Dünyanın en yüksek yapıları

Dünyanın en yüksek yapıları belirlenirken genellikle doğrudan tanım yapmak mümkünse de, dünyanın en yüksek binasını ya da kulesini belirlemek o kadar kolay olmamaktadır. Bunun nedenleri ya bina ve kule dendiği zaman tam olarak ne kastedildiğinin ya da bunların ölçümlerinin nasıl yapıldığının tartışmalı olmasıdır. Ulusal ve yerel prestij sorunları farklı insanların farklı cevapları kabul etmesine neden olmaktadır. Yani nesnel bir yaklaşım belirlemek oldukça zordur.

Kesin yükseklik söz konusu olduğunda en yüksek yapılar genellikle gökdelenlerdir Buna rağmen hâlen bazı soru işaretleri bulunmaktadır:
 listeye hala yapım aşamasında bulunan yapılar dahil edilmeli midir?
 suda yükselen binaların suyun altında kalan kısımları yüksekliklerine dahil edilebilir mi?

Kuleler söz konusu olduğunda şöyle bir tartışma da ortaya çıkar:
 çelik kablo /gergi teli destekli kuleler sayılabilir mi?

Binalar için şu tartışmalar söz konusudur: 
 iletişim kulelerindeki gözlem odaları yaşanılabilir sayılmalarını sağlar mı?
 sadece yaşanılabilir kısımların yüksekliği mi sayılmalıdır?
 çatılardaki antenler binaların yükseklik ölçümlerine dahil edilebilirler mi? (bu özellikle bazı binalardaki helezon kulelerin yerine göre anten, yerine göre mimari bir detay olarak varsayıldığı durumlarda ön plana çıkar)
Genel olarak baktığımızda bir nesnenin özellikleri, yapısı, tarihi geçmişi, ölçme birimi farklılık gösterebiliceğinden bu tarz yapılar arasında karşılaştırma yapmak zor olmaktadır.

 En yüksek yapılar 
Burç Halife: Şimdilerde, ayakta duran en yüksek yapı, Dubai'deki 828 metre yüksekliğinde ve 160 kata sahip olan Burç Halife' dir. 2010 yılında tamamlanan yapı bu güne kadar yapılmış en yüksek insan eseri yapıdır.250px|center

Tokyo Skytree: Burç Halife'den sonra en yüksek yapı Japonya-Tokyo da bulunan 634 metre yüksekliğindeki Tokyo Skytree'dir. (İçinde yaşanılmadığı için en yüksek binalar listesinde yer alamaz)
250px

Şangay Kulesi

En yüksek 3.yapı ise Çin'in Şangay kentinde  bulunan 632m yüksekliğinde 128 katlı Şangay Kulesidir.
küçükresim|upright=1.14|Şangay Kulesi (İnşaat halindeyken)

KVLY-TV Kulesi:

Ayakta duran en yüksek dördüncü  yapı ise 629 metre yüksekliğinde olan ve Fargo şehri yakınlarında bulunan Blanchard, Kuzey Dakota'daki KVLY-TV kulesidir. Bir yayın anteni olan bu direk tamamen metalden yapılmadır ve gergi telleriyle desteklenmektedir.
küçükresim|upright=1.14|KVLY-TV kulesi

Varşova Radyo Kulesi:

Varşova, Polonya yakınlarındaki Gąbin-Konstantynów'da bulunan Varşova radyo direği 645 metre (2,115 ft) yüksekliği ile KVLY-TV direğinden daha yüksek olmakla birlikte 8 Ağustos 1991'de yıkılmıştır.
küçükresim|Varşova Radyo Kulesi|upright=1.14

Yayın antenlerinin dünyanın en yüksek binaları arasında kabul edilmemesinin baş nedeni kendi kendilerini destekliyor olmamalarıdır. Kendi kendini desteklemeyen bir diğer yapı örneği de yere bağlı olan helyum balonlarıdır. Eğer kendi kendini desteklemeyen yapılar da sayılsaydı, bu tür balonlar dünyanın en yüksekleri olurlardı. Gergi teli destekli direkler kalıcı olmak için tasarlanmışlardır ve kolayca sökülemezler. Örneğin, kötü hava şartlarında "bağlı balonlar" bulundukları yerden başka bir yere taşınabilirler ama yayın antenleri her tür hava şartında ayakta kalabilmelidir. Bu nedenle, diğer yerleşim amaçlı olmayan yapılar gibi, mimari yapılar olarak kabul edilirler.

Petronius Platformu:

Petronius Platformu 610 m (2,001 ft) yüksekliğindedir, bu haliyle en yüksek 5. ve kendi kendini destekleyen en yüksek 4. yapıdır. Ama bu petrol ve doğalgaz platformu kısmen dubalarla desteklendiği için bazı eleştirmenler suyun altında kalan kısmının, tıpkı diğer binaların yerin altında kalan kısımları gibi, ölçüme dahil edilmemesi gerektiğini ileri sürmektedirler.
Dosya:Types of offshore oil and gas structures.jpg

CN Kulesi:

Kanada-Toronto'daki CN Kulesi 553.33m'dir (1,815 ft) ve Temmuz 1976'da açılmasından önce bile, yani 30 yıl boyunca, yerin üstündeki en yüksek kendinden destekli 1. yapı olmuştur.
250px

Kingdom Tower:

Dünyanın yapımı tamamlanmamış en yüksek binası Kingdom Tower'dır. 2018 yılında daha önceki bütün rekorları kırmış olacaktır.

 En yüksek binalar 
küçükresim|upright=2.05|Dünya'nın en yüksek yapıları (en az 400m)
1998 yılına kadar en yüksek bina, boydan boya katları olan ve anteni dahil olmayan yapı olarak, rakipsiz olan Chicago'daki Sears Kulesi kabul ediliyordu. Kuala Lumpur, Malezya'daki Petronas İkiz Kuleleri inşa edildiğinde tartışmalar başladı çünkü Petronas Kulelerinin helezonu Sears Kulesi'nin çatısından itibaren dokuz metre daha yüksektir. Helezon dahil edilmediğinde Petronas Kuleleri, Sears Kulesi'nden daha yüksek değildir. Chicago'daki kongresinde, Yüksek Binalar ve Kent Yerleşimleri Konseyi (UYKYK) Sears Kulesi'ni dünyanın en yüksek binalığından üçüncü en yüksek binalığa indirdi ve Petronas Kuleleri en yüksek bina kabul edildi. Bu karar birçok tartışmaya neden oldu ve UYKYK dört farklı kategori belirlemeye karar verdi:

 Mimari ve yapısal en tepe noktasına kadar olan yükseklik (helezonlar ve kuleler dahil ama antenler, direkler ve bayrak direkleri hariç)
 İçinde yaşanılan son kata kadar olan yükseklik
 Çatının tepesine kadar olan yükseklik
 Anten tepesine kadar olan yükseklik

Yükseklik ana girişteki kaldırım seviyesinden itibaren ölçüm kabul edildi. Bütün bu kategorilerde Sears Kulesi ikinci veya üçüncülüğü elinde bulundurmaktaydı. Petronas birinciliği, Dünya Ticaret Merkezi ise dördüncülüğü almıştı. Birkaç ay içinde Sears Kulesi'ne yeni bir anten yerleştirilmesiyle dördüncü kategoride başı çekmeye başladı.

20 Nisan 2004'te, Taipei'deki Taipei 101  (Çin, Tayvan) tamamlandı ve böylece ilk üç kategoride birinciliği aldı.

Günümüzde, Burç Halife ilk kategoride 828 m (2,717 ft), ikinci kategoride 584 m (1,918 ft)  üçüncü kategoride 828 m (2,717 ft) ve dördüncü kategoride 829.8 m (2,722 ft) ile birinciliği elinde tutmaktadır. Önceden ilk 3 kategoride liderlik Taipai 101 ve ondan önce de Petronas kulelerindeydi.

Sears Kulesi, Burç Halife'den önce 527 m (1,729 ft) ile dördüncü kategoride hâla lider durumdaydı.Ondan önce de birincilik Dünya Ticaret Merkezi'ndeydi (DTM) fakat Chicago kulesinin batı yayın anteninin 2000 yılında uzatılmasıyla, 11 Eylül saldırısından bir yıl kadar önce, DTM liderliği yitirmiştir. Anteni dahil, birinci DTM kulesi 526 metreydi (1,727 ft). 11 Eylül 2001'de DTM, dünyanın yıkılan en yüksek binası kategorisinde birinci oldu ve bu kategoride rekorlar kitabında, DTM'nin bir zamanlar bir blok uzağında olan Singer binasının yerini aldı.

Ostankino Kulesi, CN Kulesi ve Tokyo Skytree bu dört kategorinin dışında tutulmaktadır çünkü "içinde yaşanılmayan" binalardır. Bu tanımlama içinde katlar ve duvarlar olan çerçeve yapıları kapsamaktadır.

 Şu anda hâlâ ayakta duran en yüksek gökdelenlerin mimari tepelerine göre yüksekliklerinin listesi 
Bu liste, karşılaştırma kısmı hariç, özellikle seçilmiş bir yapı tipi ve yükseklik ölçüm sistemine göre hazırlanmıştır. Yeryüzündeki en yüksek yapıların çoğu gergi teli destekli yayın kuleleridir. Bu listedeki yapılar binanın en yüksek kısmına göre hazırlanmamıştır.

Sıra
Adı
Ülke
Şehir
Yapılış Tarihi
Yükseklik
Kat Sayısı
1
Burç Halife 
Birleşik Arap Emirlikleri
Dubai
2009
828 m
160
2
Şangay Kulesi
Çin
Şangay
2015
632 m
128
3
Ebrac El Beyt
Suudi Arabistan
Mekke
2012
601 m
120
4
1 Dünya Ticaret Merkezi
ABD
New York
2014
541.3 m
104
5
Taipei 101
Tayvan
Taipei
2004
509 m
101
6
Şangay Dünya Finans Merkezi
Çin
Şangay
2008
492m
101
7
Uluslararası Ticaret Merkezi
Hong Kong
Hong Kong
2009
483m
118
8=
Petronas İkiz Kuleleri 1
Malezya
Kuala Lumpur
1998
452m
88
8=
Petronas İkiz Kuleleri 2
Malezya
Kuala Lumpur
1998
452m
88
10
Nanjing Greenland Finans Merkezi
Çin
Nanjing
2003
450m
89
11
Willis Kulesi
ABD
Chicago
1973
442m
108
12
Guangzhou Batı Kulesi
Çin
Guangzhou 
1973
442m
108
13
Trump Uluslararası Hotel ve Kulesi
ABD
Chicago
2009
423 m
96

14
Jin Mao Kulesi
Çin
Şangay
1998
421 m
88

15
2 Uluslararası Finans Merkezi
Hong Kong
Hong Kong
2003
416 m
88
16
CITIC Plaza
Çin
Guangzhou
1997
391 m
80
17
Shun Hing Square
Çin
Shenzhen 
1996
384 m
69
18
Empire State Binası
ABD
New York
1931
381m
102
19
Çamlıca Kulesi
Türkiye
İstanbul
2020
369 m
49
20
Çin Bankası Kulesi
Hong Kong
Hong Kong
1990
367m
72
21
Bank of America Kulesi
ABD
New York
2008
366 m
54
21
Almas Kulesi
Birleşik Arap Emirlikleri
Dubai
2009
363 m
68
22
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Kulesi
Türkiye
İstanbul
2024
353 m
72
22
Emirates Office Kulesi
Birleşik Arap Emirlikleri
Dubai
2000
355 m
54
22
Tuntex Sky Kulesi
Tayvan
Kaohsiung
1997
348 m
85
23
Aon Merkezi
ABD
Chicago
1973
346 m
83
24
The Center
Hong Kong
Hong Kong
1998
346 m
73
25
John Hancock Merkezi
ABD
Chicago
1969
344 m
100
26
Tianjin Dünya Finans Merkezi
Çin
Tianjin
2010 
337 m
76
27=
Wenzhou Dünya Ticaret Merkezi
Çin
Wenzhou
2009
333 m
72
27=
Rose Kulesi
Birleşik Arap Emirlikleri
Dubai
2007
333 m
72
27=
Shanghai Shimao Uluslararası Plaza
Çin
Şangay
2006
333 m
60
29
Minsheng Bank Binası
Çin
Vuhan
2007
331 m
68
30
Ryugyong Hotel
Kuzey Kore
Pyongyang
2012
330 m
105
30=
Çin Dünya Ticaret Merkezi Kulesi 3
Çin
Pekin
2008
330 m
74
</table>

Kule ve diğer yapıların karşılaştırılması
–
 KVLY-TV kulesi, Fargo, Kuzey Dakota,  Amerika Birleşik Devletleri
1963
629
2,063
–
1
 CN Kulesi, Toronto (Ontario),  Kanada
19765531,815–2 Ostankino Kulesi, Moskova,  Rusya19675401,772–3 Emley Moor, Huddersfield,  Birleşik Krallık1971330.41,084–4 Gök Kule Auckland,  Yeni Zelanda19973281,076–5 Sidney Kulesi, Sidney,  Avustralya19813091,014–
1 İçinde yaşanılan ve katları olan binaları içerir yüksekliktir. Televizyon kulelerini ve antenleri içermez.

 Kategoriye göre en yüksek yapılar 
 Kategori Yapı Ülke Şehir Yükseklik (m)  Yükseklik (ft) Destekli Yapı Varşova Radyo Kulesi (1991 yılında yıkıldı)  Polonya  Gąbin  646.45  2,121 KVLY-TV kulesi  ABD Blanchard, Kuzey Dakota  629  2,063Kendi Başına Duran YapıBurç Halife   Birleşik Arap Emirlikleri Dubai   828  2,717Karada Kendi Başına Duran Yapı Burç Halife   Birleşik Arap Emirlikleri Dubai   828   2,717KuleTokyo Skytree   Japonya Tokyo  634  Gökdelen - anten tepesine kadarBurç Halife  Birleşik Arap Emirlikleri Dubai  828  2,717Gökdelen - mimari tepesine kadarBurç Halife  Birleşik Arap Emirlikleri Dubai  828 2717Gökdelen - çatıya kadar Burç Halife    Birleşik Arap Emirlikleri Dubai  636   2078Gökdelen - içinde yaşanılan en son kata kadar Burç Halife  , Birleşik Arap Emirlikleri  Dubai  	636 m 2078Baca GRES-2 Güç İstasyonu Bacası  Kazakistan  Ekibastusz  419.7  1,375Kafes KuleKiev TV Kulesi  Ukrayna  Kiev  385  1,263Yarı gergi telli kuleGerbrandy Kulesi  Hollanda  Lopik  375  1,230Elektrik direği  Yangtze Nehri Geçişi   Çin  Jiangyin  346.5  1,137Köprü SütunuMillau Viyadüğü  Fransa  Millau  341  1,119Tamamlanmamış binaRyugyong Oteli  Kuzey Kore  Pyongyang  330  1,083BarajNurek Barajı  Tacikistan  Nurek  300  984Beton barajBüyük Dixence Barajı  İsviçre  Val d'Hérens  285  935İletişim kulesiHillbrow Kulesi  Güney Afrika Johannesburg  269.5  882,5MinareII. Hassan Camii  Fas  Kazablanka  210  689Rüzgâr türbiniFuhrländer Rüzgâr Türbini Laasow  Almanya  Laasow  205  673Soğutma KulesiNiederaussem Güç İstasyonu  Almanya  Niederaussem  200  656AnıtGateway Arkı  ABD  St. Louis, Missouri  192  630Eğik Kule  Montreal Kulesi   Kanada  Montreal, Québec  175  574Taş KuleSan Jacinto Anıtı  ABD  La Porte, Teksas  174  570Taş KuleJuche Kulesi  Kuzey Kore  Pyongyang  170  558Taş binaPhiladelphia Belediye Binası  ABD  Philadelphia, Pennsylvania  167  548 Kilise Çan KulesiUlm Münster  Almanya  Ulm  161  528Sanayii Öncesi Çan KulesiLincoln Katedrali (1311) (1549'da yıkıldı)  Birleşik Krallık  Lincoln  159.7  524Sanayii Binası Araç Birleştirme Binası  ABD  Kennedy Uzay Merkezi  160  525Anıt Haç Santa Cruz del Valle de los Caídos  İspanya  El Escorial 152.4  500Mezar Gize Kefren Piramiti  Mısır  Gize, Kahire yakınlarında 138.75ilk yüksekliği, 146.5   455.21481Hızlı eğlence treniKingda Ka  ABD  Jackson, New Jersey 138.98  456Dönmedolap İngiliz Havayollarına ait Londra'nın Gözü   Birleşik Krallık  Londra, İngiltere  135  443Hava trafiği kontrol kulesi Suvarnabhumi Havaalanı Kontrol Kulesi  Tayland  Bangkok  132.2  433.7Kendi başına ayakta duran bayrak direğiAkabe Bayrak Direği  Ürdün  Akabe  132  430Silo Henninger Turm  Almanya  Frankfurt  120  394Heykel Dublin Kulesi  İrlanda  Dublin  120  393Işıklı tanıtım Leverkusen Bayer Haçı  Almanya  Leverkusen  118  387Tahta kule Gliwice Radyo Kulesi  Polonya  Gliwice  118  387Mühlacker Radyo Kulesi (1945'te imha edildi)  Almanya  Mühlacker  190  623Yontu/İnsan heykeli  Ushiku Daibutsu Bronz Buda Heykeli  Japonya  Ushiku  120  416Asılı tramvay destek kulesi III. Kaprun Buzul Hava Tramvayı sütunu, Gletscherbahn Kaprun 3. bölüm  Avusturya  Kaprun  113.6  373Monolitik obelisk II. Tuthmosis Obeliski - Şiş  İtalya  San Giovanni in Laterano  36  118.1Heykel İşçi ve Çiftçi Kadın Heykeli  Rusya  Moskova  24,5  80,3Triliton  Stonehenge  Birleşik Krallık Salisbury, İngiltere  6.7  22

 İşlevine göre en yüksek bina 
 Kategori  Bina  Ülke  Şehir  Mimari tepeye kadarki yükseklik m  fther şeyBurj Dubai   Birleşik Arap Emirlikleri Dubai  818  .....Yerleşim Q1  Avustralya  Queensland  323  1,058Otel Burj Al Arab  Birleşik Arap Emirlikleri  Dubai  321  1,053EğitimMoskova Devlet Üniversitesi  Rusya  Moskova  240  787Eğlence Stratosfer Kulesi   Amerika Birleşik Devletleri  Las Vegas, Nevada  350.30 1,149Hastane Guy's Hastanesi   Birleşik Krallık  Londra, İngiltere  142.6 468

 Dünya tarihindeki en yüksek binalar 

Bu çizelgede "bina" derken kastedilen kendi başına ayakta duran herhangi bir yapıdır. Gergi destekli direkler ve diğer destekli yapılar dahil edilmemiştir.Yandaki şekilde de bu binaların yükseklikleri karşılaştırılmıştır.

 Rekor Detayı İsim ve Yer Yapıldığı Yılı Yükseklik Notlar Başlangıç Son m ftM.Ö. 2600 yy.M.Ö. 2570 yy. Sneferu'nun Kırmızı Piramiti, MısırM.Ö. 2600 yy.105345 M.Ö. 2570 yy.M.S. 1300 yy. Gize Piramitleri, MısırM.Ö. 2570 yy.146481 M.S. 1439, Büyük Piramit (Keops Piramidi zamanla yaklaşık 139 m (455 ft) yüksekliğe kadar aşınmıştır.1300 yy.1549 Lincoln Katedrali, İngiltere1092–1311160 (?)525 (?) Merkezi helezon 1549'da bir fırtınada yıkılmıştır; 525 fit olduğu iddia edilen yüksekliği bir kaynak tarafından "şüpheli" olarak kabul edilmektedir . Diğer bütün kaynaklar yüksekliği konusunda anlaşmaktadırlar.15491625 St. Olav'ın Kilisesi, Tallinn, Estonya1438–1519159 (?)522 (?) 1625'te bir yıldırımın düşmesiyle helezon yanmıştır, birkaç defa tekrar yapılmıştır, şu anki yüksekliği 123 metredir.16251847 Strasbourg Katedrali, Almanya, şu anda Fransa'ya dahil.1439142469 Hala ayaktadır.18471876 St. Nikolaikirche, Hamburg, Almanya1846–1847147483 George Gilbert Scott tarafından tasarlanmıştır.18761880 Notre Dame Katedrali, Rouen, Fransa1202–1876151495 18801884 Köln Katedrali, Almanya1248–1880157515 18841889 Washington Anıtı, ABD1884169555 18891930 Eyfel Kulesi, Paris, Fransa1889300986 1950'lerde telekomünikasyon kulesinin eklenmesi kulenin yüksekliğini 324 metreye ulaştırmıştır.19301931 Chrysler Binası, New York, ABD1928–19303191046 Chrysler Binası hâlen yeryüzündeki en yüksek tuğla binadır.19311967 Empire State Binası, New York, ABD1930–19313811250 19671975 Ostankino Kulesi, Moskova, Rusya1963–19675371762 19752009 CN Kulesi, Toronto, Kanada1973–19765531815 2009Günümüzde Burj Dubai, Dubai, Birleşik Arap Emirlikleri2004–20098282717 

Ayrıca bahsetmeye değer diğer yapılar arasında milattan önce 3. yüzyılda yapılmış olan ve yüksekliği 115-135 metre (383–440 ft) civarı olan İskenderiye Feneri gelmektedir. Yüzyıllarca dünyanın en yüksek piramit olmayan yapısıydı. Bir diğer önemli yapı da Anuradhapura, Sri Lanka'daki Jetavanaramaya buddha anıtıdır. Üçüncü yüzyılda yapılan bu anıt 122 metre (400 ft) yükseklikteydi. Bu iki yapı bin yıldan fazla bir süre dünyanın piramit olmayan en yüksek iki yapısıydı. 
İskenderiye Feneri'nin yıkılması ile Washington Anıtı'nın yapılması arasındaki dönemdeki en yüksek "laik" yapılar, Siena'da 14. yüzyılın ilk yarısında inşa edilen, 102 metre yüksekliğindeki Torre del Mangia ve 1109 ve 1119 yılları arasında yapılan, Bolonya, İtalya'daki, 97 metrelik Torre degli Asinelli sayılabilir.

 Dış bağlantılar 

 Gökdelen Resimleri
 Gökdelenler hakkında her şey
 Gökdelen şemaları
 Gökdelen Sayfası
 Gökdelen Şehri forumu
 Guinness Rekorlar Kitabı 'En Yüksek Ofis Binası'
 Guinness Rekorlar Kitabı 'En Yüksek Bina'
 http://www.infoplease.com/ipa/A0001338.html
 http://www.xs4all.nl/~hnetten/tallest.html
 https://web.archive.org/web/20051225152831/http://www.civl.port.ac.uk/comp_prog/weird/tallest.html
 https://web.archive.org/web/20051125100041/http://www.soyouwanna.com/site/toptens/buildings/buildings.html
 http://www.skyscrapernews.com
 Taipei 101 hakkında bilgiler

Kategori:Mimari listeler
#