Fenike alfabesi

Fenike alfabesi, tahminen MÖ 1200 yılında ortaya çıkmış, Fenike dilini yazmak için kullanılmıştır. Günümüzde kullanılan birçok çağdaş alfabe Fenike alfabesinden türemiştir. Paleo-İbrani alfabesi, doğrudan Fenike yazı sisteminden gelmektedir. Modern Arap alfabesinin kökeni olan Arami alfabesi; Avrupa'da Yunan alfabesi, Yunan alfabesi üzerinden Kiril alfabesi ve Latin alfabesi, Fenike alfabesinden türemiş alfabelerdir. Fenikelilerden önce yazı, resimlerden oluşmaktaydı ve her kelimeye karşılık bir resim çizilirdi. Fenikeliler, her ses için bir sembol kullanarak bu sesleri birleştirip kelimeler oluşturdular. Bu sayede cümleler, artık resimlerin birleştirilmesiyle değil; seslerin birlikteliğini içerir kelimelerin birleştirilmesiyle kuruluyordu.

Bugün Fenike alfabesi ile ilgili arkeolojik kalıntılar, Mısır ve Lübnan'ın tarihi bölgelerinde bulunabilir. Fenike Alfabesi olarak adlandırılan ve ilk alfabe olduğu iddia edilen yazıt, İtalya'nın Toskana bölgesinde bulunan Marsilya Yazıtı'dır.

 Alfabe 

 Harf İsimAnlamı Transliterasyon Karşılık gelen harf İbrani''' Arap Yunan Latin Kiril 20px|Aleph 20px|Aleph Aleföküz ʼ א ﺍ Αα Aa Аа 20px|Beth 20px|Beth Betev b ב ﺏ Ββ Bb Бб, Вв 20px|Gimel 20px|Gimel Gimeldeve g ג ﺝ Γγ Cc, Gg Гг 20px|Daleth 20px|Daleth Daletkapı d ד ﺩ Δδ Dd Дд 20px|He 20px|He Hepencere h ה ﮬ Εε Ee amig, Єє 20px|Waw 20px|Waw Vavkanca w ו ﻭ (Ϝϝ), Υυ Ff, Uu, Vv, Ww, Yy Уу 20px|Zayin 20px|Zayin Zayinsilah z ז ﺯ Ζζ Zz Зз 20px|Heth 20px|Heth Hetduvar, avlu ḥ ח ﺡ Ηη Hh Ии 20px|Teth 20px|Teth Tettekerlek ṭ ט ﻁ Θθ  Фф 20px|Yodh 20px|Yodh Yudel y י ﻱ Ιι Ii, Jj Іі 20px|Kaph 20px|Kaph Kaphavuç çizgileri k כ ﻙ Κκ Kk Кк 20px|Lamedh 20px|Lamedh Lamedüvendire l ל ﻝ Λλ Ll Лл 20px|Mem 20px|Mem Memsu m מ ﻡ Μμ Mm Мм 20px|Nun 20px|Nun Nunbalık n נ ﻥ Νν Nn Нн 20px|Samekh 20px|Samekh Samehsütun, mesnet s ס س Ξξ, Χχ Xx Xx 20px|Ayin 20px|Ayin Ayıngöz ʿ ע ﻉ Οο Oo Оо 20px|Pe 20px|Pe Peağız p פ ﻑ Ππ Pp Пп 20px|Sade 20px|Sade Tsadeav, bitki ṣ צ ﺹ Ϡϡ  Цц, Чч 20px|Qoph 20px|Qoph Qafiğne deliği q ק ﻕ Ϙϙ Qq  20px|Res 20px|Res Reşbaş r ר ﺭ Ρρ Rr Рр 20px|Sin 20px|Sin Şindişler š ש ش Σσ Ss Сс, Шш 20px|Taw 20px|Taw Tavişaretleme t ת ﺕ Ττ Tt Тт

Fenike Alfabesinden türeyen alfabeler

Bu tabelada Fenike Alfabesinden türeyen diğer alfabelerden örnekler gösterilmektedir. Böylece ortak kökenli harflerin zaman ile değişimi gözlemlenebilmektedir.

Fenike Alfabesix12pxx12pxx12pxx12pxx12pxx12pxx12pxx12pxx12pxx12pxx12pxx12pxx12pxx12pxx12pxx12pxx12pxx12pxx12pxx12pxx12pxEuboia (Eğriboz) Alfabesi20px20px20px20px20px20px20px20px20px20px20px20px20px20px20px20px20px20px20px20px20px20px20px20px20px20pxİyon Alfabesi x16px x16px x16px x16px x16px  x16px x16px x16px x16px x16px x16px x16px x16px x16pxx16px x16px x16px – x16px x16pxx16px x16pxx16px x16px x16px x16px x16px x16pxx16px x16pxAntik Yunan AlfabesiΑ,αB,βΓ,γΔ,δΕ,ε (Ͱ,ͱ)(Ϝ,ϝ) (Ͷ,ͷ)Ζ,ζΗ,ηΘ,θΙ,ιΚ,κΛ,λΜ,μΝ,νΞ,ξΟ,οΠ,π(𐌑,ϻ) (Ͳ,ͳ) (Ϡ,ϡ)(Ϙ,ϙ) (Ϟ,ϟ)Ρ,ρΣ,σ,ςΤ,τΥ,υΦ,φΧ,χΨ,ψΩ,ω(Ϸ,ϸ)Fenike alfabesix12pxx12pxx12pxx12pxx12pxx12pxx12pxx12pxx12pxx12pxx12pxx12pxx12pxx12pxx12pxx12pxx12pxx12pxx12pxx12pxx12pxArami alfabesi 𐡀 𐡁 𐡂 𐡃 𐡄 𐡅 𐡆 𐡇 𐡈 𐡉 𐡊 𐡋 𐡌 𐡍 𐡎 𐡏 𐡐 𐡑 𐡒 𐡓 𐡔 𐡕Süryani alfabesi ܐ ܒ ܓ ܕ ܗ ܘ ܙ ܚ ܛ ܝ ܟ ܠ ܡ ܢ ܣ ܥ ܦ ܨ ܩ ܪ ܫ ܬ

 Ayrıca bakınız 
Arap alfabesi
İbrani alfabesi
Kiril alfabesi
Latin alfabesi
Orhun alfabesi
Yunan alfabesi

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 

 Phoenicia.org 
 Ancient Scripts.com (Phoenician)
 The Alphabet of Biblical Hebrew 
 Omniglot.com (Phoenician alphabet) 
 Michael Everson's Final proposal for encoding the Phoenician script in the UCS

Kategori:Alfabeler
Alfabe
Kategori:Dünya Belleği Kütüğü