Kavalalı İbrahim Paşa

Kavalalı İbrahim Paşa (1789 - 10 Kasım 1848) Mısırlı bir general ve politikacıydı;  hem Mısır hem de Osmanlı ordularının komutanıydı. Osmanlı Valisi olmakla birlikte Mısır ve Sudan'ın tanınmayan Hidivi olan Kavalalı Mehmed Ali Paşa'nın en büyük oğluydu. Kavalalılar Hanedanı'ndan Mısır'ın ikinci hükümdarıydı ve 20 Temmuz 1848'den 10 Kasım 1848'e kadar hüküm sürdü. İbrahim, babasının saltanatı sırasında kurduğu Mısır ordusunda general olarak görev yaptı ve henüz genç bir çocukken Mısır kuvvetlerinin ilk komutasını aldı. Hayatının son yılında, hala hayatta olan babasının yerine Naip olarak atandı ve ikincisinin sağlıksız olması nedeniyle Mısır ve Sudan'ın fiili hükümdarı oldu. Onun yönetimi ayrıca babasının Mısır yönetimi altına aldığı diğer topraklara, yani Suriye, Hicaz, Mora, Taşoz ve Girit'e de uzanıyordu. İbrahim babasından önce öldü ve iktidara gelmesinden sadece dört ay sonra, 10 Kasım 1848'de öldü. Naip olarak yerine yeğeni (Mehmed Ali'nin ikinci büyük oğlunun oğlu) Abbas geçti ve ertesi yıl Mehmed Ali'nin ölümü üzerine Mısır tahtını miras aldı. İbrahim, özellikle Osmanlı İmparatorluğu'na karşı aldığı birkaç ezici yenilgi de dahil olmak üzere etkileyici askeri zaferleri nedeniyle, Kavalalılar hanedanının en ünlü üyelerinden biri olmaya devam etmektedir. Mısır tarihçileri arasında İbrahim, babası Mehmed Ali ve oğlu Muhteşem İsmail, büyük ölçüde tembel ve yozlaşmış olarak görülen hanedandaki diğer yöneticilerden çok daha yüksek bir saygınlığa sahiptir; bu büyük ölçüde torunu Mısır'ın I. Fuad'ının, 1920'lerden 1970'lere kadar Mısır tarihinin birincil kaynağı olan Kraliyet Arşivleri'nde atalarının olumlu bir şekilde tasvir edilmesini sağlama çabalarının sonucudur.Halid Fehmi, Mehmed Ali: Osmanlı Valisinden Mısır Hükümdarına (Oxford: Oneworld Publications, 2009) Bugün, İbrahim'in bir heykeli Mısır'ın başkenti Kahire'de önemli bir konuma sahiptir.

 Arka plan 
Annesi Amina Hanım'dı (1770-1824). Osmanlı memuru Serezli Ali Bey'in dul eşi ve Nusratlı'lı Osmanlı Binbaşısı Ali Ağa'nın kızıydı. İbrahim, Mısırlı Muhammed Ali ile olan ilk oğluydu (ilk çocuğu Prenses Tawhida'ydı). Ayrıca, günümüzde Yunanistan'ın Makedonya bölgesinin doğu kesimlerinde bulunan Rumeli'nin Osmanlı eyaleti Drama kasabası yakınlarındaki Nusratlı köyünde (bugünkü Nikiforos ) doğduğu da bilinmektedir.

1805'te, babasının Mısır'ın hükümdarı olma mücadelesi sırasında, 16 yaşındaki genç İbrahim, Osmanlı Kapudan Paşası'na rehin olarak gönderildi. Ancak, İbrahim'in babası Osmanlı Sultanı tarafından Mısır'ın Valisi olarak tanındığında ve Tümgeneral Alexander Mackenzie Fraser'ın İngiliz askeri seferini yendiğinde Mısır'a dönmesine izin verildi.

Muhammed Ali, 1813'te El Suud'a karşı savaşı sürdürmek için Arabistan'a gittiğinde, İbrahim Yukarı Mısır'ın komutasında bırakıldı. Bastırdığı Memlüklerin yıkılmış gücüne karşı savaşa devam etti. 1816'da kardeşi Tusun Paşa'nın yerine Arabistan'daki Mısır kuvvetlerinin komutasına geçti.

 Suud hanedanına karşı seferleri 
Muhammed Ali ordusuna Avrupa disiplinini sokmaya başlamıştı ve İbrahim muhtemelen biraz eğitim almıştı, ancak ilk seferi sonraki operasyonlarından daha çok eski Asya tarzında yürütüldü. Sefer iki yıl sürdü ve Suud Hanedanı'nın siyasi bir güç olarak yok edilmesiyle sonuçlandı. Muhammed Ali, 1813'te Medine limanı olan Yanbu'ya çıktı. Kutsal şehirler Suudilerden geri alınmıştı ve İbrahim'in görevi onları Necid çölüne kadar takip etmek ve kalelerini yok etmekti. Mısır birliklerinin aldığı eğitim ve topçuları, onlara açık alanda belirgin bir üstünlük sağladı. Ancak çölü geçip Medine'nin yaklaşık 400 mil doğusunda bulunan Suudi kalesi Diriye'ye ulaşmanın zorluğu fethi çok meşakkatli hale getirdi. İbrahim büyük bir enerji ve azim gösterdi, ordusunun tüm zorluklarını paylaştı ve başarısızlık yüzünden asla cesaretini kaybetmedi. Eylül 1818'in sonuna doğru Suudi lider Abdullah bin Suud'u teslim olmaya zorladı ve yağmaladığı Diriye'yi aldı.  İbrahim Paşa, Vehhabilere karşı vahşeti nedeniyle Mısır'da "Kahir El Vehhabiyyin" (Vahhabilerin yok edicisi) olarak adlandırılıyordu.

 Mora'daki operasyonlar 
11 Aralık 1819'da Kahire'ye muzaffer bir giriş yaptı. Döndükten sonra İbrahim, orduyu Avrupa modeline göre eğitmekle görevlendirilen Fransız Albay Sève'ye (Süleyman Paşa ) etkili bir destek verdi. İbrahim, acemi olarak eğitilmeye başvurarak bir örnek oluşturdu. 1824'te Muhammed Ali, Osmanlı Sultanı II. Mahmud tarafından Mora'nın (Güney Yunanistan'daki Mora Yarımadası) valisi olarak atandı .  Mahmud, kuvvetlerinin bastıramadığı çağdaş Yunan Devrimi'ne karşı iyi eğitimli Mısır Ordusu'nun yardımına ihtiyaç duyuyordu: 1822'de Yunanlar, Sultanzade Mahmud Dramali Paşa komutasındaki yaklaşık 30.000 kişilik bir orduyu kesin bir şekilde yenmişti.

İbrahim, bir filo ve 17.000 kişilik bir orduyla Mora'ya gönderildi. Sefer 4 Temmuz 1824'te yola çıktı, ancak birkaç ay boyunca Rodos ve Girit arasında gidip gelmekten fazlasını yapamadı. Yunan yangın gemilerinin korkusu, Mora'ya giden yolunu durdurdu. Yunan denizciler ücret yetersizliğinden isyan ettiğinde, İbrahim 26 Şubat 1825'te Modon'a çıkabildi. Batılı güçlerin müdahalesiyle 1 Ekim 1828'deki teslimiyete kadar Mora'da kaldı. Açık alanda Yunanları yendi ve Missolonghi kuşatması kendi birliklerine ve onunla birlikte hareket eden Osmanlı kuvvetlerine pahalıya mal olsa da, 24 Nisan 1826'da kuşatmayı başarıyla sonlandırdı. Ancak Mani'de üst üste üç kez yenildi. Yunan gerilla grupları ordusunu taciz etti ve intikam olarak ülkeyi harap etti ve binlerce sakini Mısır'da köleliğe gönderdi. Bu baskı önlemleri Avrupa'da büyük bir öfkeye yol açtı ve Birleşik Krallık, Restore Edilen Fransa Krallığı ve Rusya'nın deniz filolarının Navarin Muharebesi'ne (20 Ekim 1827) müdahale etmesine yol açtı. Zaferlerini, sözde Mora seferi olarak adlandırılan bir Fransız sefer kuvvetinin karaya çıkması izledi. 1 Ekim 1828'deki teslimiyet şartlarına göre İbrahim ülkeyi boşalttı.

 Suriye'deki seferleri 
1831'de babasının Babıali ile olan kavgası iyice alevlenince, İbrahim Osmanlı Suriye'sini fethetmek üzere gönderildi. 27 Mayıs 1832'de şiddetli bir kuşatmadan sonra Akka'yı aldı, Şam'ı işgal etti, 8 Temmuz'da Humus'ta bir Osmanlı ordusunu yendi, 29 Temmuz'da Beylan'da başka bir Osmanlı ordusunu yendi, Küçük Asya'yı işgal etti ve son olarak 21 Aralık'ta Konya'da Sadrazam Reşid Mehmed Paşa'yı bozguna uğrattı. [ 3 ]  Tal ile tanıştı, anlatılanlara göre Ömer Tal, İbrahim Paşa'nın oğlunu ölümcül bir ateşten iyileştirdi. Ömer Tal, İbrahim Paşa'dan ilham aldı, Ömer Sokoto'ya döndüğünde Paşa'nın belirlediği eğilimleri takip etti. Ömer Tal daha sonra günümüzde Gine, Senegal ve Mali olan yerlerdeki Toucouleur'un komutanı oldu.

6 Mayıs'taki Kütahya Konvansiyonu Suriye'yi bir süreliğine Muhammed Ali'nin eline bıraktı. İbrahim şüphesiz Albay Sève ve ordusundaki Avrupalı ​​subaylardan yardım aldı. 1832 ve 1833 seferlerinden sonra İbrahim Suriye'de vali olarak kaldı. Belki de başarılı bir şekilde idare etmiş olabilirdi, ancak babasının kendisine dayattığı kesintiler hükûmetinin popülaritesinin kısa sürede azalmasına ve isyanların çıkmasına neden oldu.  1834'ten 1837'ye kadar Genelkurmay Başkanı olan Fransız subay Beaufort d'Hautpoul tarafından yardım gördü.

Filistin'deki 1834 köylü ayaklanması sırasında İbrahim Paşa, ayaklanmanın lideri Kasım el-Ahmed'i takip etmek için Ürdün'ün güneyindeki El -Karak şehrini 17 gün boyunca kuşattı. Ağustos ayının sonlarında şehrin surlarına bir delik açıldıktan sonra, El-Karak yıkıldı ve kasabanın dışındaki meyve bahçeleri, Kasım'ı ağırlayan sakinlere karşı cezai bir önlem olarak söküldü. İbrahim Paşa'dan daha fazla misilleme korkusuyla, isyancı liderler Mısırlılara teslim edildi.

1838'de, Babıali mücadeleyi yenilemek için kendini yeterince güçlü hissetti ve savaş bir kez daha patlak verdi. İbrahim, babası için son zaferini 24 Haziran 1839'da Nezib'de kazandı. Ancak Birleşik Krallık ve Avusturya İmparatorluğu, Osmanlı İmparatorluğu'nun bütünlüğünü korumak için müdahale etti. Filoları Mısır ile deniz yoluyla iletişimini kesti, genel bir isyan onu Suriye'de izole etti ve sonunda Şubat 1841'de ülkeyi boşaltmak zorunda kaldı.

Karakiler, 6 yıl sonra Paşa ve Mısır ordusu Şam'dan sürüldüğünde intikamlarını İbrahim Paşa'dan alacaklardı. 1841'de Paşa ve birlikleri Şam'dan Hac yoluna girdiklerinde, Katraneh'ten Gazze'ye kadar sürekli saldırıya uğradılar. Yorgun ordu öldürüldü ve soyuldu ve İbrahim Paşa Gazze'ye ulaştığında komutan ordusunun, mühimmatının ve hayvanlarının çoğunu kaybetmişti.

 Son yıllar 
İbrahim hayatının geri kalanını huzur içinde geçirdi, ancak sağlığı bozuldu. 1846'da Batı Avrupa'yı ziyaret etti ve burada bir miktar saygı ve büyük bir merakla karşılandı. Babası bunadığında, İbrahim onun yerine Naip olarak atandı. Temmuz ayından 10 Kasım 1848'deki ölümüne kadar naipliğini sürdürdü.

 Kaynakça 

Kategori:1789 doğumlular
Kategori:Drama doğumlular
Kategori:Kavala doğumlular
Kategori:1848'de ölenler
Kategori:Kavalalılar Hanedanı
Kategori:Osmanlı paşaları
Kategori:Osmanlı Arnavutları
Kategori:Osmanlı Mısır valileri
Kategori:Naipler
Kategori:Yunan Bağımsızlık Savaşı'nda Osmanlılar
Kategori:Kahire'de ölenler