Peroksizom

Peroksizom, hemen hemen tüm ökaryotik hücrelerde bulunan bir organeldir. Çok uzun zincirli yağ asitlerinin, dallı zincirli yağ asitlerinin, D amino asitlerinin, poliaminlerin katabolizmasında ve memelilerin beyin ve akciğerlerinin normal fonksiyonu için önem taşıyan bir eterfosfolipid olan  plazmalojenlerin biyosentezi için gereklidir. Ayrıca enerji metabolizması için önemli olan pentoz fosfat yolundaki iki enzimin toplam aktivitesinin yaklaşık olarak %10'unu içerir. Peroksizomların, hayvanlardaki izoprenoid veya kolesterol senteziyle ilişkili olup olmadığı tartışılmaktadır. Filizlenen tohumlardaki glioksilat döngüsü ("glioksizom"), yapraklardaki fotosolunum, tripanazomatidlerdeki glikoliz ("glikozom") ve bazı mayalardaki metanol veya amin oksidasyonu ile asimilasyonu bilinen diğer peroksizomal işlevlerdir.

Peroksizom 1954'te İsveçli doktora öğrencisi J. Rhodin tarafından tanımlanmıştır ve 1967'de Belçikalı sitolog Christian de Duve tarafından organel sınıfına konulmuştur.

 Metabolik işlevleri 

0.3-0.5 mikron çapında ve tek kat zar ile çevrili olan peroksizomlar metabolik aktivitesi fazla olan, karaciğer, böbrek ve kalp kası gibi hücrelerde fazla bulunurlar. Bunlar katalaz, ürik asit, oksidaz ve d-aminoasit

Hücrede zehir etkisi yapan hidrojen peroksiti (H2O2); H2O ve ½ O2'ye dönüştüren katalaz enzimini taşıyan organeldir.

Protistalarda, mantarlarda, yüksek yapılı bitkilerin hücrelerinde, hayvanlarda özellikle karaciğer, kalp, kas ve böbrek hücrelerinde bulunur.

 Protein nakli 
Proteinler seçilmiş bir biçimde peroksizomlara aktarılırlar. Peroksizom içerisinde DNA ya da ribozom barındırmadığı için tüm proteinlerini zarından nakille alır. Temel proteinlerin oluşum esansında endoplazmik retikulumdan nakledildiği sanılmaktadır.

 Eksiklikler 
Peroksizomal hastalıklar lipid metabolizması bozukluklarına yol açarlar.En bilinen örnek Zellweger Sendromu.
Peroksizom matriksinin proteinleri sitozolde serbest ribozomlarda sentez edilmektedir.

 Genler 
Peroksizom proteinlerini sentezleyen genler aşağıdadır.
 PEX1
 PEX2 - PXMP3
 PEX3
 PEX5
 PEX6
 PEX7
 PEX10
 PEX11A, PEX11B, PEX11G
 PEX12
 PEX13
 PEX14
 PEX16
 PEX19
 PEX26

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 

PeroxisomeDB: Peroxisome-Database

Kategori:Organeller
Kategori:Metabolizma
Kategori:Tıp terimleri
Kategori:Hücre biyolojisi