Akçatoprak, Horasan

Akçatoprak, Erzurum ilinin Horasan ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.

 Tarihçe 

Akçatoprak'ın eski adı Hosra Viran'dır. Nitekim 1835 tarihli Osmanlı nüfus defterinde "Hosra Viran" şeklinde yazılmış veya okunmuştur. Gürcüce kaynaklarda da Hosraverani (ხოსრავერანი) olarak geçer."ბასიანი: კულტურის ძეგლების კატალოგი" / Basiani: A Catalogue of the Monuments of Material Culture (Basiani: Maddi Kültür Anıtları Kataloğu), Tiflis, 2024, s. 193.  ISBN 978-9941-9888-4-4 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde ise, Hosrev Viran (خسرو ویران) diye kaydedilmiştir.Son Teşkilat-i Mülkiyede Köylerimizin Adları (Osmanlıca), İstanbul, 1928, s. 228.

Hosra Viran veya Hosraverani köyü, Urartu döneminde Biani şeklinde anılan Basiani bölgesindeki yerleşim yerlerinden biridir. Bu bölge Orta Çağ'da Gürcistan sınırları içinde yer alıyordu. Nitekim  13. yüzyılın başında Gürcüler ile Türkler arasındaki Basiani Savaşı bu bölgede meydana gelmiştir. Osmanlılar bölgeyi 1545 yılında Gürcülerden ele geçirmiştir."ბასიანი: კულტურის ძეგლების კატალოგი" / Basiani: A Catalogue of the Monuments of Material Culture (Basiani: Maddi Kültür Anıtları Kataloğu), Tiflis, 2024, s. 10.  ISBN 978-9941-9888-4-4

Hosra Viran veya Hosraverani köyü, 1835 Osmanlı nüfus defterine göre Hasan Kala kazasının köylerinden biriydi. Bu tarihte köyde, 69'u Hristiyan ve 41'i Müslüman olmak üzere, köyde 11o erkek tespit edilmiştir. Erkek sayısı kadar kadın eklenince, köyün toplam nüfusun yaklaşık 220 kişiden oluştuğu ortaya çıkar. 1928 tarihli Osmanlıca köy listesine göre ise, Erzurum vilayetinin Hasan Kale kazasının Aras nahiyesine bağlı köylerden biriydi. 1940 genel nüfus sayımında, "Hosraveren" şeklinde kaydedilmiş olan köy, aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 267 kişiden oluşuyordu. 1953 yılında Horasan ilçesi kurulunca, "Hosraveren" köyü bu ilçeye bağlandı. Hosra Viran veya Hosraveren Türkçe olmadığı için köyün adı 1959 yılında Akçatoprak olarak değiştirilmiştir.Köylerimiz, (Yayımlayan) İçişleri Bakanlığı, Ankara, 1968, s. 679. 1965 genel nüfus sayımında Akçatoprak köyünün nüfusu 348 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde sadece 37 kişi okuma yazma biliyordu.

1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Horasan Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.

 Coğrafya 
Mahalle, Erzurum il merkezine 101 km, Horasan ilçe merkezine 25 km uzaklıktadır. Mahalle, Horasan'ın güneybatısında olup, / numaralı Erzurum-Ağrı (Köprüköy-Horasan) devlet/uluslararası yoluna, Ardı, Yüzören ve Çamurlu mahalleleri üzerinden  18.2 km'lik bir köy yoluyla bağlıdır.

 Nüfus 
Yıllara göre mahalle nüfus verileri 2021 191 2020 199 2019 191 2018 185 2017 199 2016 222 2015 212 2014 231 2013 260 2012 263 2011 293 2010 291 2009 307 2008 310 2007 318 2000 327 1990 397 1985 426 1965 348

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 


Kategori:Horasan'ın mahalleleri
Kategori:Basiani