Scottish Premier League

Scottish Premier League (kısaca SPL), 1998 ile 2014 yılları arasında İskoçya'daki en üst seviyedeki futbol ligidir. Sponsoru Clydesdale Bank olduğu için ligin tam adı Clydesdale Bank Scottish Premier Leaguedir.

 Tarihi 
İskoçya'da futbolun profesyonel olarak oynanmaya başladığı zamanlarda, İskoçya futbolunda sadece iki lig vardı (İskoçya 1. Ligi ve İskoçya 2. Ligi). 70'li yılların ortalarında İskoçya ligleri; Premier Lig, İskoçya 1. Ligi ve İskoçya 2. Ligi olarak üçe ayrıldı. 90'lı yılların ortalarında da İskoçya'da İskoçya 3. Ligi kuruldu.

 SPL'nin Kuruluşu 

1998 yılında, Premier Lig'deki takımlar; 1992 yılında bazı İngiliz takımlarının yaptığı gibi, İskoçya Futbol Ligi çatısından ayrılarak İskoçya Premier Ligi'ni kurdu. İskoçya Premier Ligi'nin kurulması; İskoç takımlarını kamçıladı ve İskoç takımları, ligden daha çok gelir elde etmeye başladılar. Takımların ligden para kazanması için de her sezon sonu ligin sponsoru, takımlara eşit miktarda belli bir miktar para vermektedir.

İlk kurulduğunda SPL'de 10 takım vardı ama 2000-2001 sezonu başında bu sayı 12'ye yükseldi ve ligdeki külüp sayısının 10'dan 12'ye çıkarılması da, İskoçya 1. Ligi'ndeki takımlar tarafından onaylandı. Bu karardan sonra, İskoçya 1. Ligi'nde 44 hafta maç oynanmasını önlemek için yeni bir sistem geliştirildi. Buna bağlı olarak; 33 hafta (1 maç içeride, 2 maç dışarıda veya tam tersi bir durumda) maç oynandıktan sonra kulüpler iki gruba bölünüyor ve gruplarda da takımlar beşer hafta maç yapıyorlar. Böylece takımlar, bir sezonda 38 maç yapmış oluyorlar.

Bazen sezon sonu ligde ilginç bir durum oluşuyor ve ligi 7. bitiren takım, ligi 6. sırada tamamlayan takımdan daha fazla puan topluyor çünkü takımların son 5 maçları çok kolay geçiyor. 2005-2006 sezonunda ligi 7. bitiren Inverness Caledonian Thistle takımı, ligi 4. sırada tamamlayan Hibernian kulübünden daha fazla puan toplamıştır.

 Lige Yükselme ve Ligden Düşme 
Ligin bitiminde puan tablosunun son sırasında yer alan takım, İskoçya 1. Ligi'ne düşerken; İskoçya 1. Ligi'nde sezon sonu şampiyon olan takım, İskoçya Premier Ligi'ne yükselir.

2003 yılında lige çıkma konusunda yaşanan bir sorun ilginç bir olaydır. Ligdeki kulüplerin başkanları Falkirk'in, Airdrie United ile olan stadyum paylaşımına karşı çıkarak kulübün minimum stadyum kapasitesi olan 10.000 kişiye ulaşmasını engellemişlerdir ve o sene Motherwell ligde kalmıştır.
Aynı durum, 2004 yılında da oluşmuştur, ancak birçok oylama ve istişareden sonra, en sonunda Inverness Caledonian Thistle'ın Aberdeen'in 160 km uzakta olan Pittodrie'deki sahasını kullanmasına izin verilmiştir. 2005 yılında minimum seyirci sayısı 6000 kişiye indirilmiştir böylece Inverness Caledonian Thistle sezon ortasında kendi stadına geri dönebilmiştir.

 SPL 2 Projesi 

17 Ağustos 2006 tarihinde ligin başkanı Lex Gold, İskoçya 1. Ligi'ndeki takımlarla SPL 2'yi kurmayı planladıklarını açıkladı. Kurulacak yeni ligin 2008-2009 sezonunda faaliyete geçmesi planlanıyor. Bu ligin kurulması halinde SPL 2, İskoçya 1. Ligi'nin bir üst seviyesindeki lig olacak.

Bu düşünce SFL'de oynayan kulüplerin taraftarları tarafından pek de beğenilmemiştir, zira SFL'nin 3.000 kişilik stadyum, saha bakım mecburiyeti gibi kuralları onlara biraz fazla katı gelmiştir. Bazı SFL kulüpleri ise ne lig için ne de İskoçya Challenge Kupası için bir isim sponsoru olmaması sebebiyle bu öneriye destek çıkmışlardır.

 Sponsorluk 

Ligin şu anki sponsoru Bank of Scotland, sponsorluk sözleşmesini yenilemeyince; ligin yöneticileri yeni bir sponsor arayışına girdi ve Temmuz 2007'den itibaren geçerli olacak şekilde ligin sponsorluğu için 4 yıllığına 8 milyon pound karşılığında Clydesdale Bank ile anlaştı.

 SPL Maçlarının Yayınlanması 

İrlandalı televizyon şirketi Setanta Sports, 2004 yılında yapılan maçların televizyondaki yayın hakkı ihalesini kazandığı için 2004-2005 sezonundan beri İskoçya Premier Ligi maçlarını canlı yayınlamaktadır. Daha önce de maçlar Sky Sports ve BBC Scotland tarafından yayınlanmıştı. İskoçya'daki STV kanalındaki Scotsport programında da maçların geniş özeti yayınlanmaktadır ve bu program, Türkiye'deki Maraton programıyla aynı formattadır. BBC Radio Scotland da maçları radyodan canlı olarak yayınlamaktadır ve internet sitesiyle de bütün dünyadaki futbolseverler, bu maçları canlı olarak dinleyebilmektedir

 SPL Takımları 

 2011-12 SPL Kulüpleri 

 Kulüp 2011-12 Sırası İlk Lige Giriş Tarihi Bulunduğu Lige İlk Giriş Tarihi En Son Şampiyonluk AberdeenScottish Premier League kurucu üyesiScottish Premier League'nin tüm sezonlarında yer aldı 9. 1905-06 1905-06 1984-85 Celtic 1. (Şampiyon) 1890-91 1890-91 2013-14 Dundee 2., Birinci Lig 1893-94 2012-13 1961-62 Dundee United 4. 1925-26 1996-97 1982-83 Hearts 5. 1890-91 1983-84 1959-60 Hibernian 11. 1895-96 1999-2000 1951-52 Inverness CT 10. 2004-05 2010-11 Kilmarnock 7. 1899-1900 1992-93 1964-65 Motherwell 3. 1903-04 1985-86 1931-32 Ross County 1., Birinci Lig 2012-13 2012-13 - St. Johnstone 6. 1924-25 2009-10 - St. Mirren 8. 1890-91 2006-07 -

 Önceki SPL Üyeleri 

Kulüp2011-12PozisyonuSPL'dekiilk sezonuSPL'dekison sezonuSon ŞampiyonlukRangers 2., SPL 1890-91 2011-12 2010-11Dunfermline 12., SPL 1926-27 2011-12 -Hamilton 4., Birinci Lig 1906-07 2010-11 - Falkirk 3., Birinci Lig 1905-06 2009-10 -Gretna N/AGretna FC went out of business following the 2007-08 season. A new club called Gretna 2008 was set up in its place and entered the East of Scotland Football League. 2007-08 2007-08 -Livingston 5., Birinci Lig 2001-02 2005-06 -Partick Thistle 6., Birinci Lig 1897-98 2003-04 -

 Tüm Zamanların SPL Tablosu 

Tüm zamanların SPL tablosu, Scottish Premier League'nin kurulduğu 1998-1999 sezonunun başlangıcından 2010-2011 sezonunun sonuna kadar bütün maçların sonuçlarına göre oluşturulmuştur.

Sıra Takım Sezon Maç Galibiyet Beraberlik Mağlubiyet Attığı gol Yediği gol Averaj Puan Maç başına puan 1.lik 2.lik 3.lük 4.lük 1 Celtic  14  528  388  75  65  1212  418  +794 1239   7  7    2RangersRangers 2011-12 sezonunda 10 puanı silindi. 14  528  364  93  71  1150  418  +732 1175   7  6  1 3Heart of Midlothian 14  528  218  128  182  693  621  +72 782      1  5  14Kilmarnock 14  528  178  133  217  633  758  −125 667           35Aberdeen 14  528  177  128  223  610  742  −132 659          1  46Motherwell 14  528  177  123  228  641  788  −147 654         2  17Dundee United 14  528  162  148  218  623  783  −160 634         1  28Hibernian 13  492  170  122  200  663  709  −46 632         2  29Dunfermline Athletic  9  340   83  89  168  335  565 −230 338            110Inverness CT  7  266   84  68  114  316  357 −41 320           11St. Johnstone 7  262  76  73  113  262  354  −92 301         1 12Dundee  7  262   80  61 121  308  412 −104 301           13St. Mirren 7  266  59  77  130  230  386  −156 254           14Falkirk 5  190  51  48  91  197  277  −80 201           15Livingston 5  190   48  45  97  205  306 −101 189         1 16Hamilton Academical 3  114  30  26  58  93  158  −65 116           17Partick Thistle  2   76   14  19  43   76  125  −49  61           18GretnaGretna'nın 2007-08 sezonunda 10 puanı silindi.  1   38    5   8  25   32   83 −51 13           

 Tüm Zamanların SPL Gol Kralları 

Sıra Futbolcu Kulüp(ler)Gol1  Kris Boyd Kilmarnock (1999 - 2006)Rangers (2006 - 2010) 1642  Henrik Larsson  Celtic (1998 - 2004) 1583  Derek Riordan Hibernian (2001 - 2006) Celtic (2006 - 2008)  Hibernian (2008 - 2011)  954  Scott McDonald  Motherwell (2004 - 2007) Celtic (2007 - 2010) 935  John Hartson  Celtic (2001 - 2006) 886  Kenny Miller Hibernian (1999 - 2000) Rangers (2000 - 2001) Celtic (2006 - 2007) Rangers (2008 - 2011) 757  Nacho Novo Dundee (2002 - 2004) Rangers (2004 - 2010) 73 8  Stevie Crawford  Dunfermline Athletic (2000 - 2004)  Dundee United (2005) Aberdeen (2005 - 2006) Dunfermline Athletic (2006 - 2007)  63 Chris Sutton  Celtic (2000 - 2006)10  Colin Nish  Kilmarnock (2003 - 2008) Hibernian (2008 - 2011)  62

 SPL Teknik Direktörleri 
Teknik DirektörKulüpGeldiği Tarih  Terry ButcherInverness Caledonian Thistle27 Ocak 2009  Peter HoustonDundee United23 Aralık 2009  Neil LennonCeltic25 Mart 2010  Danny LennonSt Mirren7 Haziran 2010  Barry Smith Dundee15 Ekim 2010  Craig Brown Aberdeen10 Aralık 2010  Stuart McCall Motherwell30 Aralık 2010  Kenny Shiels Kilmarnock31 Mart 2011  Derek AdamsRoss County19 Mayıs 2011  Steve LomasSt. Johnstone3 Kasım 2011  Pat FenlonHibernian25 Kasım 2011  John McGlynnHearts26 Kasım 2012

 SPL Sezonları 

SPL SezonuŞampiyonİkinciSonuncuGol KralıPFA Yılın FutbolcusuSpor Yazarlarının Seçtiği Yılın Futbolcusu1998-99RangersCelticDunfermline AthleticHenrik Larsson 29 (Celtic)Henrik Larsson (Celtic)Henrik Larsson (Celtic)1999-2000RangersCelticNo relegationMark Viduka 25 (Celtic)Mark Viduka (Celtic)Barry Ferguson (Rangers)2000-01CelticRangersSt. MirrenHenrik Larsson 35 (Celtic)Henrik Larsson (Celtic)Henrik Larsson (Celtic)2001-02CelticRangersSt. JohnstoneHenrik Larsson 29 (Celtic)Lorenzo Amoruso (Rangers)Paul Lambert (Celtic)2002-03RangersCelticNo relegationHenrik Larsson 28 (Celtic)Barry Ferguson (Rangers)Barry Ferguson (Rangers)2003-04CelticRangersPartick ThistleHenrik Larsson 30 (Celtic)Chris Sutton (Celtic)Jackie McNamara (Celtic)2004-05RangersCelticDundeeJohn Hartson 25 (Celtic)John Hartson (Celtic)Fernando Ricksen (Rangers)John Hartson (Celtic)2005-06CelticHeartsLivingstonKris Boyd 32 (15 – Kilmarnock, 17 – Rangers)Shaun Maloney (Celtic)Craig Gordon (Hearts)2006-07CelticRangersDunfermline AthleticKris Boyd 20 (Rangers)Shunsuke Nakamura (Celtic)Shunsuke Nakamura (Celtic)2007-08CelticRangersGretnaScott McDonald 25 (Celtic)Aiden McGeady (Celtic)Carlos Cuéllar (Rangers)2008-09RangersCelticInverness CTKris Boyd 27 (Rangers)Scott Brown (Celtic)Gary Caldwell (Celtic)2009-10RangersCelticFalkirkKris Boyd 23 (Rangers)Steven Davis (Rangers)David Weir (Rangers)2010-11RangersCelticHamilton AcademicalKenny Miller 21 (Rangers)Emilio Izaguirre (Celtic)Emilio Izaguirre (Celtic)2011-12CelticRangersDunfermline AthleticGary Hooper 24 (Celtic)Charlie Mulgrew (Celtic)Charlie Mulgrew (Celtic)

Kulüp Performansları
Feshedilmiş kulüpler italik olarak yazılmıştır.

KulüpŞampiyonİkinciÜçüncüRangers<center>54<center>30<center>18Celtic<center>44<center>31<center>16Hearts<center>4<center>14<center>17Aberdeen<center>4<center>13<center>8Hibernian<center>4<center>6<center>13Dumbarton <center>2<center>0<center>0Motherwell<center>1<center>5<center>8Kilmarnock<center>1<center>4<center>3Dundee<center>1<center>4<center>1Dundee United<center>1<center>0<center>8Third Lanark<center>1<center>0<center>2Airdrieonians<center>0<center>4<center>1Falkirk<center>0<center>2<center>1Morton<center>0<center>1<center>2Clyde<center>0<center>0<center>3Partick Thistle<center>0<center>0<center>3Dunfermline Athletic<center>0<center>0<center>2East Fife<center>0<center>0<center>2St. Johnstone<center>0<center>0<center>2St. Mirren<center>0<center>0<center>2Livingston<center>0<center>0<center>1Raith Rovers<center>0<center>0<center>1St. Bernard's<center>0<center>0<center>1

Şehirlere Göre Şampiyonluk Dağılımı

 Şehir Şampiyonluk Sayısı Kulüpler Glasgow <center>99 Rangers (54), Celtic (44), Third Lanark (1) Edinburgh <center>8Hearts (4), Hibernian (4) Aberdeen <center>4Aberdeen (4) Dumbarton <center>2Dumbarton (2) Dundee <center>2Dundee (1), Dundee United (1) Kilmarnock <center>1Kilmarnock (1) Motherwell <center>1Motherwell (1)

 SPL Rekorları 

 Bir sezonda en çok gol atan takım: Celtic, 105 gol, 2003-2004
 Bir sezonda en az gol atan takım: St Johnstone, 24 gol, 2001-2002
 Bir sezonda en çok puan toplayan takım: Celtic, 103 puan, 2001-2002
 Bir sezonda en az puan toplayan takım: Gretna, 13 puan, 2007-2008
 Bir sezonda en az gol yiyen takım: Celtic, 28 gol, 2001-2002
 Bir sezonda en çok gol yiyen takım: Aberdeen, 83 gol, 1999-2000; Gretna, 83 gol 2007-2008
 Bir sezonda en çok gol averajına sahip olan takım: Celtic, 70, 2003-2004
 Lig tarihinde iç sahada alınan en farklı skor: Celtic 9-0 Aberdeen (2010-2011)
 Lig tarihinde dış sahada alınan en farklı skorlar: St. Johnstone 0-7 Rangers (1998/99); Dunfermline Athletic 0-7 Celtic (2005/06)
 Ligde deplasmanlarda en çok kazanan takım: Celtic, 12, 2003-2004
 Ligde deplasmanlarda en az kazanan takım: Dunfermline, 0, 1998-1999
 Ligde deplasmanlarda en çok kaybeden takım: Livingston, 16, 2005-2006
 Ligde iç sahada en az kaybeden takım: Celtic, 3, 2001-2002 ve 2002-2003
 Bir sezonda en çok gol atan oyuncu: Henrik Larsson, 35 gol, 2000-2001 Celtic
 En çok hat-trick yapan oyuncu: Henrik Larsson, 12, 1998-2004
 Ligde oynayan en yaşlı futbolcu: Andy Millen, St. Mirren - Celtic, 41 yıl 7 ay 10 gün, 20 Ocak 2007
 Ligde oynayan en genç futbolcu: Jamie McCluskey, Hibernian - Kilmarnock, 16 yıl 2 ay 18 gün, 24 Ocak 2004
 Ligde gol atan en genç futbolcu: David Goodwillie, Dundee United - Hibernian, 16 yıl 11 ay 4 gün, 4 Mart 2006
 Ligde en uzun süre gol yememe rekoru: Robert Douglas, Celtic, 7 maç, (16 Aralık 2000-21 Şubat 2001)
 Ligde en çok maç oynayan futbolcu: Steven Pressley, 257

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 
  Ligin Resmî Web Sitesi
  Ligdeki Kulüplerin Yerleri
  Ligin Forumu