Kokborok dilbilgisi

Kokborok, Çin-Tibet dillerinden bir Tibet dilidir. Hindistan ve Bangladeş'te konuşulur. Kokborok dil bilgisi de Kokborok dilinde konuşabilme ve yazabilmeyi sağlayan kurallar bütünüdür.

 Sözcük dizilişi 
Olumlu cümlelerdeki başlıca dizilişler şöyledir:

a) Özne Tamamlayıcı
      Naisok              chwrai kaham.
     (Naisok)              (erkek çocuğu iyi).
      Naisok iyi bir çocuktur.

b) Özne Nesne Yüklem
      Naisok              mai            chao.
     (Naisok)           (pirinç)          (yemek).
      Naisok pilav yer.

c) Sahiplik Özne Soru
      Nini                mung              tamo?  
     (Senin)              (isim)             (ne)
      İsmin nedir?

d) Özne Soru Fiil
       Nwng            tamoni bagwi      phai?
      (Sen)            (ne için)        (gelmek)
       Neden geldin?

e) Özne Fiil+Soru
      Nwng             thangnaide?
     (Sen)             (gidecek?)
      Gidecek misin?

f) Özne Fiil+Emir kipi
      Nwng            thangdi.
     (Sen)            (gitmek)
      Git.

 Cinsiyet 
Kokborok'ta dört cinsiyet vardır, eril, dişil, nötr ve ortak cinsiyetler. Dişi olabilecek sözcükler dişil, erkek olabilecek sözcükler eril, hem erkek hem de dişil olabilecek sözcükler ortak, ne erkek ne de dişi olabilecek sözcükler de nötr cinstendir. Örneğin;

    borok - (adam) - eril
    bwrwi - (kadın) - dişil
    chwrai - (çocuk) - ortak
    buphang - (ağaç) - nötr

Sözcüklerin cinsiyetlerini değiştirmenin çeşitli yolları vardır:
Farklı sözcükler kullanmak.

     bwsai - koca     bihik - bayan eş
     phayung - erkek kardeş  hanok - kız kardeş
     kiching - arkadaş (erkek)      mare - arkadaş (kadın)

Eril sözcüğün sonuna in eki eklemek. Eğer eril sözcük a ile bitiyorya bu harf bu eklemeden sonra düşer.

     sikla - genç adam   sikli - genç kadın
     achu - büyük baba   achui - büyük anne

Eril sözcüğün sonuna jwk eklemek.

     bwsa - erkek evlat    bwsajwk - kız evlat
     kwra - kayın peder    kwrajwk - kayın valide

sa, chwla, jua gibi eklerle biten sözcüklerin büyük çoğunluğu eril, ma, jwk, bwrwi ekleri eklenen sözcüklerin de büyük çoğunluğu dişildir..

     pun - keçi    punjua - erkek keçi    punjuk - dişi keçi
     tok - kümes hayvanı    tokchwla - horoz    tokma - tavuk
     takhum - kuğu   takhumchwla - erkek ördek   takhumbwrwi - ördek

Kategori:Diller
Kategori:Doğal diller
Kategori:Dillerine göre dilbilgisi