Salata

küçükresim|sağ|upright=1.14|Karışık salata
küçükresim|sağ|upright=1.14|Karışık salata
küçükresim|sağ|upright=1.14|Karnabahar salatası
Salata, genellikle sebze veya meyvelerden oluşan sade karışım ya da üzerine yoğurt ya da salata sosu dökülmesiyle hazırlanan ve yemeklere eşlik eden yiyecek karışımı. Kimi zaman içine et ya da peynir gibi yiyecekler de konulur. Mevsimine ve yapıldığı yöreye özgü sayısız çeşidi yapılır. Antik Çağda Romalılar, Yunanlar ve Persler ot ve yeşillikleri karıştırarak karışık salata benzeri bir yemek yapmaktaydı.

 Etimoloji 
Türkçedeki salata kelimesi İtalyanca salata (> insalata) kelimesinden dilimize geçmiştirTürkçe Sözlük. Türk Dil Kurumu yayınları:549, onuncu baskı 2005, sayfa: 1688 ve köken olarak Latince sal ("tuz") kelimesine dayanır.

Arka yapı
Et yemeğin yanında servis edilen basit bir salatada pişmemiş yeşillik dışında pişmiş sebzelerle de kullanılabilir. Tarhun, maydanoz, frenk maydanozu, frenk soğanı, menekşe, hodan ve geyik otu gibi taze otlar ve çiçekler dışında jülyen kesilmiş pancar, katı yumurta, trüf, salata sosuna batırılmış sarımsaklı ekmek kabukları ve kornişon gibi malzemeler de salataya garnitür olabilir.

Basit salatalar için hazırlanan soslar genel olarak vinaigrette tarzı soslardır. Yağ dışında şarap sirkesi, hardal, tuz ve biber içerir. Bu basit vinaigrette sosun birçok çeşidi vardır:

İsmiKullanıldığı salatalarSosun malzemeleriDomates suyuKabak, patates, yer elmasıKaynatılarak azaltılmış taze domates suyu, yağ, sirke, tuz, biberDomuz yağıYaban hindiba, kırmızı lahana, mısır salatası, karahindibaDomuz pastırmasından yağ, tuz, biber, ısıtılmış sirkeGasconneHindiba, escaroleEzilmiş sarımsak, yağ, sirke, tuz, biber, sarımsaklı ekmek kabuklarıHamsiKereviz, hindiba, pişmiş sebze2 ezilmiş hamsı filetosuna yağ, sirke ve karabiber eklenirHardal kremasıJülyen kesilmiş kereviz, hindibaHardal, krema, limon suyu, tuz, biberHintPişmiş sebzeYağda kavrulmuş soğan, köri tozu, yağ, limon suyu, ezilmiş sarımsak, tuz, biberKremaLahana, marulKrema, şarap sirkesi veya limon suyu, tuz, biberMarseillaiseHindibaEzilmiş sarımsak, yağ, sirke, tuz, biberGasconne salata sosuna benzerKırmızı biberKereviz, pişmiş sebzeFırında pişirilmiş soğan, yağ, sirke, tuz, toz kırmızı biber RémouladeHer salatada kullanılabilirÜç ufalanmış yumurta sarısı, yağ, sirke, tuz, biber

 Çeşitleri 
Ahtapot salatası
Akdeniz salatası
Arnavut salatası
Bahar salatası
Biber salatası
Börülce salatası
Brokoli salatası
Çoban salatası
Deniz börülcesi salatası
Domates salatası
Enginar salatası
Erişte salatasıFasulye salatası
Güz salatası
Havuç salatası
Hindiba salatası
Ispanak salatası
Kabak salatası
Karides salatası
Kavun salatası
Kereviz salatası
Kırmızı lahana salatası
Kırmızı pancar salatası
Kış salatasıMakarna salatası
Pizza salatası
Mercimek salatası
Pico de gallo
Meyve salatası
Tatlı salatası
Osmanlı salatası
Patates salatası
Peynir salatası
Rus salatası
Semizotu salatası
Sezar salatası
Soğan salatası
Yengeç salatası
Yumurta salatası
Zahter salatası

Osmanlı mutfağındaki çeşitleri
Basılı ilk yemek kitabı Melceü’t-Tabbâhîn'de çok çeşitli salata tarifleri vardır. Bunlar:

 Yeşil salata
 Domates salatası
 Karnabahar salatası
 Dövme hıyar salatası
 Çerkez salatası
 Sardalya salatası
 Istakoz salatası
 Rozbi salatası
 Bakla filizi salatası
 Teke salatası
 Marul salatası
 Çiroz balığı salatası
 Frenk teresi salatası
 Hindiba salatası

 Kaynakça 

 Ayrıca bakınız 
 Salatalar listesi
 Hazırlanan yemekler listesi
 Salata barı
 Salata karıştırıcı
 Salata kasesi
 Soğuk mutfak
 Ana yemek
 Ordövr

Kategori:Garnitürler
Kategori:Soğuk mutfak
Kategori:Salatalar