Celâyir Sultanlığı

Celâyirîler, (); 1330'larda bugünkü Irak ve İran topraklarında İlhanlılar Devletinde önemli mevkiye sahip olan Türkleşmiş Moğol Celayir boyunun önderi Büyük Hasan tarafından kurulmuş devlet.

İlhanlılar Devleti'nin dağılmasının ardından Büyük Hasan, Tebriz başta olmak üzere Azerbaycan bölgesinin hakimiyeti için Küçük Hasan ile savaşmış fakat yenilerek Irak istikametine çekilmek zorunda kalmış ve orada devletini kurmuştur.

Celayirîlerler Timur'un Beş Yıl Seferi karşısında Karakoyunlular ile birlikte 
Timur İmparatorluğu'na karşı direnmiş ancak yenilerek Bağdat'ı kaybetmiştir. Ahmed, önce Osmanlı Devleti'ne ve sonra Mısır'a Memlûk Devleti'nin yanına sığınmıştır.

Ahmed, Timur'un ölümünün ardından 1405'te tekrar devleti kurmuş ve Tebriz'i geri almaya çalışmıştır. Fakat 1410'da Karakoyunlu sultanı Kara Yusuf tarafından yenilerek idam edilmiştir.

 Celayirî Sultanları 
ResimUnvanKraliyet ismiKişisel ismiDoğumAile ilişkisiHükümdarlığıÖlümNotlar Ulus Beg Taceddin Hasan-ı Büzürg? Emir Çoban'ın kızı Bağdat Hatun'un ve torunu Dilşad Hatun eşi 1336–1356 1356 İlhanlı kuklaları Muhammed Han ve Cihan Timur adına hüküm sürdü..frameless|66x66px Bahadır Han Muizz-id-dunya ve'd-din Şeyh Üveys (I. Üveys)  1337–1374 Hasan-ı Büzürg ve Dilşad Hatun'un oğlu 1356–1374 1374  Şeyh  Şeyh Hasan? Şeyh Üveys'in oğlu 1374–1374 1374 Emirler tarafından öldürüldü Şeyh Celaleddin Şeyh Hüseyin (I. Hüseyin) (1374–1382)? Şeyh Üveys'in oğlu 1374–1382 1382 Asi kardeşi Ahmed tarafından idam edildi Şeyh Şeyh Bayezid? Şeyh Üveys'in oğlu 1382–1384 1384 Hüseyin ve Ahmed'e muhalif Sultan Gıyaseddin Şeyh Ahmed? Şeyh Üveys'in oğlu 1383–1410 1410 1393–4, 1400–2, 1403–5'de sürgünde. Kara Yusuf tarafından muharebede öldürüldü  Sultan Ala ud-Dunya Şah Veled? Şeyh Üveys'in oğlu Ali'nin oğlu 1410–1411 1411  Sultan Mahmud? Şah Veled'in oğlu 1411 1425 Döndü Hatun'un naipliği altında Sultan II. Üveys? Şah Veled'in oğlu 1415–1421 1421  Sultan Muhammed? Şah Veled'in oğlu 1421 1421 Sultan Mahmud? Şah Veled'in oğlu 1421–1425 1425 İkinci hükümdarlığı II. Hüseyin? Ahmed'in torunu 1425–1432 1432 Karakoyunlular tarafından mağlup edildi

 Kaynakça 

Bibliyografya
 Öztuna, Yılmaz, (1996) Hanedanlar ve Devletler Cilt: 1, Ankara:Kültür Bakanlığı,

 Dış bağlantılar 
 Online "Encyclopedia Iranica" websitesi "Jalayerids" maddesi  


Kategori:İran tarihi
Kategori:Şii devletler
Kategori:Orta Çağ'da Azerbaycan
Kategori:Orta Çağ'da Irak
Kategori:1335'te kurulan bölgeler ve ülkeler