Beğendik, Olur

Beğendik, Erzurum ilinin Olur ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.

 Tarihçe 

Beğendik'in eski adı Pirdanos'tur. Gürcüce Pirdanosi (ფირდანოსი) biçimde yazılan köy, 1595 tarihli Osmanlı tahrir defterinde Pirdanos (پردانوس) olarak geçer.

Pirdanos, Orta Çağ'da Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan Tao'daki yerleşim yerlerinden biriydi. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi 16. yüzyılın ortalarında Gürcülerden ele geçirmiştir. Köydeki megalit yapı kalıntısı buranın çok eski bir yerleşim alanı olduğunu göstermektedir.2016 Yılı Tao-Klarceti Tarihi Eserleri Araştırma Gezisi Sonuçları (Gürcüce), Tiflis, 2017, s. 258  ISBN 978-9941-9470-8-7

Pirdanosi, 1595 tarihli ve Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan adlı Osmanlı mufassal defterine göre, Penek livasının Panaskert nahiyesine bağlı bir köydü. Köyün nüfusu 20 Hristiyan haneden oluşuyordu. Köyde buğday, arpa ve darı tarımı ile arıcılık yapılıyor, koyun ve domuz besleniyordu. Bir adet su değirmeni bulunuyordu.

Pirdanosi köyü, Çıldır Eyaleti'nin 1694-1732 dönemini kapsayan cebe defterinde Pirdanos (پردانس) olarak geçer. Hicri 1131 (1718/1719) tarihinde Penek livasının Penek nahiyesine bağlı olan köyün hasılası, 14.500 akçe idi.

Osmanlı idaresinin askere alma amacıyla sadece erkek nüfusunu tespit etti 1835 yılında Pirdanos köyünde 28 hanede 77 erkek kaydedilmiştir. Erkek sayısı kadar kadın eklenince, köyün toplam nüfusunun yaklaşık 152 kişiden oluştuğu söylenebilir.Tao (ტაო), Mamia Pağava, Meri Tsintsadze, Maia Baramidze, Malhaz Çoharadze, Tina Şioşvili, Ramaz Halvaşi, Nugzar Mgeladze, Zaza Şaşikadze, Merab Halvaşi, Cimşer Çhvimiani, Cemal Karalidze, Batum, 2020, s. 90.  ISBN 978-9941-25-828-2

Pirdanos, 1877-1878 savaşının ardından imzalanan Berlin Antlaşması uyarınca Osmanlı Devleti tarafından Rusya'ya bırakıldı. Rus idaresinde Oltu sancağının Tausker kazasının (uçastok) köylerinden biriydi. 1886 nüfus sayımında Pirdanos (Пирданосъ) olarak kaydedilmiş olan köyde 43 hanede, 103'ü erkek ve 96'sı kadın olmak üzere 199 kişi yaşıyordu. Bu tarihte köyün nüfusu "Türk" olarak kaydedilmiştir. Pirdanos köyünün nüfusu 1896 yılında 290 kişiye, 1906 yılında 331 kişiye yükselmiştir.Candan Badem, Çarlık Yönetiminde Kars, Ardahan, Artvin, İstanbul, 2018, s. 121, ISBN 9786052100271.

Pirdanos, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Pertanos (پرطانوص) olarak geçer. Bu tarihte köy Erzurum vilayetinin Oltu kazasının olur nahiyesine bağlıydı.Son Teşkilat-i Mülkiyede Köylerimizin Adları (Osmanlıca), İstanbul, 1928, s. 225. 1940 genel nüfus sayımında "Pirtanos" olarak geçen köy, aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 306 kişiden oluşuyordu.1940 Genel Nüfus Sayımı, Ankara, 1944, s. 249. Pirdanos veya pirtanos "yabancı kökten geldiği" için köyün adı 1959 yılında 7267 sayılı kanunla Beğendik olarak değiştirilmiştir. Beğendik köyünün nüfusu 1965 yılında 484 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde 213 kişi okuma yazma biliyordu.1965 Genel Nüfus Sayımı, Ankara, 1968, s. 259.

1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Olur Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.

 Coğrafya 
Mahalle, Erzurum il merkezine 202 km, Olur ilçe merkezine 30 km uzaklıktadır. Mahalle, Olur'un kuzeydoğusunda olup,  numaralı Olur-Oltu il yoluna, Altunkaya Mahallesi üzerinden 19 km'lik bir köy yoluyla bağlıdır.

 Nüfus 
Yıllara göre mahalle nüfus verileri 2022 141 2021 144 2020 141 2019 144 2018 138 2017 143 2016 144 2015 146 2014 145 2013 162 2012 161 2011 180 2010 186 2009 187 2008 193 2007 191 2000 191 1990 375 1985 448 1965 484

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 


Kategori:Olur'un mahalleleri
Kategori:Tao-Klarceti