1999 Türkiye genel seçimleri

1999 Türkiye genel seçimleri, 18 Nisan 1999 tarihinde yapılan ve TBMM 21. dönem milletvekillerinin belirlendiği genel seçim. Türkiye'nin 80 ilindeki 84 seçim çevresinde, %10 ülke barajlı d'Hondt sisteminin uygulanarak gerçekleştirilen seçimlerde 550 milletvekili TBMM'ye girmiştir.

 Seçim dönemi 
Haziran 1998'de ANASOL-D Hükûmeti olarak bilinen 55. Hükûmet'in Başbakanı Mesut Yılmaz ile bu hükûmeti dışarıdan destekleyen Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) Genel Başkanı Deniz Baykal arasında yapılan görüşmeler sonunda varılan mutabakatla, Aralık 2000'de yapılması gereken milletvekilliği seçiminin yerel seçimlerle birleştirilerek 18 Nisan 1999 tarihinde yapılması kararlaştırıldı. 30 Temmuz 1998 tarihinde TBMM Genel Kurulu, erken genel seçimlerle yerel seçimlerin 18 Nisan 1999 tarihinde birleştirilerek yapılmasına karar verdi. Oylamaya katılan 497 milletvekilinden 486'sı kabul, 11'i ise ret oyu kullandı.Ve, seçim kararı çıktı , Milliyet, 31 Temmuz 1998.

Seçim kararının alınmasından kısa süre sonra patlak veren Türkbank Skandalı'yla CHP, ANASOL-D Hükûmeti'nden desteğini çekti. 25 Kasım 1998 tarihinde, CHP, Fazilet Partisi ve Doğru Yol Partisi'nin verdikleri gensorunun TBMM Genel Kurulunda kabul edilmesiyle Cumhuriyet tarihinin en uzun ömürlü azınlık hükûmeti olan ANASOL-D Hükûmeti düştü. Mesut Yılmaz istifasını Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel'e sundu. Yaklaşık 1,5 aylık bir süreçten sonra, 18 Nisan seçimlerine kadar görev yapacak olan Bülent Ecevit başkanlığındaki 56. Hükûmet kuruldu.

1968 yerel seçimleriyle birlikte Cumhuriyet Senatosu için 24 ilde yapılan kısmi birleşik seçim dikkate alınmazsa, yerel seçimlerle bir arada yapılan ilk genel seçimlerdir. 80 ildeki 84 seçim çevresinde düzenlenen seçimlerde, 37.429.120 kayıtlı seçmenden 32.589.973'ü sandık başına gitti. 20 partinin katıldığı 18 Nisan 1999 genel seçimleri, 1950'den sonra yapılan serbest seçimler arasında katılan siyasi parti sayısının en fazla olduğu seçimdir.
+Seçime ayrıca aşağıdaki 52 seçim bölgesinden 150 bağımsız aday katıldı.Bölge#Adana6Adıyaman3Afyon1Ağrı4Ankara5Ankara-13Ankara-22Antalya3Bartın1Batman5Bingöl1Bitlis3Bolu1Bursa4Çankırı1Denizli2Diyarbakır5Edirne1Bölge#Elazığ1Erzincan1Eskişehir3Gaziantep4Hakkâri2Hatay3Iğdır3İçel3İstanbul17İstanbul-19İstanbul-24İstanbul-34İzmir7İzmir-16İzmir-21Kahramanmaraş3Kars1Kastamonu1Kayseri1Bölge#Kırıkkale2Kocaeli4Konya1Kütahya2Malatya8Manisa2Mardin4Muş5Ordu1Sakarya1Samsun3Siirt3Şanlıurfa1Şırnak5Tunceli3Uşak1Van6Zonguldak2Toplam150

 Sonuç 
Yüzde 10'luk seçim barajını aşan 5 siyasi partiden Demokratik Sol Parti 136, Milliyetçi Hareket Partisi 129, Fazilet Partisi 111, Anavatan Partisi 86 ve Doğru Yol Partisi 85 milletvekilliği kazandı. Bunlara ek olarak, 22 yıl aradan sona bağımsız adaylar da TBMM'ye seçilmeyi başardı (Mehmet Ağar-Elazığ, Ahmet Özal-Malatya, Bekir Gündoğan-Tunceli). Yine 22 yıl aradan sonra ilk kez bir merkez sol partinin birinci olduğu seçimlerde, seçim barajını aşamayan Cumhuriyet Halk Partisi tarihinde ilk defa TBMM dışında kaldı. DSP'nin oylarını yaklaşık yüzde 50 oranında artırarak birinciliğe yükseldiği bu seçimlerde, bir önceki seçimde yüzde 10 barajını aşamayarak TBMM'ye giremeyen MHP ise oylarını yaklaşık yüzde yüz oranında artırarak ikinci parti durumuna geldi. Seçime katılan diğer büyük partilerden, Refah Partisi'nin devamı olarak kurulan FP, ANAP, DYP ve CHP'nin oyları geriledi. TBMM'ye seçilen kadın vekil sayısı 1995 seçimlerine göre 13'ten 23'e yükseldi.Ortanın sağı ve solu kazandı , Aksiyon, 24 Nisan 1999. 80 ilden 27'sinde DSP, 25'inde MHP, 11'inde HADEP, 9'unda FP, 5'inde DYP, 2'sinde bağımsızlar ve 1'inde de ANAP birinci oldu.

18 Nisan 1999 Genel Seçimlerinden sonra hükûmeti kurma görevi 9. Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel tarafından Demokratik Sol Parti (DSP) Genel Başkanı Bülent Ecevit'e verildi. Ecevit, DSP, Milliyetçi Hareket Partisi (MHP) ve Anavatan Partisi (ANAP) ile 28 Mayıs 1999 tarihinde üçlü koalisyon hükûmetini kurdu. Böylece Türk siyasi yaşamında 17. koalisyon hükûmeti kurulmuş oldu. Bu hükûmetle, MHP 21 yıl sonra hükûmete girdi.

1999 genel seçimlerinin sonuçları:

 Gümrük kapıları hariç Türkiye geneli Seçmen Sayısı  37.429.120 Kullanılan Oy  32.589.973 Geçerli Oy  31.119.242 Geçersiz Oy  1.470.731 Katılım Oranı (%)  87,07 Gümrük kapıları Kullanılan Oy  66.097 Geçerli Oy  65.254  Genel Toplam Geçerli Oy  31.184.496  Milletvekili sayısı  550

 Parti Genel Başkan Oy % +/– Sandalye +/–  Demokratik Sol Parti  Bülent Ecevit  6.919.668  22,19   7,55  136   60  Milliyetçi Hareket Partisi  Devlet Bahçeli  5.606.584  17,98   9,80  129    129  Fazilet Partisi  Recai Kutan  4.805.384  15,41     111    Anavatan Partisi  Mesut Yılmaz  4.122.926  13,22   6,43  86    46  Doğru Yol Partisi  Tansu Çiller  3.745.417  12,01   7,17  85   50  Bağımsızlar  270.265  0,87   0,39  3   3 %10 seçim barajının altında kalan siyasi partiler  Cumhuriyet Halk Partisi  Deniz Baykal  2.716.096  8,71   2,0  0   49  Halkın Demokrasi Partisi  Murat Bozlak  1.482.194  4,75   0,58  0     Büyük Birlik Partisi  Muhsin Yazıcıoğlu  456.354  1,46    0    Özgürlük ve Dayanışma Partisi  Ufuk Uras  248.555  0,80    0    Demokrat Türkiye Partisi  Hüsamettin Cindoruk  179.873  0,58    0    Liberal Demokrat Parti  Besim Tibuk  127.168  0,41    0    Demokrat Parti  Korkut Özal  92.089  0,30    0    Millet Partisi  Aykut Edibali  79.363  0,25   0,20  0     Barış Partisi  Abidin Özgünay 78.923  0,25    0    İşçi Partisi  Doğu Perinçek  57.603  0,18   0,04  0     Emeğin Partisi Levent Tüzel  51.752  0,17    0    Yeniden Doğuş Partisi  Hasan Celal Güzel  44.782  0,14   0,20  0     Sosyalist İktidar Partisi  Aydemir Güler  37.671  0,12    0    Değişen Türkiye Partisi  Gökhan Çapoğlu  37.169  0,12    0    Demokrasi ve Barış Partisi  Refik Karakoç  24.620  0,08    0   Toplam  31.184.456  100   550 

 İllere göre oy dağılımı 
İllere göre 18 Nisan 1999 genel seçim sonuçları; (Not: Aşağıdaki tabloda oy sayıları doğru olmakla birlikte oranlar hatalıdır. Oranlar hesaplanırken yuvarlama hatası yapılmıştır.)
 İl  DSP %  MHP %  FP %  ANAP %  DYP %  Diğer %  Toplam Adana  14  219.535  25,90  5  199.723  23,57  4  87.018  10,27  2  100.141  11,82  2  79.269  9,35  1 161.803  19,09  0  847.489 Adıyaman  6  14.356  6,33  0  24.072  10,61 1  62.496  27,54  3  23.786  10,48  1  38.489  16,96  1  63.727  28,08  0  226.926 Afyon  7  44.296  12,60  1  98.403  28,00  3  40.031  11,39  1  42.758  12,16  1  54.451  15,49  1  71.481  20,34  0  351.420 Ağrı  4  3.965  2,75  0  11.041  7,67  1  18.416  12,79  1  13.265  9,21  1  18.244  12,67  1  79.049  54,90  0  143.980 Aksaray  4  16.659  9,92  0  55.357  32,96  2  28.267  16,83  1  17.699  10,54  0  24.487  14,58  1  25.497  15,18  0  167.966 Amasya  4  33.597  17,28  1  47.197  24,27  1  30.425  15,65  1  20.161  10,37  0  24.804  12,76  1  38.253  19,67  0  194.437 Ankara  28  462.379  23,13  9  431.050  21,56  8  341.174  17,07  5  216.118  10,81  4  146.364  7,32  2  402.046  20,11  0  1.999.131 Antalya  12  151.058  20,14  3  166.914  22,25  3  46.902  6,25  1  98.676  13,16  2  144.575  19,28  3  141.935  18,92  0  750.060 Ardahan  2  12.095  20,16  1  4.897  8,16  0  4.788  7,98  0  9.786  16,31  0  12.913  21,52  1  15.528  25,88  0  60.007 Artvin  2  20.075  19,35  1  17.322  16,70  0  9.067  8,74  0  17.278  16,66  0  20.516  19,78  1  19.464  18,77  0  103.722 Aydın  8  146.983  29,06  3  100.470  19,86  2  24.675  4,88  0  83.196  16,45  2  74.163  14,66  1  76.281  15,08  0  505.768 Balıkesir  9  200.955  31,15  3  102.922  15,95  2  61.316  9,50  1  89.446  13,86  1  118.603  18,38  2  71.936  11,15  0  645.178 Bartın  2  40.346  36,51  1  8.154  7,38  0  9.037  8,18  0  21.827  19,75  1  17.596  15,92  0  13.552  12,26  0  110.512 Batman  4  3.396  2,42  0  2.901  2,07  0  19.435  13,87  1   14.729  10,51  1  19.769  14,11  2  79.871  57,01  0  140.101 Bayburt  2  855  2,19  0  9.712  24,94  1  10.344  26,56  1  8.453  21,71  0  7.181  18,44 0   2.388  6,13  0  38.933 Bilecik  2  25.358  23,89  1  19.135  18,03  1  11.734  11,05  0  15.249  14,37  0  18.935  17,84  0  15.733  14,82  0  106.144 Bingöl  3  1.848  2,23  0  9.256  11,15  0  20.218  24,37  2  8.051  9,70  0  12.052  14,52  1  31.554  38,03  0  82.979 Bitlis  4  4.520  4,72  0  10.867  11,36  1  19.922  20,82  1  19.595  20,48  1  13.421  14,03  1  27.357  28,59  0  95.682 Bolu  5  67.733  21,83  1  65.214  21,02  1  60.636  19,54  1  43.903  14,15  1  37.658  12,14  1  35.109  11,32  0  310.253 Burdur   3  35.161  23,25  1  36.297  24,00  1  15.614  10,32  0  14.522  9,60  0  28.491  18,84  1  21.171  14,00  0  151.256 Bursa  16  357.441  32,04  6  161.872  14,51  2  171.450  15,37  3  178.397  15,99  3  142.708  12,79  2  103.669  9,29  0  1.115.537 Çanakkale  4  87.724  31,20  1  47.644  16,94  1  18.299  6,51  0  45.865  16,31  1  45.729  16,26  1  35.942  12,78  0  281.203 Çankırı  3  10.670  8,49  0  47.825  38,04  2  24.940  19,84  1  8.568  6,82  0  21.424  17,04  0  12.294  9,78  0  125.721 Çorum  5  30.714  9,44  0  96.845  29,76  3  58.233  17,89  1  19.092  5,87  0  45.292  13,92  1  75.255  23,12  0  325.431 Denizli  7  122.484  26,83  2  83.902  18,38  2  26.303  5,76  0  68.717  15,05  1  81.996  17,96  2  73.061  16,01  0  456.463 Diyarbakır  11  20.265  4,98  1  11.217  2,76  0  59.310  14,57  4  45.307  11,13  3  45.527  11,19  3  225.407  55,38  0  407.033 Edirne  4  107.327  45,57  3  21.714  9,22  0  8.273  3,51  0  35.067  14,89  1  26.462  11,23  0  36.691  15,58  0  235.534 Elazığ  5  9.358  3,84  0  33.222  13,64  1  59.622  24,48  2  15.981  6,56  0  21.962  9,02  1  103.437  42,46  1  243.582 Erzincan  3  8.958  8,09  0  27.745  25,04  1  20.683  18,67  1  8.287  7,48  0  15.191  13,71  1  29.927  27,02  0  110.791 Erzurum  8  15.881  4,70  0  88.506  26,18  3  95.610  28,28  3  25.350  7,50  0  56.223  16,63  2  56.490  16,71  0  338.060 Eskişehir  6  142.210  36,23  3  68.272  17,39  1  38.193  9,73  0  44.630  11,37  1  53.075  13,52  1  46.130  11,75  0  392.510 Gaziantep  9  97.025  19,52  2  99.444  20,00  3  78.822  15,85  2  49.369  9,93  1  51.323  10,32  1  121.160  24,37  0  497.143 Giresun  5  48.484  21,48  1  46.552  20,63  1  36.965  16,38  1  33.428  14,81  1  30.056  13,32  1  30.197  13,38  0  225.682 Gümüşhane  2  4.107  5,81  0  22.979  32,52  1  16.418  23,24  1  11.572  16,38  0  9.789  13,85  0  5.790  8,19  0  70.655 Hakkâri  3  2.923  4,79  0  1.245  2,04  0  6.049  9,92  1  5.754  9,43  1  11.047  18,11  1  33.968  55,70  0  60.986 Hatay  10  80.955  13,97  2  128.387  22,15  3  70.641  12,19  2  70.627  12,19  2  66.958  11,55  1  162.001  27,95  0  579.569 Iğdır  2  2.535  4,14  0  10.416  17,00  1  7.921  12,93  1  7.382  12,05  0  4.884  7,97  0  28.130  45,91  0  61.268 Isparta  4  21.279  9,89  0  63.083  29,32  2  20.607  9,58  0  36.853  17,13  1  49.769  23,13  1  23.578  10,96  0  215.169 İçel  12  134.977  19,35  3  197.983  28,38  5  36.343  5,21  0  75.863  10,88  2  76.485  10,97  2  175.847  25,21  0  697.498 İstanbul  69  1.466.438  29,66  26  498.745  10,09  8  1.052.738  21,29  18  780.518  15,79  14  268.932  5,44  3  876.385  17,73  0  4.943.756 İzmir  24  725.607  40,27  14  199.597  11,08  3  88.100  4,89  0  285.115  15,82  5  172.525  9,57  2  331.024  18,37  0  1.801.968 Kahramanmaraş  9  24.742  5,96  0  117.042  28,18  3  95.807  23,07  3  38.579  9,29  1  73.134  17,61  2  65.964  15,88  0  415.268 Karabük  3  24.762  19,46  1  28.142  22,12  1  17.660  13,88  0  18.135  14,25  0  21.808  17,14  1  16.731  13,15  0  127.238 Karaman  3  18.478  16,49  1  35.372  31,57  1  22.239  19,85  1  7.165  6,40  0  12.239  10,92  0  16.538  14,76  0  112.031 Kars  3  20.955  16,96  1  15.866  12,84  1  12.086  9,78  0  20.184  16,34  1  14.595  11,82  0  39.835  32,25  0  123.521 Kastamonu  4  52.149  23,56  1  50.722  22,91  1  16.546  7,47  0  33.872  15,30  1  43.054  19,45  1  25.042  11,31  0  221.385 Kayseri  8  81.782  16,20  1  165.498  32,78  4  117.326  23,24  2  37.189  7,37  0  48.174  9,54  1  54.932  10,88  0  504.901 Kırıkkale  4  17.931  11,49  0  43.533  27,89  1  23.880  15,30  1  26.516  16,99  1  22.039  14,12  1  22.198  14,22  0  156.097 Kırklareli  3  73.198  38,39  2  24.326   12,76  0  6.649   3,49  0  33.635  17,64  1  19.746  10,36  0  33.124  17,37  0  190.678 Kırşehir  3  23.949  18,34  1  43.359  33,21  2  12.434  9,52  0  12.925  9,90  0  11.499  8,81  0  26.411  20,23  0  130.577 Kilis  2  10.620  20,36  0  10.983  21,05  1  8.055  15,44  0  4.805  9,21  0  12.017  23,04  1  5.686  10,90  0  52.166 Kocaeli  10  143.352  22,90  3  92.409  14,76  2  142.391  22,74  3  67.512  10,78  1  72.547  11,59  1  107.859  17,23  0  626.070 Konya  16  95.477  10,68  2  232.513  26,00  5  269.793  30,17  6  64.282  7,19  1  123.928  13,86  2  108.289  12,11  0  894.282 Kütahya  6  54.860  16,34  1  75.997  22,64  2  57.080  17,00  1  34.385  10,24  0  81.079  24,15  2  32.292  9,62  0  335.693 Malatya  7  19.090  5,91  0  63.880  19,78  2  81.632  25,28  3  23.239  7,20  1  19.228  5,95  0  115.856  35,88  1  322.925 Manisa  10  177.993  25,29  3  147.743  20,99  3  58.755  8,35  1  74.828  10,63  1  134.172  19,06  2  110.296  15,67  0  703.787 Mardin  6  19.847  9,03  1  4.242  1,93  0  25.966  11,81  1  36.140  16,44  2  42.254  19,22  2  91.395  41,57  0  219.844 Muğla  6  113.479  29,77  3  61.174  16,05  1  12.894  3,38  0  63.319  16,61  1  63.770  16,73  1  66.539  17,46  0  381.175 Muş  4  10.610  9,12  1  5.074  4,36  0  12.701  10,91  1  12.922  11,10  1  13.618  11,70  1  61.475  52,81  0  116.400 Nevşehir  3  15.569  10,21  0  48.402  31,74  2  28.011  18,37  1  20.360   13,35  0  18.950  12,43  0  21.198  13,90  0  152.490 Niğde  3  24.925  14,74  1  45.007  26,61  1  23.964  14,17  0  16.005  9,46  0  31.103  18,39  1  28.111  16,62  0  169.115 Ordu  7  87.441  23,49  2  61.835  16,61  1  45.774  12,29  1  79.827  21,44  2  44.725  12,01  1  52.711  14,16  0  372.313 Osmaniye  4  20.030  10,14  0  80.738  40,87  3  26.363  13,34  1  17.253  8,73  0  25.764  13,04  0  27.423  13,88  0  197.571 Rize  3  16.048  9,84  0  14.713  9,02  0  33.879  20,77  1  70.835  43,42  2  15.924  9,76  0  11.753  7,20  0  163.152 Sakarya  6  80.960  19,33  1  73.813  17,62  1  102.052  24,36  2  57.894  13,82  1  64.035  15,29  1  40.131  9,58  0  418.885 Samsun  10  133.355  21,57  3  129.427  20,93  2  92.724  15,00  2  87.827  14,20  1  94.840  15,34  2  80.180  12,97  0  618.353 Siirt  3  4.217  5,09  0  4.145  5,01  0  11.066  13,36  1  10.405  12,57  1  18.291  22,09  1  34.683  41,88  0  82.807 Sinop  3  30.413  25,73  1  14.071  11,90  0  14.468  12,24  0  22.074  18,68  1  18.003  15,23  1  19.170  16,22  0  118.199 Sivas  6  26.036  8,14  1  60.758  18,99  2  88.827  27,76  3  17.528  5,48  0  25.386  7,93  0  101.410  31,70  0  319.945 Şanlıurfa  11  19.392  4,59  0  35.864  8,49  1  90.387  21,41  4  59.001  13,98  2 
  100.394  23,78  4  117.147  27,74  0  422.185 Şırnak  3  3.912  4,54  0  4.299  4,99  0  9.598  11,14  1  14.595  16,93  1  8.818  10,23  1  44.963  52,17  0  86.185 Tekirdağ  5  131.527  41,17  3  34.528  10,81  0  17.931  5,61  0  56.770  17,77  1  37.044  11,59  1  41.702  13,05  0  319.502 Tokat  6  31.743  9,32  0  99.434  29,18  3  69.365  20,36  2  27.429  8,05  0  40.444  11,87  1  72.303  21,22  0  340.718 Trabzon  7  68.085  17,76  1  83.967  21,91  2  76.429  19,94  1  77.328  20,17  2  41.270  10,77  1  36.240  9,45  0  383.319 Tunceli  2  3.599  9,10  0  2.840  7,18  0  952  2,41  0  3.208  8,11  0  6.155  15,56  1  22.808  57,65  1  39.562 Uşak  3  52.345  29,64  2  41.249  23,36  1  12.842  7,27  0  18.790  10,64  0  18.965  10,74  0  32.412  18,35  0  176.603 Van  7  10.084  4,12  0  19.659  8,04  1  46.126  18,87  3  23.868  9,76  1  27.055  11,07  2  117.700  48,14  0  244.492 Yalova  2  22.526  24,27  1  10.343  11,15  0  13.487  14,53  0  22.025  23,73  1  12.611  13,59  0  11.807  12,72  0  92.799 Yozgat  6  16.096  5,97  0  104.977  38,91  3  56.903  21,09  2  29.175  10,81  1  22.220  8,24  0  40.442  14,99  0  269.813 Zonguldak  6  135.559  39,30  3  40.541  11,75  1  33.307  9,66  0  50.716  14,70  1  35.181  10,20  1  49.643  14,39 0   344.947 Türkiye Toplamı  550  6.919.668  22,19  136  5.606.584  17,98  129  4.805.384  15,41  111  4.122.926  13,22  86  3.745.417  12,01  85  5.984.477  19,19  3  31.184.456

 Kaynakça 


Türkiye, 1999
Kategori:Türkiye'de genel seçimler