Geceyarısı Ekspresi

Geceyarısı Ekspresi, Alan Parker'ın yönetmenliğini yaptığı, 1978 yılı İngiliz-Amerikan ortak yapımı sinema filmidir. 1970'te, Türkiye'de tutuklanıp hapse atılan Billy Hayes'in gerçek öyküsünden yola çıkılarak yazılmış hikâyeyi anlatmaktadır.

 Konusu 
Amerikalı genç bir turist olan Billy Hayes, sevgilisi Susan ile birlikte Türkiye'de tatildedir. Hayes tatil dönüşü arkadaşlarına satıp para kazanmak amacıyla ülkesine dönerken yanında iki kilogram haşhaş götürmeye teşebbüs eder. Vücuduna canlı bomba gibi yerleştirdiği küçük paketler hâlindeki uyuşturucu uçağa binmek üzereyken yapılan ani bir güvenlik aramasıyla polisler tarafından bulunur ve İstanbul Sağmalcılar Cezaevi'nde tutuklu geçireceği süreç başlar.

 Ödüller ve adaylıklar 
ÖdülKategoriAdaylarSonuçAkademi ÖdülleriEn İyi Film Akademi ÖdülüAlan Marshall, David PuttnamEn İyi Yönetmen Akademi ÖdülüAlan ParkerEn İyi Yardımcı Erkek Oyuncu Akademi ÖdülüJohn HurtEn İyi Uyarlama Senaryo Akademi ÖdülüOliver StoneEn İyi Film Kurgusu Akademi ÖdülüGerry HamblingEn İyi Özgün Müzik Akademi ÖdülüGiorgio Moroder

 Analiz 
 Film ve kitap arasındaki farklar 
 Gerçekte William Hayes Türkiye'de yalnızken filmde sevgilisi ile birliktedir.
 İşkence sahneleri tamamen sonradan eklenmiştir. William Hayes, Türk gardiyanlar tarafından işkence gördüğünden ya da cinsel istismara uğradığından hiçbir zaman söz etmemiştir. Ancak filmde de olduğu gibi kendi isteğiyle homoseksüel ilişkide bulunduğunu açıklamıştır.
 Kitapta; William Hayes, hapishane arkadaşının dilini ısırmıyor.
 Kitabın ve filmin bitişleri de farklıdır: Kitapta Hayes İmralı Adası'ndaki başka bir hapishaneye transfer edilir ve oradan deniz yoluyla kaçar; filmde ise Hayes, istemeden öldürdüğü başgardiyanın üniformasını giyerek gardiyan kılığında hapishaneden kaçar.

 Gelişimi 
Hikâye büyük ölçüde Türkiye'de geçse de, İstanbul'da çekim izni verilmemesi üzerine filmin neredeyse tamamı Malta'nın Valletta kentindeki Fort Saint Elmo'da çekildi. Aktörlerin çoğunluğu Maltalıyken; İtalyan, Amerikan, Yunan ve Ermeni oyuncular da filmin kadrosunda yer almaktadır.

 Tepkiler ve sonuçları 
Gösterime girmeden önce Türkiye tarafından protesto edilen Geceyarısı Ekspresi, 51. Akademi Ödülleri'nde aday olduğu 6 dalın 2'sinde Akademi Ödülü kazandı (En iyi özgün müzik: Giorgio Moroder ve en iyi uyarlama senaryo: Oliver Stone).

18 Mayıs 1978'de Midnight Express farklı ülkelerden gelen gazetecilerden oluşan bir izleyici grubuna Cannes Film Festivali kapsamında gösterildi. 43 gün sonra Amerika Birleşik Devletleri ve Türkiye mahkûmların değişimi konusunda bir müzakereye girdi.

6 Nisan 1993’te film Türkiye’de ilk kez, Türkçe dublajlı ve sansürsüz olarak HBB TV’de yayınlanmıştır.

Aralık 2004'te Türkiye'ye yaptığı bir ziyaret sırasında kitaptan uyarlanan filmin senaryo yazarı Oliver Stone yazdığı şeyleri çekim aşamasında fazla dramatize ettiğini kabul ederek özür diledi. Helena Smith, Stone'un Pişmanlığı

Yakın zamanda Amerikan basınına yaptığı açıklamalarda da Billy Hayes Türkiye hakkında fikir ve anılarının filmde olduğu gibi sadece negatif şeylerden oluşmadığını ve filmde çarpıtılan Türkiye görüntüsü yüzünden vicdan azabı duyduğunu belirtiyor.

 Kaynakça 

Kategori:Birleşik Krallık filmleri
Kategori:Amerika Birleşik Devletleri biyografik filmleri
Kategori:Amerika Birleşik Devletleri hapishane filmleri
Kategori:Alan Parker'ın yönettiği filmler
Kategori:Michael Seresin'in görüntülediği filmler
Kategori:Madde bağımlılığı teması içeren filmler
Kategori:Malta'da çekilmiş filmler
Kategori:Konusu İstanbul'da geçen filmler
Kategori:En İyi Drama Filmi Altın Küre Ödülü sahipleri
Kategori:Giorgio Moroder'in müziğini yaptığı filmler
Kategori:Amerika Birleşik Devletleri bağımsız filmleri
Kategori:Gerçek olaylara dayanan dramatik filmler
Kategori:Amerika Birleşik Devletleri neo-noir filmleri
Kategori:1970'lerde bağımsız filmler
Kategori:1970'lerde İngilizce filmler
Kategori:Uyarlama filmler
Kategori:1978 çıkışlı dramatik filmler
Kategori:Konusu Türkiye'de geçen filmler
Kategori:Yazarlık ile ilgili biyografik filmler
Kategori:İngilizce polisiye dram filmleri
Kategori:İngilizce bağımsız filmler
Kategori:Konusu Yunanistan'da geçen filmler
Kategori:Columbia Pictures filmleri
Kategori:Birleşik Krallık biyografik filmleri
Kategori:Uyuşturucu kaçakçıları ile ilgili filmler