Haç

Haç, birbirlerini dik açı ile kesen iki çizgi veya çubuktan meydana gelen şekil. Şekillerden biri veya her ikisi de ortasından ikiye bölünür. Artı (+) şeklinde veya çarpı (x) şeklinde olabilir.
küçükresim|Bir Yunan Haçı.
Yüzyıllar boyunca haç, farklı din ve kültürlerde birbirlerinden çok farklı şeyleri sembolize etmek amacıyla kullanılmıştır. Değişik anlamlara gelen haçlar şekil olarak tamamen aynı değildirler ve değişkenlik gösterirler.

 Kızılhaç 
küçükresim|upright=0.64|Kızılhaç hareketinin sembolü

Beyaz zeminde kırmızı renkli haç işaretidir. Saint Georgius Haçı olarak da bilinir. Gürcistan Devletinin bayrağında bulunan semboldür. Gürcistan, ismini (Georgia) St. George'dan almıştır.
Bu sembol aynı zamanda Kızılhaç'ın simgesidir. Kızılhaç tarafından amblem olarak kullanılır. Kızılhaç, Kızılay ile birlikte savaş ve felaket mağdurlarına insani yardım ulaştıran uluslararası bir harekettir. Jean Henry Dunant tarafından 1864'te İsviçre'de kurulmuştur. Bu amblem aynı zamanda sağlık ekipman ve araçları üzerinde kullanılır. Haç işareti Hristiyanlıkla özdeşleşmiş olmasına rağmen Kızılhaç'ın günümüzde dini bir kimliği yoktur ve din, dil, ırk ayrımı gözetmeden yardım ulaştırmaya çalışır. Bazı kişiler Kızılhaç bayrağı'nın İsviçre bayrağı'nın ters renklisi olduğunu iddia etmektedir.

 Gamalı haç 
küçükresim|sol|upright=0.45|Hindu Swastikası

Gamalı haç veya swastika, tarih öncesi dönemlerden kalma sembol. Gamalı haç ismi Yunanca gama (Γ) harfine atfen verilmiştir. Svastika kelimesi Sanskritçe'deki su (iyi) ve asti (olmak) kelimelerinin birleşiminden oluşmuştur. "İyi olmak, mutlu ve sağlıklı olmak" anlamlarına gelir.Oxford Dictionary of English 2e, Oxford University Press 2003, Swastika maddesi

Svastika Hinduizm, Budizm ve Jainizm'e göre kutsaldır. Sonradan Nazi Almanya'sı tarafından amblem olarak kullanılmaya başlanmıştır.

 Temel haç figürleri 
+ResimİsimAçıklama80pxYunan HaçıEşit uzunlukta 2 çizgiden oluşup 4.yüzyılda yaygın olarak kullanılan en yaygın haç türüdür.80pxLatin HaçıUzun bir dik çizgi içinden geçen yan bir çizgiden oluşan, Yunan haçı ile birlikte en yaygın biçimdir. İsa'nın çarmıha gerilmesini temsil eder.80pxBizans HaçıDışa doğru genişleyen uçları olan dik Latin haçı. Genellikle geç antik dönem ile erken Orta Çağ arasında Bizans İmparatorluğunda kullanılmıştır.80pxAtaerkil haç (üç çubuklu çapraz)Üste yakın iki çapraz çubuk ile bir çift çapraz. Üstteki daha kısadır ve İsa'nın çarmıha gerilmiş levhayı temsil eder.80pxLorraine Haçı (iki çubuklu haç)Lorraine Haçı bir dikey ve iki yatay çubuktan oluşur. İki çubuklu çapraz, iki daha kısa yatay çubukla çaprazlanan dikey bir çizgiden oluşur.80pxPapalık HaçıTepesine yakın üç çubuklu bir haç. Çubuklar eşit olmayan uzunluktadır ve her biri aşağıdakinden daha kısadır.80pxKutsal KalpAlevler, dikenli bir taç ve bir Latin Haçı içeren İsa'nın Kutsal Kalbinin bir tasviri.80pxSalem HaçıAtaerkil  haça benzer, ancak ana çapraz çubuğun altında, üst çapraz çubuğun uzunluğuna eşit ek bir çapraz çubuk vardır.80pxMonogrammatik HaçP harfinin üzerine bir çizgi eklenerek haça benzetilmiştir.80pxBasamaklı HaçBirkaç basamaklı (genellikle üç) bir taban üzerinde duran bir haç.80pxKudüs HaçıAçılarının her birinde daha küçük bir çarpı olan büyük bir çarpı. Kudüs krallığının sembolü olarak kullanılmıştır.80pxHalkalı HaçYunan haçının dışına bir halka konulur80pxÇatallı ÇaprazAlman Rheinland'da 13. yüzyılın sonlarında veya 14. yüzyılın başlarında popülerlik kazanan Y harfi şeklinde bir haç.80pxDemir HaçPrusya'da askeri bir madalya ve nişan olarak ortaya çıkan bir Alman askeri haçı. Daha sonra Alman İmparatorluğu, Weimar Cumhuriyeti, Nazi Almanyası ve savaş sonrası Almanya'DA çeşitli askeri ve güvenlik kuvvetleri süslemelerinde kullanıldı.

 Haç motifli bayraklar 
Bazı Hristiyan ülkeler bayraklarını haçtan esinlenerek seçmişlerdir.
upright=0.91|sağ|küçükresim|İsveç bayrağı İskandinav Haçına göre tasarlanmıştır.

 Ayrıca bakınız 

 Camargue haçı

 Notlar 
 Oxford İngilizce Sözlük, cross, swastika, red cross

 Kaynakça 

Kategori:Semboller
Kategori:Hristiyanlık nesneleri
Kategori:İnanç totemleri