Toklu, Oltu

Toklu, Erzurum ilinin Oltu ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.

 Tarihçe 

Toklu mahallesinin eski adı Toklukom'dur. Nitekim 1886 tarihli Rus nüfus sayımında Tohli-Kom (Тохли-комъ) olarak geçer. 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde ise Tokli Kom (توقلی كوم) adıyla kaydedilmiştir.Son Teşkilat-i Mülkiyede Köylerimizin Adları (Osmanlıca), İstanbul, 1928, s. 225. Ancak daha erken tarihli kayıtlarda bu isimli bir köy geçmemiştir.Göksal Kalkan, "Oltu Sancağı Müslim Nüfus Defterinin transkripsiyon ve değerlendirmesi [h.1251 (m.1835/1836)]", Amasya, 2022.  Yüksek lisans tezi Oysa "kom" veya "gom/gomi", eski yerleşim yerlerinde rastlanan bir kelimedir.

Toklukom köyü, tarihsel Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan Tao'da yer alır. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi 1549 tarihli Gürcistan seferinin ardından Gürcülerden ele geçirmiştir.Tao (ტაო), Mamia Pağava, Meri Tsintsadze, Maia Baramidze, Malhaz Çoharadze, Tina Şioşvili, Ramaz Halvaşi, Nugzar Mgeladze, Zaza Şaşikadze, Merab Halvaşi, Cimşer Çhvimiani, Cemal Karalidze, Batum, 2020, s. 67.  ISBN 978-9941-25-828-2 Toklu mahallesinin bugünkü sınırları içinde bulunan megalit yapı kalıntısı da bu dönemden kalmış olmalıdır.2016 Yılı Tao-Klarceti Tarihi Eserleri Araştırma Gezisi Sonuçları (ტაო-კლარჯეთის ძეგლების 2016 წლის საკვლევი ექსპედიციების ანგარიშები), Tiflis, 2017, s. 286 ISBN 978-9941-9470-8-7

Toklukom köyü, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'nın ardından imzalanan Berlin Antlaşması uyarınca, savaş tazminatının bir parçası olarak Osmanlı Devleti tarafından Rusya'ya bırakıldı. Rus idaresinin 1886 nüfus tespitinde Oltu sancağının Oltu kazasına (uçastok) bağlı Beretanlı nahiyesinin 16 köyünden biriydi. Nüfusu, 20'si erkek ve 12'si kadın olmak üzere, 4 hanede yaşayan ve tamamı Kürt olan 32 kişi yaşıyordu.

Toklukom köyü, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Erzurum vilayetinin Oltu kazasının Olur nahiyesine bağlıydı. 1940 genel nüfus sayımında "Toklu Kom" şeklinde kaydedilmiş olan köy, Kömürlü nahiyesine bağlanmıştı ve nüfusu 48 kişiden oluşuyordu. 1946 yılında Şenkaya ilçesi kurulunca, Kömürlü nahiyesiyle birlikte Toklukom köyü de bu ilçeye bağlanmıştır. Köyün adındaki "Kom" türkçe olmadığı için köyün adı 1959 yılında Toklu şeklinde değiştirilmiştir. 1965 genel nüfus sayımında Toklu köyünde 191 kişi yaşıyor ve bu nüfus içinde sadece 6 kişi okuma yazma biliyordu.

Toklu, 1980 öncesine kadar Şenkaya ilçesine bağlı bir köydür. 1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Oltu Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.

Mahallenin eski adı 1928  yılı kayıtlarında Toklukom olarak geçmektedir.

Toklu mahallesindeki megalit yapı kalıntısı, yerleşim merkezinin 1,2 kilometre güneyinde bulunmaktadır. İri taşlarla kuru duvar tekniğiyle inşa edilmiş olan yapı, nerdeyse tamamen yıkılmıştır. Yapının çevresinde keramik parçaları tespit edilmiştir.

 Coğrafya 
Mahalle, Erzurum il merkezine 148 km, Oltu ilçe merkezine 28 km uzaklıktadır. Mahalle, Oltu'nun kuzeydoğusunda olup,  numaralı Olur-Oltu devlet yolu ve Oltu Çayı kenarındadır.

 Nüfus 
Yıllara göre mahalle nüfus verileri 2022 117 2021 121 2020 123 2019 117 2018 120 2017 93 2016 95 2015 95 2014 108 2013 109 2012 100 2011 103 2010 112 2009 116 2008 120 2007 129 2000 184 1990 230 1985 289 1965 191

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 


Kategori:Oltu'nun mahalleleri
Kategori:Tao-Klarceti