Süblimleşme

Süblimleşme, katı maddelerin ısıtılınca, ara bir hâl olan sıvı hâle geçmeden doğrudan gaz hâle geçmesi. Süblimleşme endotermik faz değişimidir. Faz diyagramındaki üçlü noktanın altında gerçekleşir. Süblimleşme sürecinin zıttı olan sürece ise kırağılaşma(desüblimasyon) denir.

Normal basınç altında çoğu kimyasal bileşikler ve elementler değişik sıcaklıklarda üç farklı özellik gösterirler. Bu durumlarda katı hâlden gaz hâle geçiş için ara bir hâl olan sıvı hâl gereklidir. Burada bahsedilen basınç maddenin kısmi basıncıdır, tüm sistemin basıncı (atmosfer basıncını vs. kapsar) değildir. Gereken buharlaşma basıncına belli bir sıcaklıkta sahip olan bütün katılar genellikle süblimleşebilir. Karbon, arsenik gibi bazı maddelerin üçlü noktalarının yüksek olması dolayısıyla süblimleşmesi, eriyip buharlaşmasından daha kolaydır.

Süblimleşme endotermik bir hâl değişimi olduğundan dışarıdan enerji absorbe eder. Süblimleşme entalpisi, füzyon entalpisi ve buharlaşma entalpisinin toplamı olarak hesaplanabilir.Süblimleşme'nin tersine ise kırağılaşma denir.

 Örnekler 
 Karbondioksit 
Katı karbondioksit -78,5 °C'de atmosferik basınç altında süblimleşir. Sıvı karbondioksit ise üçlü noktanın üzerinde sıcaklık ve basınç değerlerinde elde edilebilir (5,2 atm, -56,4 °C).

 Su 
Kar ve buz erime noktasının altında çok yavaşça süblimleşebilir. Bu durum ıslak çamasırların dondurucu sıcaklıkta asılıp sonradan kuru olarak alınmasını sağlayabilir.

 Diğer
küçükresim|Kuru buz
 Kuru buz 
 Naftalin
 Arsenik
 İyot

 Kaynakça 
King, R. B. Organometallic Syntheses. Volume 1 Transition-Metal Compounds; Academic Press: New York, 1965. ISBN 0-444-42607-8.
Laurence M. Harwood, Christopher J. Moody. Experimental organic chemistry: Principles and Practice (Illustrated edition ed.). pp. 154–155.
Süblimasyon Baskı ile ilgili detaylı bilgi için Kupax'ten istifade edilmişitir.

Notlar 

Kategori:Simyasal süreçler
Kategori:Kimyasal işlemler
Kategori:Laboratuvar teknikleri
Kategori:Atmosferik termodinamik
Kategori:Hâl değişimi