Treonin

Treonin (Thr, T) canlıların yapısında yaygın olarak bulunan 20 aminoasitten biridir. Beslenme açısından insanların yiyecekler yoluyla dışarıdan almaları gerekli olan aminoasitlerdendir.

Yapısı
Treoninde iki optik merkez bulunur, dolayısıyla 4 farklı stereoizomeri olabilir, diğer bir deyişle L-treoninin iki diastereoizomerinin olması mümkündür. Fakat L-treonin ismi yaygın olarak sadece bir enantiomeri için kullanılmaktadır, (2S, 3R)-2-amino-3-hidroksibütanoik asit. Doğada çok nadir olarak bulunan ikinci diastereoizomeri (2S, 3S), L-allo-treonin olarak adlandırılmaktadır.

Treonin'in çeşitli isomerleri 
200px|L-Treonin (2S,3R)
L-Treonin (2S,3R) 
200px|D-Treonin (2R,3S)
D-Treonin (2R,3S) 
200px|L-allo-Treonin (2S,3S)
L-allo-Treonin (2S,3S)200px|D-allo-Treonin (2R,3R)
D-allo-Treonin (2R,3R)

Hücre içi modifikasyonlarla treoninin yan zincirine O-glikozilasyon ile şeker grupları eklenebilir. Treonin, treonin kinaz adlı enzimler vasıtasiyle hidroksil grubundan fosforile (Pi eklenmesi) edilebilir. Fosforile edilmiş haline fosfotreonin de denilmektedir.

Zengin treonin içeriğine sahip olan yiyecekler peynir, et ve balık ürünleri, mercimek ve susamdır. Yetişkin bir insan günlük Treonin ihtiyacı vücut ağırlığının kg başına  ortalaması 16 mg'dır.D. H. Baker: "Tolerance for branched-chain amino acids in experimental animals and humans", in: J. Nutr., 2005, 135 (6), S. 1585S–1590S

Bu yazıda ya da bilimsel makalelerde Treonin L- ya da D- olarak hiçbir ön ek almayarak sadece Treonin diye bahsedilmişse, burada bahsi geçen L-Treonin'dir.

 Biyosentezi 
Treonin insan vücudu tarafından sentezlenemediği için dışarıdan beslenme yoluyla alınması hayati önem taşımaktadır. Fakat bitkiler ve mikroorganizmaların çoğu aspartik asitten yola çıkarak treonin sentezleyebilme yetisine sahiptirler. Treoninin sentezlenişi sırasındaki kritik aşamalar aşağıdaki şemada özetlenmiştir.

Kaynakça

Kategori:Aromatik aminoasitler
Kategori:Yüksüz aminoasitler