Karakalpakça

Karakalpakça (Qaraqalpaq tili / Қарақалпақ тили), Türk dillerinin Kıpçak grubuna bağlı bir dildir. Aynı gruba mensup olduğu Kazakça ile aralarında karşılıklı anlaşılabilirlik vardır.

 Alfabe 

Karakalpakça için Özbek-Latin alfabesi de kullanılır.

LatinKirilOTAIPA   LatinKirilOTAIPA   LatinKirilOTAIPAA aА аA aQ qҚ қQ qW wЎ ўW wÁ áӘ әÄ äL lЛ лL lY yЙ йY yB bБ бB bM mМ мM mZ zЗ зZ zD dД дD dN nН нN nSh shШ шŞ şЩ щE eЕ eE eŃ ńҢ ңÑ ñC cЦ ц(ts)||rowspan=2|
|-
|Э э
|-
|F f||Ф ф||F f||||O o||О о||O o||||Ch ch||Ч ч||Ç ç||
|-
|G g||Г г||G g||||Ó ó||Ө ө||Ö ö||
||(Yu yu)||Ю ю||(Yu yu)||
|-
|Ǵ ǵ||Ғ ғ||Ğ ğ||||P p||П п||P p||||(Ya ya)||Я я||(Ya ya)||
|-
|rowspan=2|H h||rowspan=2|Ҳ ҳ||rowspan=2|H h||rowspan=2|||rowspan=2|R r||rowspan=2|Р р||rowspan=2|R r||rowspan=2|||rowspan=2| ||Ъ ъ||rowspan=2| ||rowspan=2|(ses değeri yok)''Ь ьX xХ хX xS sС сS s Í ıЫ ыI ıT tТ тT tI iИ иİ iU uУ уU uJ jЖ жJ jÚ úҮ үÜ üK kК кK kV vВ вV v

 Kazak alfabesiyle farkları 
Kazak alfabesinde bulunan "Ii" harfi Karakalpak Kirilinde görünmemektedir. Ayrıca Karakalpaklar'ın Özbek latinine geçme eğilimleri vardır. Karakalpakça'da "Ii" yerine "Ии" vardır.

 Özellikler 
 y>j (c) olayı bu lehçede de görülebilir. жазыўшы (jazıwşı)- yazar, yazıcı
 Eski Türkçe'deki "ğ"'lerin y'ye dönüştüğü söylenebilir. Mesela eski Türkçe mastar eki olan "-ığ" Karakalpakça'da "-ıw" şeklindedir.
 Özbekçe'den Arapça-Farsça kelimeler almıştır.
 Çoğul eklerinde Kazakçadaki gibi -lar, -ler'in dışında -dar, -der, -tar, -ter şekilleri yoktur. Yani Karakalpakçada bu ek sadece -lar, -ler şeklindedir. Örneğin Kazakçada "kendilerinin" anlamındaki "өздерінің (özderiniñ)" Karakalpakça'da "өзлериниң (özleriniñ)" şeklindedir.
 Bazı değişmeler Kazakçadan farklı olarak olmamıştır. Mesela Kazakçada "söylesetin" "konuşacak" anlamdadır. Mesela "söylesetin adam", "konuşacak, söyleşecek adam". Bu kelimedeki -tin kısmı Eski Türkçe'deki -tuğın şeklindeki ekten gelir. Karakalpakçadaysa bu ek değişmemiştir ve tek şekillidir: "söylesetuğın"
 Karakalpakça'da ş>s değişmesi de vardır: söyleş->söyles- gibi...
 Karakalpakça'da ç>ş değişmesi de görülür: qança>qanşa...

Ayrıca Vikipedi'nin Karakalpakça sürümü de bulunmaktadır.

1 - bir
2 - eki
3 - üş
4 - tört
5 - bes
6 - altı
7 - jeti
8 - segiz
9 - toğız
10 - on
20 - jigirma
30 - otız
40 - qırıq
50 - eliw
60 - alpıs
70 - jetpis
80 - seksen
90 - toqsan
100 - jüz
1000 - mıñ

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 
 Karakalpak vikipedi