Taşbaşı, Tortum

Taşbaşı, Erzurum ilinin Tortum ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.

 Tarihçe 

Taşbaşı'nın eski adı Kazarenisi'dir. Nitekim bu yer adı 1574 tarihli Osmanlı mufassal defteri ile 1835 tarihli Osmanlı nüfus defterinde Kazraenis / Kazarenes olarak geçer.Tao (ტაო), Mamaia Pağava, Meri Tsintsadze, Maia Baramidze, Malhaz Çoharadze, Tina Şioşvili, Ramaz Halvaşi, Nugzar Mgeladze, Zaza Şaşikadze, Merab Halvaşi, Cimşer Çhvimiani, Cemal Karalidze, Batum, 2020, s. 93.  ISBN 978-9941-25-828-2 Bir görüşe göre Kazarenisi (კაზარენისი) Tazarenisi'den (ტაძარენისი) değişime uğramış olabilir.Tao (ტაო), Mamaia Pağava, Meri Tsintsadze, Maia Baramidze, Malhaz Çoharadze, Tina Şioşvili, Ramaz Halvaşi, Nugzar Mgeladze, Zaza Şaşikadze, Merab Halvaşi, Cimşer Çhvimiani, Cemal Karalidze, Batum, 2020, s. 472.  ISBN 978-9941-25-828-2 Bu yer adı geç dönemde Türkçede Kazaris'e (قزەریس) dönüşmüştür.Son Teşkilat-i Mülkiyede Köylerimizin Adları (Osmanlıca), İstanbul, 1928, s. 234.

Kazarenisi, Orta Çağ'da Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan Tao'da yer alıyordu. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi ve köyün 16. yüzyılın ortalarında Gürcülerden ele geçirmiştir. Köyde eskiye ait sadece koç şeklinde bir mezar taşı tespit edilmiştir.2016 Yılı Tao-Klarceti Tarihi Eserleri Araştırma Gezisi Sonuçları (ტაო-კლარჯეთის ძეგლების 2016 წლის საკვლევი ექსპედიციების ანგარიშები), Tiflis, 2017, s. 189.  ISBN 978-9941-9470-8-7

Kazarenisi, 1574 tarihli ve Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan adlı Osmanlı tahrir defterine göre Tortum sancağı içinde Lisgavi nahiyesinin köylerinden biriydi. Nüfusu, tamamı Hristiyan olan 43 haneden oluşuyordu. Osmanlı döneminde köyün nüfus azalmış, 1835 Osmanlı nüfus defterine göre 17 haneye düşmüştü. Bu sırada köy Erzurum vilayetinin Tortum kazasına bağlıydı. Sadece erkek nüfusunun tespit edildiği bu tarihte köyde 50 erkek kaydedilmiştir. Erkek sayısı kadar kadın eklenince, Kazarenisi köyünün toplam nüfusunun yaklaşık 100 kişiden oluştuğu söylenebilir.Tao (ტაო), Mamaia Pağava, Meri Tsintsadze, Maia Baramidze, Malhaz Çoharadze, Tina Şioşvili, Ramaz Halvaşi, Nugzar Mgeladze, Zaza Şaşikadze, Merab Halvaşi, Cimşer Çhvimiani, Cemal Karalidze, Batum, 2020, s. 96.  ISBN 978-9941-25-828-2

Kazarenisi, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Kazaris (قزەریس) adıyla Erzurum vilayetinin Tortum kazasının merkez nahiyesine bağlı köylerden biriydi. Bu yerleşim 1940 genel nüfus sayımında aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 243 kişiden oluşuyordu. Kazarenisi veya Kazaris Türkçe olmadığı için köyün adı 1950'lerin ilk yarısında Taşbaşı olarak değiştirilmiştir. Nitekim 1955 genel nüfus sayımında köyün adı Taşbaşı olarak geçer. Taşbaşı köyünün nüfusu 1965 yılında 320 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde 117 kişi okuma yazma biliyordu.

1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Tortum Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.

 Coğrafya 
Mahalle, Erzurum il merkezine 45 km, Tortum ilçe merkezine 12 km uzaklıktadır. Mahalle, Tortum'un güneybatısında olup,  numaralı Artvin-Erzurum (Tortum-Yakutiye) devlet yoluna  3 km'lik bir köy yoluyla ulaşmaktadır.

 Nüfus 
Yıllara göre mahalle nüfus verileri 2022 141 2021 162 2020 198 2019 144 2018 147 2017 129 2016 137 2015 135 2014 147 2013 138 2012 132 2011 126 2010 121 2009 136 2008 152 2007 120 2000 115 1990 162 1985 202 1965 320

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 


Kategori:Tortum'un mahalleleri
Kategori:Tao-Klarceti