Eğriboz

Eğriboz (-Euboia), Yunanistan'ın Girit'ten sonra en büyük adasıdır. Yüzölçümü 3,657 km², Nüfusu 218,302'dir. (2005).

 Coğrafya 
upright=0.68|küçükresim|Boeotia'yı Eğriboz adasından ayıran (aşağıda) Eğriboz (Euripus) boğazı.
küçükresim|left|upright=1.25|Euboea'nın topografyası ve Yunan anakarasının bazı bölümleri.
küçükresim|Eretria yakınlarından bir manzara
küçükresim|Kantili dağı.

Ege Denizinde yer alır. Kuzeydoğusundaki Skiros Adasıyla birlikte, merkezi Halkis olan Evvoia ilini oluşturur. Coğrafi olarak bir parçası sayıldığı Yunanistan anakarasından Eğriboz Boğazı (Euripus) ile ayrılır. Bu boğaz antik yunan döneminden beri bilim adamlarının ilgisini çeken özelliklere sahiptir. Akdeniz ve Ege de alışılagelmedik yüksekliklerde gelgit olayları ve günde yedi kez yönünü değiştiren hızlı akıntıları ile tanınır. Büyük İskender'in ölümünden sonra Eğriboz adasına yerleşen Antik Yunan filozofu Aristo'nun bu anlaşılması zor doğal olayları anlamak uğruna kendisini akıntıya attığı söylenir.The odes of Pindar, literally tr. into Engl. prose by D.W. Turner

Ada uzun ve dar, Denizatı biçimindedir. Yaklaşık 150 km uzunluğundadır ve genişliği 50 km ile 6 km arasında değişir. Genel uzanımı kuzeybatıdan güneydoğuya doğrudur, boylu boyunca adayı kaplayan sıradağlar yakın adalar Andros, Tinos ve Mykonos'a devam eder.

 Tarih 
Adanın Türkçe adı, adayı Halkis şehrinin bulunduğu yerde anakaradan ayıran dar boğazın eski Yunanca adının (Εὔριπος, Evripos) yüzyıllar boyunca uğradığı değişikliklerin ürünüdür. Boğazın adı Orta Çağ'da tüm adanın adı haline gelmiş ve zamanla Egripos olarak değişmiştir. Adanın Venedik boyunduruğu altında olduğu 200 yılı aşkın dönemde bu isim geçici olarak Egriponte ve Negroponte olarak değişmişse de, 1463 - 1478 savaşının ardından Osmanlı İmparatorluğuna geçen adanın ismi yeniden Egripos ve daha sonraları Eğribos, Eğriboz olarak yerleşmiştir. Bazı kaynaklarda Agriboz ve Ağrıboz formları da bulunur. Osmanlı idaresi altında iken adada Bektaşî ve Halvetî tekkeleri bulunuyordu. 1830 Yunan Bağımsızlık Savaşı çerçevesinde ada yeni kurulan Yunan Krallığı'nın bir parçası haline gelmiştir (1832).

Bektaşî geleneğinin 7 Ulu Ozanı arasında yer alan Yeminî ve Viranî Eğriboz'da dünyaya gelmiştir. Ayrıca şairler Samî mahlaslı Ebubekir Samî Paşa (ö. 1813), Ragıb (ö. 1685), Mahir Numan Bey (ö. 1843), Sırrî mahlaslı Mehmed Emin (1796-1885) burada doğmuştur.

Ekonomi
küçükresim|Kymi
Mantoudi ve Limni'de magnezit, Aliveri'de linyit Dirfi'de demir ve nikel maden sahaları vardır. Okhi dağındaki Carystus'un kuzeydoğu kısmında asbest ve Marmor Chalcidicum içeren Eretria'nın  kuzeyindeyse mermer çıkarılır. Kestane ağaçları vardır.

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 
 Resmi internet sayfasi (İngilizce versiyonu)
 Adanın Kaplıcaları