Azeri alfabesi

Azerbaycan alfabesi (), Azerbaycan'da ilk olarak 1929 yılında kullanılmaya başlanan ancak 1939 yılında Sovyetler'in reddetmesi nedeniyle kullanımdan kaldırılan ve ülkenin bağımsızlığıyla 1991'den bu yana yeniden Azericenin yazımında kullanılmaya başlanan Latin alfabesine dayanan alfabedir. Azerice, Yakutçadan sonra Latin alfabesiyle yazılan ikinci Türk dilidir.

İran'da, Güney Azerbaycan dili için değiştirilmiş bir Farsça yazı kullanılmıştır ve günümüzde de kullanılmaya devam etmektedir.

Tarih ve Gelişme 
küçükresim|Mehdi Hüseyinzade'nin şiiri (İtalya, 1944)
10. yüzyılda İslamiyeti kabul eden Selçuklu Hanedanı gibi diğer Oğuz boyları da Arap alfabesini kullanmaya başlamışlardı. Güney Azerbaycan (Azerice: جنوبی آذربایجان - گونئی آذربایجان; Cənubi Azərbaycan)'da Azeriler, Farsça öğrenim görme mecburiyetinde kalmışlar ve Arap alfabesini öğrenmişlerdir.İran'daki Azerbaycan Türkleri günümüzde de Arap alfabesini kullanmaktadırlar.

19. yüzyılda Azeri aydınlarından olan Mirza Fetali Ahundov (Az: Mirzə Fətəli Axundov), Arap alfabesini değiştirip, yerine yeni bir Latin alfabesi getirmiştir. En son 1922 yılında, Bakü'de Yeni Türk əlifba komitəsi (Јени түрк əлифба комитəси; Yeni Türk Alfabe Komitesi) tarafından yeni bir Latin alfabesi oluşturuldu.

1929'dan 1939'a kadar

Aa, Bв, Cc, Çç, Dd, Ee, Əə, Ff, Gg, , Hh, Ii, Ьь, Jj, Kk, Qq, Ll, Mm, Nn, Oo, , Pp, Rr, Ss, Şş, Tt, Uu, Vv, Xx, Yy, Zz, 

1939'dan 1958'e kadar
Аа, Бб, Вв, Гг, Ғғ, Дд, Ее, Ёё, Әә, Жж, Зз, Ии, Йй, Кк, Ққ, Лл, Мм, Оо, Өө, Пп, Рр, Сс, Тт, Уу, Үү, Фф, Хх, Һh, Цц, Чч, , Шш, Щщ, ъ, Ыы, ь, Ээ, Юю, Яя, ' (apostrof)

1958'den 1991'e kadar
Аа, Бб, Вв, Гг, Ғғ, Дд, Ee, Әә, Жж, Зз, Ии, Ыы, Јј, Кк, Ҝҝ, Лл, Мм, Нн, Оо, Өө, Пп, Рр, Сс, Тт, Уу, Үү, Фф, Хх, Һһ, Чч, Ҹҹ, Шш, ' (apostrof)

1991'den 1992'ye kadar
Aa, Ää, Bb, Cc, Çç, Dd, Ee, Ff, Gg, Ğğ, Hh, Xx, Iı, İi, Jj, Kk, Qq, Ll, Mm, Nn, Oo, Öö, Pp, Rr, Ss, Şş, Tt, Uu, Üü, Vv, Yy, Zz

1992'den sonra
Aa, Bb, Cc, Çç, Dd, Ee, Əə, Ff, Gg, Ğğ, Hh, Xx, Iı, İi, Jj, Kk, Qq, Ll, Mm, Nn, Oo, Öö, Pp, Rr, Ss, Şş, Tt, Uu, Üü, Vv, Yy, Zz

Azerbaycan alfabesi, ə, x ve q harfleri haricinde Türk alfabesinin aynısıdır.

Harfler
 Transliterasyon TablosuArapLatinLatinKirilLatinIPA İran'daki Azeriler ve 1929'a kadar tüm Azeriler 1929–1933  1933–1939  1939–1991  1991'den beri آ،ﺍ  A a A a  А а  A a  [ɑ̞/ɑ̞ː] ﺏ  B b  B b  Б б  B b  [b] ﺝ  C c  Ç ç  Ҹ ҹ  C c  [d͡ʑ]  چ  Ç ç  C c  Ч ч  Ç ç  [t͡ɕ/t͡ɕʰ] ﺩ  D d  D d  Д д  D d  [d] ائ  E e  E e  Е е  E e  [e/e̞] ه/اَ  Ə ə  Ə ə  Ә ә  Ə ə  [æ] ﻑ  F f  F f  Ф ф  F f  [f] گ  Ƣ ƣ  G g  Ҝ ҝ  G g  [ɟ] ﻍ  G g  Ƣ ƣ  Ғ ғ  Ğ ğ  [ɣ/ʁ (ʕ/ʢ)] ﺡ  H h  H h  Һ һ  H h [h/hˁ] ﺥ  X x  X x  Х х  X x  [x/χ] ایٛ  I̡ ı̡  Ь ь  Ы ы  I ı  [ə] ای  I i  I i  И и  İ i  [i/ɪ] ژ  Ƶ ƶ  Ƶ ƶ  Ж ж  J j  [ʒ] ك  Q q  K k  К к  K k  [c/cʰ/k (ç)] ق  K k  Q q  Г г  Q q  [g/ɢ] ل  L l  L l  Л л  L l  [l/ɫ] م  M m  M m  М м  M m  [m] ن  N n  N n  Н н  N n  [n] ڭ  Ꞑ ꞑ  Ꞑ ꞑ1938'de alfabeden çıkarıldı    [ŋ/ɴ] اوْ  O o  O o  О о  O o  [ɔ] اؤ  Ɵ ɵ  Ɵ ɵ  Ө ө  Ö ö  [œ] پ  P p  P p  П п  P p  [p/pʰ] ﺭ  R r  R r  Р р  R r  [ɾ/r] ﺙ,ﺱ,ﺹ  S s  S s  С с  S s  [s] ﺵ  З з  Ş ş  Ш ш  Ş ş  [ʃ/ʂ/ɕ] ﺕ,ﻁ  T t  T t  Т т  T t  [t/tʰ] اوُ  Y y  U u  У у  U u  [u] اﻭٚ  U u  Y y  Ү ү  Ü ü  [y] و  V v  V v  В в  V v  [v] ي  J j  J j  Ј ј  Y y  [j] ﺫ,ﺯ,ﺽ,ﻅ  Z z  Z z  З з  Z z  [z] ع,ء  '  '  '  '  [ʔ/ː]

 Ayrıca bakınız 
 Ortak Türkçe Alfabesi

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 
 Azərbaycan dili 
 Nəsimi adına Dilçilik İnstitutu 

Alfabe
Kategori:Latin harfli alfabeler
Kategori:Türk alfabesi