Çorum

Çorum, İç Orta Karadeniz Bölgesi'nde Çorum ilinin merkezi olan şehir. 2020 yılı itibarıyla 299.315 kişilik nüfusa sahiptir. Yerli halkı Türkmendir. Toprak sanayi ve makine imalat sanayi çok gelişmiştir. Orta Karadeniz Bölümü'nün iç kısmında yer almaktadır. Doğuda Amasya, güneyde Yozgat, batıda Çankırı, kuzeyde Sinop, kuzeydoğuda Samsun ve güneybatıda Kırıkkale ile çevrilidir.

Çorum 34°04′ doğu boylamı ile 39°54′ kuzey enlemi üzerinde yer almaktadır. İlin deniz seviyesinden yüksekliği  ortalama 820 metredir.

Ankara'ya 244 km, İstanbul'a 608 km, Amasya'ya 92 km, Sinop'a 294 km, Samsun'a 167 km, Tokat'a ise 188 km mesafededir.

İlçelerin il merkezine uzaklıkları ise; Alaca 52 km, Bayat 83 km, Boğazkale 87 km, Dodurga 42 km, İskilip 56 km, Kargı 106 km, Laçin 29 km, Mecitözü 37 km, Oğuzlar 68 km, Ortaköy 57 km, Osmancık 59 km, Sungurlu 72 km ve Uğurludağ 66 km'dir.

 Tarihçe 
Yapılan araştırmalar, Çorum bölgesinde Yontma Taş Çağı (Paleolitik), Cilalı Taş Devri (Neolitik) ve Bakır Taş Devri (Kalkolitik) döneminin dördüncü aşamasına ait insan yerleşimlerinin bulunduğunu ortaya çıkarmıştır. Bu devre ait eserlere Alacahöyük, Büyük Güllücek, Boğazköy, Eskiyapar ve Kuşsaray höyüklerinde de rastlanmıştır. Yerleşimler bu dönemden itibaren devamlılık göstermiştir. Çorum ve çevresi daha sonra Hititler, Frigler, Kimmerler, Medler, Persler, Galatlar, Romalılar, Bizanslılar, Selçuklular, Danişmendliler Beyliği, Moğollar, Eretna Beyliği, Kadı Burhaneddin Ahmed Devleti ve son olarak Osmanlılar'ın egemenliğine girmiştir. Laçin ilçesinde ise Kaplıkaya Kaya Mezarı da bulunmaktadır.

 Çorum isminin ortaya çıkışı 
küçükresim|Alacahöyük kökenli Güneş kursu (MÖ 2400–2200, Erken Tunç Çağı), Eskişehir Arkeoloji Müzesi.
Çorum, binlerce yıldır çeşitli uygarlıkların oluşturduğu yerli Anadolu kültür geleneğini sürdüren illerin başında gelmekle birlikte, merkez ilçenin tümüyle şehir olarak kurulması 11. yüzyıla kadar inmektedir. Müslüman Türklerce kurulmuş Anadolu şehirlerinden biridir. Çorum isminin günümüzdeki haline dönüşümü konusunda farklı rivayetler üzerinde durulmaktadır; 

1.   MÖ 3. yüzyılda Avrupa'dan Anadolu'ya geçerek şimdiki Çorum, Sivas, Yozgat arasına yerleşen Galat topluluklarının adı olan Trokmu sözcüğünden gelmiştir. Trokmu oymağı, Hitit İmparatorluğu'nun başkenti olan Hattuşa (Boğazköy) yöresine yerleşmiştir. Trokmu sözcüğü zamanla Torokmu'ya daha sonra da Çorumlu'ya dönüşmüştür.

2.   MÖ 90-80 yıllarında Pontus Krallığı'na bağlı olarak Kapadokya valiliği yapan Gordios'a dayanmaktadır. Gordios'un yönetimi sırasında Gordiana denilen bölge Gordios'un yönetiminden sonra da uzun süre aynı adı taşıdı. Gordiana, önce Gordum'a, zamanla da Çorum'a dönüşmüştür.

3.  Eski Yunan kaynaklarında Çorum'un adı Niconia (Nikonya) olarak geçmektedir. Bizans döneminde de Evkaite diye geçmektedir. 1071 Malazgirt Savaşı'ndan sonra Çorumlu olan vilayetin ismi 16. yüzyılın sonlarına doğru "-lu" ekinin kaldırılması ile Çorum olarak kalmıştır.
 Coğrafya ve iklim 
Çorum, İç Karadeniz iklimi özelliklerini gösterir. Yazlar sıcak ve az yağışlı, kışlar soğuk ve genelde kar yağışlıdır. İlkbahar ve sonbahar aylarında da az da olsa yağış görülür. Özellikle yaz akşamlarında bile hava serindir. Genel olarak ılıman bir iklime sahiptir.

 Konum 
Kuzey Anadolu Fay Hattı, Çorum'un 20 km kuzeyinden geçmektedir.

Önemli dağ ve tepeleri şunlardır: Çağşak Köyü'nde bulunan Kartal (Urlu) Dağı (1.670 m), Çatalkaya Tepesi ve Karadağ (1.566 m, Çorum Merkez).

Ovaları: Çorum Ovası, Bozboğa Ovası, Ovasaray Ovası, Hüseyin Ovası ve Dedesli Ovası.

Akarsuları: Kızılırmak, Yeşilırmak, Çat Suyu, Mecitözü Çayı ve Çekerek Irmağı.

{| class="wikitable" style="font-size:90%;width:100%;border:0px;text-align:center;line-height:%1,0;"
! style="background: #99CCCC; color: #000080" height="17" |Aylar
! style="background: #99CCCC; color:#000080;" | Oca
! style="background: #99CCCC; color:#000080;" | Şub
! style="background: #99CCCC; color:#000080;" | Mar
! style="background: #99CCCC; color:#000080;" | Nis
! style="background: #99CCCC; color:#000080;" | May
! style="background: #99CCCC; color:#000080;" | Haz
! style="background: #99CCCC; color:#000080;" | Tem
! style="background: #99CCCC; color:#000080;" | Ağu
! style="background: #99CCCC; color:#000080;" | Eyl
! style="background: #99CCCC; color:#000080;" | Eki
! style="background: #99CCCC; color:#000080;" | Kas
! style="background: #99CCCC; color:#000080;" | Ara
|-
! style="background: #99CCCC; color:#000080;" |Ort. En Yüksek °C
| style="background: #FFFFFF; color:#000000;" | 4,2
| style="background: #DDDDDD; color:#000000;" | 6,5
| style="background: #FFFFCC; color:#000000;" | 11,5
| style="background: #FFFF99; color:#000000;" | 17,4
| style="background: #FFCC66; color:#000000;" | 21,8
| style="background: #FF8000; color:#000000;" | 25,6
| style="background: #FF8000; color:#000000;" | 28,9
| style="background: #FF8000; color:#000000;" | 39,1
| style="background: #FFCC66; color:#000000;" | 25,6
| style="background: #FFFF99; color:#000000;" | 19,5
| style="background: #FFFFCC; color:#000000;" | 12,1
| style="background: #DDDDDD; color:#000000;" | 6,0
|-
! height="16" style="background: #99CCCC; color:#000080;" |Ort. En Düşük °C
| style="background: #80FFFF; color: black;" | -4,3
| style="background: #80FFFF; color: black;" | -3,8
| style="background: #FFFFFF; color: black;" | -1,1
| style="background: #DDDDDD; color: black;" |  3,7
| style="background: #FFFFCC; color: black;" |  7,0
| style="background: #FFFF99; color: black;" |  9,8
| style="background: #FFFF99; color: black;" |  12,1
| style="background: #FFFF99; color: black;" |  12
| style="background: #FFFF99; color: black;" |  8,7
| style="background: #FFFFCC; color: black;" |  4,7
| style="background: #DDDDDD; color: black;" |  0,3
| style="background: #FFFFFF; color: black;" | -2,3
|-
| colspan="14" style="text-align:center;font-size:90%;"|Kaynak: www.meteor.gov.tr
|}

 Nüfus 

 Ekonomi 
Çorum, 2019 yılında 1 milyar 541 milyon 873 bin dolarlık ihracat gerçekleştirdi. Türkiye'nin ihracat yapan illeri arasında 15.sırada bulunmaktadır. 2013 yılı verilerine göre %5,9'luk oranla işsizlik oranı en düşük 9. il olmuştur.

 Kültür 
küçükresim|upright=1.14|Çorum parkı
 Yemek kültürü 
Öncelikle Çorum'un en meşhur yiyecekleri arasında leblebi gelir. Madımak bu yörenin günlük yemeklerinden biridir. Düğün ve sünnet gibi özel günlerde düğün çorbası, et yahni, İskilip dolması, keşkek, etli pilav, su böreği, yayla çorbası, tulumba tatlısı ve Çorum baklavası yaygın olarak tüketilir. Çorum baklavası kısık ateşte uzun süre pişirildiği için rengi beyaz olur. Damada olarak bilinen bir tür un helvası, nişanın ardından gelinin ailesi tarafından hazırlanır. Tel tel'' tatlısı ise ağda ve leblebi unuyla hazırlanan bir pişmaniye türüdür. Eski zamanlarda kış aylarında aileler bu tatlıyı birlikte hazırlayıp yerdi. Kargı tulum peyniri ve sırık kebabı Kargı ilçesine özgüdür. Sabah kahvaltısında sündürme (muhlama, kuymak) yaygın şekilde yenir.

 Turizm 
Sıklık Mesire Yeri ve Tabiat Parkı il merkezinde yer almaktadır.

 Eğitim 
Lise, ortaokul, ilkokul ve ana sınıfı olmak üzere toplam 520 okul bulunmaktadır. Toplam 94.308 öğrenci mevcuttur. Ayrıca Çorum sınırları içinde Hitit Üniversitesi bulunmaktadır.

 Altyapı 
 Ulaşım 
Çorum'a kara yolu  ile ulaşım mümkündür. Türkiye'nin her yerinden kara yoluyla bu ile ulaşılabilmektedir. Çorum Şehirlerarası Otobüs Terminali 2015 yılında yenilenmiştir. Toplam yedi otobüs firması hizmet vermektedir. İlçelere gidiş ve gelişler de  bu terminalden yapılmaktadır. Öte yandan, Amasya'nın Merzifon ilçesindeki havalimanı da Çorum'a yaklaşık 1 saat mesafede yer almaktadır. Havalimanından Çorum merkezine ve ilçelere servisler düzenlenmektedir.

 Belediye Otobüsleri 
Özel Halk Otobüsleri, Çorum Belediyesi tarafından düzenlenmektedir. Toplam 17 hatta hizmet vermektedir. Otobüslere binmek için Özel Halk Otobüsü kartı veya jeton kullanılmaktadır. Otobüsler genelde 07.00-23.30 arasında halka hizmet vermektedir.

 Çorum'da Yerel Medya 

Çorum Yerel TV Kanalları
 Kanal 19 TV
 Çorum Radyo TV (ÇRT)
 Leblebi TV
 Çorum Web TV
 Kızılırmak TV

Çorum Yerel Radyoları
 Umut Radyo
 Radyo 19
 Çorum FM
 Osmancık FM
 Radyo Melodi
 Radyo Gün
 Çağrı FM
 Dost Radyo
 Sungurlu FM
Hitit FM

Çorum Yerel Gazeteleri
+ Çorum Haber Gazetesi
 Kesin Karar Gazetesi
 Çorum Hakimiyet
 Habercim 19
 Yayla Haber
 Sungurlu Gazetesi
 Çorum Haber
 İskilip'in Sesi
 Kızılırmak Haber

 Belediye başkanları 
 Osmanlı dönemi 
 №  Şehremini  Görev Başlangıcı  Görev Bitişi 1  Mazlum Oğlu Hacı Halil Efendi  -  - 2  Şecaaddin Zade Zarif Ağa  -  - 3  Benderli Oğlu Nuri Efendi  -  - 4  Op. Dr. Akif Tevfik Bey  -  -

 Cumhuriyet dönemi 
 №  Belediye Başkanı  Görev Başlangıcı  Görev Bitişi  Parti 1  Ölçekoğlu Hasan Ağa  1925  1927   Cumhuriyet Halk Partisi 2  Suheyb Rumi Karafakıoğlu  1926  1929 3  Muhsin Doğu  2 Mart 1929  19 Ekim 1930 4  Şevket Eren  20 Ekim 1930  30 Nisan 1933 5  Baha Çorbacıoğlu  1933  1934 6  Dr. Pertev Kalelioğlu  20 Kasım 1934  20 Haziran 1941 7  Nazmi Tombuş  10 Haziran 1941  30 Kasım 1942 (5)  Baha Çorbacıoğlu  1942  1950 8  Kadir Celep  1 Nisan 1950  31 Mayıs 1950 (5)  Baha Çorbacıoğlu  1950  1958   Demokrat Parti 9  Av. M. Faik Kürkçü  25 Ocak 1959  19 Haziran 1960 10  Mehmet Varinli  23 Haziran 1960  27 Eylül 1960   Askerî 11  Celalettin Ünseli  13 Ekim 1960  7 Haziran 1961 12  Hasan Basri Kurtoğlu  12 Haziran 1961  20 Kasım 1963 13  Kemal Demirer  27 Kasım 1963  26 Haziran 1968   Adalet Partisi 14  Mehmet Hamit Duran  27 Ağustos 1968  9 Aralık 1973   Cumhuriyet Halk Partisi 15  Dr. Turhan Kılıçcıoğlu  10 Aralık 1973  27 Şubat 1984 16  Necdet Diken  25 Mart 1984  25 Mart 1989   Anavatan Partisi (15)  Dr. Turhan Kılıçcıoğlu  27 Eylül 1989  7 Mart 1994   Sosyaldemokrat Halkçı Parti 17  Ali Osman Alveren  9 Mart 1994  27 Mart 1994 18  Prof. Dr. Arif Ersoy  27 Mart 1994  17 Aralık 1997   Refah Partisi 17 Aralık 1997  14 Ağustos 2001   Fazilet Partisi 14 Ağustos 2001  8 Ağustos 2002   Adalet ve Kalkınma Partisi 19  Ömer Abuhanoğlu  23 Eylül 2002  1 Nisan 2003 20  Turan Atlamaz  2 Nisan 2003  29 Mart 2009 21  Av. Muzaffer Külcü  29 Mart 2009  30 Ocak 2018 22  Zeki Gül  5 Şubat 2018  12 Nisan 2019 23  Dr. Halil İbrahim Aşgın  12 Nisan 2019  Görevde
Kaynak:

 Kardeş şehirler 
Çorum'un 6 kardeş şehri vardır:

  Fuzuli, Azerbaycan
  Kalkiya, Filistin
  Bace, Tunus
  Tešanj, Bosna-Hersek
  Gimhae, Güney Kore
  San Juan Teotihuacan, Meksika

 Notlar 

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 
 Çorum Valiliği
 Çorum Belediyesi


Kategori:Çorum ilindeki yerleşim birimleri
Kategori:Türkiye'deki şehirler