Tilki

Tilki, Canidae (köpekgiller) ailesi içindeki yedi cinste sınıflanmış ve yaklaşık 24 tür canlının ortak adıdır. Buna karşılık, Batı dünyasında "tilki" denilmekle en çok ifade edilen canlı türü Vulpes vulpes, yani kızıl tilkidir. Köpekgiller ailesinin bir parçasıdır. Bu türün yaşam süresi 3-4 yıldır. Kızıl tilki, Kum tilkisi, Karsak, Bengal tilkisi, Kutup tilkisi, Afgan tilkisi, Güney Afrika tilkisi ve Çöl tilkisi gibi türleri vardır. Hepçil canlılar olan tilkilerin hemen her kıtada bulunuyor olmaları, çoğu halkların popüler kültüründe ve folklorunda da yer almalarına yol açmıştır. Hızlı bir ısırık ile çoğunlukla kemiricilerden oluşan kurbanlarını öldürürler. Birçok ayrı küçük hayvanlar, bitkisel gıda ve leş ile beslenirler. Yuvalarını yerde kuran kuşlar, tavuksular, tavşanlar, böcekler, balıklar ile de beslenebilirler. Çok nadir olarak geyik ya da domuz yavrularını avlarlar ve çok zor zamanlarda amfibyum ve sürüngen türleri de yiyebilirler. Tilkilerin kümeslere girip tavuk çalmaları da meşhurdur. Bazı tilkiler karayollarını takip eder ve otomobillerin ezdiği hayvanların leşleri ile beslenirler. Masallarda kurnaz kişi olarak anlatılır.

Tilkiler; kuş, fare, tavuk ve tavşan gibi canlıları avlayarak beslenebilmektedir. Aynı zamanda böceklerde tilkilerin beslenmesine oldukça önemli bir yer tutar. Tilkiler çok aç kalmadıkları durumlarda insanlara saldırmazlar.

Geceleri avlanır, gündüzleri ortalıkta pek görünmezler.

 Erkek tilkilerin cinsel karakteristikleri  
Erkek bir tilkinin testis torbası sarkık halde iken bile vücuda yakın durmaktadır. Diğer köpekgillerde olduğu gibi, erkek tilki bir baculuma sahiptir.Čanády, Alexander. "Variability of the baculum in the red fox (Vulpes vulpes) from Slovakia." Zoology and Ecology 23.3 (2013): 165–170.Bijlsma, Rob G. "Copulatory lock of wild red fox (Vulpes vulpes) in broad daylight. " Naturalist 80: 45–67. Kızıl tilkilerin testisleri kutup tilkilerine kıyasla daha küçüktür. Kızıl tilkilerde sperm oluşumu, Ağustos ve Eylül aylarında başlar ve Aralık ile Şubat aylarında testisler en ağır oldukları zamana ulaşırlar.

Erkek hayvan yavruların bakımında yardım eder. 50 günlük bir gebelikten sonra 3 ila 5 yavru dünyaya gelir.

 Sınıflandırma 
"Tilki" denildiğinde, aşağıda sunulmuş cins ve türler ifade edilebilir:
 Cins : Cerdocyon
 Tür : Cerdocyon thous - Yengeç yiyen tilki
 Cins : Dusicyon
 Tür : Dusicyon australis - Falkland tilkisi; soyu tükenmiş
 Cins : Otocyon
 Tür : Otocyon megalotis - İri kulaklı tilki
 Cins : Pseudalopex - Yalancı tilkiler ya da Güney Amerika tilkileri; toplam 6 tür
 Tür : Pseudalopex culpaeus - And tilkisi
 Tür : Pseudalopex fulvipes - Darwin tilkisi
 Tür : Pseudalopex griseus - Arjantin gri tilkisi 
 Tür : Pseudalopex gymnocercus - Pampa tilkisi
 Tür : Pseudalopex sechurae - Peru çöl tilkisi
 Tür : Pseudalopex vetulus - Brezilya dövüş tilkisi
 Cins : Urocyon - 3 tür
 Tür : Urocyon cinereoargenteus - Boz tilki
 Tür : Urocyon littoralis - Ada boz tilkisi
 Tür : Urocyon sp. - Cozumel tilkisi (yeni bulunmuş)
 Cins : Vulpes 
 Tür : Vulpes bengalensis - Bengal tilkisi
 Tür : Vulpes cana - Afgan tilkisi
 Tür : Vulpes chama - Güney Afrika tilkisi
 Tür : Vulpes corsac - Korsak tilkisi
 Tür : Vulpes ferrilata - Tibet tilkisi
 Tür : Vulpes lagopus - Kutup tilkisi
 Tür : Vulpes macrotis - Cüce tilki
 Tür : Vulpes pallida - Soluk tilki
 Tür : Vulpes rueppelli - Kum tilkisi
 Tür : Vulpes velox - Ova tilkisi
 Tür : Vulpes vulpes - Kızıl tilki
 Tür : Vulpes zerda - Çöl tilkisi

 Ayrıca bakınız 

 Kaynakça 
 IUCN/SSC, Canid Specialist Group (Dünya Koruma Birliği/Türlerin Sağ Kalımı Kurulu, Köpekgiller Uzmanlık Grubu) sitesindeki Species (Türler) sayfası.