Yugoslavya millî futbol takımı

Yugoslavya millî futbol takımı, Yugoslavya Krallığı, Yugoslavya SFC ve Yugoslavya FC'nin ulusal futbol takımıdır. Daha önce uluslararası alanda birçok başarıya imza atmış ancak Yugoslavya zamanla bölünüp küçülünce eski gücünü kaybetmiştir. Son olarak 2006 FIFA Dünya Kupası'nda Sırbistan-Karadağ olarak temsil edilmiştir. Yugoslavya millî takımın şu anki ardılının Sırbistan millî futbol takımı olduğu kabul ediliyor.

 Tarihi 
İlk Yugoslav millî takımı iki dünya savaşı arasında ortaya çıkan krallığın takımıdır. 1919'da Sırp, Hırvat ve Sloven Krallığı adındaki ülkenin futbol federasyonu (Jugoslovenski Nogometni Savez) tarafından Zagreb'de kurulmuş, ilk maçını 1920 yılında Anvers'te Yaz Olimpiyatları sırasında oynamıştır. İlk karşılaşmasını Çekoslovakya'ya karşı oynayan takımın onbiri ise Vrđuka, Župančić, Šifer, Tavčar, Cindrić, Rupec, Vragović, Dubravčić, Perška, Granec ve Ružić şeklinde idi. 0-7 mağlup olan Yugoslavlar daha ilk maçlarında futbol tarihi kitaplarına bir rekor rekor yazdırıyordu.

1929 yılında ülkenin adı Yugoslavya olarak değişince futbol federasyonu da Yugoslavya Futbol Federasyonu (Fudbalski Savez Jugoslavije) adını aldı ve merkezi Belgrad'a taşındı. 1930 FIFA Dünya Kupası'na katılan takım turnuvayı dördüncü olarak tamamlama başarısını gösterdi. İlk FIFA Dünya Kupası maçını Montevideo'daki Parque Central'da oynamış ve Brezilya'yı 2-1 mağlup etmişlerdir. Bu başarının mimarları ise Jakšić, Sekulić, Tirnanić, Ivković, Bek, Đokić, Marjanović, Arsenijević, Vujadinović, Mihajlović ve Stefanović ilk onbiri idi. Bu kupaya katılan takımın kadrosunda ise yalnız Sırp futbolcular bulunuyordu. Bunun nedeni ise futbol federasyonu merkez binasının Zagreb'ten Belgrad'a taşınmasıydı. Bu nedenle Hırvat futbolcular kupayı boykot etmişlerdir.

II. Dünya Savaşı sırasında çoğu Avrupa ülkesinde olduğu gibi Yugoslavya'da da futbol kesintiye uğramıştır. Savaş sonrasında sosyalist bir Yugoslavya kurulmuş, federasyon da bu olaydan sonra yenilenmiştir. UEFA kurucu ülkelerinden biri olan Yugoslavya SFC, 1976 Avrupa Futbol Şampiyonası'nı Belgrad ve Zagreb'te düzenleme hakkını elde etmiştir. Yugoslavlar sekiz kez FIFA Dünya Kupası, dört kez de Avrupa Şampiyonası'na katılmıştır. Ayrıca 1960 Olimpiyatları'nda altın madalya kazanmıştır.

Dragan Džajić 1964 ve 1979 arası dönemde 85 kez millî formayı giyerek en çok Yugoslav millî olan futbolcu olmuştur. Stjepan Bobek ise 1946 ve 1956 yılları arasında Yugoslavya millî futbol takımı adına attığı 38 gol ile takımın gol kralı unvanını kazanmıştır.

Yugoslavya 21 yaş altı millî futbol takımı ise 1978 yılındaki Avrupa 21 Yaş Altı Futbol Şampiyonası'nı kazanmıştır. Yugoslavya 20 yaş altı millî futbol takımıysa 1980 yılında katıldığı FIFA 20 Yaş Altı Dünya Kupası'nda şampiyonluk yaşamıştır.

 Yasaklar 
Yugoslavya'nın dağılması ile birlikte Yugoslavya Federal Cumhuriyeti'nin (Yugoslavya FC) Euro92'ye katılması yasaklanmıştır. Eleme grubunu birinci bitirip turnuvaya katılma hakkı etmesine rağmen Yugoslavya savaşları bahane gösterilerek turnuvaya katılmaları engellenen takımın yerine turnuvaya Danimarka dahil edilmiştir.

1994 FIFA Dünya Kupası  girmesi gereken Yugoslavya, Birleşmiş Milletler'in baskıları ve iç savaş bahane gösterilerek FIFA tarafından tekrar büyük bir turnuvadan men edilmişlerdir.

 Parçalanma 
Yugoslavya'nın parçalanmasından sonra, Yugoslavya FC, Karadağ ve Sırbistan olarak ayrılmıştır. 2003 yılına kadar Yugoslavya adı altında turnuvalara katılmaya devam etmişler, bu dönemden sonra ise Sırbistan-Karadağ millî futbol takımı adını kullanmışlardır. 2006 yılında Karadağ'ın Sırbistan'dan ayrılarak bağımsızlığını ilan etmesi üzerine Yugoslavya'nın ardılının Sırbistan olduğu görüşü FIFA tarafından kabul edilmiştir.

Yugoslavya'nın parçalanması sonrasında oluşan millî futbol takımları ise şöyledir:
 Bosna-Hersek millî futbol takımı
 Hırvatistan millî futbol takımı
 Kuzey Makedonya millî futbol takımı
 Kosova millî futbol takımı
 Slovenya millî futbol takımı
Sırbistan-Karadağ millî futbol takımı, sonrasında
 Sırbistan millî futbol takımı
 Karadağ millî futbol takımı

 Başarıları 
 FIFA Dünya Kupası 
YılTurSıraOMGB*MAGYG 1930Yarı final4*320177 1934Katılamadı.------- 1938Katılamadı------- 19501. tur5320173 1954Çeyrek final7311123 1958Çeyrek final5312177 1962Yarı final46303107 1966Katılamadı.------- 1970Katılamadı------- 1974Çeyrek final76123127 1978Katılamadı------- 19821. tur16311122 1986Katılamadı.------- 1990Çeyrek final5531186 1994Men edildi.-------Toplam8/152 x 4.32147125542

 Avrupa Şampiyonası 
YılTurOMGB*MAGYG 1960Final210112 1964Katılamadı.------ 1968Final311123 1972Katılamadı.------ 1976Dördüncü200247 1980Katılamadı.------ 19841. tur3003210 1988Katılamadı.------ 1992Men edildi.***Toplam4/910217922
*Berabere biten maçların galibi penaltı atışları sonucunda belirlenmiştir.
**Altın rengi arka plan o turnuvayı kazandığını, kırmızı çerçeveli belirtke ise turnuvanın o sezon ev sahipliğini yaptığını gösterir.
***Katılmaya hak kazandı fakat Yugoslavya savaşları sürdüğü için men edildi. Yerine  kupaya dahil edildi.

 En çok millî olan futbolcular 
#AdEtkinlikFormagiymeGol1Dragan Džajić1964 - 197985232Zlatko Vujović 1979 - 199070253Branko Zebec 1951 - 196165174Stjepan Bobek 1946 - 195663385Faruk Hadžibegić1982 - 19926166Branko Stanković 1946 - 19566137Ivica Horvat 1946 - 19566008Vladimir Beara 1950 - 19595909Rajko Mitić 1946 - 1957593210Bernard Vukas1948 - 1957592211Vujadin Boškov1951 - 195857012Blagoje Marjanović 1926 - 1938573613Jovan Aćimović 1968 - 197655314Zlatko Čajkovski 1946 - 195555715Fahrudin Jusufi1959 - 196755016Mehmed Baždarević 1982 - 199254417Ivica Šurjak 1973 - 1982541018Safet Sušić 1977 - 1990542119Milorad Arsenijević 1927 - 193652020Dragan Holcer1965 - 1974520

 Rakibe göre istatistikler 
RakipOGBM%G%B%M621333.3316.6750.0028175660.7117.8521.431426614.2842.8642.86 Çekoslovakya31941829.0312.9058.061445528.5735.7135.7125107840.0028.0032.0025831432.0012.0056.00 Güney Kore3300100.0000.0000.00520340.0000.0060.00401751842.5012.5045.0017241111.7623.5364.711654731.2525.0043.751152445.4518.1836.361100100.000.000.00

 İç saha istatistikleri 
StadyumŞehirOGBMKoševo StadyumuSaraybosna7520Grbavica StadyumuSaraybosna1100

 Teknik direktörler 
Teknik direktörDönemİstatistikMaçGal.Ber.Yen. Ivica Osim1986-199251271014 Ivan Toplak Ivica Osim19863111 Miloš Milutinović1984-198515735 Todor Veselinović1982-198418936 Miljan Miljanić1979-1982221822 Dražen Jerković19781100 Ante Mladinić19782002 Slavko Ljuštica19780000 Stevan Vilotić19782020 Marko Valok Stevan Vilotić Gojko Zec19776123 Ivan Toplak1976-19778206 Ante Mladinić1974-197615924 Miljan Miljanić Milan Ribar Sulejman Rebac Tomislav Ivić Milovan Ćirić1973-197411335 Vujadin Boškov1971-19732710125 Rajko Mitić1967-197034131011 Aleksandar Tirnanić Miljan Miljanić Rajko Mitić Vujadin Boškov Branko Stanković19664202 Aleksandar Tirnanić Miljan Miljanić19662011 Aleksandar Tirnanić Milan Antolković Miljan Miljanić19663102 Aleksandar Tirnanić Milan Antolković Miljan Miljanić Abdulah Gegić19657232 Ljubomir Lovrić196411317 Ljubomir Lovrić Hugo Ruševljanin1963-19647502 Ljubomir Lovrić Prvoslav Mihajlović Hugo Ruševljanin1961-1963221525 Dragomir Nikolić Aleksandar Tirnanić Ljubomir Lovrić1959-1961291685 Aleksandar Tirnanić1955-195834131110 Branko Pešić Aleksandar Tirnanić Leo Lemešić Franjo Wölfl Milovan Ćirić19549522 Milorad Arsenijević Aleksandar Tirnanić Leo Lemešić1952-1954181422 Milorad Arsenijević1949-1952231535 Milorad Arsenijević Aleksandar Tirnanić1946-1948181215 Svetozar Popović1940-19413120 Boško Simonović1939-19404112 Svetozar Popović19391001 Boško Simonović19394103 Svetozar Popović1937-193813454 Nikola Simić19364112 Boško Simonović19355320 Ivo Šuste Mata Miodragović Petar Pleše1934-19356303 Boško Simonović1933-19346312 Branislav Veljković19336312 Boško Simonović1930-19322412111 Ante Pandaković1926-1930197210 Dušan Zinaja1924-19253003 Todor Sekulić19241001 Veljko Ugrinić1920-192410316

 Kaynakça