Yazılı, Şenkaya

Yazılı, Erzurum ilinin Şenkaya ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.

Tarihçe

Yazılı mahallesinin eski adı Lazarvansi (ლაზარვანსი) veya Lazarvans'tır. Nitekim 1595 tarihli Osmanlı tahrir defterinde Lazarvans (لازروانس) olarak geçer. Bu yer adı geç dönemde Nazarvans veya Nazirvans'a dönüşmüştür.

Lazarvansi köyü, Orta Çağ'da Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan Tao'da yer alır. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi ve köyü 16. yüzyılın ortalarında Gürcülerden ele geçirmiştir. 

Lazarvansi, 1574 tarihli ve Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan adlı Osmanlı tahrir defterindeki kayda göre, Ardahan-i Büzürg livasına bağlı Penek nahiyesinin köylerinden biriydi. Nüfusu 15 Hristiyan haneden oluşuyordu. Köyde ayrıca, "Dudan veled-i Miranşa" adına kayıtlı çiftlikte 3 Hristiyan hane bulunuyordu.Tao (ტაო), Mamia Pağava, Meri Tsintsadze, Maia Baramidze, Malhaz Çoharadze, Tina Şioşvili, Ramaz Halvaşi, Nugzar Mgeladze, Zaza Şaşikadze, Merab Halvaşi, Cimşer Çhvimiani, Cemal Karalidze, Batum, 2020, s. 87.  ISBN 978-9941-25-828-2 1595 tarihli ve Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan adlı Osmanlı tahrir defterine göre ise, Gürcistan Vilayeti içinde Penek livasının Penek nahiyesine bağlıydı. Nüfusu 14 Hristiyan haneden oluşuyordu. Köyde buğday, arpa ve darı tarımı ile arıcılık yapılıyor ve koyun besleniyordu. Köydeki çiftlik bu tarihte "Zurab veled-i Miranşa" adına kaydedilmişti ve hane sayısı değişmemişti.

Osmanlı idaresinin askere alma ve vergi belirleme amacıyla 1835 yılında yaptığı nüfus tespitinde Nazirvans adıyla kaydedilmiş olan köy, Çıldır Eyaleti'nin Penek sancağına bağlıydı ve bu tarihte köyü oluşturan 12 hanede 35 erkek kaydedilmişti. Erkek sayısı kadar kadın eklenince, Nazirvans köyünün nüfusunun yaklaşık 70 kişiden oluştuğu ortaya çıkar.Tao (ტაო), Mamia Pağava, Meri Tsintsadze, Maia Baramidze, Malhaz Çoharadze, Tina Şioşvili, Ramaz Halvaşi, Nugzar Mgeladze, Zaza Şaşikadze, Merab Halvaşi, Cimşer Çhvimiani, Cemal Karalidze, Batum, 2020, s. 90.  ISBN 978-9941-25-828-2

Lazarvans köyü, 93 Harbi'nin ardından 1878 yılında imzalanan Berlin Antlaşması’yla Osmanlı Devleti tarafından Rusya'ya bırakıldı. Rus idaresince Nazirvan (Назырванъ) olarak kaydettiği köy, Oltu sancağının Oltu kazasına bağlıydı. 1886 yılındaki nüfus tespitinde köydeki 20 hanede, 60'ı erkek ve 74'ü kadın olmak üzere 134 kişi yaşıyordu. Bu nüfusun tamamı Türkmen olarak kaydedilmiştir. Nazirvan köyünün nüfusu 1896 yılında 129 kişi, 1906 yılında ise 221 kişi olarak tespit edilmiştir.Candan Badem, Çarlık Yönetiminde Kars, Ardahan, Artvin, İstanbul, 2018, s. 120, ISBN 9786052100271.

Nazarvans köyü, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Nazarvans (ناظروانس) adıyla Erzurum vilayetinin Oltu kazasının Kosor nahiyesine bağlıydı. 1940 genel nüfus sayımında "Nazirvans" olarak kaydedilmiş olan yerleşim aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 264 kişiden oluşuyordu.1940 Genel Nüfus Sayımı, Ankara, 1946, s. 248. 1946 yılında Şenkaya kazası kurulunca, Kosor nahiyesi ve Nazirvans köyü bu kazaya bağlandı. Lazarvans veya Nazirvans Türkçe olmadığı için köyün adı 1959 yılında 7267 sayılı kanunla Ildır olarak değiştirilmiştir. 1965 genel nüfus sayımında Ildır köyünde 343 kişi tespit edilmişti ve bu nüfus içinde sadece 43 kişi okuma yazma biliyordu.1965 Genel Nüfus Sayımı, Ankara, 1968, s. 261. Köyün adı, 2000 yılı öncesi Yazılı olarak değiştirilmiştir.

1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Şenkaya Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.

 Coğrafya 
Mahalle, Erzurum il merkezine 151 km, Şenkaya ilçe merkezine 36 km uzaklıktadır. Mahalle, Şenkaya'nın kuzeydoğusunda olup, Melikoğlu Deresi Vadisi'ni izleyerek  numaralı Erzurum-Ardahan (Oltu-Göle) devlet yoluna, Yeşildemet Mahallesi üzerinden, 5,6 km'lik bir köy yoluyla bağlıdır.

 Nüfus 
Yıllara göre mahalle nüfus verileri 2022 100 2021 96 2020 92 2019 93 2018 89 2017 88 2016 83 2015 93 2014 99 2013 102 2012 101 2011 96 2010 97 2009 87 2008 86 2007 92 2000 93 1990 114 1985 206 1965 343

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 


Kategori:Şenkaya'nın mahalleleri
Kategori:Tao-Klarceti