Çardaklı, Göle

Çardaklı, Ardahan ilinin Göle ilçesine bağlı bir köydür.

 Tarihçe 

Çardaklı köyünün eski adı Çardahi'dir. Çardahi (ჩარდახი), Farsçadan Gürcüceye girmiş bir kelimedir ve "dört kemerli kubbe" demektir."ჩარდახი" - A Comprehensive Georgian-English Dictionary, Londra, 2006, 2 cilt  ISBN 0-9535878-3-5 Gürcistan'ın Kutaisi kentindeki kralların sarayı da Okros Çardahi adını taşımaktadır. Çardahi adı Türkçeye Çardak olarak girmiştir. Nitekim Ardahan-i Küçük ve Kars livaları timar icmal defteri (1573/1574) ile Çıldır Eyaleti cebe defterinde (1694-1732) Çardak (چارداق)  olarak geçer.Yücel Öztürk, "527 numaralı Küçük Ardahan ve Kars livaları timar icmal defteri", 1992, s. 22.  Yükseklisans tezi 1854 tarihli Kiepert haritasında "Tschardakly" (Çardaklı) şeklinde yazılmış olması, bu arada köyün adının değişmiş olduğunu göstermektedir.

Çardahi köyü, Orta Çağ'da Gürcistan'ı oluşturan tarihsel bölgelerden biri olan Kola'da yer alır. Nitekim bu bölgeyi Osmanlılar 16. yüzyılın ikinci yarısında Gürcülerden ele geçirmiştir.

Çardahi, Hicri 981 (1573/74) tarihli timar icmal defterine göre, Gürcistan Vilayeti içinde, Ardahan-i Küçük livasının Kuzay nahiyesine bağlı bir köydü. Kola bölgesi Osmanlı idaresinde Ardahan-i Küçük (Göle) olarak adlandırılmıştır. Köy bu tarihe Çardak adını taşıyordu.

Çardahi köyü, Çıldır Eyaleti'nin 1694-1732 dönemini kapsayan cebe defterinde de Çardak (چارداق) adıyla aynı idari konuma sahipti. Köyün geliri, Hicri 1128 (1127/1128) tarihinde 4.500 akçe, Hicri 1139 (1726/1727) tarihinde ise 6.998 akçe idi.

Çardaklı'nın bulunduğu yöre, uzun süre Osmanlı egemenliğinde kaldıktan sonra, 93 Harbi'nin ardından 1878 yılında imzalanan Berlin Antlaşması'yla Osmanlı Devleti tarafından Rusya'ya bırakıldı. Rus idaresinin 1886 nüfus sayımında, Gürcüce adına benzer biçimde Çardahli (Чардахлы) biçiminde kaydettiği köy, Ardahan sancağının Göle kazasına bağlı Arpaşeni nahiyesinin 12 köyünden biriydi. Nüfusu, 130'u erkek ve 119'u kadın olmak üzere, 31 hanede yaşayan 249 kişiden oluşuyordu. Bir hanede yaşayan 7 kişi Türk, 30 hanede yaşayan 242 kişi ise Kürt olarak yazılmıştı. Köyün nüfusu 1896 yılında 268 kişi, 1906 yılında 408 kişi olarak tespit edilmiştir.Candan Badem, Çarlık Yönetiminde Kars, Ardahan, Artvin, İstanbul, 2018, s. 112, ISBN 9786052100271.

Çardaklı köyü, Birinci Dünya Savaşı'nın sonunda Rusların bölgeden çekilmesinin ardından bir süre fiilen Ermenistan'ın sınırları içinde kaldı. 16 Mart 1921'de imzalanan Moskova Antlaşması uyarınca Çardaklı Türkiye'ye bırakıldı.

Çardaklı, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde "Çardakli" (چارداقلی) adıyla Kars vilayetinin Göle kazasının Okam nahiyesine bağlıydı.Son Teşkilat-i Mülkiyede Köylerimizin Adları (Osmanlıca), İstanbul, 1928, s. 772. 1940 genel nüfus sayımında aynı idari konuma sahip olan köyün nüfusu 751 kişiden oluşuyordu.1940 Genel Nüfus Sayımı, Ankara, 1946, s. 352. 1965 yılına gelindiğinde Çardaklı köyünün nüfusu 1.198 kişiye ulaşmıştı ve bu nüfus içinde 271 kişi okuma yazma biliyordu.1965 Genel Nüfus Sayımı, Ankara, 1968, s. 358.

 Coğrafya 
Köy, Ardahan il merkezine 62 km, Göle ilçe merkezine 19 km uzaklıktadır.

 Nüfus 
Yıllara göre köy nüfus verileri 2022 365 2021 386 2020 405 2019 419 2018 439 2017 447 2016 461 2015 468 2014 470 2013 498 2012 515 2011 540 2010 514 2009 515 2008 515 2007 530 2000 693 1990 868 1985 1.194

Kaynakça 

 Dış bağlantılar 


Kategori:Göle belde ve köyleri
Kategori:Tao-Klarceti