Tavşan

Tavşan, Lagomorpha takımı içinde sınıflandırılan tavşangiller (Leporidae) familyasını oluşturan memeli türlerinin ortak adıdır. Yavru bakımları çok azdır. 7 gün baktıktan sonra anne tavşan yavru tavşanı bırakır.

Tavşangiller familyası yaklaşık 60 türü içine alır. Kuyrukları uzun kıllarla örtülüdür. Kulaklar ve arka bacaklar uzamıştır. Bir kısmı toprak altında oyuklarda yaşar. Tavşangiller, Ochotonidae familyasını oluşturan pikalardan tüylü küçük kuyrukları, uzun kulakları ve arka ayakları ile ayrılır.

Lepus harici cinslerin tüm üyeleri genel olarak ada tavşanı olarak adlandırılır. Ada tavşanları başka hayvanların yuvalarında veya kendi kazdıkları yuvalarda barınırken, tavşanlar uzun ot ve çalıklarda yaşar. Tavşanlar arasında en çarpıcı özelliklere sahip olan beyaz tüylü sera tavşanı 21. yüzyıla damgasını vurmuştur.

Ayrıca, bazı türlerin kulakları oldukça iyi duymaktadır. Her türlü sese şaşkınlıkla tepki vermektedirler. Bu yüzden kendi türünden ya da başka canlıların yaklaşması durumunda yabanî tavşanlar irkilirler.

Okyanusya hariç tüm yeryüzünde yerlidir. Okyanusya'ya gelişleri yerli memeliler için büyük bir tehdit oluşturur.

Evcilleştirilme Süreçleri

Tavşanların evcilleştirilmesi, avcı-toplayıcı toplumların tavşanları et kaynağı olarak kullanmasıyla başlamış ve özellikle Roma İmparatorluğu döneminde sistematik bir hale gelmiştir. Tavşanlar, öncelikle kapalı alanlarda tutulmuş ve üremeleri kontrol altına alınarak evcilleştirilmeye başlanmıştır. Orta Çağ boyunca manastırlarda tavşan yetiştiriciliği yaygınlaşmış, bu süreçte tavşanlar hem et hem de kürk kaynağı olarak önem kazanmıştır. 19. yüzyılda seçici üreme yöntemleriyle farklı tavşan ırkları geliştirilmiş, bu da tavşanların evcil hayvan ve gösteri hayvanı olarak yaygınlaşmasına yol açmıştır. Günümüzde tavşanlar, dünya genelinde popüler birer evcil hayvan olarak kabul edilmektedir.

 Beslenme 
Tavşanlar otçullardır. Bitkisel besinlerle beslenen hayvanlardır. Genelde Lahana, taze çimenler, havuç, turp, dereotu, marul, salata, enginar ve karnabahar yaprakları, brüksel lahanası, yeşil fasulye gibi besinlerle beslenirler. Ancak içinde şeker olan besinleri (mesela havuç) çok fazla vermemek gerekir.

 Evrim 
küçükresim|Serengetilagus praecapensis kafatası, Naturkundemuseum, Berlin

Bilinen en eski tavşan türü artık familyanın hem Kuzey Amerika'da hem de Asya'da yayıldığı Eosen'in sonlarından kalmadır. Evrimleri boyunca bu hayvan grubu giderek daha hızlı koşma ve zıplama yaşantısına uyum sağlamıştır. Örneğin Kuzey Amerika'da Oligosen'in sonlarından kalma soyu tükenmiş Palaeolagus cinsinin arka bacakları günümüz tavşanlarından daha kısadır dolayısıyla zıplamaktan çok koştuğu anlaşılır. Bu özelliğin dışında diğer yanlardan günümüz tavşanlarına benzerlik gösterir. Yaklaşık 48 milyon yıl ile 53 milyon yıl öncesinden kalma ve henüz tanımlanmamış iki fosil ilkel de olsa tavşanlara özgü bilek özelliklerine sahiptir dolayısıyla Ochotonidae ile Leporidae familyasının soylarının ayrılmasının daha da eskiye gittiğini gösterirler.

Matthee vd., 2004, nükleer ve mitokondriyel gen analizlerine dayanan kladogram aşağıdadır:

Sınıflandırma
Familya Leporidae:
 Cins Pentalagus
 Pentalagus furnessi
 Cins Bunolagus
 Bunolagus monticularis
 Cins Nesolagus
 Nesolagus netscheri
 Nesolagus timminsi
 Cins Romerolagus
 Romerolagus diazi
 Cins Brachylagus
 Brachylagus idahoensis
 Cins Sylvilagus
 Alt cins Tapeti
 Sylvilagus aquaticus
 Sylvilagus andinus
 Sylvilagus apollinaris
 Sylvilagus daulensis
 Sylvilagus brasiliensis
 Sylvilagus fulvescens
 Sylvilagus dicei
 Sylvilagus gabbi
 Sylvilagus incitatus
 Sylvilagus insonus
 Sylvilagus nicefori
 Sylvilagus palustris
 Sylvilagus parentum
 Sylvilagus salentus
 Sylvilagus sanctaemartae
 Sylvilagus surdaster
 Sylvilagus tapetillus
 Sylvilagus varynaensis
 Alt cins Sylvilagus
 Sylvilagus audubonii
 Sylvilagus cunicularis
 Sylvilagus floridanus
 Sylvilagus graysoni
 Sylvilagus holzneri
 Sylvilagus nuttallii
 Sylvilagus obscurus
 Sylvilagus transitionalis
 Alt cins Microlagus
 Sylvilagus bachmani
 Cins Oryctolagus
 Oryctolagus cuniculus
 Cins Poelagus
 Poelagus marjorita
 Cins Pronolagus
 Pronolagus crassicaudatus
 Pronolagus randensis
 Pronolagus rupestris
 Pronolagus saundersiae
 Cins Caprolagus
 Caprolagus hispidus
 Cins Lepus
 Alt cins Macrotolagus
 Lepus alleni
 Alt cins Poecilolagus
 Lepus americanus
 Alt cins Lepus
 Lepus arcticus
 Lepus othus
 Lepus timidus
 Alt cins Proeulagus
 Lepus altamirae
 Lepus californicus
 Lepus callotis
 Lepus capensis
 Lepus flavigularis
 Lepus insularis
 Lepus saxatilis
 Lepus tibetanus
 Lepus tolai
 Alt cins Eulagos
 Lepus castrovieoi
 Lepus comus
 Lepus coreanus
 Lepus corsicanus
 Lepus europaeus
 Lepus granatensis
 Lepus mandschuricus
 Lepus oiostolus
 Lepus starcki
 Lepus townsendii
 Alt cins Sabanalagus
 Lepus fagani
 Lepus microtis
 Alt cins Indolagus
 Lepus hainanus
 Lepus nigricollis
 Lepus peguensis
 Alt cins Sinolagus
 Lepus sinensis
 Alt cins Tarimolagus
 Lepus yarkandensis
 Alt cins incertae sedis
 Lepus brachyurus
 Lepus habessinicus
 Cins Serengetilagus
 Serengetilagus praecapensis
Cins Aztlanolagus
 Aztlanolagus agilis

 Galeri 

 Ayrıca bakınız 
 Evcil tavşan

 Kaynakça 


Kategori:Kümes hayvanları
Kategori:Gotthelf Fischer von Waldheim tarafından adlandırılmış taksonlar
Kategori:Memeliler familyaları