Gurlular

Gurlular (Farsça: غوريان Gūrīyān, Kendileri arasındaki adları Şensebânîler شنسبانیان Şansabānīyān), Horasan'da, diğer birçok doğu İran Tacikler'i gibi Sünni Müslüman bir hanedandı.Encyclopaedia Iranica, C.E. Bosworth, ("Ghurids" ): "... The Ghurids came from the Šansabānī family. The name of the eponym Šansabānasb probably derives from the Middle Persian name Wišnasp (Justi, Namenbuch, p. 282). [...] Nor do we know anything about the ethnic stock of the Ghori's in general and the Sansabanis in particular; We can only assume that they were eastern Iranian Tajiks ... The sultans were generous patrons of the Persian literary traditions of Khorasan, and latterly fulfilled a valuable role as transmitters of this heritage to the newly conquered lands of northern India, laying the foundations for the essentially Persian culture which was to prevail in Muslim India until the 19th century. ..."Encyclopaedia of Islam, "Ghurids", C.E. Bosworth, Online Edition, 2006: "... The Shansabānīs were, like the rest of the Ghūrīs, of eastern Iranian Tājīk stock. ..." Gurlular'ın kurduğu imparatorluğun merkezi bugün Afganistan sınırları içinde kalan Gur kenti olup toprakları günümüz İran, Afganistan, Pakistan topraklarını, Hindistan'ın kuzey bölgelerini, Türkistan'ın ve günümüz Arap ülkelerinin ise bazı bölümlerinden oluşuyordu.

Gurluların Türk veya Tacik kökenli oldukları tahmin edilmektedir ancak bu kesinlik kazanmamıştır.C. E. Bosworth, "Ghurids" , Encyclopaedia Iranica, 2001, Online edition.

1175 ve 1192 yılları arasında Gurlu Muhammed önderliğinde Uç, Multan, Peşaver, Lahor ve Delhi hibi merkezler işgâl edilerek ele geçirildi. 1206'da Gurlular'ın ordusunda yer alan Kıpçak Türk bir general olan, Delhi'yi fethetmiş Kutbettin Aybek  veya Kutbiddin Aybek bağımsızlığını ilân etti ve gelecekte Delhi Sultanlığı adı altında yaşayacak sultanlıklar dizisinin ilk halkasını kurdu. (1206-1526)Ira M. Lapidus, A History of Islamic Societies 2nd ed. Cambridge University Press 2002

Gurlular, yazılı kaynakların birçoğu günümüze dek ulaşamamış olsa da sanat ve edebiyatta oldukça ileri gitmişlerdir. Horasan'da gördükleri mimarî eserleri, minarelerin seçkin örnekleriyle anayurtlarına, Hindistan'a uyarlamışlardır.

 Hükümdarlar listesi 
Gurlu (Şensebânî) HükümdarlarıisimHükümdarlık(Gur ve Gazne'de hüküm süren asıl kol)Muhammed bin Sûrî390 (1000)Ebû Ali bin Muhammed 401 (1011)Şîs(? )Abbas bin Şîs451 (1059)Muhammed bin Abbas	458 (1066)Kutbüddin Hasan492 (1099)İzzeddin Hüseyin493 (1100)Seyfeddin Sûrî540 (1146)I. Bahâeddin Sâm544 (1149)Alâeddin Hüseyin544 (1149)Seyfeddin Muhammed556 (1161)Gıyâseddin (Şemseddin) Muhammed558 (1163)Muizzüddin (Şehâbeddin) Muhammed599 (1203)Gıyâseddin Mahmud602 (1206)III. Bahâeddin Sâm609 (1212)Alâeddin Atsız610 (1213)Alâeddin (Ziyâeddin) Muhammed611-612 (1214-1215)(Bâmiyân ve Toharistan kolu )isimHükümdarlıkFahreddin Mesud540 (1145)Şemseddin Muhammed558 (1163)Bahâeddin Sâm588 (1192)Celâleddin Ali602-612 (1206-1215)

 Ayrıca bakınız 
 Gur (il)
 Gurlu Muhammed

 Kaynakça 
Özel

Genel


 Dış bağlantılar 
 Encyclopaedia Britannica (Online Edition) - Ghurid Sultanate 
 Encyclopaedia Britannica (Online Edition) - Muizz-ud-Din-Muhammad a.k.a. Mohammad of Ghor 
 Columbia Encyclopedia (Sixth Edition) - Muhammad of Ghor


Kategori:İran tarihi
Kategori:İranlı hanedanlar
Kategori:Afganistan tarihi