Afganistan bayrağı

Afganistan bayrağı (Darice: پرچم افغانستان, Peştuca: افغانستان توغ), Afganistan'ın ulusal bayrağıdır. Ülke, Hotakîler tarafından kurulduğu 1709 yılındaki ilk bayrağından bu yana 25 bayrağa sahip. Sadece 20. yüzyılda Afganistan, o dönemdeki diğer tüm ülkelerden daha fazla 19 ulusal bayrak kullandı ve bunların çoğu siyah, kırmızı ve yeşil renklere sahipti.

15 Ağustos 2021'de Kâbil'in Düşüşü'nün ardından, Afganistan'ın meşru hükûmeti olduğunu iddia eden ve her biri farklı bir bayrak kullanan iki taraf var. Ülkeyi kontrol eden Afganistan'ın Taliban kontrolündeki İslam Emirliği, beyaz zemin üzerine siyah yazılmış kelime-i tevhid bulunduğu bir bayrak kullanırken, İslam Cumhuriyeti ise siyah, kırmızı ve yeşil zemin üzerine Afganistan arması'nın bulunduğu bir bayrak kullanmakta.

 Afganistan'ın üç renkli bayraklarının tarihi 
Siyah renk, korunan bir devlet olarak sorunlu 19. yüzyıl tarihini temsil eder, kırmızı renk, bağımsızlık için savaşanların kanını (özellikle 1919 Anglo-Afgan Antlaşması) temsil eder ve yeşil, gelecek için umut ve refahı temsil eder. Bazıları alternatif olarak siyahı tarihi, kırmızıyı ilerlemeyi ve yeşili ya tarımsal refahı ya da İslam'ı temsil edecek şekilde yorumlamaktadır.

1928'den beri hemen hemen her üç renkli Afganistan bayrağının merkezinde Afganistan arması yer almaktadır. Hemen hemen her amblemin içinde ilk olarak 1901'de ortaya çıkan bir cami ve ilk olarak 1928'de ortaya çıkan buğday vardı.

Son üç renkli bayrak, 2002'de, daha sonra 2004 ve 2013'te yapılan değişikliklerle, farklı renkli amblemler içeren bazı varyantlarla şimdiki halini aldı.

Bayrakların renk yaklaşımları (1928-1978 ve 1980-2021 bayrakları için geçerlidir) aşağıda listelenmiştir:
SiyahKırmızıKırmızıYeşilYeşilBeyazRGB0/0/0211/32/17190/0/00/122/540/153/0255/255/255Hex#000000#d32011#be0000#007a36#009900#FFFFFFCMYK0/0/0/1000/85/92/170/100/100/25100/0/56/52100/0/100/400/0/0/0

 Diğer bayraklar 

 Galeri 

 Önceki bayraklar 
BayrakKullanım yıllarıOranHükûmetAçıklamabağlantı=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Black_flag.svg|sınır|orta|108x108pik1709-17382:3HotakîlerHotakîlerin bayrağısınır|orta|108x108pik1747-1842DürrânîlerBayrak, Ahmed Şah Dürrânî ve hanedanının yönetimi süresince kullanıldı.Bu dönemde
bayrak kullanılmamıştır.1842-1880Afganistan Emirliği1880'den önce, Barakzay Hanedanı Dürrânîler ile ilişkili bayrağı veya herhangi bir resmi alternatifi kullanmadı.sınır|orta|108x108pik1880-19012:3Bayrak, Abdurrahman Han'ın yönetimi süresince kullanıldı.sınır|orta|107x107pik1901–19193:5Habibullah Han'ın yönetimi süresince devlet ve savaş bayrağı olarak kullanıldı. Habibullah, babasının bayrağına, camiyi içeren günümüzdeki armanın öncüsü olan bir arma ekledi.sınır|orta|107x107pik1919–1926/292:3Kral Emanullah Han yönetimi süresince kullanılan ilk bayrak. Armadan yayılan ışınları bir oktagram şeklinde ekleyerek babasının bayrağını değiştirdi. Bu yeni arma tarzı Osmanlı İmparatorluğu'nda da yaygındı. Afganistan 1926'da bir krallık oldu.sınır|orta|107x107pik1926–1928Afganistan Krallığıİkinci bayrak, Emanullah Han'ın yönetimi süresince kullanıldı. Oktagramı bir çelenkle değiştirdi ve ulusal armayı biraz değiştirdi. Bu arma içindeki bu cami tasarımı, gelecekte Afganistan'ın bayraklarının çoğu için benimsenecektir. Cami, Mekke'ye bakan bir mihraba sahiptir.sınır|orta|107x107pik19283:5Üçüncü bayrak Kral Emanullah Han yönetimi süresince kullanıldı. Sırasıyla geçmişi (önceki bayraklar), bağımsızlık için dökülen kanı (Üçüncü Anglo-Afgan Savaşı) ve gelecek için umudu temsil eden siyah, kırmızı ve yeşil üç renkli, muhtemelen Han'ın yurtdışındaki Avrupa ve özellikle 1927'de Weimar Cumhuriyeti ziyaretinde gördüğü bayraktan etkilenmiştir.sınır|orta|107x107pik1928–19292:3Dördüncü bayrak Kral Emanullah Han yönetimi süresince kullanıldı. 20. yüzyılın geri kalanının çoğunda ve günümüzde kullanılacak olan ilk dikey üç renkli bayraktı. Yeni arma, krallık için yeni bir başlangıcı temsil eden, karla kaplı iki dağın üzerinden yükselen güneşi gösteriyor. Bu arma ayrıca, farklı rejimler boyunca Afganistan'ın gelecekteki tüm armalarında bulunacak bir simge olan buğday yığınlarını da içeriyordu. Özellikle, o zamanlar sadece Sovyet armalarında buğday vardı ve gelecekte birçok komünist devletin bayraklarında görünecekti.sınır|orta|107x107pik1928–1929Japon Yükselen Güneş bayrağı'na benzer uzun kalın güneş ışınlarına sahip yukarıdaki bayrağın bir çeşidi ve ayrıca ortalanmış bir sarı yıldız.sınır|orta|107x107pik1929Ocak-Ekim 1929 arasında kullanılan kısa süreli bir bayrak.sınır|orta|107x107pik1929Bu bayrağın (orijinal 1919 ile aynı) İnayetullah Han'ın kısa ömürlü yönetimi süresince kullanıldığı bilinmektedir.sınır|orta|107x107pik1929Afganistan Emirliği (1929)Moğolların 13. yüzyılda Afganistan'ı işgalleri sırasında kullandıklarına benzer kırmızı, siyah ve beyaz dikey üç renkli Habibullah Kalakani'nin kısa yönetimi süresince kullanılan bayrak.sınır|orta|107x107pik1929Afganistan KrallığıKalakani isyanı sırasında Herat'ta Taciklerin isyanında kullanılana benzer bir bayrak kullanıldı.sınır|orta|107x107pik1929Ali Ahmed Han'ın Celalabad'daki kısa ömürlü rakip hükûmeti tarafından Kalakani'ye karşı kullanılan Geçiş Bayrağı.sınır|orta|107x107pik1929 – 27 Mart 1930Nadir Şah'ın yönetimi süresince kullanılan ilk bayrak. Siyah, kırmızı ve yeşil üç renkli yeniden kullanıldı; Kral Emanullah Han'ın ilk bayrağından ödünç alınan oktogram arma, güneş ve dağ armasının yerini aldı, ancak siyah-kırmızı-yeşil dikey tasarım restore edildi.sınır|orta|107x107pik27 Mart 1930 – 16 Temmuz 1973Nadir Şah'ın yönetimi süresince kullanılan ikinci bayrak, oğlu Muhammed Zahir Şah tarafından da kullanıldı. Siyah, kırmızı ve yeşil üç rengi tutuldu. Yeni geniş bir mühür kullanıldı. Cami ve mühür arasında "١٣٤٨" (1348) yazmaktadır. Bu yıl Muhammed Nadir Şah'ın hanedanlığa başladığı yıldır.sınır|orta|107x107pik17 Temmuz 1973 – 8 Mayıs 1974Afganistan CumhuriyetiBu bayrak Afganistan Cumhuriyeti tarafından kullanıldı. Bu bayrak bir önceki bayrak ile aynıdır. ("١٣٤٨" yazısı dışında)sınır|orta|107x107pik9 Mayıs 1974 – 26 Nisan 1978Bu bayrak Afganistan Cumhuriyeti tarafından kullanıldı. Aynı renkler kullanıldı, fakat anlamları yeniden yorumlanmıştı: siyah geçmişte yaşanmış karanlık günler için, kırmızı bağımsızlık için dökülen kanlar için ve yeşil tarımda refah için. Yeni arma kanatlı bir kartal ile kartal göğsüne bir minber, kartalın çevresinde buğday ve kartal üzerinde güneş ışınları (yeni cumhuriyet için) içerir.sınır|orta|107x107pik27 Nisan 1978 – 18 Ekim 1978Afganistan Demokratik CumhuriyetiCumhuriyet lideri bir darbe ile öldürüldüğü zaman yeni rejim komünist bir hükûmet kurdu. Aynı bayrak tasarımı fakat arma bulunmamaktadır.sınır|orta|107x107pik19 Ekim 1978 –  21 Nisan 19801:2Bu bayrakta sarı bir arma ile kırmızı bir alan kullanılmıştır. komünist rejimler için ortak bir tasarımdır. Armada buğday çelenk kaldı fakat üzerine büyük bir yıldız eklendi (Yıldız ülkedeki beş etnik grubu temsil etmektedir). Arapça semavat kelimesi konmuştur. Bayrak Eylül 1979 yılında kaldırıldı.sınır|orta|107x107pik1980Halk Partisi'nin Sovyet işgali sırasında Perçem grubu tarafından devrilmesinden sonra, Halkın Demokratik Partisi'nin bayrağı, sanayiyi temsil eden bir dişli çarkı ve tarımı temsil etmek için bir buğday başağı olan bayrağı, ayrıca ulusal bir bayrak olarak kullanıldı.sınır|orta|107x107pik22 Nisan 1980 – 29 Nisan 1987Babrak Karmal yönetimindeki yeni liderliğin Temel İlkeler programı kapsamında, sırasıyla geçmişi, bağımsızlık için dökülen kanı ve İslam inancını temsil eden geleneksel siyah, kırmızı ve yeşil üç renk yeniden kullanıldı. Yükselen bir güneş (eski adı Horasan, "Yükselen Güneşin Ülkesi" anlamına gelen bir referans), bir minber ve bir kitap (Karl Marx tarafından Komünist Manifesto veya Kapital olarak kabul edildi) ile yeni bir arma tasarlandı. Ulusal renklerde kurdeleler, endüstri için bir dişli çark ve komünizm için kırmızı bir yıldız. Armanın kurdeleleri ve buğdayı, o zamanki Doğu Almanya ve Rumen folklarıyla benzerlikler taşıyor.sınır|orta|107x107pik30 Kasım 1987 – 26 Nisan 1992Afganistan CumhuriyetiBayrak, Muhammed Necibullah'ın Ulusal Uzlaşma anayasa değişikliklerinin bir parçası olarak değiştirildi. Ulusal armada, dişli çark yukarıdan aşağıya hareket alınmış, kırmızı yıldız ve kitap çıkartılmış ve yeşil alan ufka benzeyecek şekilde kıvrılmıştır.sınır|orta|107x107pik27 Nisan 1992 – 6 Aralık 1992Afganistan İslam DevletiBu bayrak, Necibullah'ın Sovyet yanlısı rejimin yıkılmasından sonra geçici bir bayrak olarak kullanıldı. Üst şeritte Arapça Allahu Ekber ("Tanrı en büyüktür") yazısını; orta şerit (şimdi beyaz, bayraktan tamamen çıkarılmış kırmızı) kelime-i şehadeti içerir.sınır|orta|107x107pik27 Nisan 1992 – 6 Aralık 1992Bu bayrak, Necibullah'ın Sovyet yanlısı rejimin yıkılmasından sonra başka bir geçici bayrak olarak kullanıldı.sınır|orta|107x107pik7 Aralık 1992 – 27 Eylül 1996; 27 Eylül 1996 – 12 Kasım 2001 (Kuzey İttifakı)Rabbani yönetimindeki yeni İslami hükûmet bir bayrak değişikliğine sahipti. Renk şeması, birkaç Orta Doğu Müslüman ülkesinin bayraklarına benzerdir. Arma, monarşi dönemi arması ile aynıdır, ancak mücahidlerin zaferini temsil eden kelime-i şehadet ve kılıçların eklenmesiyle yeniden düzenlenmiştir. Tam bağımsızlık yılı olan Miladi takvim'in MS 1919'un güneş Hicrî takvimine eşdeğer olan ١۲۹٨ (1298) yılını gösteriyor. Armanın alt kısmında Afganistan İslam Devleti "دا افغانستان اسلامی دولت" yazıyordu.sınır|orta|107x107pik27 Eylül 1996 – 26 Ekim 19972:3Afganistan İslam Emirliği (1996-2001)Taliban tarafından kullanılan düz beyaz bayrak.sınır|orta|107x107pik27 Ekim 1997 – 12 Kasım 20011997'de Taliban, kelime-i şehadet içeren beyaz bir bayrak kullanmaya başladı.sınır|orta|107x107pik13 Kasım 2001 – 27 Ocak 20021:2Afganistan İslam Devleti1992 yılında kullanılan bayrakla aynı, ancak Peştuca ve Darice metinler yer almaktadır.sınır|orta|107x107pik28 Ocak 2002 – 27 Haziran 2002Afganistan Geçiş YönetimiTaliban'ın düşüşünden sonra, geleneksel siyah, kırmızı ve yeşil renkler, tıpkı 1928'den 1974'e kadar kullanılanlar gibi dikey bir düzende restore edildi. Ortadaki arma, Afganistan'ın klasik armasıdır.sınır|orta|107x107pik27 Haziran 2002 – 9 Ekim 20042002 baharındaki Loya Jirga, Afganistan bayrağını, armasının beyaz yerine altın olması da dahil olmak üzere bazı değişikliklerle oyladı.sınır|orta|107x107pik9 Ekim 2004 – 19 Ağustos 20132:3Afganistan İslam CumhuriyetiÖnceki bayrağa benzer, ancak farklı bir oran ve biraz ılımlı bir arma içermektedir. "دا افغانستان اسلامی دولت" Afganistan İslam Devleti'nin yerini basitçe "افغانستان" Afganistan aldı.sınır|orta|107x107pik19 Ağustos 2013 – 15 Ağustos 2021Bu bayrak, daha büyük bir şeritle ince ayarlı ulusal arma içerir ve tamamen kırmızı çubukta yer almak yerine siyah ve yeşil çubuklara taşmıştır.sınır|orta|107x107pik15 Ağustos 2021 – günümüz1:2Afganistan İslam Emirliği2021'de Taliban, kelime-i şehadet içeren beyaz bayrağı yeniden kullanmaya başladı.

 Ayrıca bakınız 
 Afganistan arması

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 
 Afganistan bayrağı ve açıklaması  (İngilizce)

Bayrak
Kategori:Ulusal bayraklar
Kategori:Asya bayrakları