gezisi Sonuçları (ტაო-კლარჯეთის ძეგლების 2016 წლის საკვლევი ექსპედიციების ანგარიშები), Tiflis, 2017, s. 287  ISBN 978-9941-9470-8-7

Karmir veya Kızıl Köy, 1574 tarihli Osmanlı mufassal defterinde, Karmrik (ქარმრიქი) adıyla geçer. Bu sırada bu yerleşim, Gürcistan Vilayeti içinde, Ardahan-i Büzürg livasının Panaskerti nahiyesine bağlıydı. Nüfusu 45 Hristiyan haneden oluşuyordu.Tao (ტაო), Mamia Pağava, Meri Tsintsadze, Maia Baramidze, Malhaz Çoharadze, Tina Şioşvili, Ramaz Halvaşi, Nugzar Mgeladze, Zaza Şaşikadze, Merab Halvaşi, Cimşer Çhvimiani, Cemal Karalidze, Batum, 2020, s. 88.   ISBN 978-9941-25-828-2 1595 tarihli Osmanlı mufassal defterine göre ise, köyde 21 Hristiyan hane kalmıştı. Bu tarihte Karmir veya Kızıl Köy, Penek livasının Panaskerti nahiyesine bağlıydı. Köyde buğday, arpa ve darı tarımı ile arıcılık yapılıyor, koyun ve domuz besleniyordu.

Karmir veya Kızıl Köy, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı’nın  ardından imzalanan Berlin Antlaşması uyarınca savaş tazminatının bir parçası olarak Osmanlı Devleti tarafından Rusya'ya bırakıldı. Rus idaresinin 1886 nüfus sayımında Kızıl Köy (Кизил-Кёй) şeklinde kaydettiği yerleşim, Oltu sancağının Tausker kazasına bağlı Olur nahiyesinin 18 köyünden biriydi. Köyde 35 hanede, 95'i erkek ve 67'si kadın olmak üzere 162 kişi yaşıyordu. Köy halkının tamamı "Türk" olarak kaydedilmiştir. Kızıl Köy'ün nüfusu 1896 yılında 245 kişiye, 1906 yılında 313 kişiye yükselmiştir.Candan Badem, Çarlık Yönetiminde Kars, Ardahan, Artvin, İstanbul, 2018, s. 121, ISBN 9786052100271.

Kızıl Köy, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde, Kızıl Köy-i Ulya (قزیل كوی علیا) ve Kızıl Köy-i Süfla (زیل كوی سفلا) olmak üzere, iki ayrı köy olarak kaydedilmiştir. Bu sırada bu iki köy, Erzurum vilayetinin Oltu kazasının Olur nahiyesine bağlıydı. Kızıl Köy-i Ulya (Yukarı Kızıl Köy), bugünkü Yukarıçayırlı köyüdür. Yukarı Kızıl Köy, 1940 genel nüfus sayımında aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 147 kişiden oluşuyordu. Yukarı Kızıl Köy'ün adı, "iltibasa yol açtığı" gerekçesiyle 1959 yılında 7267 sayılı kanunla Yukarı Çayırlı olarak değiştirilmiştir. Yukarı Çayırlı köyünün nüfusu 1965 yılında 233 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde 54 kişi okuma yazma biliyordu.

1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Olur Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.

Kızıl Köy'ün eski sakinleri Hristiyan nüfusun kilisesi, günümüzde Aşağıçayırlı'nın sınırları içinde bulunmaktadır.

 Coğrafya 
Mahalle, Erzurum il merkezine 192 km, Olur ilçe merkezine 18 km uzaklıktadır. Mahalle, Olur'un kuzeydoğusunda olup,  numaralı Olur-Oltu il yoluna, Filizli Mahallesi üzerinden, 18,8 km'lik bir köy yoluyla bağlıdır.

 Nüfus 
Yıllara göre mahalle nüfus verileri 2022 92 2021 88 2020 80 2019 79 2018 87 2017 76 2016 76 2015 80 2014 72 2013 73 2012 71 2011 74 2010 75 2009 78 2008 83 2007 87 2000 93 1990 155 1985 214 1965 233

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 


Kategori:Olur'un mahalleleri
Kategori:Tao-Klarceti