Braille alfabesi

Braille alfabesi veya Körler alfabesi; 1821 yılında Louis Braille tarafından geliştirilmiş görme engelli insanların okuyup yazması için kullanılan bir alfabe yöntemidir. İki kolon taşıyan dikdörtgen düzen üzerine dizilmiş altı kabartılmış noktadan oluşur. Her iki kolonda üçer nokta bulunur. Noktalardan her biri 64 farklı kombinasyondan birini oluşturması için farklı şekillerde dizilir.

Bu harfleri isimlendirmek için noktaların bulunduğu her bir pozisyon, yerlerine göre söylenir;

 yukarıdan aşağıya, sol yanda 1'den 3'e kadar (temsilî L harfi)
 sağ ve sol yandan birinci (temsilî C harfi)

Braille sistemi aslında Charles Barbier'nin Napolyon'un talebi doğrultusunda, askerlerin gece karanlığında ışık olmaksızın anlaşmalarını sağlamak için geliştirildiği sisteme dayanır. Barbier'nin sistemi çok karışık ve öğrenilmesi zordu zira askeriye tarafından da reddedilmişti. 1821 yılında Charles Barbier, Paris Millî Enstitüsünün körler bölümünü ziyaret etti ve Louis Braille ile tanıştı. Braille, Barbier'nin en büyük eksiğinin, alfabesinin sahip olduğu temsilî harflerin insanın parmağını hareket ettirmedikçe anlaşılamaması olduğunu söyledi. Bu buluşta bir sembolden diğerine hızlıca geçilemiyordu. Kendisinin değişikliği, kör alfabesinde devrim yapan 6'lı nokta sistemiydi.

 Braille alfabesi 

Braille yazım sistemi, karakterleri dünyada ilk kez ikili şema ile gösteren yazı sistemidir. Ana dili Fransızca olan Braille'ın Fransızcadaki aksan harflerini göstermekte kullandığı gibi, Braille yazı sisteminde, Japonca ve Türkçe gibi diğer dillerdeki sesleri göstermek için de yeni semboller oluşturulur. ÖrneğinTürkçe için Ö, Ü, Ğ, Ç, Ş seslerini göstermek için de yeni semboller oluşturulur. Bunun haricinde kullananlarına sadece 64 mümkün seçenek sunan yazım sistemi, matematik ve müzik sembolleri içinde tasarlanan işaretleri kapsayabilir. Ayrıca, öğrenenlere daha hızlı okuma teknikleri de öğretilir.

 Harfler ve sayılar 

 Diğer imler 

 Türk Braille alfabesi 

Türk Braille alfabesi, Türkiye Türkçesinin yazımında kullanılan Braille alfabesidir. Bu Braille alfabesi, uluslararası kullanımı takip etmektedir. Ünlüler içinde /ö/, /ü/ sesleri, Fransız/Alman formuna, Ünsüzlerden /ç/, /ğ/, /ş/ ise İngilizce “ch, gh, sh” formlarına yakın bir forma sahiptir. Bunların dışında, /ı/ ünlüsü, "i”nin aşağı kaydırılması ile gösterilir.

 Latin alfabesinde olmayan harfler 

Dillere göre Braille yazım sistemine yapılmış birçok harf eklentisi vardır.

Türkçedeki Ş, Ç, Ğ, Ö, Ü, İ, ı ;

Fransızcadaki Ô, É vb.;

Esperanto'daki Ĉ, Ĝ, Ĥ, Ĵ, Ŝ;

Lehçedeki Ę, Ą, Ń, Ś, Ć, Ź, Ż

gibi harfleri belirtmek için ilgili olduğu harfte küçük değişiklikler yapılır. Örneğin Ŭ harfini göstermek için U sembolünde bulunan birinci nokta ikiye geçer. Bu eklenik harfler her dilde değişiklik gösterebilir.

 Latin alfabesi kullanmayan diller 
Braille sistemi Latin harflerini kullanmayan birçok dile de uyarlanmıştır. Rusça, Arapça, Yunanca, Ermenice, İbranice, Japonca ve Çince gibi dillerde harflerin alfabeler içindeki sıralarına değil orijinalde sahip olduğu sese göre eşlendirme yapılır. Örneğin Yunanca harf Γnın Yunan Alfabesi'nde üçüncü sırada yer almasına rağmen C sesini değil G'yi temsil eder.

 Braille'den önce 
Yaklaşık 600 yıl önce de Suriyeli seçkin bir Arap profesör olan Zain-Din el Hamidi notlarını tutmak ve kitaplarını yazmak için kendi geliştirdiği bir sistemi kullandı. Doğduktan kısa bir süre sonra görme yetisini kaybeden profesör buna rağmen hukuk ve yabancı diller konusunda kendisini, kendi hazırladığı alfabeye çevirttiği kitapları okuyarak oldukça geliştirdi.

 Braille Günü 
Birleşmiş Milletler Genel Kurulu, 17 Aralık 2018'de aldığı kararla 4 Ocak'ı Dünya Braille Günü ilan etmiştir.

 Galeri 

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 
 braille.googletoad.com Online Braille Encoding
   Braille Authority of North America
 Braille - American Foundation for the Blind
 National Braille Press  - offers a free Braille alphabet card 
 Braille Bug - an educational site for kids, from the American Foundation for the Blind 
 Royal National Institute For The Blind 
 Braille for various scripts
 - Braille WithoutBorders - Braille for Tibetans 
 On-line Braille Course of University of São Paulo 
 BRL: Braille Through Remote Learning 
 Details on Braille cell representation
 Free Braille fonts 
 Free Unicode Braille TTF font (supports all Braille scripts) 
 Free Unicode fonts which include braille 
 Robert B. Irwin's As I Saw It, 1955, gives a history of the "War of the Dots" that ultimately led to the adoption of the English form of the braille literary code in the United States and the demise of American braille and New York Point, its main competitors.
 The National Library for the Blind
 Unified (English) Braille Code  (including information specific to British braille)
 English Braille: American Edition 
 Online Braille Generator
 Libraries Australia  - catalog of braille in 800+ Australian libraries
 Online Braille Translation  
 How Braille Began —a detailed history of braille's origins and the people who supported and opposed the system.
 A braille alphabet card 
 Braille Greeting Cards
 Library of Congress Instructional Manual for Braille Transcribing 
 India-Right to Information Act in Braille 
 US copyright exemption for Braille 
Türkçeden görme engeliler alfabesine (braille) çevirici 


Kategori:Fransız icatları