Dokuzelma, Şenkaya

Dokuzelma, Erzurum ilinin Şenkaya ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.

Tarihçe

Dokuzelma'nın eski adı Kamhisi'dir. Gürcüce Kamhisi (ქამხისი) Türkçeye Kamhis şeklinde girmiştir. Nitekim 1595 tarihli Osmanlı mufassal defteri ile Katip Çelebi'nin Cihannüma adlı eserinde Kamhis (كامخیص / كمخیص) şeklinde geçer. Bu yer adı geç dönemde Çamhusi (ჩამხუსი), Şamhos (Шамхосъ) ve Şamkas (شامقاص) gibi farklı biçimlerde yazılmıştır.

Kamhisi'nin yer aldığı Tao, Orta Çağ Gürcistan'ını oluşturan bölgelerden biriydi. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi ve köyü, 16. yüzyılın ortalarında Gürcülerden ele geçirmiştir. Ortadan kalkmış olan ve yaygın biçimde Çamhusi Kilisesi olarak da bilinen Kamhisi Kilisesi bu dönemde inşa edilmiştir. Bu yerleşimin 1595 tarihli Osmanlı mufassal defterinde bu yerleşimin Rabat olarak kaydedilmiş olması, burada eskiden bir kalenin bulunduğunu göstermektedir.

Kamhisi, 1595 tarihli ve Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan adlı Osmanlı tahrir defterinde, Gürcistan Vilayeti içinde, Penek livasının Kamhis nahiyesinin köylerinden biri ve bu nahiyenin idari merkeziydi. Büyükçe bir yerleşim olan köyün nüfusu 55 Hristiyan haneden oluşuyordu. Köyde buğday, arpa, darı ve yonca tarımı ile şarapçılık ve arıcılık yapılıyor ve koyun besleniyordu. Altı adet su değirmen, bir çiftlik, bir üzüm bağı bulunuyordu. Köyün nüfusu Gürcüler ve Ermenilerden oluşuyordu.

Kamhisi köyü, uzun süre Osmanlı egemenliğinde kaldıktan sonra, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'nın ardından imzalanan Berlin Antlaşması uyarınca Osmanlı Devleti tarafından Rusya'ya bırakıldı. Rus idaresinin 1886 nüfus tespitinde Şamhos (Шамхосъ) şeklinde kaydettiği, Oltu sancağının Oltu kazasına bağlı Beritanlı aşiretine bağlı 16 köyünden biriydi. Nüfusu, 7'si erkek ve 10'u kadın olmak üzere, 4 hanede yaşayan ve tamamı Kürt olan 17 kişiden oluşuyordu. Kamhisi'nin nüfusu 1896'da 24 kişi, 1906'da 35 kişi olarak tespit edilmiştir.Candan Badem, Çarlık Yönetiminde Kars, Ardahan, Artvin, İstanbul, 2018, s. 121, ISBN 9786052100271.

Kamhisi, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Şamkas (شامقاص) adıyla Erzurum vilayetinde Oltu kazasının Kosor nahiyesine bağlıydı. 1940 genel nüfus sayımında aynı idari konuma sahip olan köyün nüfusu 41 kişiden oluşuyordu. 1946 yılında Şenkaya ilçesi kurulunca yerleşimde bu ilçeye bağlandı. Yerleşimin Kamhisi veya Şamkas olan adı, Türkçe olmadığı için köyün adı 1959 yılında 7267 sayılı kanunla Dokuzelma olarak değiştirilmiştir. 1965 genel nüfus sayımında Dokuzelma köyünün nüfusu 128 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde sadece 2 kişi okuma yazma biliyordu.

1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Şenkaya Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.

 Coğrafya 
Mahalle, Erzurum il merkezine 174 km, Şenkaya ilçe merkezine 40 km uzaklıktadır. Mahalle, Şenkaya'nın kuzeydoğusunda olup,  numaralı Erzurum-Ardahan (Oltu-Göle) devlet yoluna, Nişantaşı Mahallesi üzerinden, 17,1 km.lik bir köy yoluyla bağlıdır.

 Nüfus 
Yıllara göre mahalle nüfus verileri 2022 24 2021 28 2020 28 2019 29 2018 25 2017 27 2016 27 2015 20 2014 22 2013 26 2012 32 2011 33 2010 29 2009 29 2008 30 2007 32 2000 35 1990 137 1985 140 1965 128

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 


Kategori:Şenkaya'nın mahalleleri
Kategori:Tao-Klarceti