Çıyanlar

Çıyanlar (Chilopoda), çok hızlı hareket eden, uzun vücuda sahip, eklembacaklılar şubesine ait bir Çok bacaklılar sınıfıdır. 400'den fazla cinsleri, 3000'den fazla türleri bulunur.Minelli, A. (2025). A World Catalogue of Centipedes (Chilopoda) for the Web (version 1.01, May 2006). In O. Bánki, Y. Roskov, M. Döring, G. Ower, D. R. Hernández Robles, C. A. Plata Corredor, T. Stjernegaard Jeppesen, A. Örn, T. Pape, D. Hobern, S. Garnett, H. Little, R. E. DeWalt, J. Miller, & T. Orrell, Catalogue of Life (Annual Checklist 2025). Catalogue of Life Foundation, Amsterdam, Netherlands. https://doi.org/10.48580/dgqdn-38y İri türleri zehirlidir, birçoğu dişleri  küçük olduğundan deriyi delemez, Antarktika dışında her yerde yaşarlar. Arılarda olduğu gibi şahdamar, göz gibi organlar sakınılmalıdır, ısırılan yere buz konulmalıdır. Boyları 1 mm ile 30 cm arasında değişir. Akrep, örümcek ve küçük böcekleri yiyerek beslenir.

Tesbih böceğinin bir akrabası olup, daha yavaş ve zararsız olan diğer çöpçül kırkayaklarda (Diplopoda) her boğumda iki çift bacak varken, Çıyanlarda da bir çift bacak olması ikisini ayırt eder. Etçil beslenen çıyanlar utangaç olsa da tehdit esnasında ısırabilmesine karşın kırkayaklar ise genel kanının aksine sokmaz ve ısırmaz, dokunulduğunda veya tehlike sezince hemen kıvrılıp ölü taklidi yapar.

Tropik iklimlerdeki çıyanlar en fazla 30 cm olabilirler. Böcek olmaktan çok karides türevi eklem bacaklılardır.

 Ayrıca bakınız 
 Miriapodoloji

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 
 http://atshq.org/articles/centipedes.html 
 Çiyanlar
 http://www.cut-the-knot.org/language/centipede.shtml


Kategori:Zehirli eklem bacaklılar