İşçi Partisi (Norveç)

İşçi Partisi (; , A veya Ap; ), eski adıyla Norveç İşçi Partisi (, DNA), Norveç'teki sosyal demokrat bir siyasi partidir. Siyasi yelpazede merkez solda konumlanan parti, Jonas Gahr Støre tarafından yönetilmektedir. 2021'den 2025'te Merkez Parti'nin koalisyondan çekilmesine kadar Merkez Parti ile azınlık hükûmeti kurmuş ve Støre, başbakan olarak görev yapmıştır.

İşçi Partisi resmî olarak sosyal demokrat ideallere bağlıdır. 1930'lardan beri sloganı "herkes dahil olacak" () olmuştur ve parti geleneksel olarak vergiler ve harçlarla finanse edilen güçlü bir refah devleti hedefler. 1980'lerden itibaren parti, 1980'lerdeki ekonomik liberalizasyon dalgası sonrasında devlet mülklerinin ve hizmetlerinin özelleştirilmesine izin vererek ve gelir vergisi ilerlemeciliğini azaltarak politikasına sosyal piyasa ekonomisi ilkelerini daha fazla dahil etmiştir. İlk Stoltenberg hükûmeti döneminde, partinin politikaları Birleşik Krallık'taki Tony Blair'in Yeni İşçi Partisi gündeminden esinlenmiş ve o tarihe kadar Norveç'teki herhangi bir hükûmet tarafından gerçekleştirilen en kapsamlı özelleştirmeler görülmüştür. Parti, 1980'lerden bu yana hem siyaset bilimciler hem de siyasi soldaki rakipleri tarafından giderek artan şekilde neoliberal olarak tanımlanmıştır. İşçi Partisi, ulusal ve uluslararası düzeyde iş birliğini savunan ilerlemeci bir parti olarak kendini konumlandırır.

 Parti liderleri 
 Anders Andersen (1887–88)
 Hans G. Jensen (1888–89)
 Christian Holtermann Knudsen (1889–90)
 Carl Jeppesen (1890–92)
 Ole Georg Gjøsteen (1892–93)
 Gustav A. Olsen-Berg (1893–94)
 Carl Jeppesen (1894–97)
 Ludvig Meyer (1897–1900)
 Christian Holtermann Knudsen (1900–03)
 Christopher Hornsrud (1903–06)
 Oscar Nissen (1906–11)
 Christian Holtermann Knudsen (1911–18)
 Kyrre Grepp (1918–22)
 Emil Stang jr. (1922–23)
 Oscar Torp (1923–45)
 Einar Gerhardsen (1945–65)
 Trygve Bratteli (1965–75)
 Reiulf Steen (1975–81)
 Gro Harlem Brundtland (1981–92)
 Thorbjørn Jagland (1992–2002)
 Jens Stoltenberg (2002–2014)
 Jonas Gahr Støre (2014–günümüz)

 İşçi Partili Başbakanlar 
 Christopher Hornsrud (26 Ocak – 15 Şubat 1928)
 Johan Nygaardsvold (1935–1945)1940'tan 1945'e kadar olan Alman işgali nedeniyle Londra'da sürgünde.
 Einar Gerhardsen (1945–1951, 1955–1963, 1963–1965)
 Oscar Torp (1951–1955)
 Trygve Bratteli (1971–1972, 1973–1976)
 Odvar Nordli (1976–1981)
 Gro Harlem Brundtland (4 Şubat – 14 Ekim 1981, 1986–1989, 1990–1996)
 Thorbjørn Jagland (1996–1997)
 Jens Stoltenberg (2000–2001, 2005–2013)

 Seçimler 
 Parlamento seçimleri 
 Seçim Oy Sandalye HükûmetNotlar # % ± # ± 1906 43,134 15.9% (#3)  6.2   5   1909 91,268 21.5% (#4)  5.6   1   1912 128,455 26.2% (#2)  4.7   12   1915 198,111 32.0% (#3)  5.8   4   1918 209,560 31.6% (#3)  0.4   1   1921 192,616 21.3% (#3)  10.3   11   1924 179,567 18.4% (#3)  2.9   5   1927 368,106 36.8% (#1)  18.4   35  1928'de hükûmet 1930 374,854 31.4% (#1)  5.4   12   1933 500,526 40.1% (#1)  8.7   22  1935'ten sonra hükûmet 1936 618,616 42.5% (#1)  2.4   1   1945 609,348 41.0% (#1)  1.5   6   1949 803,471 45.7% (#1)  4.7   9   1953 830,448 46.7% (#1)  1.0   8   1957 865,675 48.3% (#1)  1.6   1   1961 860,526 46.8% (#1)  1.5   4  1963'te muhalefet 1965 883,320 43.1% (#1)  3.7   6   1969 1,004,348 46.5% (#1)  3.4   6  1971-1972 arası hükûmet 1973 759,499 35.3% (#1)  1.2   12   1977 972,434 42.3% (#1)  7.0   14   1981 914,749 37.1% (#1)  5.2   11   1985 1,061,712 40.8% (#1)  3.7   6  1986'dan sonra hükûmet 1989 907,393 34.3% (#1)  6.5   8  1990'dan sonra hükûmet 1993 908,724 36.9% (#1)  2.6   4   1997 904,362 35.0% (#1)  1.9   2  2000'den sonra hükûmet 2001 612,632 24.3% (#1)  10.7   22   2005 862,456 32.7% (#1)  8.4   18   2009 949,060 35.4% (#1)  2.7   3   2013 874,769 30.8% (#1)  4.6   9   2017 874,769 27.4% (#1)  3.4   6  2021 783,394 26.3% (#1)  1.1   1  2025 902,296 28.0% (#1)  1.7   5 

 Kaynakça 

İşçi Partisi
Kategori:Avrupa Sosyalistler Partisi
Kategori:19. yüzyılda Norveç'te kurulan oluşumlar
Kategori:1887'de Avrupa'da kurulan oluşumlar
Kategori:1887'de kurulan siyasi partiler