Runik yazı

Runik yazı İlk Çağ Orta Asya toplumları, Türkler, Etrüskler, Macarlar ve vaktiyle Kuzey Avrupa ülkelerinde (İsveç, Norveç, Finlandiya, Almanya vs.) yaşayanlar tarafından kullanılmış bir yazı sistemidir.

Bu yazı sisteminin, Kuzey Avrupa ülkelerinde kullanılmış alfabesine runik alfabe ya da "futhark" adı verilir. Bu alfabeye verilen Futhark adı, alfabedeki ilk altı harfin kullanılmasıyla oluşturulmuş yapay bir addır ve İskandinav mitolojisindeki göksel yaşam kavramını ifade eder. Runik adı ise, maji ve kahinlikle ilgili görülen bu alfabeyi kullanmış eski Cermen dili halklarının (Angıllar, Vikingler vs.) Runlar (runes) adıyla anılmış olmasıdır. Run (rune) sözcüğünün Hint-Avrupa dillerindeki anlamı sırdır (mister).(Bu sözcükten türetilmiş "raunen" sözcüğü sırdan söz etmek, mırıldanmak anlamına gelir.)

Futhark alfabesi olarak bilinen, Kuzey Avrupa’daki runik alfabe vaktiyle İskandinav ülkelerinde yaşayanların belirlediği 24 takımyıldıza denk düşecek şekilde 24 harflidir ki, bu halklardan Vikingler bu 24 takımyıldızın oluşturduğu hatta “run (rune) hattı” adını vermişlerdi. 24 harfli olan ilk Futhark alfabesinin MS 800 yılı civarında 16 harfe düştüğü düşünülmektedir.

Çoğu kaya üzerine yazılmış olan, Avrupa'daki runik yazıtlar MS 2. yüzyıldan 17. yüzyıla dek tarihlenmekte olup, sayıları 5.000'i aşmaktadır. Bunların çoğu İsveç'te, 1000 kadarı Norveç’te ve 700 kadarı Danimarka’dadır. Grönland, İzlanda, İrlanda ve Britanya Adaları’nda da runik yazı metinlerine rastlanmıştır.

 Unicode 
Unicode evrensel kodlama endustri standardında runik harfler için de kodlar öngörülmüştür.
RunerUnicode.org sitesinde ilgili belge (PDF)U+0123456789ABCDEF16A0 ᚠ  ᚡ  ᚢ  ᚣ  ᚤ  ᚥ  ᚦ  ᚧ  ᚨ  ᚩ  ᚪ  ᚫ  ᚬ  ᚭ  ᚮ  ᚯ16B0 ᚰ  ᚱ  ᚲ  ᚳ  ᚴ  ᚵ  ᚶ  ᚷ  ᚸ  ᚹ  ᚺ  ᚻ  ᚼ  ᚽ  ᚾ  ᚿ16C0 ᛀ  ᛁ  ᛂ  ᛃ  ᛄ  ᛅ  ᛆ  ᛇ  ᛈ  ᛉ  ᛊ  ᛋ  ᛌ  ᛍ  ᛎ  ᛏ16D0 ᛐ  ᛑ  ᛒ  ᛓ  ᛔ  ᛕ  ᛖ  ᛗ  ᛘ  ᛙ  ᛚ  ᛛ  ᛜ  ᛝ  ᛞ  ᛟ16E0 ᛠ  ᛡ  ᛢ  ᛣ  ᛤ  ᛥ  ᛦ  ᛧ  ᛨ  ᛩ  ᛪ  ᛫  ᛬  ᛭  ᛮ  ᛯ16F0 ᛰ 

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 
 Doç.Dr. İsmail Doğan, Runik Yazının Gelişim Coğrafyası ve Yayılma Sahası 
Runik Orhun Yazıtlarının tam metni
 Futhark Alfabesinin Gizemi 
 Göktürk Runik Yazısı
 Göktürk Z damgassının kökeni