Efes Okulu

Efes Okulu, MÖ 500 yıllarında zengin bir kıyı kenti olan Efes'te kurulmuş Milet Okulu'ndan sonraki felsefe okuludur. Bu okulun başlıca ismi Herakleitos'tur. Herakleitos de Milet okulu filozofları gibi arkhe sorunuyla ilgilenmiş ve onlar gibi madde temelli açıklamalara yönelmiştir. Maddenin varoluşu ve yok oluşu konularında onlarla paralel düşüncelere sahiptir, ancak Herakleitos için arkhe ateş'tir. Evren ateşten meydana gelmiştir ve tekrar ateşe dönüşecektir, ona göre bu varoluş ve yok oluş periyodik bir süreçtir. Arkhe elementinin (ateş) hareketi, sürecin nihai sonucu uyum olsa da ahenksiz ve uyumsuzdur. Herakleitos bir başka konuda ise değişimin ve hareketin sürekli olduğu, hiçbir şeyin sabit kalamayacağı düşüncesidir. Her şey ateş gibi sürekli bir değişim hâlindedir. Değişimi sağlayan ise her şeyin karşıtıyla birlikte var olmasıdır. Böylece Efes Okulu ile birlikte felsefeye değişim ve çatışma kavramları da girmiş olmaktadır ki diyalektiği sürekli bir değişim ve çelişki olarak anlayanlar için Herakleitos bir anlamda diyalektiğin babası sayılmaktadır.

Hiçbir zaman resmî bir "Efes Okulu" olmamasına rağmen, Diogenes Laertios (ix. 6) Herakleitos felsefesinin, kendilerine "Herakleitosçular" diyen takipçileri olduğundan bahseder. Platon, Kratylos'u Herakleitos'un bir öğrencisi olarak aynı adı taşıyan diyaloğunda tasvir eder.

Kaynakça

 Konuyla ilgili yayınlar