Kartal Tibet

Kartal Tibet (27 Mart 1939, Ankara - 1 Temmuz 2021, İstanbul), Türk oyuncu, yönetmen, senarist ve yapımcıdır.

Yaklaşık iki yüz film ve dizide; oyuncu, yönetmen ve senarist olarak yer aldı. Sinemada önce çizgi-roman uyarlamaları olan Karaoğlan ve Tarkan macera filmlerinde başrol oynadı. 1970'li yıllarda aralarında Hülya Koçyiğit, Türkan Şoray, Fatma Girik, Hale Soygazi ve Filiz Akın'ın da yer aldığı birçok oyuncu ile başrolü paylaştı. İlk kez 1977'de Tosun Paşa filmiyle yönetmenliğe başlayan Tibet, yirmiden fazlasında Kemal Sunal'ın başrolde yer aldığı 56 film çekti. Ayrıca Davaro, Şendul Şaban ve Şabaniye gibi filmlerin senaryosunu yazdı.

Türk sinemasına katkılarından ötürü 2002 yılında Altın Portakal Film Festivali Yaşam Boyu Onur Ödülü'ne, 2006'da ise Yıldırım Önal Anı Ödülü'ne layık görüldü. 1 Temmuz 2021'de İstanbul'da 82 yaşında öldü.

 Hayatı 
27 Mart 1939 tarihinde Ankara'da doğdu. Öğretmen bir anne-babanın çocuğu idi. Çocukluk döneminde Ankara Radyosu'nun Radyo Çocuk Kulübü'nde Ayşe Abla piyeslerinde rol aldı. Ardından Devlet Tiyatroları'ndaki yetişkin oyunlarında çocuk rollerinde sahneye çıktı.

Ankara Koleji'ndeki öğrenimin ardından önce beden eğitimi öğretmenliği, ardından hukuk fakültesinde öğrenim gördü. Her iki mesleği de yapmak istemedi ve tiyatroya yöneldi.

Tiyatro eğitimini Hacettepe Üniversitesi Ankara Devlet Konservatuvarı Tiyatro Bölümü'nde 1960 yılında tamamladı. Aynı yıl Ankara Devlet Tiyatrosu'nda Mahir Canova'nın yönettiği Caligula oyununda başrolde oynadı. Bu oyundaki başarısının ardından Devlet Tiyatrosu'ndan ayrılıp 1961'de Mahir Canova, Adalet Ağaoğlu, Çetin Köroğlu, Üner İlsever ile birlikte Ankara'nın ilk özel tiyatrosu Meydan Sahnesi'nin kuruluşunda yer aldı. Meydan Sahnesi'nde dört piyes yönetti, 20 oyunda rol aldı ve çeşitli oyunlarda yönetmenlik yaptı. 1963 yılında Gündüz Sencer ile evlenen Kartal Tibet'in bu evlilikten Kanat adında bir oğlu ve Kumru adında bir kızı vardır. Oyuncu Civan Canova'nın üvey babasıdır. 1963 yılında Ankara'da yedek subay olarak askerlik yaparken kışla içindeki hareketliliği 28.Tümen Komutanı Ali Elverdi'ye ilk bildiren kişidir. Bu girişim tarihe 20 Mayıs 1963 Ayaklanması olarak geçti.

1960 yılında yarattığı çizgi roman karakteri Karaoğlanı 1965 yılında sinemaya uyarlanan Suat Yalaz, çizdiği Karaoğlan karakterine benzettiği Tibet'e, filmde rol almasını önerdi. Kartal Tibet, teklifi kabul ederek Karaoğlan: Altay'dan Gelen Yiğit adlı filmde başrolü üstlendi. Ardından Karaoğlan: Baybora'nın Oğlu (1966) ve Karaoğlan: Camoka'nın İntikamı (1966), Karaoğlan: Bizanslı Zorba (1967) ve Karaoğlan: Yeşil Ejder (1967) ve Karaoğlan Geliyor (1972) adlı filmlerde Karaoğlan rolünü canlandırdı.

Tibet daha sonra Sezgin Burak'ın yarattığı Tarkan çizgi karakterini birbiri ardına çekilen Tarkan filmlerinde canlandırdı. 1969 yılında çekilen Tarkan adlı ilk filmi 1970'te Tarkan: Gümüş Eyer, 1971'de Tarkan: Viking Kanı, 1972'de Tarkan: Altın Madalyon ve 1973'te Tarkan: Güçlü Kahraman takip etti.

Sanatçı, çok popüler olan iki macera filmi dizisinin ardından Sarmaşık Gülleri, Boş Çerçeve, Çalıkuşu gibi melodramlarda rol aldı.

1976 yılında oyunculuğu bırakıp kamera arkasında çalışmaya başladı. Süt Kardeşler, Bizim Aile ve Hababam Sınıfı Sınıfta Kaldı gibi filmlerde yönetmen yardımcılığı görevini üstlendi. Yönetmenliğini yaptığı ilk film, 1976 yapımı Tosun Paşa filmi idi. Yönetmenliğini yaptığı 56 filmin yirmiden fazlasında Kemal Sunal'ın başrolde yer almıştır. Sultan, Zübük, Gol Kralı ve Şalvar Davası yönetmenliğini yaptığı filmler arasında yer alır.
küçükresim|Kartal Tibet'in Zincirlikuyu Mezarlığında yer alan kabri, İstanbul

1993-1997 yılları arasında yayınlanan Süper Baba adlı dizinin ilk 13 bölümünün, 2007 yılında Kanal D'de yayınlanan Zoraki Koca adlı dizinin ve 2008 yılında Show TV'de yayınlanan Hayat Güzeldir adlı dizinin yönetmenliğini üstlendi.

Uzun yıllar ara verdikten sonra Devlet Tiyatrosu'nda tiyatro yönetmeye başlayan Tibet, İstanbul, Ankara, Trabzon, Adana, İzmir ve Bursa'da 10 oyun sahneye koydu.

 Ölümü 
Kartal Tibet, ölümüne kadar son 3-4 yıl boyunca kronik obstrüktif akciğer hastalığı ile mücadele etti. 1 Temmuz 2021 tarihinde saat 23:10'da İstanbul'daki Acıbadem Hastanesinde 82 yaşında öldü. Gerek COVID-19 pandemisi şartlarından ötürü, gerekse kendi arzusu nedeniyle özel bir tören yapılmadan 3 Temmuz 2021'de Zincirlikuyu Camii'nde kılınan cenaze namazının ardından Zincirlikuyu Mezarlığı'na defnedildi.

 Ödüller 
 2002: Altın Portakal Film Festivali – Yaşam Boyu Onur Ödülü
 2006: 43. Altın Portakal Film Festivali - Yıldırım Önal Anı Ödülü
 2014: Sadri Alışık Tiyatro ve Sinema – Sinema Onur Ödülü

 Tiyatro oyunları 
 Caligula: Albert Camus - Ankara Devlet Tiyatrosu - 1960
 Ekmek Parası: Félicien Marceau - Ankara Devlet Tiyatrosu - 1959

 Sahneye koyduğu oyunlar 
 Yarın 2000 (1980-1981), Ankara DT
 Sevgili Soytarı (1989-1990), İstanbul DT
 Ölüm Tuzağı (1991-1992), İstanbul DT
 Silahşörün Gölgesi (1992-1993), Trabzon DT
 Aşkımız Aksaray'ın En Büyük Yangını (1994-1995), Adana DT
 Oyunun Oyunu (1997-1998), İzmir DT
 Tütüncü Dükkanı (1998-1999), İzmir DT
 Kırkından Sonra (1999-2000), İzmir DT
 Dört Albayın Aşkı (2000-2001), İzmir DT
 Kırkından Sonra (2001-2002), Bursa DT

 Filmografisi 
YılYapıTürGöreviOyuncuKarakterSenaristYönetmenYapımcıEditörNotlar2008Hayat GüzeldirDizi2007Zoraki KocaFilm2006Amerikalılar Karadeniz'de 2FilmDünyayı Kurtaran Adam'ın OğluFilm2005Emret KomutanımDiziAB'nin Yolları TaştanFilm2004Ağa KızıFilm2003Hababam Sınıfı MerhabaFilmŞıh SenemFilm2001Karate CanFilm2000BorsaDiziSınırFilmKeloğlan-SüperoğlanFilm1999Demir LeblebiFilmAh Bir Zengin OlsamFilm1997YaseminceDizi1995Bizim AileDizi1993Süper BabaDiziTanrı MisafiriDizi1992Kızlar YurduDizi1990Duygu ÇemberiFilmKoltuk BelasıFilmKim Bunlar KimFilmKendisi1989Gülen AdamFilmTalih KuşuFilmSamanyoluDizi1988İnatçıFilmDeniz YıldızıFilmSevimli HırsızFilmUyanık GazeteciFilmSarhoşÖğretmenFilmÖğrenci Velisi1987Aile PansiyonuFilmArkadaşım ve BenFilmJapon İşiFilmKasetçi1986Deli Deli KüpeliFilmYaygara 86FilmMilyarderFilm1985Katma Değer ŞabanFilmGurbetçi ŞabanFilmSüt Kuyruğundaki Adam KerizFilmŞaban Pabucu YarımFilmŞendul ŞabanFilmSosyete ŞabanFilm1984Ortadirek ŞabanFilmBir Sevgi İstiyorumFilmŞabaniyeFilmKendisi1983Aile KadınıFilmÇarıklı MilyonerFilmSarhoşEn Büyük ŞabanFilmŞalvar DavasıFilm1982Baş BelasıFilmDoktor CivanımFilm1982Gözüm Gibi SevdimFilmİffetFilm1981DavaroFilmGırgıriyeFilmGırgıriyede Şenlik VarFilmMutlu Ol YeterFilm1980Annem AnnemFilmGol KralıFilmSevgi DünyasıFilmZübükFilm1979Umudumuz ŞabanFilmŞark BülbülüFilm1978Hababam Sınıfı Dokuz DoğuruyorFilmSultanFilm1977Cennetin ÇocuklarıFilm1976Tosun PaşaFilm1975CurcunaFilmBülent1974Sokaklardan Bir KızFilmÖlüm TarlasıFilmGaddarFilmDoktor KemalErkekler AğlamazFilmYangın MehmetErkeksen KaçmaFilmAhmetSığıntıFilmKemal Demir1973DüşmanFilmMuratŞeytanın KurbanlarıFilmKabadayının SonuFilmKaderim Kanla YazıldıFilmSiyah Eldivenli AdamFilmŞeker AhmetTarkan: Güçlü KahramanFilmTarkanBitirim KardeşlerFilmVeliAşk MahkumuFilmOrhanBataklık BülbülüFilmYusufZambaklar AçarkenFilmOğuz AlbatrosBir Demet MenekşeFilmKenan ManizadeBitirimler SosyetedeFilmVeli1972Vukuat VarFilmMuzafferSabu Kahraman KorsanFilmÖlüm DönemeciFilmAşk FırtınasıFilmRefikYalan DünyaFilmZorbanın AşkıFilmÖmerBir Pınar KiFilmTakipFilmİtham EdiyorumFilmAydın HakmanKırık HayatFilmOrhanZulümFilmTarıkKaraoğlan GeliyorFilmKaraoğlanTarkan: Altın MadalyonFilmTarkan1971Son HıçkırıkFilmİlhami/FeritAşk UğrunaFilmCivan EfeGörünce KurşunlayınFilmÖlmeden Tövbe EtFilmTanrı ŞahidimdirFilmSevenler KavuşurmuşFilmKenanBeklenen ŞarkıFilmSelimÖmrümce Unutamadım - Ömrümce AradımFilmDoğanGelin ÇiçeğiFilmTarkan: Viking KanıFilmTarkanMahşere KadarFilmMuratSenede Bir GünFilmEminAteş ParçasıFilmTarık Arman1970Beyaz GüllerFilmMuratSon NefesFilmSelimArkadaşlık Öldü mü?FilmAşk ve TabancaFilmİşportacı KızFilmKartalKaçakFilmDoğanKadın SatılmazFilmNazifKıskanırım SeniFilmSevenler ÖlmezFilmKemalFadimeFilmErolKüçük HanımefendiFilmÖmerGüller ve DikenlerFilmEşperTarkan: Gümüş EyerFilmTarkanSeven Ne YapmazFilmFikret1969Dağlar Kızı ReyhanFilmKemalKötü KaderFilmNamluda Beş KurşunFilmNamus FedaisiFilmÇakırcalı Mehmet EfeFilmÇakırcalı Mehmet EfeDağlar ŞahiniFilmŞahinKızım ve BenFilmMuratSeninle Düştüm DileFilmKenanBoş ÇerçeveFilmFeritCilveli KızFilmAydınYumurcakFilmNihatTarkanFilmTarkanDeli MuratFilmDeli Murat1968Bağdat HırsızıFilmYusufMafia Ölüm SaçıyorFilmİngiliz KemalFilmİngiliz KemalSevemez Kimse SeniFilmFeritSarmaşık GülleriFilmNecipBenim de Kalbim VarFilmMuratFundaFilmVedatSon HatıraFilmFeritHırsız KızFilmÖmerTahran MacerasıFilmAliKanun NamınaFilmMuratAşka TövbeFilmMübinİstanbul TatiliFilmAliNilgünFilmÖmerSabahsız GecelerFilmSalih1967ElvedaFilmKanunsuz ToprakFilmKara DavutFilmKaraoğlan Yeşil EjderFilmKaraoğlanBizanslı ZorbaFilmKaraoğlanDokuzuncu Hariciye KoğuşuFilmHırsız PrensesFilmÖmre Bedel KızFilmVedatAmansız TakipFilmSefillerFilmKemal/SedatPaşa KızıFilmSelimÖlünceye KadarFilmKartalKader BağıFilmKorkusuz BillOsmanlı KabadayısıFilmDeli MuratParmaklıklar ArkasındaFilmAli ErhanSon GeceFilmYüzbaşı Faruk1966Damgalı KadınFilmSiyah GülFilmArzunun BedeliFilmCamoka'nın İntikamıFilmKaraoğlanİnsan Bir Kere ÖlürFilmBir Millet UyanıyorFilmYüzbaşı DavutÖlüm TemizlerFilmBen Bir Sokak KadınıyımFilmFerdiFatih'in FedaisiFilmMuratBeyoğlu'nda VuruşanlarFilmYiğit KanıFilmKanunsuz YolFilmBaybora'nın OğluFilmKaraoğlanÇalıkuşuFilmKamuranÖlmeyen AşkFilmAli1965Serseri AşıkFilmDoktor / Kartal TibetHıçkırıkFilmİlhamiKaraoğlan: Altay'dan Gelen YiğitFilmKaraoğlan

 Notlar 

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 




Kategori:1939 doğumlular
Kategori:Ankara ili doğumlu erkek oyuncular
Kategori:2021'de ölenler
Kategori:Akciğer hastalıklarından ölenler
Kategori:İstanbul ilinde hastalıktan ölenler
Kategori:Zincirlikuyu Mezarlığı'na defnedilenler
Kategori:Ankara Atatürk Lisesinde öğrenim görenler
Kategori:Ankara Üniversitesi Devlet Konservatuvarında öğrenim görenler
Kategori:Türk erkek sinema oyuncuları
Kategori:Türk erkek tiyatro oyuncuları
Kategori:Türk film yönetmenleri
Kategori:Türk tiyatro yönetmenleri
Kategori:20. yüzyıl Türk senaristleri
Kategori:20. yüzyılda Türk erkek oyuncular
Kategori:Devlet tiyatroları sanatçıları
Kategori:Türk film yapımcıları
Kategori:Sadri Alışık Ödülü sahipleri
Kategori:Yeşilçam oyuncuları
Kategori:TED Ankara Kolejinde öğrenim görenler