Î

Î, î harfi Furlanca, Rumence, Kürtçe ve bir dizi başka dilde alfabede bulunan müstakil bir harf ve Türkçe, Fransızca, İtalyanca, Galce ve bir dizi  başka dilde "i" harfinin bir varyantı olarak bulunmaktadır. Türkçede "i" harfinin düzeltme işaretli hâlidir.

 Değişik dillerde kullanımı 

 Fransızca 
Fransızcanın eski imlasında bulunan "is" difon'unun ([aɪ], [ɪf], [fə], [əʊ] gibi iki fonemin bileşimi olan ses) harflerinden s harfinin telaffuzdan düşmesinden dolayı "is" harflerinin yerine günümüzde "î" harfi alır ve. Örneğin isle kelimesi bu dönüşüme uğrayıp île (Türkçe: ada) olmuştur.

 Kürtçe 
Kürtçe alfabesinde yalın i harfi /ɪ/ sesini temsil ederken î harfi /iː/ sesini temsil etmektedir.

 Rumence 
Rumen alfabesinin 14. harfidir ve  sesini temsil eder. Î harfi, Â harfi ile aynı sesi verir, ancak Romanya'daki yazı reformundan beri kelimelerin sadece başında ve sonunda yazılırken, kelimenin ortasında istisnalar dışında Â harfi kullanılır.

Türkçe
Türkçede genellikle Arapça ve Farsça orijinli kelimelerin imlasında kullanılır. "İ" harfinin üstüne gelerek uzun okunmasını sağlar. Kökeni Türkçe olan kelimelerde bugün uzun ünlü yoktur. Günümüz imlâsında, nispet ekinin belirtme hali ve iyelik ekiyle karışmasını önlemek için kullanılır. Mesela:

Türk askeri ve askerî okul

İslam dini ve dinî bilgiler

Fizik ilmi ve ilmî tartışmalar

Nispet eki alan kelimelere başka ekler gelse de nispet î'si olduğu gibi kalır. Mesela:

Millîleştirmek, millîlik, resmîleştirmek, resmîlik vb.

Nispet ekinin yerine modern Türkçede zaman zaman -sel/-sal ekleri de getirilebilir:

 dinsel / dinî
 manasal / manevî
 maddesel / maddî
 kimyasal / kimyevî
 ruhsal / ruhî
 cinsel / cinsî
 tarihsel / tarihî

Bazı kelimelere Î harfi gelmez. Örneğin, millet isimlerinde "î" harfi kullanılmaz. "Ermeni" olarak yazılması gereken kelime, "Ermenî" olarak yazılmamalıdır.

Özel isimlerde de Î harfi kullanılmaz: Niyazi, Recai, Zekai, Sezai.

Bunun dışında 5 tane kelimede anlam karışıklığını önlemek için kullanılmaktadır:

 emîr
 kabîl
 metîn
 rahîm
 zahîr

 Matematikte kullanımı 
Birim vektörü î ile gösterilir.

 Klavye kullanımı 
Türkçe Q klavyede î yapabilmek ",  ve  (veya )" tuşlarına birlikte basılır.

 Kaynakça 

 TDK resmî sitesi

I
Kategori:Furlan
Kategori:Düzeltme imli harfler
Kategori:Fonetik işaretli Latin harfleri