Cücenler

Cücenler (Çince: 柔然 pinyin: Róurán; Wade-Giles: Jou-jan ya da 蠕蠕 Ruǎnruǎn, 芮芮 Rúrú, 茹茹, 蝚蠕), Kuzeydoğu Asya kökenli bir MoğolAhmet Taşağıl, Bozkırın Kağanlıkları s. 107 kavimdir. Önce 3. yüzyıl ile 6. yüzyıl arasında Asya'nın kuzeyinde etkinliği gösteren izole bir göçebe topluluk.Belleten - 202-203. sayılar - sayfa 723 Tarihte ilk defa Kağan (可汗) ünvanını bu devlette Yükük Şelun (郁久閭社侖 / 郁久闾社仑, Yùjiǔlǘ Shèlún) kullanmıştır.

Çinliler "Juan-Juan" (Cücen), Türkler "Apar" olarak adlandırıyordu. Çincede Juan-Juan (Cücen) "çabucak büyüyen her yeri saran böcekler" anlamına gelmektedir.Jean-Paul Roux, Orta Asya Tarih ve Uygarlığı, 

Ancak 6. yüzyıl - 9. yüzyıl arasında Doğu Avrupa'da kuran ve Avrupalıların "Avarnu" adını verdiği kavim ile aynı olup olmaması şu ana kadar kanıtlanamamıştır.

Çin kaynaklarında “Juan Juan”, Arap ve Bizans kaynaklarında Avar olarak adlandırılan Cücenler, Göktürklerce de Apar olarak adlandırılıyordu.

Xiongnulara bağlı boylardan doğan bu boy, Uar ve Kun olmak üzere iki büyük boya dayanmaktadır.

Cücenler, 6. yüzyıl sonlarında bugünkü Moğolistan, İç Moğolistan ve Kore'ye kadar olan toprakları içine alan büyük bir devlet kurdular. Cücenler, esirlerini mankurtlaştırarak bilincini yitiren adeta robot bir köle yapan tek halktır. Özellikle tutsak edilen veya yurtlarından kaçırılan Kırgız ve Tabgaçları mankurtlaştırılmıştır. Hür bir insan Cücen topraklarında yaşamak istiyorsa, Tabgaçlardan nefret etmesi yeterliydi.

429'da Kuzey Vey (Tabgaçlar Devleti), Cücenler'e karşı büyük bir saldırı başlattı ve çok sayıda insanı öldürdü.

552 yılında Göktürkler Cücen egemenliğine son verince Cücen sülaleleri batıya doğru göçtüler. 558 yılında Sabar Türkleriyle karşılaştılar ve onları yağmaladılar. 

Karadeniz'in kuzeyinden geçerek bugünkü Romanya ve Slovakya topraklarına girdiler. Bizans'ın boşluğundan yararlanarak Balkanları denetimi altına aldılar. 

Cücenler, Orta Asya'da, çeşitli Türk boylarını da egemenlikleri altına aldılar. 200'lerde Asya'da kurulan Cücenler, 400 yıllarında sınırları İrtiş Irmağından Kore Yarımadası'na kadar uzanan güçlü bir devlete dönüştü. Çinliler ile sürekli bir çatışma içinde bulunan Cücenler 458'de giriştikleri savaşı yitirince kuzeye çekilmek zorunda kaldılar. 551'de Bumin Kağan önderliğinde ayaklanan Göktürkler, bağlı oldukları Cücenleri yenerek bu devletin Asya'daki varlığına son verdiler.

Göktürkler tarafından yerlerinden edilen Cücenler, önlerine çıkan Sabarları sürerek Kafkasya bölgesine ulaştılar. İlerleyen yıllarda ise Balkanlara kadar uzayıp Avar İmparatorluğunu kuran halk Cücenler (Juan-Juanlar) dan başkası değildi. Cücenler; asya bozkırlarında bir halk olarak tarih önüne çıksa da 555 ve sonraki yıllarda batıya yönelmişler ve Sabir Türkleriyle bütünleşerek ilk(proto)Türklük kimliklerinden çıkarak büsbütün Türkleştiler. Bundan sonra Avrupa'da 8. yy' a kadar varlıklarını sürdürmüşlerdir...Avrupa'daki siyasal varlıklarına Frank kralı Şarlman, devletlerini yıkarak son vermiştir. Sonrasında yerli halklar arasında Hristiyanlaşarak eridiler.

 Cücenler'in Kağanları 
Hukukî adı ve Çincesi  Çince Soyadı ve adı  Taht süresi  Yönetiği dönemin adıYoktu  郁久閭木骨閭 Yùjiǔlǘ Mùgǔlǘ / Türkçesiyle Yükük Mugulü  4. y.y  YoktuYoktu  郁久閭車鹿會 Yùjiǔlǘ Chēlùhuì  4. y.y  YoktuYoktu  郁久閭吐奴傀 Yùjiǔlǘ Tǔnúgūi  4. y.y  YoktuYoktu  郁久閭跋提 Yùjiǔlǘ Bátí  4. y.y  YoktuYoktu  郁久閭地粟袁 Yùjiǔlǘ Dìsùyuán  4. y.y  YoktuYoktu  郁久閭匹侯跋 Yùjiǔlǘ Pǐhóubá  4. y.y  YoktuYoktu  郁久閭縵紇提 Yùjiǔlǘ Màngētí  4. y.y  YoktuYoktu  郁久閭曷多汗 Yùjiǔlǘ Héduōhàn  4. y.y  YoktuQiudoufa Khan (丘豆伐可汗)  郁久閭社崙 Yùjiǔlǘ Shèlún / Türkçesiyle Yükük Şelun  402–410  YoktuAikugai Khan (藹苦蓋可汗)  郁久閭斛律 Yùjiǔlǘ Húlǜ  410–414  YoktuMouhanheshenggai Khan (牟汗紇升蓋可汗)  郁久閭大檀 Yùjiǔlǘ Dàtán  414–429   YoktuChilian Khan  (敕連可汗)     郁久閭吳提 Yùjiǔlǘ Wútí  429–444  YoktuChu Khan (處可汗)  郁久閭吐賀真 Yùjiǔlǘ Tǔhèzhēn  444–450  YoktuShouluobuzhen Khan (受羅部真可汗)   郁久閭予成 Yùjiǔlǘ Yúchéng  450–485  Yongkang (永康 Yǒngkāng) 464–484Fumingdun Khan (伏名敦可汗)  郁久閭豆崙 Yùjiǔlǘ Dòulún  485–492  Taiping (太平 Tàipíng) 485–491Houqifudaikezhe Khan (侯其伏代庫者可汗)  郁久閭那蓋 Yùjiǔlǘ Nàgài  492–506  Taian (太安 Tàiān) 492–505Tuohan Khan (佗汗可汗)   郁久閭伏圖 Yùjiǔlǘ Fútú  506–508  Shiping (始平 Shǐpíng) 506–507Douluofubadoufa Khan (豆羅伏跋豆伐可汗)  郁久閭醜奴 Yùjiǔlǘ Chǒunú  508–520  Jianchang (建昌 Jiànchāng) 508–520Chiliantoubingdoufa Khan (敕連頭兵豆伐可汗)  郁久閭阿那瓌 Yùjiǔlǘ Ānàgūi  520–552  YoktuMi'oukeshegou Khan (彌偶可社句可汗)  郁久閭婆羅門 Yùjiǔlǘ Póluómén  521–524  YoktuYoktu  郁久閭鐵伐 Yùjiǔlǘ Tiěfá  552–553  YoktuYoktu  郁久閭登注 Yùjiǔlǘ Dēngzhù  553  YoktuYoktu  郁久閭康提 Yùjiǔlǘ Kāngtí  553  YoktuYoktu  郁久閭菴羅辰 Yùjiǔlǘ Ānluóchén  553–554   YoktuYoktu  郁久閭鄧叔子 Yùjiǔlǘ Dèng Shūzǐ  555  Yoktu

 Ayrıca bakınız 
 Avarlar


Kategori:VikiProje Tarih kaynak bekleyen maddeler